IV SAB/Po 17/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennebezczynność organuk.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirolnik indywidualnyzabudowa zagrodowauzupełnienie wniosku

WSA w Poznaniu zobowiązał Wójta Gminy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o warunki zabudowy, uznając bezczynność organu za nieprawidłową interpretację przepisów, a nie rażące naruszenie prawa.

Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jednak organ pozostawił go bez rozpoznania, wzywając do uzupełnienia dokumentów potwierdzających status rolnika i powiązanie z gospodarstwem rolnym. Sąd uznał, że żądanie tych dokumentów było nieprawidłowe, gdyż do ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagane posiadanie statusu rolnika ani tytułu prawnego do gruntu. W związku z tym, WSA zobowiązał organ do merytorycznego załatwienia wniosku, stwierdzając bezczynność, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi G. S. na bezczynność Wójta Gminy w zakresie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej. Po złożeniu wniosku, organ wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentów potwierdzających status rolnika indywidualnego oraz funkcjonalne powiązanie planowanej inwestycji z gospodarstwem rolnym oddalonym o 600 km. Skarżący kwestionował zasadność tych żądań, wskazując na brak podstaw prawnych. Organ ostatecznie pozostawił wniosek bez rozpoznania. Sąd administracyjny uznał, że organ błędnie zastosował art. 64 § 2 k.p.a., ponieważ do ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagane posiadanie statusu rolnika ani tytułu prawnego do gruntu, a jedynie zamiar inwestora. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i może być uzyskana przez każdego, niezależnie od jego związku z nieruchomością. W związku z tym, WSA zobowiązał Wójta Gminy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, stwierdzając bezczynność organu, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a jedynie z powodu błędnej wykładni przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie tych dokumentów było nieprawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że do ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagane posiadanie statusu rolnika ani tytułu prawnego do gruntu, a jedynie zamiar inwestora. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i może być uzyskana przez każdego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.p. art. 63 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zastosował art. 64 § 2 k.p.a., żądając dokumentów, które nie były wymagane do ustalenia warunków zabudowy. Do ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagane posiadanie statusu rolnika ani tytułu prawnego do gruntu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że brak merytorycznego załatwienia sprawy wynikał z procesu obiegu dokumentów między organami.

Godne uwagi sformułowania

O ustalenie warunków zabudowy w formie decyzji jest niezależne od posiadania jakiegokolwiek tytułu prawnego do gruntu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. O decyzję tę, inaczej, niż w przypadku pozwolenia na budowę, ubiegać może się każdy, niezależnie od tego, czy posiada jakikolwiek tytuł prawny do gruntu, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Na etapie ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy organ lokalizacyjny nie może żądać tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Bycie rolnikiem nie stanowi żadnej przesłanki udzielenia albo odmowy udzielenia wnioskowanej decyzji.

Skład orzekający

Józef Maleszewski

przewodniczący

Maciej Busz

członek

Monika Świerczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzupełniania wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w szczególności w kontekście wymogu posiadania statusu rolnika lub tytułu prawnego do gruntu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej, ale jego argumentacja dotycząca braku konieczności posiadania tytułu prawnego do gruntu ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organ administracji może prowadzić do bezczynności i frustracji strony. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania procedur administracyjnych i prawa materialnego.

Czy musisz być rolnikiem, by dostać warunki zabudowy dla gospodarstwa? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 17/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Maciej Busz
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1913/23 - Wyrok NSA z 2024-05-21
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149, art. 151, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi G. S. na bezczynność Wójta Gminy w zakresie ustalenia warunków zabudowy 1. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącego G. S. z dnia [...] maja 2022 r. w terminie miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami; 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego G. S. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 31.05.2022r. G. S. reprezentowany przez pełnomocnika złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej wraz z budynkiem gospodarczym oraz niezbędną infrastrukturą techniczną dla działek nr [...], [...] położonych na terenie Gminy C..
Pismem z dnia 24.10.2022 r. skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. ponaglenie na bezczynność Wójta Gminy w zakresie rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Pismem z dnia 26.10.2022 r. organ wezwał wnioskodawcę na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia w terminie 30 dni wniosku o dokument potwierdzający funkcjonalną całość projektowanej zabudowy zagrodowej z gospodarstwem rolnym wnioskodawcy oraz dokumenty potwierdzające, że wnioskodawca jest rolnikiem indywidualnym, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi z dnia 08.11.2022r., doręczonej do Urzędu Gminy C. w dniu 9.11.2022r., wnioskodawca poprosił o wskazanie dokumentów, których organ uznaje za brak i na podstawie jakich przepisów prawa organ wywodzi ich brak oraz zadeklarował doręczenie każdego z oczekiwanych dokumentów po wyjaśnieniu i i ich konkretnym wskazaniu.
Pismem z dnia 24.11.2022 r. organ ponownie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające status rolnika indywidualnego oraz funkcjonalne powiązanie planowanej inwestycji z gruntami rolnymi wnioskodawcy, oddalonymi 600 km od miejsca planowanej zabudowy zagrodowej. Organ wydłużył termin do uzupełnienia wniosku o 14 dni od daty otrzymania ponownego wezwania.
W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uzupełnienia wniosku wnioskodawca wskazał, że organ pozostaje w bezczynności, a także podjął pozorne działania cechujące się przewlekłością. Wnioskodawca zakwestionował zasadność skierowanego wezwania i wskazał na brak podstaw prawnych do przedstawiania żądanych przez organ dokumentów potwierdzających status rolnika oraz powiązanie funkcjonalne inwestycji z oddaloną o 600km nieruchomością rolną.
Organ pismem z dnia 16.12.2022 r. poinformował stronę, że w związku z nieuzupełnieniem wskazanych braków pozostawił wniosek o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania.
Wnioskodawca pismem z dnia 3.01.2023 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odwołanie od powyższego pisma o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Ponadto pismem z dnia 3.01.2023 r. wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia, podczas gdy organ nie wskazał żadnego braku oraz nie podał podstawy prawnej jaka miałaby wskazywać na ten brak, stąd uniemożliwił wnioskodawcy zaspokojenie żądań organu. Organ nie uczynił tego pomimo udzielanych przez wnioskodawcę odpowiedzi i próśb o wskazanie jaki dokument organ uważa za brakujący oraz jaka podstawa prawna wskazuje na ten brak.
Skarżący wniósł o:
1. wskazanie, że organ prowadzący postępowanie, tj. Urząd Gminy C. dopuścił się bezczynności,
2. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie ustawowym oraz zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie,
3. zobowiązanie organu do wydania decyzji o warunkach zabudowy w terminie
ustawowym w odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 31.05.2022r.,
4. zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Po wniesieniu skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. doręczyło skarżącej oraz organowi postanowienie z dnia 14 listopada 2022 r. (doręczenie nastąpiło 2 miesiące po dacie wydania postanowienia) o uznaniu ponaglenia za uzasadnione. W ocenie Kolegium organ I instancji powinien rozpoznać wniosek merytorycznie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie sposób zarzucić mu bezczynności, a brak merytorycznego załatwienia sprawy wynika wyłącznie z procesu obiegu dokumentów pomiędzy organami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające).
Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w wymaganym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podejmuje stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Ich łączne spełnienie obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności.
Przechodząc do rozpoznania niniejszej skargi wskazać należy, że została ona poprzedzona wniesieniem ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., zatem jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Przedmiotem skargi jest bezczynność organu w związku z pozostawieniem wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z uwagi na fakt, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tej czynności następuje w ramach skargi na bezczynność organu. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. I GSK 485/07 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), przyjęto że "pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do Sądu administracyjnego. Natomiast, jeżeli w ocenie składającego wniosek jego wniosek spełnił kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynnym w sprawie".
Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 (opubl. w CBOSA), w której NSA stwierdził, że stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie organ rozpoznając wniosek G. S. o ustalenie warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego w zabudowie zagrodowej, pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających status rolnika wnioskodawcy i funkcjonalnego powiązania projektowanej zabudowy z jego gospodarstwem rolnym zlokalizowanym 600 kilometrów od przedmiotowej nieruchomości.
Sąd wskazuje, że istotą sporu w sprawie jest to, czy organ prawidłowo uznał, że dokumenty potwierdzające status rolnika wnioskodawcy i powiązanie funkcjonalne inwestycji z posiadanym przez niego gospodarstwem rolnym były niezbędne do rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy i czy prawidłowo organ zastosował art. 64 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu stanowisko organu w zakresie wymagalności dokumentów potwierdzających status rolnika wnioskodawcy i powiązania funkcjonalnego inwestycji z posiadanymi przez niego nieruchomościami jest nieprawidłowe.
Należy podkreślić, że art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej: u.p.z.p.) stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Znaczenie normatywne powyższego przepisu jest takie, że o ustalenie warunków zabudowy w formie decyzji jest niezależne od posiadania jakiegokolwiek tytułu prawnego do gruntu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. O decyzję tę, inaczej, niż w przypadku pozwolenia na budowę, ubiegać może się każdy, niezależnie od tego, czy posiada jakikolwiek tytuł prawny do gruntu, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy. W związku z powyższym nie miały podstawy prawnej dokonywane przez organ ustalenia dotyczące posiadania przez skarżącego statusu rolnika indywidualnego.
Aby uzyskać decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie zagrodowej związanej z gospodarstwem rolnym o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, nie trzeba być rolnikiem. Powyższe stanowisko jest potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uzasadnieniach wyroków tych sądów można znaleźć następujące stwierdzenia: "Uzyskać warunki zabudowy można nie mając żadnego związku prawnego z nieruchomością" (wyrok NSA II OSK 725/11 z dnia 30 sierpnia 2011 r., pub/. LRX nr 1069068); "W postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy organ nie bada uprawnień inwestora do terenu objętego wnioskiem, co oznacza, że organ na wniosek strony zobowiązany jest wydać decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla terenu należącego do osoby trzeciej..." (wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 22/12 z dnia 12 marca 2012 r., publ. LEX nr 1146141); "...ustalenie warunków zabudowy nie jest związane z przysługiwaniem praw do określonej nieruchomości..." (wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 148/09 dnia 20 kwietnia 2009 r., publ. LEX nr 550255).
Powyższych uwarunkowań prawnych i faktycznych nie zmienia w żadnym stopniu przepis art. 61 ust. 4 upzp. Również ten przepis stanowi bowiem o zamiarze inwestora obejmującym realizację zabudowy zagrodowej jako związanej z gospodarstwem rolnym o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Gospodarstwa takiego nie trzeba mieć ani na swoją własność, ani też nie trzeba mieć żadnego innego tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Tytuł taki trzeba mieć dopiero na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę, które musi być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy, wydaną dla zabudowy zagrodowej związanej z gospodarstwem rolnym, o jakim mowa powoływanym przepisie.
Na etapie ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy organ lokalizacyjny nie może żądać tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Organ ten może żądać jedynie, by we wniosku określono powierzchnię takiego gospodarstwa oraz - stosownie do treści art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. - by w załączniku do wniosku określone zostały granice terenu objętego wnioskiem na kopii mapy zasadniczej lub - w przypadku jej braku - na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy.
Tego samego terenu i w tych samych granicach, który zostanie określony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, dotyczyć będzie również decyzja o warunkach zabudowy. W dalszej konsekwencji inwestor - ubiegając się o pozwolenie na budowę - będzie musiał wykazać się prawem do dysponowania tymi samymi nieruchomościami, które wykazał we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Jeśli wiec okaże się, że inwestor nie może wykazać się prawem do tych nieruchomości, które wykazał we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, nie uzyska on pozwolenia na budowę. Wnioskodawca o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, o jakiej mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie musi być rolnikiem.
Bycie rolnikiem nie stanowi żadnej przesłanki udzielenia albo odmowy udzielenia wnioskowanej decyzji. Z punktu widzenia przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie ma żadnego znaczenia, kim jest i jaki status społeczny posiada wnioskodawca o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego określonego w tym przepisie. Regulacja zawarta w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie jest (w świetle konstytucyjnych zasad: równości wszystkich wobec prawa oraz równego traktowania wszystkich przez władze publiczne, wyrażonych w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz konstytucyjnego zakazu dyskryminacji kogokolwiek z jakiejkolwiek przyczyny, wyrażonego w art. 32 ust. 2 Konstytucji RP) interpretowana jako ustanowiona dla jednej tylko grupy społecznej, z której dobrodziejstwa nie może skorzystać każdy, lecz jedynie ci, którzy przynależą do tej grupy społecznej.
W świetle powołanych wyżej przepisów rangi ustrojowej jako oczywiste oraz za pewnik traktować należy tezę, zgodnie z którą żadne przepisy nie są ustanawiane w Rzeczypospolitej Polskiej dla faworyzowania, ani dla dyskryminowania kogokolwiek. Tak więc również przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie może być rozumiany jako ustanowiony jedynie dla rolników. Jest on ustanowiony bowiem dla każdego, kto już jest, albo w przyszłości chciałby zostać rolnikiem. Jeśli chce stworzyć gospodarstwo rolne o powierzchni większej, niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w danej gminie, może skorzystać uprzywilejowania, polegającego na wyłączeniu stosowania wobec wnioskowanej przez niego decyzji o warunkach zabudowy, zasady dobrego sąsiedztwa.
Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o warunkach zabudowy jest zamiar inwestora, a więc stan faktyczny, który ma dopiero zaistnieć. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji w postaci zabudowy zagrodowej, o jakiej mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie musi więc dotyczyć gospodarstwa już istniejącego, lecz może dotyczyć także gospodarstwa, które dopiero w przyszłości miałoby powstać. Na tej podstawie za całkowicie pozbawione podstaw prawnych należy uznać żądanie wykazania przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających status wnioskodawcy - jako rolnika, ale także żądanie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających funkcjonalne powiązanie nieruchomości, które posiada z planowaną inwestycją.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.
Wskazać więc należy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulowane są w k.p.a. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.
Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy wskazać, że organ błędnie zastosował art. 64 § 2 k.p.a. i dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał merytorycznie wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał Wójta Gminy do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Oceniając na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Sąd takich cech w zachowaniu skarżonego organu nie ujawnił. Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Naruszenie wymogów ustawowych w tym zakresie musi być znaczne i niezaprzeczalne, i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia przepisów. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ organ na skutek błędnej wykładni przepisów pozostawał w przekonaniu, że wezwanie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. jest prawidłowe.
Na koniec nadmienić należy, że Sąd nie mógł zadośćuczynić żądaniu skarżących w części dotyczącej zarządzenia wyjaśnienia przyczyn oraz ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, ponieważ do zakresu działania sądu administracyjnego nie należy orzekanie w sprawach odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej pracowników organu administracji publicznej (art. 38 K.p.a.), ani też zobowiązywanie organu do prowadzenia stosownych postępowań w tym zakresie. Dlatego w tym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI