IV SAB/Po 188/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący J.M. złożył skargę na bezczynność Wojewody w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek o zezwolenie został złożony 17 lipca 2024 r. Skarżący zarzucił organowi bezczynność, domagał się przyznania sumy pieniężnej oraz skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na wydanie decyzji w dniu 17 września 2025 r. oraz na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają biegi terminów w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ termin 60 dni na wydanie decyzji (art. 112a u.c.) upłynął bezskutecznie. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji, ponieważ decyzja została wydana. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ działał w przekonaniu o słuszności stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Sąd oddalił skargę w pozostałej części i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd odmówił skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE, wskazując na uznaniowy charakter takiego wniosku oraz na istniejące już orzecznictwo w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców w kontekście Konstytucji RP i prawa do sądu, po zmianie stanowiska NSA.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także z orzecznictwem NSA dotyczącym rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Zagadnienia prawne (5)
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ termin 60 dni na wydanie decyzji upłynął bezskutecznie.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę został złożony w dniu 26 sierpnia 2024 r. Termin 60 dni na wydanie decyzji, zgodnie z art. 112a u.c., upłynął w dniu 25 października 2025 r. W tym czasie organ nie podjął żadnych czynności, co stanowiło bezczynność.
Czy bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wojewoda działał w przekonaniu o słuszności stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszały biegi terminów. Choć nie zwalniało to organu z zarzutu bezczynności, nie można przypisać mu lekceważenia prawa ani działania na szkodę strony.
Czy należy skierować pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prejudycjalnego.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne nie są związane wnioskiem strony o skierowanie pytania prejudycjalnego, a kwestia ta pozostaje w sferze uznania sądu. Ponadto, powoływane regulacje prawne wzbudziły już wątpliwości interpretacyjne, które były przedmiotem pytań prejudycjalnych w innych sprawach.
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów w sprawach zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd podziela pogląd, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy.
Uzasadnienie
W przepisach art. 100c i 100d u.p.o.U. użyto pojęcia 'cudzoziemiec' bez wskazania narodowości. Sąd powołuje się na ugruntowane orzecznictwo NSA, które potwierdza tę wykładnię.
Czy przedłużenie zawieszenia biegu terminów w sprawach zezwoleń na pobyt po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA zmodyfikował swoje stanowisko i uznał, że dalsze przedłużanie zawieszenia biegu terminów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ponad dwuletni okres zawieszenia był wystarczający, a dalsze przedłużanie stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd.
Przepisy (16)
Główne
u.p.o.U. art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie do 31 grudnia 2022 r. (a następnie przedłużane) bieg terminów w sprawach zezwoleń na pobyt nie rozpoczynał się lub ulegał zawieszeniu; nie stosowano przepisów o bezczynności i nie wymierzano grzywien.
u.p.o.U. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie okresu zawieszenia biegu terminów do 30 września 2025 r. (obecnie). Sąd odmówił zastosowania tego przepisu po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją.
u.c. art. 112a § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
u.c. art. 112a § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Termin biegnie od dnia złożenia kompletnego wniosku lub uzupełnienia braków.
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu.
P.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji, jeśli decyzja została wydana.
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, którym jest ponaglenie.
K.p.a. art. 37 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ponaglenie jest środkiem zaskarżenia w przypadku bezczynności.
K.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach prawa.
P.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ponieważ termin 60 dni na wydanie decyzji upłynął bezskutecznie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) całkowicie wyłączały możliwość stwierdzenia bezczynności i dochodzenia roszczeń. • Żądanie przyznania sumy pieniężnej od organu. • Żądanie skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podziela przy tym pogląd, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajdują zastosowanie nie tylko do wymienionych w nim spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym, ale i do spraw z udziałem pozostałych cudzoziemców, bez względu na ich obywatelstwo oraz na datę przybycia na terytorium Polski. • NSA zmodyfikował swoje stanowisko, dokonując tym samym rozproszonej kontroli konstytucyjności regulacji ustawowej odnoszącej się do biegu terminów w sprawach zezwoleń pobytowych cudzoziemców. • Rozwiązanie legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami może być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. • Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). • W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.p.o.U. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 u.p.o.U. […]
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Grossmann
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców w kontekście Konstytucji RP i prawa do sądu, po zmianie stanowiska NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także z orzecznictwem NSA dotyczącym rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i konstytucyjnością przepisów ograniczających terminy w sprawach cudzoziemców, co jest istotne dla prawników i może zainteresować szerszą publiczność.
“NSA zmienia zdanie: Czy przepisy blokujące terminy w sprawach cudzoziemców są niezgodne z Konstytucją?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.