IV SAB/Po 158/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu zobowiązał Dyrektora Szkoły do udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący P.N. złożył wniosek o udostępnienie faktur za oprogramowanie do dziennika elektronicznego. Dyrektor Szkoły nie odpowiedział na wniosek, co skutkowało skargą na bezczynność. Sąd uznał organ za bezczynny, zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni i zasądził koszty postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi P.N. na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o przesłanie kopii faktur za licencję lub zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego za rok 2024. Dyrektor Szkoły nie udzielił odpowiedzi na wniosek, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi. Sąd uznał, że Dyrektor Szkoły dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a organ nie działał ze złej woli, lecz z błędnej oceny sytuacji. Na koniec, sąd zasądził od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Szkoły dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni, co stanowi bezczynność w rozumieniu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zobowiązano_do_podjęcia_czynności
Przepisy (18)
Główne
Konst. RP art. 61 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni.
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dyrektor Szkoły jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 14 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dz. U. z 2021 r., poz. 535 art. 2 § 1 pkt 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, nie udzielając odpowiedzi na wniosek o informację publiczną w ustawowym terminie. Wniosek dotyczył informacji publicznej, a organ był zobowiązany do jej udostępnienia.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża przy tym ten organ, a nie skarżącego. Jeżeli na oficjalnej stronie internetowej Organu wskazano adres do komunikacji elektronicznej z tym podmiotem, to wszelkie konsekwencje nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej obciążają ten podmiot.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności organu za skutki nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej oraz zasady oceny bezczynności w sprawach o dostęp do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną złożony drogą elektroniczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną z organami administracji i znaczenie terminowości w udostępnianiu informacji publicznej.
“Czy organ może zignorować Twój wniosek wysłany mailem? Sąd wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Po 158/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-02-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Monika Świerczak Symbol z opisem 6480 658 Skarżony organ Dyrektor Szkoły Treść wyniku Zobowiązano do podjęcia czynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bak-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje organ - Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku P. N. z dnia 13 września 2024 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącego P. N. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez P. N. jest bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący P. N. za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres email organu znajdujący się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (rspo.gov.pl) tj. [...], w dniu 14 września 2024 r. skierował do organu wniosek o dostęp do informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o przesłanie kopii wszystkich faktur za licencję lub zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego, które zostały wystawione w roku 2024. Proszę o przesłanie odpowiedzi w formacie PDF na mój adres email." Organ - Dyrektor Szkoły nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi na powyższe zapytanie. W złożonej skardze P. N. zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez brak udostępnienia mu informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego oraz brak poinformowania skarżącego o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w określonym ustawowo terminie ze wskazaniem powodów opóźnienia oraz nowego terminu udostępnienia informacji. Wobec podniesionych zarzutów wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że bezspornym jest, iż przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, bowiem dotyczy dysponowania mieniem publicznym, jakim jest mienie należące do organu. Ponadto organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Informacją publiczną jest bowiem treść dokumentów, wystąpień, opinii i ocen wytworzonych oraz dokonanych przez organy władzy publicznej, niezależnie jakiej sprawy dotyczą. Informację taką stanowi również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 marca 2013 r. (II SAB/Wa 34/13) stwierdził, że "informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (...)." Pomimo upływu terminów ustawowych organ w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku skarżącego jak również nie poinformował skarżącego o przyczynach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznych, jak również nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Potwierdzając brak udzielenia skarżącemu odpowiedzi na powyższe zapytanie wskazał, że wiadomość nie trafiła do folderu odebrane poczty organu. Jeżeli trafiła do spamu, o czym organowi nie wiadomo to po 30 dniach została automatycznie usunięta. O wysłanym wniosku organ dowiedział się dopiero ze skargi z dnia 3.10.2024r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jednocześnie według z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola sądu obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w przypadku, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Zauważyć trzeba, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. W tym zakresie nie jest zatem istotne, czy opieszałość organu była przez organ zawiniona, czy też wynikała ona jedynie z błędnego jego przekonania co do sposobu załatwienia danej sprawy. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej "u.d.i.p.", która stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego), przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. W doktrynie i orzecznictwie sądowym, mając na uwadze treść art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. oraz konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Jest nią zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie posiadanych kompetencji. W rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił adresatem wniosku Szkołę. Niesporne jest więc, że adresatem wniosku jest Dyrektor tej Szkoły, a więc podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, w zakresie, w jakim dotyczą przedmiotu działalności i kompetencji organu. Organ winien był zatem załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Przypomnieć należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Wynika z nich bowiem, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo oraz wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16). Aby można było uznać, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien wyraźnie powiadomić wnioskodawcę, że nie posiada wnioskowanych informacji i wyjaśnić dlaczego. Zatem w sytuacji, gdy organ (podmiot zobowiązany) nie posiada żądanych informacji, również zobowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jeżeli podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie dysponuje daną informacją, powinien zawiadomić o tym wnoszącego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 5 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 64/13). Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji musi odbywać się z zachowaniem ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów proceduralnych, w tym zasad "dobrej administracji". Winno więc ono zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia (zob. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14). Powiadomienie winno zawierać informację, dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd musi mieć możliwość oceny, czy prawdopodobne jest, że organ rzeczywiście nie posiada żądanej informacji. Oceniając czy podmiot zobowiązany powinien taką informację posiadać, sąd powinien między innymi móc ustalić czy informacja ta jest związana z zakresem jego działania i kompetencją (por. wyrok NSA z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09 oraz z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12). Tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony i zabezpieczenie jej przed arbitralnymi działaniami zobowiązanego podmiotu, który z różnych przyczyn może dążyć do nieujawnienia posiadanych informacji publicznych. W kontekście powyższego należało przyjąć, że Dyrektor Szkoły w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego. Analizując wniosek skarżącego należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. "Sprawą publiczną" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest szeroko rozumiana działalność organów władzy, zarówno ta wynikająca wprost z przepisów prawa, jak również ta, którą organy podejmują z własnej inicjatywy, pod warunkiem, że służy ona i jest podejmowana w interesie społecznym. Mając na uwadze powyższe - w ocenie Sądu - niewątpliwie informacje, których skarżący się domagał w swym wniosku z dnia 14 września 2024 r. są informacją publiczną. Skarżący wnosił bowiem o informacje dotyczące wydatkowania w 2024 r. środków finansowych przez organ na zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego- wnosił o przesłanie mu kserokopii faktur dotyczących zakupu tego oprogramowania. Środki finansowe przeznaczone na ten cel są niewątpliwie środkami publicznymi przeznaczonymi na funkcjonowanie Szkoły w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p. Zapytanie dotyczy bowiem zasad funkcjonowania zespołu jak i majątku publicznego, którym gospodaruje. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Dyrektor Szkoły jako organ władzy publicznej, w rozumieniu art. 163 i nast. Konstytucji, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika z akt sprawy do chwili orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd wniosek skarżącego nie został załatwiony w żadnej z przewidzianych przez ustawodawcę form. Potwierdził to organ w złożonej odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wyjaśnił, że wniosek z 14.09.2024 nigdy nie został złożony. Podmiot zobowiązany dowiedział się o istnieniu wniosku o dostępie do informacji publicznej bezpośrednio po otrzymaniu skargi. Ponadto wniosek nie był podpisany, a z adresu email nie można było wywieść kto jest adresatem wniosku. Należy zauważyć, że pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się generalnie przepisów kodeksowych. Brak jest przy tym doprecyzowania ustawowych elementów wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Aby mógł być on zrealizowany, konieczne jest jednak określenie przedmiotu żądania – informacji publicznej, która ma zostać udostępniona wnioskodawcy. Minimalne wymogi wobec takiego wniosku powinny zatem obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. "Postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, w u.d.i.p. nie ma wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Jednak wniosek musi być na tyle precyzyjny i jasny, by określenie adresata wniosku, przedmiotu wniosku i zakresu wniosku nie budziło żadnych wątpliwości" 263 . Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża przy tym ten organ, a nie skarżącego. W orzecznictwie przyjęto zatem w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, oznacza to, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek 258 . "Uznanie, że wyklucza odpowiedzialność z tytułu bezczynności twierdzenie adresata wniosku, iż nie otrzymał wniosku wysłanego drogą elektroniczną przez wnioskodawcę nieposługującego się podpisem elektronicznym, stawiałoby wnioskodawcę, który dysponuje dowodem wysłania wniosku, w znacznie gorszej sytuacji procesowej. Podmiot zobowiązany mógłby przy pomocy takiego twierdzenia skutecznie unikać rozpoznania wniosku, natomiast weryfikacja jego twierdzeń bez konieczności zaawansowanych, profesjonalnych działań nie byłaby możliwa" 259 . Przyjęto zatem, iż "Jeżeli na oficjalnej stronie internetowej Organu wskazano adres do komunikacji elektronicznej z tym podmiotem, to wszelkie konsekwencje nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej obciążają ten podmiot. To na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zorganizowania komunikacji elektronicznej z obywatelami w taki sposób, aby umożliwić im pewny i bezproblemowy kontakt z organem" 260 . Do obowiązków organu administracji publicznej należy w szczególności taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesłanych na ten adres podań 261 . Stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniosek powinien zawierać: Nazwa organu (dyrektor szkoły) do którego kierowany jest wniosek, oznaczenie osoby występującej z wnioskiem i podpis wnioskodawcy. Zarządzeniem Sądu wezwano organ do wskazania, czy udzielił informacji publicznej skarżącemu (49 akt sąd.). Organ nie odpowiedział na wezwanie Sądu. W związku z tym, że organ nie udzielił informacji w terminie 14 dni, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to tym samym dopuścił się bezczynności, co Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). Organ nie uczynił zadość temu obowiązkowi również po upływie tego terminu. Wobec tego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku (pkt 1 wyroku). Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem nieuwzględnienie wniosku skarżącego nie wynikało ze złej woli organu, lecz błędnej oceny zaistniałej sytuacji. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku). Koszty te sprowadzają się do: wpisu od skargi w wysokości 100 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 535 z późn. zm.); wynagrodzenia pełnomocnika, określonego w wysokości 480 zł, zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935); opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI