IV SAB/PO 170/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie rozpoznania zażalenia, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do rozpoznania zażalenia, oddalił skargę w pozostałej części i zasądził koszty od organu.
Spółka N. sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpoznania zażalenia zostało umorzone, ponieważ organ ostatecznie rozpoznał zażalenie po wniesieniu skargi. Skarga została oddalona w pozostałej części, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę N. sp. z o.o. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca zarzuciła organowi brak załatwienia sprawy w terminie i brak prawidłowego zawiadomienia o przyczynach zwłoki. Sąd uznał skargę za zasadną w przeważającej części, stwierdzając bezczynność organu. Jednakże, oceniając okoliczności sprawy, w tym dużą ilość spraw w organie, chorobę członka składu orzekającego oraz oczekiwanie na powołanie nowych członków, sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po wniesieniu skargi, SKO rozpoznało zażalenie i uchyliło postanowienie Burmistrza, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia. Skarga została oddalona w pozostałej części, a organ został obciążony kosztami postępowania na rzecz skarżącej spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w sprawie rozpoznania zażalenia.
Uzasadnienie
Organ nie rozpoznał zażalenia w ustawowym terminie, nie zawiadamiając o przyczynach zwłoki i nie przedłużając terminu zgodnie z przepisami k.p.a. Mimo że organ ostatecznie rozpoznał zażalenie po wniesieniu skargi, sąd stwierdził bezczynność w okresie poprzedzającym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1-4, pkt 4a, pkt 8 i 9
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1, 1 pkt 3, 1a, 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1 i 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3, 5
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1, 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu zażalenia. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Skarga na bezczynność powinna być odrzucona z uwagi na późniejsze rozpoznanie zażalenia przez organ. Organ nie dopuścił się bezczynności, a jedynie przewlekłości postępowania. Należy się grzywna lub suma pieniężna od organu.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została wykonana. Obojętne jest więc, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub wykonania czynności jest zawinione czy też niezawinione. Każda bezczynność i przewlekłość w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, ocena rażącego naruszenia prawa, zasady orzekania o kosztach w sprawach o bezczynność."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku opóźnienia w rozpoznaniu zażalenia, a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z bezczynnością organów administracji i sposób ich rozstrzygania przez sądy administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Bezczynność organu administracji: kiedy sąd stwierdzi naruszenie prawa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Po 170/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-01-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Monika Świerczak Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu 658 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczka Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 08 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr [...]; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej N. sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 2 września 2024 r. N. sp. z o.o. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia 29 sierpnia 2023 r. Skarżąca zarzuciła organowi, że: 1) w sprawie nie toczy się postępowanie dowodowe; 2) nie ma żadnych przeszkód, aby sprawa była załatwiona w terminie wynikającym z kodeksu, tj. miesiąc; 3) nie otrzymała prawidłowego zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, gdzie organ wskazałby na przyczyny zwłoki i prowadzone postępowanie dowodowe, chociaż obowiązek taki spoczywa na organie z mocy art. 36 § 1 k.p.a.; 4) nie rozumiem, czemu sprawa z jesieni zeszłego roku nie jest załatwiona; 5) nie dostała rozstrzygnięcia w sprawie. Uwzględniając zaprezentowane wyżej zarzuty N. sp. z o.o. wniosła o: I. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w powyższej sprawie, zaś ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązanie organu do rozpoznania zażalenia w terminie wynoszącym 1 miesiąc od chwili uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego; III. zastosowanie art. 149 § 2 p.p.s.a., a to poprzez orzeczenie na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. IV. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje brak należytego zaangażowania organu w załatwienie indywidualnej sprawy na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących. Zdaniem Skarżącej dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została wykonana. Obojętne jest więc, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub wykonania czynności jest zawinione czy też niezawinione. Dalej spółka argumentowała, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się więc tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia. Zdaniem Skarżącej podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Bez znaczenia pozostaje to, że decyzję doręczono pełnomocnikowi strony po dacie wniesienia skargi na bezczynność. Istotna dla oceny, czy w dacie wniesienia skargi na bezczynność organ załatwił sprawę, jest data wydania decyzji, a nie jej faktycznego doręczenia stronie. Jednakże, niezwłocznie po jej wydaniu, decyzja powinna być doręczona stronom w celu pełnego wprowadzenia jej do obrotu prawnego. Wysłanie i doręczenie decyzji stronom po dacie złożenia skargi, a jednocześnie po upływie niemal 2 miesięcy od jej sporządzenia daje podstawę do stwierdzenia bezczynności, aczkolwiek niemającej charakteru rażącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wskazano, że sprawa dotyczyła zażalenia K. J. na postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drogi wewnętrznej wraz z chodnikiem na części działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym R. , gmina K.. Organ podał, że sprawa wpłynęła do SKO w P. we wrześniu 2023r, Kolegium powiadomiło strony postępowania o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy z uwagi na wpływ do Kolegium znacznej ilości spraw. Na przedłużenie terminu wpływ miała także okoliczność niezależna od Kolegium z uwagi na chorobę członka składu orzekającego oraz wpływ znacznej ilości spraw, które oczekiwały na powołanie nowych członków pozaetatowych Kolegium, co nastąpiło w sierpniu 2024r. W dniu 30 sierpnia 2024r. do Kolegium wpłynęło ponaglenie, zaś w dniu 02 września 2024 r. skarga na bezczynność Kolegium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze załatwiło ostatecznie sprawę w dniu 11 października 2024 r. wydając postanowienie o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia 29 sierpnia 2023 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drogi wewnętrzne oraz chodnik na części działki [...], obręb R. oraz postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia 11 września 2023 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna w przeważającej części. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca Spółka wypełniła powyższy wymóg formalny składając do SKO w P. ponaglenie z dnia 30 sierpnia 2024 r. (nienumerowana k. akt adm. II instancji). Poza tym do skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Oznacza to, że skarga może być skutecznie wniesiona aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść "w każdym czasie". Nie ulega wątpliwości, że w dacie złożenia skargi (2 września 2024 r.), co wynika z informacji organu zawartych w odpowiedzi na skargę (k. 46-60 akt sąd.) sprawa nie została zakończona przez organ odwoławczy, której bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zostało objęte przedmiotową skargą. Skarga okazała się zatem dopuszczalna. W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 29 sierpnia 2023 r. postanowieniem w sprawie [...] Burmistrz Miasta i Gminy w K. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjnego wszczęte z wniosku N. sp. z o.o. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drogi wewnętrznej wraz z chodnikiem, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], położonej w obrębie R., gmina K.. Sprostowano je postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia 11 września 2023 r. Inwestor zastępowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł zażalenie z 8 września 2023 r. na to postanowienie w przepisanym terminie. Powyższe zażalenie Burmistrz Miasta i Gminy K. pismem z dnia 15 września 2023 r. przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Rzeczone pismo wraz z zażaleniem Spółki wpłynęło do organu II instancji w dniu 18 września 2023 r. Organ odwoławczy poza wyznaczeniem składu rozpoznającego sprawę nie podjął w związku z zażaleniem żadnych czynności. Pismem datowanym na dzień 30 sierpnia 2024 r. N. sp. z o.o. wniosła ponaglenie w sprawie rozpoznania rzeczonego zażalenia. Pismem datowanym na 2 września 2024 r., przesłanym za pośrednictwem e-PUAP do SKO w P., Spółka wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania zażalenia, którą przekazano do tut. Sądu w dniu 12 listopada 2024 r. Po wniesieniu skargi i przed jej przekazaniem do WSA w Poznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 października 2024 r. w sprawie o nr [...], rozpoznało zażalenie N. sp. z o.o. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia 29 sierpnia 2023 r. zawieszające z urzędu postępowania i uchyliło w całości zaskarżonego postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 11 września 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przechodząc zatem to merytorycznego rozpoznania skargi należy zauważyć, że skarżąca Spółka zarzuca bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy w rozparzeniu zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia 29 sierpnia 2023 r. Na podstawie art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W tym miejscu należy wyjaśnić, że obecnie, pod rządem art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., pojęcie "bezczynności" – inaczej niż pojęcie "przewlekłości" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) - jest rozumiane formalnie: jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, względnie w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, chodzi w tym przypadku wyłącznie o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., albo na podstawie przepisu szczególnego, względnie terminu przedłużonego przez organ zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" – również w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a. – sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych: niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Załatwienie sprawy przez organ odwoławczy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a., co ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń (art. 144 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Przez "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z upływem terminów załatwienia sprawy skutkującym bezczynnością organu, mamy - zdaniem Sądu - do czynienia w niniejszej sprawie. Mimo więc zarzucanej Kolegium również przewlekłości Sąd stwierdził, że organ ten był w istocie bezczynny w rozpatrzeniu zażalenia skarżącej. W niniejszej sprawie wobec braku zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a., termin na rozpoznanie zażalenia nie został przedłużony, a w konsekwencji załatwienie sprawy winno nastąpić w terminie wynikającym z 35 § 3 k.p.a. - tj. w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (tu: zażalenia). W tym terminie organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy należało więc stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w sprawie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Każda bezczynność i przewlekłość w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12 k.p.a., art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a.). Jednak nie każda bezczynność postępowania powoduje, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej przez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14, CBOSA). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku). Dla oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Bezczynność w niniejszej sprawie nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Co prawda, zażalenie rozpoznano po prawie 13 miesiącach od jego przekazania, jednakże kwestie podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę, tj. duża ilość spraw w organie, oczekiwanie na powołanie członków Kolegium oraz choroba członka składu miały na to bez wątpienia wpływ. Przy czym, trudno jest przypisać organowi w powołanych przez SKO w P. przyczynach opóźnienia, złą wolę i uporczywe uchylanie się od załatwienia zażalenia Spółki, które można by kwalifikować jako rażące naruszenia prawa w zakresie terminu załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty z jednoczesną przesłanką szczególnie złej woli organu (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894), a taka wyjątkowa sytuacja nacechowana rażącą złą wolą organu nie miała miejsca w niniejszej sprawie, mimo oczywistości znacznego przekroczenia terminu załatwienia zażalenia Spółki. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. przyznania skarżącej od organu grzywny lub sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku). Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. jest – podobnie jak grzywna – środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 127/20, dostępny jw.). Taka sytuacja nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. Już te same względy, jakie legły u podstaw oceny, że stwierdzenie bezczynności Kolegium nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przemawiały za uznaniem, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej od organu sumy pieniężnej. Poza tym, nie bez znaczenia dla takiej oceny okazał się brak w skardze merytorycznej argumentacji mającej przemawiać za przyznaniem skarżącej wnioskowanej rekompensaty w żądanej wysokości. Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca nie podniosła żadnych argumentów na poparcie złożonego wniosku, a zatem brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej. Ponadto oceniając całokształt działań organu Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieprawidłowym załatwieniu sprawy nie daje podstaw do wymierzenia organowi grzywny. W aktach sprawy znajduje się wspomniane już postanowienie SKO z dnia 11 października 2024 r. w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia wydane na skutek rozpatrzenia zażalenia Spółki. Z uwagi na załatwienie sprawy zażalenia na postanowienie Burmistrza, ale już po wniesieniu rozpoznawanej skargi do WSA w Poznaniu, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr [...], o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), na które złożył się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie w wysokości 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI