IV SAB/PO 126/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-10-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
lokal socjalnyprzewlekłe postępowaniesąd administracyjnywłaściwość sądudopuszczalność skargiprawo mieszkaniowegmina

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie przyznania lokalu socjalnego, uznając sprawę za niedopuszczalną do rozpoznania przez sąd administracyjny.

Skarżący P. S. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego, twierdząc, że urząd nie potrafi sprecyzować jego miejsca w kolejce. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując na dopełnienie wszelkich zasad. Sąd administracyjny uznał jednak, że sprawa dotyczy etapu, który nie podlega jego kognicji, a jedynie sądów powszechnych, w związku z czym skargę odrzucił jako niedopuszczalną.

Skarżący P. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego. Złożył wniosek w sierpniu 2021 r. i twierdził, że urząd nie potrafi sprecyzować jego miejsca na liście oczekujących. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że skarżący został poinformowany o przyjęciu wniosku i umieszczeniu na liście, a wniosek był aktualizowany. Wójt Gminy uznał, że jego postępowanie było zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, analizując dopuszczalność skargi, powołał się na uchwałę NSA I OPS 4/08, rozróżniając etap administracyjnoprawny (kwalifikacja i umieszczenie na liście oczekujących, podlegający kognicji sądów administracyjnych) od etapu cywilnoprawnego (zawarcie umowy najmu, należący do sądów powszechnych). Sąd stwierdził, że organ poinformował skarżącego o przyjęciu wniosku i umieszczeniu na liście, co oznaczało zakończenie etapu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Ponadto, sąd podkreślił, że sprawy przyznania prawa do lokalu mieszkalnego należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, że skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania lokalu, a sąd administracyjny nie był właściwy do jej rozpoznania, skargę odrzucono jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania lokalu zostało już zakończone, a sąd administracyjny nie jest właściwy do merytorycznego rozpoznania sprawy dotyczącej przyznania lokalu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednakże tylko w przypadkach określonych w przepisach. Sprawy dotyczące przyznania prawa do lokalu mieszkalnego z zasobu gminy należą do właściwości sądów powszechnych, a etap administracyjny kończy się z chwilą zakwalifikowania wnioskodawcy na listę oczekujących. Po zakończeniu tego etapu, skarga na przewlekłość postępowania w tym zakresie nie podlega już kognicji sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1-4.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności organu wykonawczego gminy zatwierdzające listę oczekujących, a także pisma zawiadamiające o niespełnieniu przesłanek do ubiegania się o lokal, są czynnościami, o jakich mowa w tym przepisie.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.

u.o.p.l. art. 5

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych.

u.o.p.l. art. 23

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych.

u.o.p.l. art. 25b

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego, po etapie kwalifikacji i umieszczenia na liście oczekujących, należy do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna, gdy postępowanie administracyjne zostało już zakończone w sposób, który nie podlega już kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych.

Skład orzekający

Monika Świerczak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących lokali socjalnych i skarg na przewlekłe postępowanie w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie administracyjne zostało zakończone na etapie kwalifikacji, a skarżący domaga się lokalu socjalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię podziału kompetencji między sądami administracyjnymi a powszechnymi w sprawach mieszkaniowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sąd administracyjny odrzuca skargę na przewlekłość postępowania o lokal socjalny? Kluczowa granica kompetencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 126/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
659
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego postanawia odrzucić skargę
Uzasadnienie
P. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego.
Podał także, że sierpniu 2021 r. złożył wniosek o przyznanie lokalu socjalnego w Urzędzie Gminy C., gdyż spełnia warunki do przydzielania lokalu socjalnego. Skarżący wskazał, że Urząd Gminy nie potrafi sprecyzować, którym w kolejce do pozyskania lokalu jest w rzeczywistości.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej o oddalenie w całości jako nieuzasadnionej. Organ wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2021 r. skarżący został poinformowany pisemnie o przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku oraz umieszczeniu go na liście oczekujących na przydział lokalu. Wniosek został zaktualizowany w roku 2022 i 2023. W związku z powyższym Gmina C. wyczerpała swoim postępowaniem wszelkie zasady regulujące przyznawanie mieszkań komunalnych i trudno jej zarzucić działanie niezgodne z prawem lub nawet nie dołożenie należytej staranności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie.
Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Należy mieć na uwadze, że w uchwale z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008/6/90), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Na tym pierwszym etapie, działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy. Drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest natomiast z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu.
Z powyższego wynika, że jedynie postępowanie w zakresie zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu podlega kognicji sądów administracyjnych. Czynności organu wykonawczego gminy zatwierdzające listę oczekujących, a także pisma zawiadamiające o niespełnieniu przesłanek do ubiegania się o lokal, są więc czynnościami, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 12 maja 2016 r., I OSK 3425/15; z 23 marca 2016 r., I OSK 354/16, a także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 13 października 2020 r., dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W konsekwencji bezczynność w wydaniu takiego aktu lub podjęciu czynności może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, tym samym skarga w takiej sprawie co do zasady byłaby dopuszczalna.
Stwierdzić jednak należy, że z przesłanych przez organ akt administracyjnych sprawy i odpowiedzi na skargę wynika, że organ ten pismem z dnia 30 sierpnia 2021 r. poinformował skarżącego o przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku oraz umieszczeniu go na liście oczekujących na przydział lokalu. Wniosek został zaktualizowany w roku 2022 i 2023 r.
W tak zakreślonym stanie faktycznym sprawy należy stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego zainicjowane pismem organu z 16 lipca 2021r. zostało zakończone
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.
W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisów ustawy, lecz powstaje w wyniku zawarcia umowy najmu. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 172) nie przewiduje załatwienia spraw przyznania prawa do lokalu w formie aktu administracyjnego. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych (art. 5, art. 23, art. 25b ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego).
Opisany stan faktyczny przedmiotowej sprawy wskazuje, że skarga na bezczynność Wójta została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego pismem skarżącego o przyznanie mu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy C..
Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI