IV SAB/Po 196/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę N. N. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego świadczenia wychowawczego. Skarżąca podniosła, że mimo wielokrotnych wizyt i ponagleń, nie otrzymała odpowiedzi na temat przyczyn zawieszenia wypłaty świadczenia oraz terminu jego przyznania. ZUS początkowo przyznał świadczenie, następnie wstrzymał wypłatę i uchylił prawo do niego z powodu rzekomego wyjazdu skarżącej z Polski na okres dłuższy niż 30 dni, co skarżąca kwestionowała. Po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, ZUS pozostawał bezczynny przez ponad 10 miesięcy, ignorując kolejne pisma i ponaglenia. Dopiero po wniesieniu skargi do WSA, ZUS wznowił postępowanie i wydał decyzję przyznającą świadczenie. Sąd uznał, że ZUS dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na brak jakichkolwiek działań organu przez długi okres i brak poinformowania strony o przyczynach zwłoki. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku, ponieważ sprawa została już załatwiona przez organ, ale jednocześnie stwierdził bezczynność i rażące naruszenie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęć bezczynności i rażącego naruszenia prawa w kontekście świadczeń socjalnych oraz obowiązków organów administracji w zakresie terminowości postępowania.
Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach świadczeń wychowawczych i bezczynności ZUS, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ nie podjął żadnych działań przez ponad 10 miesięcy od złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie informując strony o przyczynach zwłoki ani o nowym terminie załatwienia sprawy, co narusza przepisy k.p.a. i p.p.s.a.
Czy stwierdzona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Długotrwały brak reakcji organu (ponad 10 miesięcy), brak uzasadnienia dla zwłoki, ignorowanie pism strony oraz brak poinformowania o przyczynach zwłoki, co stanowi oczywiste i niezaprzeczalne naruszenie prawa pozbawione racjonalnego uzasadnienia.
Czy sąd powinien zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności, jeśli sprawa została już załatwiona po wniesieniu skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takim przypadku sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeśli sprawa została załatwiona przez organ przed dniem orzekania sądu, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do działania podlega umorzeniu, nawet jeśli organ pozostawał w bezczynności.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na bezczynność może być rozpoznana w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Formalny wymóg wniesienia ponaglenia przed skargą na bezczynność; skargę można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania, gdy sprawa została załatwiona przez organ po wniesieniu skargi.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organy w sposób wnikliwy i szybki.
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw (miesiąc, dwa miesiące).
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia strony o zwłoce i wyznaczenia nowego terminu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania. • Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że nie doszło do bezczynności, ponieważ sprawa została ostatecznie załatwiona po wniesieniu skargi.
Godne uwagi sformułowania
Pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania przez ponad 10 miesięcy nie ma uzasadnienia i wskazuje na lekceważenie przepisów prawa przez organ. • Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. • Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Maciej Busz
przewodniczący
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i rażącego naruszenia prawa w kontekście świadczeń socjalnych oraz obowiązków organów administracji w zakresie terminowości postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach świadczeń wychowawczych i bezczynności ZUS, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje frustrację obywatela w kontakcie z urzędem i podkreśla znaczenie terminowości działań administracji publicznej, co jest problemem powszechnym.
“ZUS zwlekał ponad 10 miesięcy z decyzją ws. świadczenia wychowawczego. Sąd: rażące naruszenie prawa!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.