IV SAB/PO 176/24

IV SAB/Po 176/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
III OSK 577/25 - Wyrok NSA z 2025-09-02
Skarżony organ
Rada Adwokacka
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rada Adwokacka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Rada Adwokacka do rozpatrzenia wniosku J. W. z dnia 11 września 2024 r. w zakresie punktu 1,2 oraz 4-15 i to w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Rada Adwokacka dopuściła się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Rada Adwokacka na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 października 2024 r. J. W., wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rada Adwokacka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Rada Adwokacka do rozpoznania jego wniosku z dnia 11 września 2024 roku w terminie 14 dni liczonych od dnia zwrotu akt organowi administracji publicznej wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu,
2) stwierdzenie, że w sprawie nastąpiła przewlekłość oraz bezczynność, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) nałożenie na Rada Adwokacka grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 P.p.s.a.,
4) przyznanie od Rada Adwokacka na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.,
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismem z dnia 11 września 2024 r. skarżący wystąpił do Rada Adwokacka o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące adwokat E. J.:
1.W którym roku Adwokat ukończył wyższe studia prawnicze?
2. Na jakiej uczelni Adwokat odbywał ww. studia?
3. Z jaką oceną Adwokat ukończył ww. studia?
4. W jakich latach Adwokat odbywał aplikację adwokacką?
5. Kiedy Adwokat złożył egzamin adwokacki?
6. Z jakim wynikiem Adwokat złożył egzamin adwokacki?
7. Czy wobec Adwokata począwszy od 01.06.2018 r. do 04.09.2024 r. toczyły się lub toczą obecnie postępowania dyscyplinarne?
8. Czy wobec Adwokata począwszy od 01.06.2018 r. do 04.09.2024 r. orzeczono kary dyscyplinarne?
9. W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytania 7 i 8 proszę o nadesłanie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne.
10. Czy począwszy od 01.06.2018 r. do 04.09.2024 r. wobec Adwokata stosowano upomnienie dziekańskie?
11. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 10 proszę o wskazanie ile razy stosowano upomnienie dziekańskie wobec Adwokata, kiedy je stosowano oraz za jaki czyn/czyny je stosowano.
12. Czy Adwokat posiada adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu do kontaktu z Klienta/potencjalnymi Klientami?
13. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 12 proszę o podanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu, których używa Adwokat do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami.
14. Czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje pełnił Adwokat od 01.06.2018 r. do 04.09.2024 r. w samorządzie tutejszej Rady?
15. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 14 proszę o wskazanie czy z racji pełnionych funkcji Adwokat pobierał jakiekolwiek wynagrodzenie oraz ile ono wynosiło z rozbiciem na poszczególne okresy rozliczeniowe.
W odpowiedzi na wniosek organ uznał, że żądane przez wnioskodawcę dane nie stanowią informacji publicznej.
W ocenie skarżącego informacje ogólne o adwokacie dotyczące wykonywania przez niego zawodu, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych stanowią informację publiczną (wyrok NSA z 26 lipca 2022 roku o sygn. akt III OSK 2697/21). Uzyskanie tego typu informacji o adwokacie, a więc osobie wykonującej zawód zaufania społecznego przyczynia się do bardziej świadomego wyboru swojego ewentualnego pełnomocnika i daje rękojmię należytej reprezentacji.
Zdaniem skarżącego bezczynność oraz przewlekłość mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Perspektywa kilkumiesięcznego postępowania przed sądem I instancji oraz kilkuletniego sporu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uzasadnia stwierdzenie, że odstęp czasu w jakim organ pozostaje bezczynny pozostaje znaczny, a Sąd badając stan bezczynności/przewlekłości bierze pod uwagę sytuację na dzień wyrokowania. Wniosek już kilka miesięcy temu powinien zostać zrealizowany. Strona przeciwna zlekceważyła ponaglenie wystosowane do niej w tej sprawie, co było propozycją polubownego zakończenia sporu. Uwzględnienie kumulatywnie wskazany okoliczności w pełni uzasadnia tezę o rażącym charakterze bezczynności oraz przewlekłości.
Zgłoszone roszczenia finansowe uzasadnia to, że postawa organu nie znajduje żadnego wytłumaczenia. Organ nie stara się przeanalizować argumentów skarżącego i wdaje się w polemikę z tezami skarżącego. Poprzestaje na braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek oraz ponaglenie. Zważywszy na profesję reprezentanta organu należy wyprowadzić wniosek, że ma on pełną świadomość wadliwości swojej postawy. Konieczność wywiedzenia skargi wynika wyłącznie ze złej woli organu. Bez nałożenia grzywny organ będzie tkwił w swojej nagannej postawie nie tylko w tym postępowaniu, ale także w innych podobnych. Jeśli bezczynność (przewlekłość) przybiera formę kwalifikowaną, ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to przyznanie sumy pieniężnej jest wskazane i powinno być regułą.
W odpowiedzi na skargę Dziekan Rada Adwokacka, wniósł o jej oddalenie. Organ zażądał także dopuszczenia dowodów z akt sądowych prowadzonych w podobnych sprawach ze skarg J. W. w Wojewódzkich Sądach Administracyjnych. W ocenie organu wskazane dowody potwierdzają działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (dążenie do zasądzenie przez sądy sum pieniężnych), a tym samym wskazują na brak działania w interesie publicznym, lecz w interesie prywatnym.
Organ potwierdził zaistniały stan faktyczny oraz przyznał, że strony różnią się w ocenie prawnej wniosku skarżącego. Organ podkreślił, że w jego ocenie skarżący działa w celu uzyskania korzyści majątkowej, a nie w interesie publicznym, co stanowi nadużycie prawa. Ponadto wskazano, że rzecznik dyscyplinarny izby adwokackiej i sąd dyscyplinarny izby adwokackiej są odrębnymi organami, a rada adwokacka nie ma podstaw żeby żądać od tych organów informacji o ukaraniu dyscyplinarnym adwokata. Nie posiada tym samym takich informacji, a więc nie może ich udostępnić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267).
Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 §1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Skarga jest dopuszczalna.
Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 902; dalej w skrócie "u.d.i.p.") przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się także do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej.
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 ust. 2b P.p.s.a.).
Przyjmuje się jednak, że złożenie skargi na bezczynność w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzone złożeniem ponaglenia (wyrok NSA z 19.09.2019 r., I OSK 525/18, LEX nr 2725480).
Ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu (wyrok NSA z 24.01.2024 r., III OSK 99/23, LEX nr 3670969). Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się w trybie unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, poza wyjątkiem wskazanym w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. oraz wynikającym z regulacji art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18, LEX nr 2825597).
Skarga okazała się w częściowo uzasadniona.
Analiza stanowiska strony skarżącej, stanowiska organu, a także analiza dokumentów złożonych do przekazanych Sądowi akt administracyjnych ujawnia następujące, bezsporne pomiędzy stronami, okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy.
J. W., pismem z dnia 11 września 2024 roku, wystąpił do Rada Adwokacka o udostępnienie informacji o adwokat E. J. obejmujących: nazwę uczelni, na której adwokat odbywał studia prawnicze, rok ukończenia studiów oraz końcową ocenę ze studiów, czasokres odbywania aplikacji adwokackiej, datę złożenia egzaminu adwokackiego oraz uzyskany wynik na tym egzaminie, informacje o postępowaniach dyscyplinarnych toczących się wobec adwokata, orzeczonych karach dyscyplinarnych, przedłożenie orzeczeń kończących postępowania dyscyplinarne, upomnienia dziekańskie skierowane do adwokata, ilość tych upomnień oraz czynów, których dotyczyły, wskazanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu adwokata do kontaktu z klientami, a także czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje adwokat pełnił w samorządzie adwokackim oraz jakie uzyskał z tego tytułu wynagrodzenie z rozbiciem na poszczególne okresy.
Koordynator ds. dostępu do informacji publicznej i ochrony danych osobowych, powołany przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, pismem dnia 17 września 2024 roku, odmówił udostępnienia żądanych informacji. Organ uznał, że nie stanowią one informacji publicznej.
W uzasadnieniu odmowy wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewnić transparentność działań władzy publicznej. Informacja, aby uzyskał walor informacji publicznej musi dotyczyć sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przedmiotem takiej informacji są problemy lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grupy obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa.
Celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej nie odnoszą się do "sprawy publicznej".
Wyrażony w art. 2 ust. 2 u.d.i.p. brak możliwości żądania wykazania interesu prawnego lub faktycznego nie wyklucza ustalenia przez Sąd, że interes skarżącego nie może być realizowany w trybie wskazanej ustawy, gdyż w warunkach analizowanej sprawy nie odpowiadałoby to ani celowi ani funkcji przywołanej ustawy, godząc jedynie w zasadę demokratycznego państwa prawa, dobra osobiste adwokata i prawo ochrony jego danych osobowych jak i elementarne zasady współżycia społecznego i zasadę sprawiedliwości społecznej.
Niedopuszczalne jest, by osoba domagająca się dostępu do informacji interpretowanej przez nią jako informacja publiczna dla rozrywki, z nudów, w celu zakłócenia funkcjonowania podmiotu od którego domaga się takiej informacji, czy też pobudek czysto osobistych (z chęci zysku), z przyczyn zdrowotnych itp. uzyskała od państwa ochronę kosztem osoby, której dane mają być ujawnione. Dane spełniające przesłanki określone dla informacji publicznej w Konstytucji i ustawie o dostępie do informacji publicznej tracą walor takiej informacji, gdy prima facie nie są pozyskiwane w celu ochrony interesu publicznego, a jedynie w interesie prywatnym.
W ocenie organu zasady doświadczenia życiowego wskazują, że kierowanie do różnych rad adwokackich wniosków o identycznej treści i dotyczących przypadkowo wybranych adwokatów nie stanowi działania w trosce o dobro publiczne, tylko z pobudek osobistych. Nie da się bowiem udzielić rzeczowej odpowiedzi na pytanie w jaki sposób uzyskanie żądanych informacji na temat poszczególnych adwokatów wpłynąć ma na dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Działając rzekomo w interesie publicznym wnioskodawca nie powinien zmierzać do osiągnięcia korzyści majątkowej, a takie korzyści usiłuje uzyskać w kolejnych sprawach wygenerowanych tej samej treści pytaniami o informację dotyczące różnych adwokatów z różnych izb.
Wnioskodawca, pismem z 2 października 2024 roku, ponaglił organ do wykonania żądania zawartego w swoim wniosku oraz wskazał, że adwokat jest osobą pełniącą funkcję publiczną w myśl przepisów o udostępnianiu informacji publicznej.
Organ, w odpowiedzi na ponaglenie, w piśmie z dnia 10 października 2024 roku, podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, iż dla organu niewątpliwe jest to, iż działanie wnioskodawcy ma na celu uzyskanie korzyści majątkowej kosztem Rada Adwokacka.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, a pomiędzy stronami pozostaje bezsporne, że Rada Adwokacka, jako organ samorządu zawodowego adwokatów realizuje zadania publiczne i ma obowiązek udzielania informacji publicznej w myśl przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.).
Na marginesie podkreślić należy, że odpowiedź na wniosek, której autorem był Koordynator ds. dostępu do informacji publicznej i ochrony danych osobowych, powołany przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, nie zawierała załącznika w postaci pełnomocnictwa organu, więc skarżący jedynie mógł domyślać się, że działa on z umocowania Dziekana Rada Adwokacka.
W ocenie Sądu żądane informacje/dane, z wyjątkiem tej dotyczącej oceny z jaką adwokat ukończył studia, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy. Informacją publiczną są w szczególności informacje o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, w tym o: ich statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 i majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Informacją publiczną są także dokumenty urzędowe wydawane przez podmioty zobowiązane w ustawie (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zawód adwokata, z racji przyznanych mu kompetencji i roli jaką odgrywa we współczesnym obrocie prawnym, stanowi zawód zaufania publicznego. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest brak możliwości skorzystania przez adwokata z ograniczania dostępu do informacji publicznych, które go dotyczą, z powołaniem się na przesłankę prywatności osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (zob. postanowienie NSA z 13 stycznia 2016 roku, I OSK 2932/15, wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 roku, I OSK 1826/17, wyrok NSA z 26 lipca 2022 roku, III OSK 2697/21).
W ocenie Sądu pytania skierowane do skarżonego organu, z wyjątkiem tego w punkcie trzecim (oceny z jaką adwokat ukończył studia), obiektywnie dotyczą informacji publicznej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd w niniejszej sprawie podziela w całości argumentację wyrażoną w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 148/24.
Sąd w niniejszym składzie podziela również w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 26 lipca 2022 r., III OSK 2697/21, zgodnie z którym "informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, okresu wykonywania zawodu, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną". Sąd w niniejszym składzie podziela, znane mu z urzędu, analogiczne stanowisko prezentowane w analogicznych sprawach w nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Kielcach z 13 września 2023 roku, II SAB/Ke 76/23, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 października 2023 roku, IV SAB/Wr 175/23, wyrok WSA w Kielcach z 22 lutego 2024 roku, II SAB/Ke 122/23, wyrok WSA w Kielcach z 3 lipca 2024 roku II SAB/Ke 61/24, IV SAB/Wr 294/24, wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 roku, II SAB/Ke 80/24, wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 roku, II SAB/Ke 79/24, wyrok WSA we Wrocławiu z 29 sierpnia 2024 roku, IV SAB/Wr 337/24).
Sąd uznaje zatem, że informacje o które wnioskuje skarżący w pkt. 1, 2, a także 4-15 podania, stanowią informację publiczną, ponieważ:
- w zakresie pkt 1, 2, 4, 5 i 6 – umożliwiają weryfikację spełnienia warunków wymaganych do uzyskania wpisu na listę adwokatów, a więc także działalności samorządu zawodowego adwokatów na gruncie treści art. 65 pkt 3 i pkt 4 oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.; dalej w skrócie "P.a.").;
- w zakresie pkt 7, 8, 9, 10, 11 – obejmują rozstrzygnięcia i dokumenty urzędowe organów samorządu zawodowego adwokatów, w tym sądów dyscyplinarnych (art. 39 pkt 3 w związku z art. 50 P.a.)
- w zakresie pkt 12, 13, 14 – odnoszą się do kwestii wskazanych wprost jako przykładowy rodzaj informacji publicznej w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.
- w zakresie pkt 15 – obejmują przypadek wskazany w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.
Sąd uznał jednak, że informacja dotycząca oceny z jaką adwokat ukończył studia prawnicze nie jest informacją publiczną. Prawo o adwokaturze nie przewiduje, aby taka okoliczność/informacja warunkowała dokonanie czynności jaką jest wpis na listę aplikantów adwokackich lub adwokatów (art. 65 pkt. 3 tej ustawy).
Istota sporu sprowadza się do tego czy żądanie udzielenia informacji, które obiektywnie dotyczących spraw publicznych (punkt 1, 2 oraz 4-15 wniosku), zostało złożone w warunkach nadużycia prawa podmiotowego do informacji publicznej.
Skarżony organ trafnie przyjmuje, że nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu innym niż chęć zachowania jawności życia publicznego czy uzyskania informacji mającej znaczenie dla większej liczby osób, co ma miejsce, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu zaspokajania indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych.
W takich sytuacjach przyjmuje się, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, bo nie odnoszą się do "sprawy publicznej".
Sąd podziela stanowisko, że taka ocena wniosku o informację publiczną jest uprawniona, gdy żądanie dostępu do informacji publicznej zgłaszane jest dla rozrywki, z nudów, w celu zakłócenia funkcjonowania podmiotu od którego domaga się takiej informacji, czy też pobudek czysto osobistych (z chęci zysku).
Sąd podziela stanowisko, że korzystanie z prawa do informacji publicznej w okoliczności o wskazanych powyżej cechach może prowadzić do oddalenia skargi w zakresie żądania zobowiązania organu do udzielania informacji publicznej.
Sąd nie dopatrzył się jednak, aby okoliczności o wskazanych powyżej cechach występowały w kontrolowanej sprawie.
