IV SAB/PO 138/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-12-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedokumentacja projektowaprawo budowlanewspólnota mieszkaniowastarostwo powiatowesąd administracyjnyterminyrażące naruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Starostę Powiatu w K. do załatwienia wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej o wydanie kopii dokumentacji projektowej w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.

Wspólnota Mieszkaniowa w K. złożyła skargę na bezczynność Starosty Powiatu w K. w zakresie wydania uwierzytelnionych kopii dokumentacji projektowej dotyczącej budowy bloku mieszkalnego. Starostwo zwlekało z wydaniem dokumentów, tłumacząc się brakiem akt i okresem urlopowym. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał Starostę do załatwienia wniosku w terminie 14 dni.

Wspólnota Mieszkaniowa w K. wniosła skargę na bezczynność Starosty Powiatu w K., który nie wydał uwierzytelnionych kopii dokumentacji projektowej dotyczącej planowanej budowy bloku mieszkalnego. Wspólnota, jako strona postępowania, potrzebowała dokumentów do obrony swoich interesów, wskazując na negatywne skutki planowanej inwestycji dla ich nieruchomości. Starostwo Powiatowe w K. zwlekało z wydaniem dokumentów, powołując się na przekazanie akt do Urzędu Wojewódzkiego oraz okres urlopowy. Sąd uznał, że Starosta dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie podjął działań w ustawowym terminie, nie poinformował o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczył nowego terminu. Sąd podkreślił, że okres urlopowy i duża ilość spraw nie usprawiedliwiają ignorowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zobowiązano Starostę do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, stwierdzono bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i zasądzono koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Starosta Powiatu w K. dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie wydał wnioskowanych dokumentów w ustawowym terminie, nie poinformował o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczył nowego terminu, co stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność i może orzec o rażącym naruszeniu prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zawiadomić strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i nowy termin.

Pomocnicze

k.p.a. art. 73 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

k.p.a. art. 74 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt, sporządzania kopii lub uwierzytelnienia następuje w drodze postanowienia.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O kosztach postępowania orzeka się na podstawie przepisów ustawy.

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Starosta Powiatu w K. nie podjął działań w celu załatwienia wniosku o wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentacji projektowej w ustawowym terminie. Organ nie poinformował strony o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Okres urlopowy i duża ilość spraw nie usprawiedliwiają naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ miał możliwość uzyskania dokumentacji z innego źródła (PINB) lub zwrotu akt z Urzędu Wojewódzkiego.

Odrzucone argumenty

Tłumaczenia Starosty dotyczące okresu urlopowego i dużej ilości spraw jako przyczyn opóźnienia.

Godne uwagi sformułowania

brak jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia postępowania Starosty Niedopuszczalne jest doprowadzenie do sytuacji, w której z uwagi na okres urlopowy dochodzi do niestosowania się do regulacji art. 35 i art. 36 k.p.a. Działania organu, a tak naprawdę ich brak, stanowi wręcz przejaw ignorancji i lekceważenia wobec wniosku skarżącej.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący-sprawozdawca

Donata Starosta

członek

Monika Świerczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących bezczynności organów administracji publicznej, terminów załatwiania spraw oraz prawa strony do uzyskania kopii akt."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu w zakresie udostępniania dokumentacji, ale stanowi przykład stosowania ogólnych przepisów k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem z komunikacją i terminowością urzędów, co jest częstym doświadczeniem obywateli. Pokazuje też, jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje.

Urzędnicza zwłoka czy rażące naruszenie prawa? Sąd rozstrzyga skargę na bezczynność Starosty.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 138/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty M. 8 w K. na bezczynność Starosty Powiatu w K. w zakresie wydania uwierzytelnionych kopii dokumentacji projektowej 1. Zobowiązuje Starostę Powiatu w K. do załatwienia wniosku Wspólnoty M. w K. z 7 sierpnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; 2. Stwierdza, że Starosta Powiatu w K. dopuścił się bezczynności; 3. Stwierdza, że bezczynność opisana w punkcie 2 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. Zasądza od Starosty Powiatu w K. na rzecz Wspólnoty M. w K. kwotę 100 złotych (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa w K. (dalej również: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Starostwa K. zarzucając, że Starostwo w K. nie chce wydać im uwierzytelnionych kopii dokumentów w postępowaniu, którego jest stroną.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Miasto K. poprzez spółkę miejską T. w K. planuje na działce numer [...] budowę bloku, co bardzo utrudni życie i normalne funkcjonowanie na nieruchomości skarżącej (działka numer [...]).
Wskazano, że przedmiotowa nieruchomość ma stanąć 8 metrów od południowych okien budynku wspólnoty i spowoduje to zaciemnienie. Wskazano, że jeden z mieszkańców posiada na dachu instalację fotowoltaiczną, z której praktycznie nie będzie mógł korzystać, co jest szczególnie kłopotliwe w dzisiejszych czasach, przy rosnących cenach gazu i energii.
Wspólnota, jako strona w sprawie, złożyła w dniu 09.08.2022 r. do Starostwa Powiatowego w K. prośbę o wydanie uwierzytelnionych kopii mapy do celów projektowych oraz tej części projektu, która wykazuje analizę zacieniania sąsiedniej nieruchomości. Starostwo Powiatowe w K. nie wydało uwierzytelnionych kopii tych dokumentów, pomimo tego, że w dniu 20.09.2022 r., czyli w 42 dniu opóźnienia złożono do Starostwa Powiatowego w K. w tej sprawie ponaglenie. Po wniesieniu ponaglenia Starostwo odpisało, że urząd nie posiada tej dokumentacji, bo zgodnie z pismem Wojewody W. z dn. 12.04.2022 r. przesłano całość akt sprawy do Urzędu Wojewódzkiego.
Skarżąca wskazała, że w dniu 22.07.2022 r. jej reprezentanci byli w Starostwie Powiatowym w K. , aby zapoznać się z dokumentacją projektową i tego dnia udostępniono im ten projekt. Wskazano jednak, że w dniu 22.07.2022 r. pracownicy w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K. powiedzieli, że: "nie wiedzą czy projekt mają, bo nie wiedzą czy już wrócił od Wojewody z P., ale sami zaproponowali, że jeśli nasi reprezentanci chcą zobaczyć projekt to nie będzie to problemem, bo mamy do tego prawo jako strona w sprawie. Panowie zadzwonili wówczas do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, w którym znajduje się kopia projektu i poprosili by Nadzór udostępnił im swoją wersję projektu. Pomimo, że PINB w K. ma zasadę, że w piątki nie przyjmują interesantów projekt został okazany naszym reprezentantom dosłownie w ciągu kilku chwil".
Skarżąca wskazała, że niezrozumiała jest sytuacja, w której Starostwo Powiatowe w K. 22.07.2022 r. umożliwia jej reprezentantom wgląd do projektu, a kiedy zwrócono się z prośbą o wydanie uwierzytelnionych kopii kilku stron projektu Starostwo najpierw nie odpisuje przez wiele tygodni pozostając w bezczynności, a po wniesieniu ponaglenia w dalszym ciągu nie wysyła kopii tej dokumentacji, mimo, że druga kopia projektu jest na miejscu w Urzędzie. Wskazano, że zgodnie z przepisami kodeksu postepowania administracyjnego Starostwo Powiatowe w K. powinno na pismo odpisać w ciągu 30 dni. Wydanie kilku kartek uwierzytelnionych kopii dokumentacji to nie jest prośba skomplikowana, na którą nie można odpisać w ciągu 30 dni. W ocenie skarżącej brak jest dobrej woli ze strony urzędników we współpracy ze Starostwem Powiatowym w przedmiotowej sprawie.
Pomimo wniesienia ponaglenia sprawa nadal nie została rozwiązana i w dalszym ciągu pracownicy Starostwa Powiatowego w K. nie wydali skarżącej uwierzytelnionych kopii przedmiotowej dokumentacji.
Wskazano również, że Starostwo w piśmie z dnia 28.09.2022 r., na kopercie błędnie określiło nazwę Wspólnoty.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o zbadanie, czy w myśl obowiązujących przepisów doszło do bezczynności Starostwa Powiatowego w K. w przedmiotowej sprawie.
Starosta K. w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że dnia 22.07.2022 udostępniono do wglądu stronie akta dotyczące [...] z dnia 25.09.2020 r. dotyczące udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] gdzie inwestorem jest T. Sp. z o.o. Udostępniona dokumentacja to egzemplarz będący w posiadaniu Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. w uwagi na fakt, iż urząd w danej chwili nie posiadał egzemplarza który jest własnością Organu Architektoniczno-Budowlanego.
Pismem z dnia 07.08.2022 Wspólnota Mieszkaniowa w K. złożyła wniosek o udostępnienie uwierzytelnionych kopii dokumentacji projektowej.
Z uwagi na dużą ilość prowadzonych postępowań oraz okres urlopowy w niniejszej sprawie nie udzielono bez zbędnej zwłoki odpowiedzi, gdyż w pierwszej chwili trudno było określić gdzie znajduje się przedmiotowa sprawa z 2020r. Po przeanalizowaniu całej korespondencji w przedmiocie sprawy [...] z dnia 25.09.2020 w okresie od 2020r. do dnia pisma nr [...] z dnia 28.09.2022 dotarciu do informacji że akta zostały przekazane do Urzędu Wojewódzkiego o niniejszym fakcie i braku możliwości wykonania kserokopii dokumentacji powiadomiono Wspólnotę Mieszkaniowa w K..
W postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] gdzie inwestorem jest T. Sp. z o.o. stronami postępowania byli wszyscy właściciele działek położonych w K. ul. [...] nr ewid. [...]; [...]; [...]; [...]; [...] i [...] znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji i byli na bieżąco informowani o przebiegu postępowania i mieli możliwość zapoznania się z aktami sprawy.
Skarżąca Wspólnota pismem z 17.10.2022 r. w uzupełnieniu do skargi na bezczynność Starostwa Powiatowego w K. , po zapoznaniu się z odpowiedzią Starostwa poinformowała, że pomimo, iż od czasu wpływu prośby do Starostwa, tj. od 09.08.2022 r. minęło już 69 dni, Starostwo nadal nie wysłało uwierzytelnionych kopii tych dokumentów zachowując w naszej ocenie w dalszym ciągu bezczynność w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie § 1a Sąd jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Należy wskazać, że art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 j.t., zwanej dalej: Kpa) przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 Ppsa).
Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2655/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2367/15 dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca wspólnota złożyła ponaglenie pismem z dnia 20.09.2022 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a.")
W niniejszej sprawie konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy i działań podjętych przez organ.
Sąd wskazuje, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.
Wskazać więc należy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulowane są w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.
Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa w K. pismem z dnia 7.08.2022 r. (wpłynęło do organu 9.08.2022 r.) wniosła do Starostwa Powiatowego w K. o udostępnienie uwierzytelnionych kopii mapy do celów projektowych, na której bazowano rysując projekt dot. inwestycji budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...], gdzie inwestorem jest T. Sp. z o.o.
Należy wskazać, że mieszkańcy budynku przy ul. [...] mają status strony postępowania w sprawie dotyczącej ww. inwestycji (na co również wskazał organ w odpowiedzi na skargę). Należy uznać, że Wspólnota Mieszkaniowa ma przymiot strony w tym postępowaniu, reprezentując interesy mieszkańców budynku przy ul. [...] w K., co nie było zresztą kwestionowane przez organ.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy wskazać, że Starosta pozostaje w bezczynności tak naprawdę już od 9 sierpnia 2022 r., kiedy to do organu wpłynął przedmiotowy wniosek skarżącej.
Od tamtego momentu Starosta przede wszystkim nie poinformował skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie wyjaśnił skarżącej przyczyn opóźnienia i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, do czego zobowiązuje go art. 36 k.p.a.
Ponadto organ nie wydał wnioskowanych uwierzytelnionych odpisów mapy projektowej. Nie wydał również w tym zakresie postanowienia o odmowie. Organ wskazał jedynie, że nie posiada akt sprawy, ponieważ przekazał je do Urzędu Wojewódzkiego.
W ocenie Sądu brak jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia postępowania Starosty. Organ wskazał, że z uwagi na dużą ilość prowadzonych postępowań oraz okres urlopowy w niniejszej sprawie nie udzielono bez zbędnej zwłoki odpowiedzi, gdyż "w pierwszej chwili trudno było określić gdzie znajduje się przedmiotowa sprawa z 2020 r. Po przenalizowaniu całej korespondencji w przedmiocie sprawy [...] z dnia 25.09.2020 w okresie od 2020r. do dnia pisma nr [...] z dnia 28.09.2022, dotarciu do informacji, że akta zostały przekazane do Urzędu Wojewódzkiego o niniejszym fakcie i braku możliwości wykonania kserokopii dokumentacji, powiadomiono Wspólnotę Mieszkaniowa w K.". Pomijając fakt, że brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek uprawdopodobnienia sytuacji organu dotyczącej trudności z uwagi na ilość spraw i okres urlopowy, należy wskazać, że to do organu należy taka organizacja funkcjonowania urzędu, która pozwala w pełni realizować ustawowe zadania przy zachowaniu procedur określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne w ocenie Sądu jest doprowadzenie do sytuacji, w której z uwagi na okres urlopowy dochodzi do niestosowania się do regulacji art. 35 i art. 36 k.p.a.
Sąd wskazuje, że Starosta miał obowiązek poinformować wnioskodawcę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i niezwłocznego zwrócenia się do Urzędu Wojewódzkiego o zwrot akt. Również niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ prowadzący postępowanie nie wie, gdzie znajdują się akta sprawy.
Poza tym należy wskazać, że organ miał dostęp do żądanych przez skarżącą dokumentów, których drugi egzemplarz znajdował się w posiadaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (które to dokumenty udostępniono stronie do wglądu w siedzibie organu). Organ mógł te dokumenty wypożyczyć i sporządzić uwierzytelniony odpis lub zwrócić się do PINB o uwierzytelniony odpis projektu.
Nie można uznać pisma z 28.09.2022 r. za prawidłową reakcję organu (na marginesie należy wskazać, że pismo zostało błędnie zaadresowane na Wspólnotę Mieszkaniową – [...]).
Każda bezczynność i przewlekłość w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 tej ustawy), jednak nie każda bezczynność i przewlekłość powoduje, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości.
Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.
Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu postawa Starosty i czas trwania niniejszego postępowania pozwalają na uznanie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z dnia 16 września 2015 r., I OSK 722/15 LEX nr 1985970 i z dnia 24 lipca 2015 r., II OSK 3237/14 LEX nr 1803268). Właśnie taka sytuacja ma miejsce w kontrolowanej sprawie. W niniejszej sprawie organ nie wskazał bowiem żadnych racjonalnych i usprawiedliwionych przyczyn takiego opóźnienia w załatwieniu sprawy. Do dnia rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd organ nie przekazał skarżącej żądanych dokumentów, nie wyznaczył innego terminu załatwienia sprawy, w żaden sposób nie zareagował w zakresie zwrócenia się do Urzędu Wojewódzkiego o zwrot niezbędnych dokumentów, nie wykonał żadnych działań w zakresie uzyskania/sporządzenia uwierzytelnionej kopii projektu, będącej w posiadaniu PINB w K.. Działania organu, a tak naprawdę ich brak, stanowi w ocenie Sądu wręcz przejaw ignorancji i lekceważenia wobec wniosku skarżącej. Jak już wskazano powyżej okres urlopowy i duża ilość załatwianych spraw nie usprawiedliwia postawy Starosty. Należy wskazać, że wniosek wpłynął do organu w sierpniu, kiedy w istocie można uznać, że trwa wakacyjny okres urlopowy. Okres ten jednak zazwyczaj kończy się we wrześniu wraz z końcem sezonu wakacyjnego. Każdego roku organ powinien tak organizować swoją pracę, żeby okres urlopowy nie wpłynął znacząco na sposób jego funkcjonowania. Rozważania te mają na celu wyraźne wskazanie, że okoliczności wskazane przez organ nie mogą być akceptowane jako uzasadniające sposób działania organu. Niniejsza sprawa rozpoznana została w dniu 21 grudnia 2022 r., a organ nadal nie załatwił przedmiotowego wniosku, przy czym z akt sprawy nie wynika, by podjął w tym celu jakiekolwiek czynności.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uwzględnił skargę i zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej (punkt 1 sentencji wyroku).
Ponadto na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt 2 sentencji wyroku), która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku) - (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a (punkt 4 sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI