IV SAB/PO 137/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę J.P. na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach poprzez niewydanie decyzji w ustawowym terminie. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), które miały zawieszać bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, w tym dla rezydentów długoterminowych UE, do 30 września 2025 r. Sąd uznał jednak, że te przepisy są niezgodne z prawem UE, w szczególności z dyrektywą 2003/109/WE, która określa maksymalny termin sześciu miesięcy na wydanie decyzji i dopuszcza jego przedłużenie tylko w wyjątkowych okolicznościach złożonego charakteru sprawy. Sąd stwierdził, że polskie przepisy wstrzymujące bieg terminów dla wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, nie implementują prawidłowo dyrektywy i naruszają zasadę pierwszeństwa prawa UE. Ponadto, sąd uznał te przepisy za niezgodne z Konstytucją RP (art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2) oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 6 ust. 1, art. 13), które gwarantują prawo do sądu i skutecznego środka prawnego. W związku z tym, sąd pominął przepisy specustawy ukraińskiej i stwierdził bezczynność Wojewody, zobowiązując go do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od doręczenia odpisu wyroku. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę dużą liczbę wniosków oraz potencjalne błędne przekonanie organu o braku rozpoczęcia biegu terminów. Oddalono również żądania dotyczące zasądzenia sumy pieniężnej i wymierzenia grzywny. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie prawa UE i Konstytucji RP do oceny zgodności przepisów krajowych, w szczególności specustawy ukraińskiej, z prawem UE i prawami gwarantowanymi przez Konstytucję RP, w kontekście bezczynności organów administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, ale jego zasady dotyczące pierwszeństwa prawa UE i ochrony prawnej mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt mogą być stosowane do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, i czy są zgodne z prawem UE i Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mogą być stosowane do wszystkich cudzoziemców, ponieważ są niezgodne z dyrektywą 2003/109/WE oraz Konstytucją RP. Dyrektywa określa maksymalny termin 6 miesięcy na wydanie decyzji, który może być przedłużony tylko w wyjątkowych okolicznościach złożonego charakteru sprawy, a polskie przepisy wstrzymujące bieg terminów dla wszystkich cudzoziemców naruszają tę zasadę oraz prawo do sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy specustawy ukraińskiej, wstrzymujące bieg terminów załatwiania spraw o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE dla wszystkich cudzoziemców, są niezgodne z dyrektywą 2003/109/WE, która wymaga szybkiego rozpatrywania wniosków i dopuszcza przedłużenie terminu tylko w wyjątkowych przypadkach. Ponadto, przepisy te naruszają Konstytucję RP (zasadę państwa prawnego, prawo do sądu) oraz Konwencję o Prawach Człowieka, ograniczając prawo do skutecznego środka prawnego.
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, pomimo obowiązywania przepisów specustawy ukraińskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ sąd pominął przepisy specustawy ukraińskiej jako niezgodne z prawem UE i Konstytucją RP, a tym samym organ był związany terminem 6 miesięcy na załatwienie sprawy wynikającym z dyrektywy 2003/109/WE.
Uzasadnienie
Wniosek o zezwolenie na pobyt został złożony 9 maja 2023 r. Termin 6 miesięcy upływał 9 listopada 2023 r. Do dnia wyrokowania sprawa nie została załatwiona, co stanowi bezczynność organu.
Czy stwierdzona bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo bezczynności, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, biorąc pod uwagę dużą liczbę wniosków cudzoziemców oraz możliwość błędnego przekonania organu o braku rozpoczęcia biegu terminów na mocy literalnego brzmienia specustawy ukraińskiej.
Przepisy (16)
Główne
u.c. art. 210
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 223
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 100c
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 100d
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 4 ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
EKPC art. 6 ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
EKPC art. 13
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy specustawy ukraińskiej dotyczące zawieszenia biegu terminów są niezgodne z prawem UE (dyrektywa 2003/109/WE) i Konstytucją RP. • Sąd ma obowiązek pominąć przepisy krajowe sprzeczne z prawem UE. • Prawo do sądu i skutecznego środka prawnego gwarantowane przez Konstytucję RP i EKPC wyklucza stosowanie przepisów ograniczających dostęp do ochrony sądowej przed bezczynnością organu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody oparta na specustawie ukraińskiej, zgodnie z którą bieg terminów został zawieszony.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy art. 100c i 100d u.p.o.U. jawią się jako niezgodne z przepisami wzmiankowanej już wyżej dyrektywy Rady 2003/109/WE • Analizowana dyrektywa 2003/109/WE nie dopuszcza możliwości generalnego wydłużania terminów załatwiania wszystkich spraw o przyznanie statusu rezydenta długoterminowego UE • W miejsce zakwestionowanego unormowania krajowego znajdują zastosowanie zwykle (o ile to tylko możliwe i uzasadnione) odnośne, tj. niezaimplementowane lub implementowane nienależycie, przepisy naruszonej dyrektywy • Rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie prawa UE i Konstytucji RP do oceny zgodności przepisów krajowych, w szczególności specustawy ukraińskiej, z prawem UE i prawami gwarantowanymi przez Konstytucję RP, w kontekście bezczynności organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, ale jego zasady dotyczące pierwszeństwa prawa UE i ochrony prawnej mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między przepisami krajowymi (specustawa ukraińska) a prawem UE i Konstytucją RP w kontekście praw cudzoziemców, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Prawo UE i Konstytucja RP ważniejsze niż specustawa? Sąd uchyla blokadę terminów dla cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.