Jako dowód nadużycia prawa podmiotowego do informacji publicznej nie może zostać rozpoznane to, że skarżony organ nie znajduje rzeczowej odpowiedzi na pytanie w jaki sposób uzyskanie żądanych informacji na temat poszczególnych adwokatów wpłynąć ma na dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów.
Oddalenie skargi w oparciu o powyższą argumentację byłoby oczywistym naruszeniem normy wyrażonej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd nie dopatrzył się podstaw do tego, aby jako przejaw nadużycia prawa podmiotowego do informacji publicznej rozpoznać ponawianie wniosków o udostępnienie informacji o wybranych adwokatach w różnych okręgowych radach adwokackich, o których wspomina organ w skardze.
Sądu nie przekonuje argumentacja organu, że rzeczone ponawianie wniosków jest dowodem działania w celu uzyskania korzyści majątkowej.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy brak jest podstaw, aby zwrot kosztów postępowania sądowego rozpoznawać jako dążenie do uzyskania korzyści majątkowej. Okoliczności faktyczne tej sprawy nie są tożsame z okolicznościami faktycznym w jaki zapadł powoływany przez organ wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 roku o sygn. akt I OSK 1601/15.
Brak jest podstaw do tego, aby za dowód działania w celu uzyskania korzyści majątkowej rozpoznawać zgłoszenie żądania przyznania sumy pieniężnej od skarżonego organu. Przyznanie tego rodzaju gratyfikacji, mającej charakter zadośćuczynienia za niedogodności, których zaznał wnioskując, każdorazowo leży w gestii Sądu i musi mieć odzwierciedlenie w stanie faktycznym zawisłej sprawy.
Podsumowując wyjaśnić należy, że stanowisko o braku obowiązku udzielenia żądanych informacji, jako nieznajdujące uzasadnienia w treści prawa, rodziło konieczność zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 11 września 2024 roku w zakresie punktów 1, 2 oraz 4-15 wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
W konsekwencji powyższego konieczne stało się także stwierdzenie, że Rada Adwokacka w związku z odmową udostępnienia rzeczonych informacji pozostaje bezczynna na dzień wyrokowania.
Brak jest jednak uzasadnionych podstaw do tego, aby uznać, że bezczynność Rada Adwokacka miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wniosek skarżącego nie pozostał bez żadnej odpowiedzi, a brak udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym żądaniem oparty został o rzeczywiste okoliczności faktyczne i wynikał jedynie z błędnego stanowiska organu, iż skarżący działał w warunkach nadużycia prawa podmiotowego do informacji publicznej.
Błędne zastosowanie przepisów prawa, które w praktyce powodują liczne problemy i rozbieżności nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa.
Okoliczności leżące u podstaw stwierdzenia braku rażącego naruszenia prawa stanowią również przyczyny oddalenia skargi w zakresie żądania nałożenia na organ grzywny oraz żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Uzupełniająco dodać należy, że podstawy do uwzględniania skargi w zakresie zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej nie mogły stanowić oceny sądów administracyjnych wyrażane przy okazji tego rodzaju wniosków, lecz w innych sprawach.
W ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych ku temu, aby stosować wobec organu wskazane środki prawne (zasądzenie sumy pieniężnej, grzywna) z uwagi na czas trwania postępowań sądowych.
Wzorzec kontroli legalności zachowania skarżonego organu stanowią przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Nie może budzić żadnych wątpliwości, że skarżony organ dochował powyższego standardu w kontrolowanej sprawie. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej opatrzony jest datą 11 września 2024 roku, wpłynął do organu w dniu 16 września 2024 roku, a odpowiedź datowana jest na dzień 17 września 2024 roku, a więc następnego dna po otrzymaniu wniosku przez organ, zatem trudno organowi postawić również zarzut przewlekłości postępowania i w tym zakresie skargę należało również oddalić.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązał skarżony organ do rozpatrzenia wniosku odnośnie punktu 1, 2 oraz 4-15 w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku), stwierdził bezczynność organu i uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku), a w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3 wyroku).
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł