IV SAB/PO 194/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w terminie miesiąca, stwierdzając przewlekłe prowadzenie postępowania, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarga A. S. dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd administracyjny, analizując przebieg postępowania, stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości z uwagi na chaotyczne i opieszałe działania, brak planu działania oraz długie okresy między czynnościami. Mimo złożoności sprawy, sąd uznał, że czas jej trwania przekroczył rozsądne granice. Ostatecznie sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie miesiąca, stwierdził przewlekłość, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.
Skarga A. S. została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Skarżący zarzucał notoryczne odwlekanie terminu rozpoznania sprawy. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przedstawiając szczegółowy opis czynności podjętych w sprawie od sierpnia 2018 r. do lipca 2019 r., w tym poszukiwanie dokumentów archiwalnych, ustalanie stron postępowania oraz analizę zgromadzonego materiału. Sąd, po analizie akt sprawy i odpowiedzi organu, stwierdził, że na dzień wniesienia skargi organ nie wydał decyzji rozstrzygającej wniosek o odszkodowanie. Sąd uznał, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania, wskazując na brak koncepcji i planu działania, chaotyczne wykonywanie czynności, długie odstępy czasu między nimi oraz niezwłoczne niepodjęcie działań po wpłynięciu wniosku. Sąd podkreślił, że postępowanie mogłoby trwać znacznie krócej, gdyby organ szybciej podejmował czynności, takie jak zwrócenie się o dokumentację czy ustalenie wszystkich stron. Mimo stwierdzenia przewlekłości, sąd nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy i potrzebę prowadzenia postępowania dowodowego. Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, ale w pozostałym zakresie skargę oddalił, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził przewlekłość z uwagi na chaotyczne i opieszałe działania organu, długie odstępy czasu między czynnościami, brak planu działania oraz niezwłoczne niepodjęcie działań po wpłynięciu wniosku, co spowodowało, że czas trwania postępowania przekroczył rozsądne granice.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 5
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 200
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 205 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z uwagi na chaotyczne i opieszałe działania, długie odstępy czasu między czynnościami oraz brak planu działania.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że sprawa nie jest odwlekana, a wszelkie działania były podejmowane niezależnie od działań stron, wynikając z konieczności prowadzenia postępowania dowodowego i umożliwienia stronom zapoznania się z materiałem.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie prowadzone było bez żadnej koncepcji i planu działania poszczególne czynności wykonywane były chaotycznie i w dużych odstępach czasu czas trwania przekracza rozsądne granice
Skład orzekający
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, obowiązków organów w zakresie terminowości załatwiania spraw oraz oceny rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji administracyjnej związanej z wywłaszczeniem i odszkodowaniem, ale ogólne zasady dotyczące przewlekłości są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy problem przewlekłości postępowania administracyjnego, co jest częstym doświadczeniem obywateli. Pokazuje, jak sąd ocenia działania organów i jakie są konsekwencje opieszałości.
“Czy Twój urząd działa zbyt wolno? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy opieszałość staje się przewlekłością.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Po 194/19 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2019-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski /sprawozdawca/ Monika Świerczak Tomasz Grossmann /przewodniczący/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę 659 Sygn. powiązane I OSK 2119/20 - Wyrok NSA z 2023-07-20 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie wypłaty odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego A. S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. i [...] września 2018 r. w przedmiocie wypłaty odszkodowania w terminie 1 miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Miasta [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie A. S. w dniu [...] lipca 2019 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w zakresie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...], Kw nr [...] o powierzchni 1,1702 ha. Skarżący wskazał, że w sprawie od dłuższego czasu nic się nie dzieje a termin rozpoznania sprawy jest notorycznie odwlekany. Skarżący wniósł również o ukaranie organu grzywną w wysokości [...] zł. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do skargi organ wyjaśnił, że A. S. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik E. S. (spadkobierczyni po byłym właścicielu nieruchomości J. S.), pismami z [...] sierpnia 2018 r. i [...] września 2018 r. złożył w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...], Kw nr [...] o powierzchni 1,1702 ha. Wraz z pismem z [...] sierpnia 2018 r. złożono podpisaną przez E. S. umowę cesji (przelewu) na rzecz A. S. 50% wierzytelności z tytułu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości. Prezydent Miasta przedstawiając przebieg postepowania wskazał, że po przekazaniu powyższego wniosku przez Starostę [...] wg właściwości, pismem z [...] września 2018 r. zawiadomił A. S. jako pełnomocnika E. S. o wszczęciu postępowania, wyznaczając termin rozpatrzenia sprawy na [...] grudnia 2018 r. Jednocześnie mając na uwadze fakt, iż przedłożona wraz z wnioskiem umowa cesji była jednostronnym oświadczeniem woli zwrócono się o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przedłożenie umowy cesji (przelewu) wierzytelności, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (E. S.) przeniosła wierzytelność na rzecz cesjonariusza (A. S.). W odpowiedzi na powyższe pismem z [...] października 2018 r. przedłożono umowę cesji podpisaną przez obie strony tj. E. S. i A. S.. W związku z powyższym pismem z [...] listopada 2018 r. zawiadomiono A. S. także jako stronę postępowania o wszczęciu postępowania, wyznaczając termin rozpatrzenia sprawy na [...] grudnia 2018 r. W tym czasie pismami z [...] grudnia 2018 r. wystąpiono do Archiwum Państwowego w [...], Archiwum Państwowego w [...] oraz Archiwum Akt Nowych w [...] w celu pozyskania akt w przedmiotowej sprawie. Pismem z [...] grudnia 2018 r. Archiwum Państwowe w [...] przekazało dokumenty dotyczące wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z [...] grudnia 2018 r. poinformowano A. S. jako stronę postępowania i pełnomocnika E. S. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wyznaczono termin rozpatrzenia sprawy na [...] marca 2019 r. Archiwum Akt Nowych w [...] w dniu [...] lutego 2019r. przekazało pismo wraz z aktami wywłaszczeniowymi. Prezydent Miasta pismem z [...] marca 2019 r. wyznaczył termin załatwienia sprawy do [...] maja 2019 r., a następnie pismem z [...] marca 2019 r. wystąpił do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju w [...] w sprawie pozyskania decyzji z [...] marca 1964 r., którą przyznano odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...] (dawniej ul. [...]), małoletnim dzieciom J. S.. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. postanowiono połączyć do wspólnego rozpatrzenia sprawy z wniosku A. S. i E. S. oraz z wniosku A. Ś., A. P. i P. S. z [...] stycznia 2019 r. W każdej z dotychczas prowadzonych spraw o odszkodowanie, ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa - Państwowej Fabryki [...] orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1952 r., Nr [...] utrzymanym w mocy decyzją Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z lutego 1953 r. nr ew. [...]. Pismem z [...] marca 2019 r. Archiwum Państwowe w [...] poinformowało organ prowadzący sprawę, że jest w posiadaniu akt Fabryki [...] w [...] dotyczących wywłaszczenia i odszkodowania. Ze względu na dużą ilość zgromadzonych dokumentów zaproponowano osobistą kwerendę tych akt w siedzibie Archiwum w pracowni naukowej. Z kolei Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju w [...] przy piśmie z [...] kwietnia 2019 r. przekazało szczątkowe dokumenty PWRN w [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych dotyczące orzeczenia z [...] marca 1964 r. o odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości. Po przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. w siedzibie Archiwum Państwowego kwerendzie akt archiwalnych, pismem z [...] maja 2019 r. nr [...] Archiwum Państwowe w [...] przekazało uwierzytelnione kserokopie akt zawarte w zespole Fabryka [...] w [...] sygn. [...]. Pismem z [...] maja 2019 r. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2019 r. Analiza archiwalnych dokumentów wykazała, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] znak [...] z dnia [...] marca 1964 r. zobowiązano [...] Fabrykę [...] w [...] do zapłacenia spadkobiercom J. S.: E. S. i J. S. odszkodowania w kwocie [...]zł za wywłaszczoną prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] lipca 1952 r. Nr [...] nieruchomość o pow. 1,1702 ha położoną w [...] przy ul. [...], zapisaną w ks. hip Nr [...] W związku z powyższym organ prowadzący niniejsze postępowanie uznał Fabrykę [...] S. A. z siedzibą w [...] za stronę w tym postępowaniu jako następcę prawnego [...] Fabryki [...] w [...]. Spowodowało to konieczność zawiadomienia Spółki (pismo z dnia [...] czerwca 2019 r.) o toczącym się postępowaniu oraz wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, z uwagi na zapewnienie Spółce oraz wszystkim innym stronom czynnego udziału w postępowaniu w tym możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Przy wyznaczeniu tego terminu wzięto pod uwagę faktyczną, realną możliwość wydania decyzji w danej sprawie, przy jednoczesnym umożliwieniu stronom przeglądania akt i wypowiedzenia się w tej sprawie. W dniu [...] czerwca 2019 r. w siedzibie Urzędu Miasta [...] stawił się pełnomocnik Spółki w celu zapoznania się ze sprawą i zebranym dotychczas materiałem. Pismem z [...] lipca 2019 r. zawiadomiono wszystkie strony o zgromadzeniu całości materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków, uwag, zastrzeżeń i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. Organ poinformował, że A. S. pismem z [...] lipca 2019 r. po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w sprawie aktualnej wyceny nieruchomości. Zdaniem Prezydenta Miasta wbrew twierdzeniu skarżącego sprawa nie jest odwlekana, gdyż jako dotycząca materii sprzed ponad 50 lat wymagała poszukiwania archiwalnych dokumentów oraz innych dowodów w sprawie aby następnie możliwe było ich przeanalizowanie i dokonanie oceny czy rzeczywiście nie doszło do ustalenia i wypłaty odszkodowania. Sprawa jest zatem skomplikowana, nie ma rutynowego charakteru i wszelkie działania w sprawie były podejmowane niezależnie od działań stron postępowania. Zdaniem organu wyznaczenie kolejnego terminu załatwienia sprawy nie jest celowym jej przedłużaniem, a wynika wyłącznie z konieczności prowadzenia postępowania dowodowego i umożliwienia stronom zapoznania się z całością materiału dowodowego oraz złożenia ewentualnych wyjaśnień i uwag. Zarządzeniem z [...] października 2019 r. (doręczonym organowi za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu [...] października 2019 r.) zwrócono się do Prezydenta Miasta o niezwłoczne poinformowanie, czy została wydana decyzja w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W przypadku wydania takiej decyzji Sąd zwrócił się o nadesłanie jej odpisu drogą elektroniczną. Do chwili wydania wyroku powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.– dalej p.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd wydając wyrok orzekał na podstawie akt sprawy i odpowiedzi na skargę zawierającej szczegółowy opis czynności podjętych przez organ w sprawie, z których w sposób bezsporny wynikało, że na dzień wniesienia skargi organ nie wydał decyzji rozstrzygającej m.in. złożony przez Skarżącego wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...], Kw nr [...] o powierzchni 1,1702 ha. Sąd orzekając w sprawie na podstawie akt sprawy, w tym akt sądowych przyjął również, że postępowanie w sprawie nie zostało zakończone do czasu wydania wyroku. Takie założenie co do stanu sprawy było wynikiem zaniechania przez organ poinformowania Sądu o zakończeniu postępowania w sprawie. Podkreślić należy, iż przed zakończeniem postępowania w sprawie Sąd podjął starania mające na celu ustalenie czy po wniesieniu skargi organ zakończył postępowanie w sprawie. Pismo doręczone organowi za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu [...] października 2019 r., zawierające wezwanie do wyjaśnienia czy została wydana decyzja w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, do momentu wydania przez Sąd wyroku pozostawało jednak bez odpowiedzi. W tym miejscu wskazać należy, iż Prezydent Miasta w dniu [...] października 2019 r. o godz. 14.31 za pośrednictwem faksu w odpowiedzi na wezwanie z [...] października 2019r. przesłał do Sądu decyzję z [...] sierpnia 2019r. nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...], Kw nr [...] o powierzchni 1,1702 ha. Prezydent Miasta poinformował również, iż wnioskodawcy wnieśli w tej sprawie odwołanie do Wojewody [...]. Jak wynika z notatki (k. 36 akt sądowych) korespondencję przesłaną faksem przedłożono Przewodniczącej Wydziału w dniu [...] października 2019r., a dniu [...] października 2019 r. zgodnie z jej zarządzeniem załączono do akt sprawy. Mając powyższe na uwadze orzekając w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest dopuszczalna w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. Przed wniesieniem skargi A. S. wystąpił bowiem do Wojewody [...] z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Uwzględniając fakt, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta stwierdzić należy, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto, w przypadku uwzględnienia skargi, Sąd zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Górna granica wysokości grzywny, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. została określona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oceniając zasadność stanowiska strony skarżącej o przewlekłym prowadzeniu postępowania wskazać należy, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej k.p.a.), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Przepisy k.p.a. wprowadzają terminy załatwienia sprawy: "bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1 k.p.a.) i "niezwłocznie" (art. 35 § 2 k.p.a.), gdy sprawa może być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Ustawodawca przewidział również termin "w ciągu miesiąca", jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 k.p.a. zd. pierwsze), "nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania" (art. 35 § 3 k.p.a. zd. drugie), gdy sprawa jest szczególnie skomplikowana, zaś w postępowaniu odwoławczym – "w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania" (art. 35 § 3 k.p.a. zd. ostatnie). Do terminów określonych powyżej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podać przyczyny zwłoki, wskazać nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W wyroku z 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (CBOSA) NSA stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Należy podkreślić, skarga na przewlekłość postępowania, podlega ocenie sądu niezależnie od faktu zakończenia tego postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania jest bowiem stanem obiektywnym, istniejącym lub nieistniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu, organ administracji pomimo złożoności sprawy dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości dopuścił się przewlekłości, o czym przesądza zawartość akt administracyjnych. Przede wszystkim zarzucić należy organowi, że postępowanie prowadzone było bez żadnej koncepcji i planu działania, a poszczególne czynności wykonywane były chaotycznie i w dużych odstępach czasu. W ocenie Sądu brak było podstaw do oczekiwania przez organ na złożenie przez skarżącego umowy cesji wierzytelności, jej brak nie był okolicznością tamującą postępowanie, skoro skarżący legitymował się pełnomocnictwem E. S.. Analiza akt sprawy wskazuje, że zamiast jednocześnie zwrócić się o przedłożenie całej potrzebnej dokumentacji Prezydent Miasta zwracał się o poszczególne informacje, odczekiwał na wpływ odpowiedzi, po czym dopiero zwracał się o dalsze, co spowodowało że postępowanie prowadzone było dłuższej niż powinno. Wskazać należy również, że po wpłynięciu wniosku organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Pierwszą czynnością podjętą w celu ustalania stanu faktycznego były bowiem pisma z [...] grudnia 2018 r. kierowane do Archiwum Państwowego w [...] i [...] oraz do oraz Archiwum Akt Nowych w [...]. Organ nie podjął również żadnych samodzielnych działań mających na celu ustalenie wszystkich stron postępowania, pomimo iż już od [...] września 2010 r. na skutek zawiadomienia przesłanego przez Ministra Infrastruktury w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1952r. znak [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa – Państwowej Fabryki [...] nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1953 r. nr ew. [...] wiedział o potencjalnych stronach tego postepowania. Ponadto wskazać należy, że wniosek A. Ś., A. P. i P. S. został złożony [...] stycznia 2019 r. a postanowienie o połączeniu wydano dopiero [...] kwietnia 2019 r. Podkreślić należy również, że ostateczne ustalenie stron postepowania nastąpiło dopiero w czerwcu 2019 r. na skutek dopisania jako strony postępowania Fabryki [...] S.A. z siedzibą w [...] jako następcy [...] Fabryki [...] w [...]., pomimo że już od [...] kwietnia 2019 r. organ dysponował kopią decyzji ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Nadto wskazać należy, iż kwerenda akt związanych z postepowaniem o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu, która skutkowała pozyskaniem decyzji o odszkodowaniu z 1964 r. przeprowadzona została dopiero w marcu 2019 r. Analiza akt w siedzibie archiwum państwowego nastąpiła jednak dopiero w kwietniu a dokumenty pozyskano wraz z pismem z [...] maja 2019 r. chociaż część dokumentów w tym decyzja o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość została przekazana przy piśmie z Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju z [...] kwietnia 2019 r. Z powyższego wynika, że poszczególne czynności zmierzające do załatwienia sprawy dzieliły dłuższe okresy czasu, co oznacza że postępowanie prowadzone było przewlekle. W ocenie Sądu analiza akt sprawy wskazuje, że po wpłynięciu wniosku nie było przeszkód aby niezwłocznie zwrócić się do odpowiednich instytucji o odszukanie dokumentacji wywłaszczeniowej, odszkodowawczej, wieczystoksięgowej dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości oraz przedsięwziąć działania mające na celu ustalenie spadkobierców wywłaszczonych współwłaścicieli nieruchomości, nie biorących udziału w postępowaniu. Prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich spadkobierców współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości spowodowało również, że czas od wszczęcia postepowania do postanowienia o połączeniu został "zmarnowany", co prowadzi z winy organu do zwłoki w zakończeniu postępowania. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie mogłoby trwać znacznie krócej, gdyby organ podejmował szybciej czynności i właśnie to świadczy o przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe zachowanie wskazuje, że procedowanie organu wyczerpuje znamiona przewlekłości określone w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W tym miejscu mając na uwadze przesłane do Sądu informacje o zakończeniu postepowania w sprawie, które złożone zostały do akt po wydaniu wyroku w sprawie stwierdzić należy, że wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie spowodowało stan wykonania obowiązku załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o wypłatę odszkodowania. Sąd nie stwierdził, aby stwierdzona w pkt 2 sentencji wyroku przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Rozważając tę kwestię, Sąd miał na względzie, że za rażące naruszenie przepisów regulujących terminy rozpoznawania można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość postępowania miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca, znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Rozpoznając zatem niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy stwierdzona przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Jak zasadnie zwraca się uwagę w orzecznictwie, każdy przypadek przewlekłości jest przejawem naruszenia prawa, natomiast dla stwierdzenia rażącego charakteru tego naruszenia konieczne jest wystąpienie dodatkowych cech, uzasadniających taką kwalifikację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., I OSK 9/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14 - CBOSA). Oceny charakteru przewlekłości należy dokonać w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Kryterium rażącego naruszenia wskazuje na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny. Takiego zaś charakteru nie miała przewlekłość w niniejszej sprawie. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 i §1a p.p.s.a., stwierdził, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z czym orzekł jak w pkt 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI