IV SAB/Po 40/25

IV SAB/Po 40/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Maciej Busz
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniu 11 lipca 2024 r. W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: W. sp. z o.o.; spółka; skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Starosty (dalej także: Starosta; organ) w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 9 maja 2024 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanej w tym wniosku decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z załącznikami i zmianami oraz decyzji lokalizacyjnej wraz z załącznikami.
W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do "udostępnienia wnioskowanej informacji", jak też stwierdzono, że działania Starosty w niniejszej "jawią się jako rażąca przewlekłość w udostępnieniu informacji publicznej".
Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 9 maja 2024 r., po otrzymaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. od Starosty informacji publicznej o wniosku o zmianę decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r. dotyczącej inwestycji celu publicznego, spółka wystąpiła do Starosty z wnioskiem o udostępnienie informacji w zakresie: 1. decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r., znak [...], z załącznikami (wszystkimi), ze wszystkimi zmianami; 2. decyzji lokalizacyjnej, będącej podstawą wydania ww. decyzji, z załącznikami (wszystkimi).
Spółka podniosła, że "ustawowy termin na udostępnienie informacji publicznej upłynął, a wnioskowana informacja nie została udostępniona".
Stwierdziła też, że ani unijne, ani krajowe przepisy, traktujące o dostępie do informacji publicznej, nie ograniczają prawa złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do jednokrotnej możliwości złożenia wniosku. Również żadne przepisy – ani unijne, ani krajowe – nie zamykają dostępu do informacji publicznej w przyszłości, z powodu incydentalnej decyzji w przeszłości, odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę, Starosta wniósł o: 1. odrzucenie skargi, ponieważ żądanie udostępnienia dokumentów wymienionych we wniosku z dnia 9 maja 2024 r. zostało już rozstrzygnięte w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23; 2. ewentualnie o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu Starosta stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, bowiem zmierza do ponownego rozpoznania żądania udostępnienia informacji publicznej co do którego postępowanie sądowoadministracyjne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23. Starosta podniósł, że kierując się wykładnią zawartą w przywołanym wyroku, odmówił udostępnienia informacji, o które zwróciła się W. sp. z o.o. we wniosku z dnia 6 lipca 2021 r. Decyzja ta jest ostateczna.
Następnie Starosta wyjaśnił, że wobec ponowienia przez spółkę żądania udostępnienia tych samych dokumentów Starosta, kierując się wskazaniem zawartymi w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 czerwca 2024 r. nr [...], zawiadomił skarżącą, że informacje (dokumenty), o których udostępnienie zwróciła się we wniosku z dnia 9 maja 2024 r., nie mogą zostać udzielone z uwagi na fakt, że sprawa ich udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzja Starosty z dnia 31 lipca 2023 r.
Według organu, przedstawione okoliczności stanowią przeszkodę w ponownym rozpatrzeniu skargi w przedmiocie udostępnienia tych samych informacji (dokumentów), których żądanie udostępnienia zostało już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięte negatywnie. Złożony przez skarżącą wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 9 maja 2024 r. jest tożsamy z żądaniem będącym przedmiotem wcześniej złożonego wniosku rozpatrzonego negatywnie ostateczną decyzją Starosty z dnia 31 lipca 2023 r. Według organu, zainicjowane skargą z dnia 11 lipca 2024 r. postępowanie sądowoadministracyjne, w razie jej merytorycznego rozpoznania, byłoby dotknięte nieważnością z uwagi na "powagę rzeczy osądzonej" (art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 109/24, odrzucił skargę W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Starosty w przedmiotowej sprawie, stwierdzając że sprawa objęta skargą została już prawomocnie osądzona.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że sprawa bezczynności Starosty w zakresie udostępnienia dokumentów wymienionych we wniosku z dnia 9 maja 2024 r. została już rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23, a w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość ze sprawą rozstrzygniętą przywołanym wyrokiem.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt III OZ 568/24 Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania zażalenia W. sp. z o.o. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 109/24 i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania.
NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa ze sprawą rozstrzygniętą wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23, bowiem w sprawie występują te same strony (ten sam skarżący, jak i ten sam organ), jednak w sprawie nie wystąpiła tożsamość przedmiotowa w niezmienionym stanie faktycznym.
NSA wskazał na to, że z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. IV SAB/Po 66/23 bezspornie wynika, że Sąd ten zobowiązał organ do załatwienia wniosku spółki z dnia 6 lipca 2021 r., natomiast z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga spółki z dnia 11 lipca 2024 r. dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 9 maja 2024 r. Według NSA, oznacza to, że przedmiotem niniejszej sprawy, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Po 109/24, nie jest wniosek z dnia 6 lipca 2021 r., lecz nowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który został złożony w dniu 9 maja 2024 r. Wniosek ten zainicjował nowe odrębne postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
NSA stwierdził zarazem, że mimo tego, że treść wniosku z dnia 9 maja 2024 r. jest tożsama z treścią wniosku z dnia 6 lipca 2021 r., to jednak w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które nie zostały przez Sąd I instancji ocenione. Mianowicie, z akt sprawy wynika, że organ w odpowiedzi na wniosek spółki z dnia 9 maja 2024 r. w piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r. poinformował spółkę, że "dokumenty, o których udostępnienie zwrócono się pismem z dnia 9 maja 2024 r., nie mogą zostać udzielone, z uwagi na fakt, że sprawa ich udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną Starosty z dnia 31 lipca 2023 r., nr [...]".
W konsekwencji NSA stwierdził, że Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, a tym samym, że skargę należało odrzucić na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy (zarejestrowanej pod nową sygn. akt IV SAB/Po 40/25) ze skargi W. sp. z o.o. na bezczynność Starosty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 9 maja 2024 r., należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została wniesiona w poniższym stanie faktycznym i prawnym wynikającym z akt sprawy oraz wcześniej wydanych orzeczeń sądowych.
W dniu 6 lipca 2021 r. W. sp. z o.o. zwróciła się do Starosty za pośrednictwem ePUAP z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r. znak [...], wraz z załącznikami, oraz decyzji lokalizacyjnej, będącej podstawą wydania wskazanej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, wraz z załącznikami.
Pismem z dnia 12 lipca 2021 r. Starosta udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek, załączając do pisma ogólnego w platformie ePUAP trzy załączniki, z których pierwszy stanowił pismo przewodnie, drugi – klauzulę informacyjną, a trzeci – decyzję o pozwoleniu na budowę. Z treści pisma przewodniego z dnia 12 lipca 2021 r. (znak [...]) wynika, że Starosta przekazał skan własnej decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, wskazując jednocześnie, że załącznikiem do tej decyzji jest projekt budowlany. Organ zarazem wyjaśnił, że jego zdaniem projekt budowlany nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), gdyż nie jest to dokument wytworzony przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, lecz sporządzony na zamówienie inwestora. Starosta dodał, że wydawanie decyzji lokalizacyjnych nie należy do właściwości starostów ani powiatów, pouczając skarżącą o treści art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. i wyjaśniając, że skarżąca powinna zwrócić się z wnioskiem o udostępnienie tego rodzaju informacji publicznej do Burmistrza [...] jako organu, który ten dokument wytworzył.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 września 2021 r. sygn. IV SAB/Po 142/21 zobowiązał Starostę do załatwienia wniosku W. sp. z o.o. z dnia 6 lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2023 r. sygn. III OSK 7520/21 uchylił zaskarżony wyrok w części, tj. w punktach 2, 3, 4 i 5 i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. NSA wskazał m.in., że usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez odniesienia się do stanowiska organu o nadużyciu przez spółkę prawa do informacji publicznej i niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku w zakresie, w jakim zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej nie został uwzględniony. NSA wskazał również na to, że Starosta uznając, że dane projektantów podlegają ochronie, zobowiązany był do wydania zgodnie z art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie.
NSA wskazał również na to, że w toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd I instancji oceni charakter żądanej informacji oraz to, czy występują w sprawie podstawy do jej udostępnienia w kontekście mechanizmu nadużycia publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej.
WSA w Poznaniu, ponownie rozpoznając powyższą sprawę, prawomocnym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23 zobowiązał Starostę do załatwienia wniosku W. z dnia 6 lipca 2021 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do wykorzystania prawa do informacji publicznej na potrzeby prowadzenia indywidualnego sporu, a postępowanie mające cechy nadużycia prawa do informacji nie może być zaakceptowane i zasługiwać na ochronę prawną ze strony sądu. Tym samym Sąd uznał, że organ pozostawał bezczynny w zakresie załatwienia wniosku, ponieważ w ustawowym terminie nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa dostępu do tej informacji.
W dniu 31 lipca 2023 r. Starosta wydał decyzję nr [...], w której odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku spółki z dnia 6 lipca 2021 r., za wyjątkiem dokumentów przekazanych wnioskodawcy przy piśmie z dnia 12 lipca 2021 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że był w sprawie związany wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r., w którym Sąd uznał, że spółka nadużywa prawa do informacji publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...], po rozpoznaniu sprawy z odwołania spółki, utrzymało w mocy decyzji Starosty z dnia 31 lipca 2023 r.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 44/24 WSA w Poznaniu oddalił skargę W. sp. z o.o. na decyzję z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Sąd powołał się na związanie organu wcześniejszym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23, który prawomocnie przesądził, że skarżąca spółka swoim wnioskiem nadużyła prawa dostępu do informacji publicznej z uwagi na dążenie do jej wykorzystania w ramach sporu prowadzonego z organem w innym postępowaniu, którego jest stroną. Natomiast organ w sposób nieprawidłowy rozpoznał wniosek, ponieważ w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, odmowa jej udostępnienia musi nastąpić w formie decyzji, czego zabrakło. W związku ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku z dnia 22 czerwca 2023 r. i wskazaniami co do dalszego postępowania, Starosta zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdyż Sąd prawomocnie przesądził, że w sprawie doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Ponadto stwierdził, że W. sp. z o.o. w skardze prowadziła polemikę z ustaleniami i stanowiskiem WSA w Poznaniu wyrażonymi w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 66/23.
W dniu 9 maja 2024 r. W. sp. z o.o. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając, że w ślad za otrzymaną w dniu 30 kwietnia 2024 r. od Starosty informacją publiczną o wniosku o zmianę decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r. dotyczącej inwestycji celu publicznego, wnosi o udostępnienie informacji w zakresie: 1. decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r., znak [...], z załącznikami (wszystkimi), ze wszystkimi zmianami; 2. decyzji lokalizacyjnej, będącej podstawą wydania ww. decyzji, z załącznikami (wszystkimi).
Postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania o udostępnienie informacji, o które zwróciła się W. sp. z o.o. we wniosku z dnia 9 maja 2024 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia W. sp. z o.o. na postanowienie Starosty z dnia 21 maja 2024 r, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości.
Kolegium stwierdziło, że nie wypowiada się merytorycznie co do całego postępowania w sprawie, a jedynie co do kwestii odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku W. sp. z o.o. z siedzibą w W. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r., znak sprawy [...] wraz z załącznikami oraz decyzji lokalizacyjnej będącej podstawą wydania ww. decyzji wraz z załącznikami.
Kolegium wyjaśniło, że do postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się co do zasady przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w konsekwencji w przedmiotowej sprawie art. 61a k.p.a. nie znajduje zastosowania. W przypadku, gdy organ stoi na stanowisku, że żądana informacja nie może zostać udzielona w związku z tym, że sprawa jej udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzja administracyjną, winien poinformować o tym wnioskodawcę pismem, któremu służyć zaś będzie skarga na bezczynność organu, o ile wyrażonego w nim stanowiska nie podzieli.
Następnie Starosta w piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r. nr sprawy: [...], w odpowiedzi na wniosek W. sp. z o.o. z dnia 9 maja 2024 r. oraz w związku z postanowieniem Kolegium z dnia 19 czerwca 2024 r. nr [...], poinformował spółkę, że informacje (dokumenty), o których udostępnienie zwróciła się w powyższym piśmie, nie mogą zostać udzielone z uwagi na fakt, że sprawa ich udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Starosty z dnia 31 lipca 2023 r. nr [...].
W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, że decyzją z dnia 31 lipca 2023 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...], odmówił spółce W. sp. z o.o. udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z dnia 6 lipca 2021 r., za wyjątkiem dokumentów przekazanych pismem z dnia 12 lipca 2021 r. W piśmie tym skarżącej udostępniono skan decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r., za wyjątkiem projektu budowlanego oraz bez decyzji lokalizacyjnej. Wskazał też na to, że Starosta pismem z dnia 25 lutego 2022 r. przekazał spółce decyzję Starosty nr [...] z dnia 31 grudnia 2018 r. oraz decyzję nr [...] z dnia 31 grudnia 2018 r., dotyczące zmiany i przeniesienia decyzji Starosty nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r., a pismem z dnia 15 kwietnia 2024 r. przekazał skan wniosku wszczynającego postępowanie dotyczące decyzji nr [...] oraz nr [...] wraz z załącznikami.
Starosta stwierdził, że złożony obecnie przez spółkę wniosek jest tożsamy z żądaniem będącym przedmiotem wcześniej złożonego wniosku rozpatrzonego negatywnie ostateczną decyzją Starosty z dnia 31 lipca 2023 r. Powyższa okoliczność stanowi przeszkodę w ponownym rozpatrzeniu wniosku w przedmiocie udostępnienia tych samych informacji (dokumentów), których żądanie udostępnienia zostało już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięte negatywnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy na to, że Sąd z urzędu, niezależnie od ewentualnych wniosków stron w tym przedmiocie, rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także po kątem prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Poza tym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Granice sprawy wyznaczone są zaś przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy tym, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów prawa materialnego) bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów postępowania).
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zaskarżona zwłoka organu w załatwieniu sprawy, który to stan Sąd zakwalifikował jako bezczynność, tj. nieudostępnienie informacji w terminie, nie miała miejsca.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei w myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) - dalej: u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Niemniej jednak zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia, jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidzianym w ustawie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05 przywołany w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt IV SAB/Po 172/24 – orzecznictwo dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem wniosku skarżącej z dnia 9 maja 2024 r. było udostępnienie informacji publicznej w zakresie decyzji nr [...] z dnia 3 grudnia 2018 r., znak [...], z załącznikami (wszystkimi), ze wszystkimi zmianami oraz decyzji lokalizacyjnej, będącej podstawą wydania ww. decyzji, z załącznikami (wszystkimi).
Wzorzec kontroli legalności zachowania skarżonego organu stanowiły w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych".
W świetle regulacji przywołanej ustawy należało uznać, że informacje żądane we wnioskach skarżącego stanowią informacją publiczną. W sprawie nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że dokumenty, których udostępnienia domaga się skarżący w swoim wniosku z dnia 9 maja 2024 r. stanowią informację publiczną, jak też że treść wniosku z dnia 9 maja 2024 r. jest tożsama z treścią wniosku z dnia 6 lipca 2021 r.
Kwestia charakteru żadnej informacji została już w istocie przesądzona w innych orzeczeniach dotyczących sprawy załatwienia wniosku spółki z dnia 6 lipca 2021 r., czytanych w kontekście postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt III OZ 568/24 wydanego w niniejszej sprawie. W tym ostatnim orzeczeniu NSA przesądził natomiast, że treść wniosku z dnia 9 maja 2024 r. jest tożsama z treścią wniosku z dnia 6 lipca 2021 r.
W tym miejscu należy przypomnieć, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.). Orzeczenie prawomocne wiąże bowiem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a). Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 p.p.s.a.).
Wobec tego należy podkreślić, że Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę jest związany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt III OZ 568/24, który uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 109/24 i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Wynika to z art. 170 w zw. z art. 153 (w zw. z art. 193) i art. 190 p.p.s.a. W takiej sytuacji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w przywołanym orzeczeniu były wiążące dla tutejszego Sądu.
Natomiast na podstawie art. 170 p.p.s.a. wiążą Sąd w niniejszej sprawie wydane przez WSA w Poznaniu prawomocne wyroki: wyrok z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 66/23 i wyrok z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 44/24.
W świetle powyższego, skarga z dnia 11 lipca 2024 r. dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu nowego wniosku z dnia 9 maja 2024 r., a nie wniosku z dnia 6 lipca 2021 r. Wniosek z dnia 9 maja 2024 r. zainicjował nowe, odrębne postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Sąd był zobowiązany uwzględnić i ocenić nowe okoliczności faktyczne - a mianowicie to, że w odpowiedzi na wniosek spółki z dnia 9 maja 2024 r. Starosta w piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r., poinformował skarżącą, że "dokumenty, o których udostępnienie zwrócono się pismem z dnia 9 maja 2024 r., nie mogą zostać udzielone, z uwagi na fakt, że sprawa ich udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną Starosty (...) z dnia 31 lipca 2023 r., nr [...]".
Trzeba mieć zatem na uwadze, że z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. IV SAB/Po 66/23 bezspornie wynika, że Sąd ten zobowiązał organ do załatwienia wniosku spółki z dnia 6 lipca 2021 r., zarazem stwierdzając, że "skarżąca spółka przedmiotowym wnioskiem nadużyła prawa dostępu do informacji publicznej z uwagi na dążenie do jej wykorzystania w ramach sporu prowadzonego z organem w innym postępowaniu, którego jest stroną, natomiast organ w sposób nieprawidłowy rozpoznał wniosek, ponieważ w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej (a potwierdził to Sąd w poprzednim wyroku, a także pośrednio NSA), to odmowa jej udostępnienia musi nastąpić w formie decyzji, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło".
Starosta decyzją z dnia 31 lipca 2023 r. nr [...] odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku W. sp. z o.o. z dnia 6 lipca 2021 r., za wyjątkiem dokumentów przekazanych wnioskodawcy pismem z dnia 12 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...], po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesienia odwołania przez spółkę, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. Z kolei prawomocnym wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 44/24 WSA w Poznaniu oddalił skargę W. sp. z o.o. na decyzję z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W takiej sytuacji Sąd w niniejszej sprawie zobowiązany był ocenić, czy Starosta prawidłowo załatwił sprawę wywołaną wnioskiem z dnia 9 maja 2024 r., który – co jeszcze raz należy podkreślić – był przedmiotowo tożsamy z wnioskiem z dnia 6 lipca 2021 r.
Zasadą jest, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli zaś informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Co do zasady, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonymi we wniosku (art. 14 ust. 1).
Pozostawanie w bezczynności przez właściwy podmiot, zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu żądanej informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku) w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, względnie na braku podjęcia innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności ma to miejsce, gdy organ nie wydaje decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., tj. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo decyzji o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ponadto za taki stan uznawane jest niepoinformowanie wnioskodawcy, że organ nie dysponuje żądaną informacją lub też że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. To samo odnosi się do braku powiadomienia wnioskodawcy, że informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) bądź też że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że organ informacji tej nie posiada. W każdym z tych przypadków zakreślony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien co do zasady przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem.
Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie, że jeżeli żądana informacja nie może zostać udzielona w związku z tym, że sprawa jej udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzja administracyjną, winien poinformować o tym wnioskodawcę pismem, któremu służyć zaś będzie skarga na bezczynność organu, o ile wyrażonego w nim stanowiska nie podzieli (por. np. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1967/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 509/13 - orzeczenia przywołane w wyroku WSA w Łodzi z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 455/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, w takich sprawach przepis art. 61a k.p.a. nie znajduje zastosowania. Stosownie bowiem do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że przepisy te nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ w sprawie regulowanej omawianą ustawą szczególną.
W takiej też sytuacji, w niniejszej sprawie reakcja Starosty na wniosek spółki z dnia 9 maja 2024 r. okazała się końcowo prawidłowa. Wynika to z tożsamości treściowej żądań wniosku z dnia 9 maja 2024 r. i wcześniejszego wniosku z dnia 6 lipca 2021 r., w stosunku do którego ostateczną (art. 16 § 1 k.p.a.) i prawomocną (art. 16 § 3 k.p.a.) decyzją z dnia 31 lipca 2023 r. nr [...] Starosta odmówił spółce udzielenia informacji publicznej ze względu na nadużycie prawa do informacji publicznej.
Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie, że jeżeli żądana informacja nie może zostać udzielona w związku z tym, że sprawa jej udostępnienia została już rozstrzygnięta ostateczną decyzja administracyjną, winien poinformować o tym wnioskodawcę pismem, któremu służyć zaś będzie skarga na bezczynność organu, o ile wyrażonego w nim stanowiska nie podzieli (por. np. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1967/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 509/13 - orzeczenia przywołane w wyroku WSA w Łodzi z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 455/16, dostępne jw.).
Pismo wyrażające stanowisko w tej sprawie zostało do spółki skierowane przez Starostę w dniu 24 czerwca 2024 r., jednakże w istocie tożsame stanowisko organ wyraził już wcześniej w postanowieniu z dnia 21 maja 2024 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., które z przyczyn formalnych zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez organ wyższego stopnia. Starosta dochował zatem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Pierwsza reakcja organu na wniosek spółki z dnia 9 maja 2024 r. świadczy o tym, że nie doszło do uchybienia w tym zakresie.
Skoro sprawa z wniosku z dnia 9 maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej została finalnie prawidłowo (i terminowo) załatwiona, brak było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. W takiej sytuacji skargę jako niezasadną należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.