IV SAB/PO 18/05

IV SAB/Po 18/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska
Grażyna Radzicka /przewodniczący/
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Starosty Powiatu G. w przedmiocie wydania zaświadczenia zobowiązuje Starostę G. do podjęcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku, czynności materialno - technicznej w sprawie zapoczątkowanej wnioskiem S. K. z dnia 12 października 2004r. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/M.Dybowski MB
Uzasadnienie
U Z A S A D N I E N I E :
S. K. złożył dnia 5 lipca 2005 r. ( prezentata- k.6) skargę na bezczynność Starosty w sprawie o dostęp do informacji wynikającej z art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz.U. 100/00/1086 ze zm.- dalej pgk); wniósł o: wydanie wypisu z rejestru gruntów i budynków na dzień 31 grudnia 1961 r. działki siedliskowej, na której położony jest budynek mieszkalny i zabudowania gospodarcze w K. ul. P. (uprzednio opisanej w księdze wieczystej Skarbu Państwa K. tom [...] karta [...] - obecnie położone na działkach [...] i [...]; informację na piśmie ze skorowidza działek, jakie były w 1960 r. numery działek owej nieruchomości; informację na piśmie ze skorowidza właścicieli i osób władających, kto od 1960 r. do chwili obecnej był i jest właścicielem lub użytkownikiem owej działki. W uzupełnieniu skargi z dnia 11 lipca 2005 r. wniósł o: opis zabudowań (domu mieszkalnego i zabudowań gospodarczych ) opisanych w księdze wieczystej K. tom [...] karta [...]; obciążenie kosztami sądowymi Starosty.
W uzasadnieniu Skarżący w szczególności podał, że pismem z dnia 12 października 2004 r. zwrócił się pismem do Powiatowego Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Nieruchomości w G. o wypis z rejestru gruntów i budynków dotyczący owej nieruchomości wg stanu na dzień 31 grudnia 1961 r. Wnioskodawca spodziewał się, że Urząd określi wysokość opłaty za sporządzenie wypisu i poda numer konta. Tymczasem Urząd pismem z dnia 8 listopada 2004 r. odpowiedział, że nie może otrzymać wypisów, bo nie jest właścicielem tej nieruchomości. Dnia 16 listopada 2004 r. Zainteresowany wniósł do Starosty G. skargę. Starosta w piśmie z dnia 7 grudnia 2004 r. błędnie przyjął, że S. K. wniósł o wypis z rejestru gruntów i budynków wg stanu obecnego. Zainteresowany dnia 16 grudnia 2004 r. wniósł skargę do Wojewody na działalność Starosty. Pismem z dnia 23 grudnia 2004 r. Wojewoda przekazał skargę Radzie Powiatu G. Pismem z dnia 17 stycznia 2005 r. Przewodniczący Rady Powiatu G. udzielił Zainteresowanemu wyjaśnień, o które Ów nie prosił, nie rozpatrzywszy skargi zgodnie z jej treścią. Dnia 26 stycznia 2005 r. Zainteresowany wniósł skargę do Wojewody, który pismem z dnia 28 lutego 2005 r. udzielił Mu odpowiedzi- niezgodnej z treścią skargi. Skarżący przedstawił dalszy przebieg korespondencji z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Głównym Geodetą Kraju. Swego interesu prawnego Zainteresowany upatruje w tym, że jest następcą prawnym swego ojca- L. K., który otrzymał owe grunty rolne wraz z zabudowaniami decyzją z dnia [...] czerwca 1947 r. nr [...], któremu następnie grunty te- w ocenie Zainteresowanego niesłusznie- odebrano decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w G. z dnia [...] lutego 1958 r. nr [...] na podstawie art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu indywidualnych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. 18/55/107).
W odpowiedzi na skargę Starosta G. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną.
Ustawodawca wprowadził zasadę załatwiania bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 i 2 kpa; Z. Janowicz "Kpa-komentarz" W.Pr. PWN 1999 s.154). W przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej- nie później niż w ciągu dwu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W zakresie wydawania zaświadczeń ustawodawca określił przepisami lex specialis, że zaświadczenie winno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni ( art. 217 § 3 kpa), a postępowanie wyjaśniające winno być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie (art. 218 § 2 kpa). W postępowaniu dotyczącym ewidencji gruntów i budynków stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie zaświadczeniowe zakończyć się może tylko na dwa sposoby- wydaniem zaświadczenia (nieorzeczniczą czynnością materialnotechniczną) bądź postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia, na które to postanowienie przysługuje zażalenie ( art. 219 kpa; decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].12.2002 r.- nr [...]).
Wypis z rejestru gruntów potwierdza to, co jest aktualnie wpisane w ewidencji gruntów i budynków ( art. 24 ust. 1-3 ugk; § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków- Dz.U 38/01/454- dalej rozporządzenie; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.3.1998 r.- II SA 125/98). Jednakże wzgląd na jakikolwiek przepis ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz.U. 100/00/1086 ze zm.) bądź rozporządzenia (w tym w szczególności § 47 ust. 1 rozporządzenia; k. 43 akt sądowych), nie może stanowić przeszkody dla wydania zaświadczenia dla potwierdzenia faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu ( art. 218 § 1 kpa). Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy nie tylko utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności (§ 44 pkt 2 rozporządzenia), lecz i archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych (§ 44 pkt 3 rozporządzenia). To organ decyduje, jakiej treści zaświadczenie winno być wydane- w szczególności winien wskazać, na jaki dzień owo potwierdzenie faktów lub stanu prawnego następuje ( uzasadnienie uchwały 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21.12.1998 r.- OPK 12/98- ONSA 2/99/48; akceptowane przez J. Borkowskiego w: "Kpa. Komentarz" CH BECK 2003 s. 806 nb. 2). Przy zróżnicowaniu poglądów dotyczących istoty postępowania zaświadczeniowego należy wskazać, że z samego brzmienia art. 218 § 2 kpa wynika, że organ winien zbadać całość posiadanych zasobów w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia żądania strony. W przypadku odmowy wydania zaświadczenia organ w sposób jasny winien wskazać, że nie posiada żadnych dokumentów pozwalających na potwierdzenie faktów albo stanu prawnego ( odpowiednio- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28.X.1997- II SA/Gd 1331/96; 11.5.1998- II SA 299/98). W uzasadnieniu ewentualnego postanowienia organ winien wymienić dokumentację zawartą w jego zasobach, którą badał i stwierdzić, czy to całość zasobów, mogących dać odpowiedź na żądanie strony ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17.2.2005- 4/II SA/Po 2466/02). W postępowaniu na podstawie art. 217 i nast. kpa organ winien respektować niektóre zasady ogólne kpa, odnoszące się wyraźnie do strony: zasadę uwzględniania z urzędu interesu publicznego i słusznego interesu obywatela, zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, szybkości i prostoty, zasadę udzielania pomocy prawnej - art. 7, 8, 9 i 12 kpa; Z. Janowicz- op. cit. s. 506 uw. 1; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.1.2001- I SA 1808/99). Zasady te mają na celu ochronę obiektywnie słabszej pozycji strony. Zarówno Sąd Najwyższy, jak i doktryna, trafnie wskazują na potrzebę odpowiedniego stosowania przepisów kpa dotyczących postępowania administracyjnego sensu stricto ( odpowiednio- postanowienie Sądu Najwyższego z 26.3.1997- III RN 9/97- OSNP 20/97/395; Z.R. Kmiecik "Instytucja zaświadczenia w prawie administracyjnym" Lublin 2002 s. 83; J. Lang "Zaświadczenia w rozumieniu kpa" OMT 2/88/15-16).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, w trybie określonym ustawami (art. 61 ust. 4). Art. 24 ust. 3 pgk wskazuje na prawo- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- do odpłatnego uzyskiwania wypisów z operatu ewidencyjnego przez osoby fizyczne, które mają w tym interes prawny. Przeszkodą dla udzielania tych informacji (czy to w zakresie aktualnej ewidencji, czy też archiwizowanych wycofanych danych ewidencyjnych) nie są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( j.t. Dz.U. 101/02/926 ze zm.- dalej uodo), skoro zbieranie danych osobowych przewiduje ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne i § 10 i § 11 rozporządzenia
( art. 25 ust. 2 pkt 1 i 5 uodo). Zarówno ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( j.t. Dz.U. 124/01/1361 ze zm.), jak i ustawa o geodezji i kartografii, tylko wówczas mogą pełnić swe funkcje, jeśli informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne i dostępne dla osób- w tym fizycznych- które mają interes prawny w dostępie do nich ( S. Rudnicki w: "Nieruchomości. Problematyka prawna" W.Pr. 2005 s. 75-76).
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do rozstrzygnięcia w sprawie. Bezczynność może być oceniana jedynie w zakresie pierwotnego żądania, przedłożonego organowi administracji publicznej; jakiekolwiek modyfikacje żądania, zawarte w skardze do sądu administracyjnego mogą być przez organ administracji publicznej rozważane dopiero po wpłynięciu doń pisma- jako nowe żądanie.
Nie wnikając w sposób załatwienia sprawy, należało w niniejszej sprawie stwierdzić bezczynność Starosty G., który z naruszeniem art. 217 § 3 kpa, nie wydał niezwłocznie stosownego zaświadczenia, bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez Wnioskodawcę (art. 218 kpa).
Wobec powyższego na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 153/02/1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/M.Dybowski
MB
.