IV SAB/PO 125/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-10-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynnośćprzewlekłośćpostępowanie administracyjneegzekucja administracyjnazażalenieSKOWSAdoręczenieterminy

WSA w Poznaniu zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania zażalenia spółki na postanowienie Związku Międzygminnego, stwierdzając bezczynność organu.

Spółka złożyła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie rozpoznania zażalenia na postanowienie Związku Międzygminnego (ZM) dotyczące egzekucji administracyjnej. SKO błędnie zakwalifikowało zażalenie spółki jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazało je do ZM, zamiast rozpoznać je merytorycznie lub stwierdzić uchybienie terminu. Sąd uznał, że SKO dopuściło się bezczynności, zobowiązując je do rozpoznania zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę W. sp. z o.o. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r. na postanowienie Związku Międzygminnego O. (ZM) dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka zarzucała SKO bezczynność w rozpoznaniu jej zażalenia, podczas gdy SKO uznało pismo spółki za wniosek o wznowienie postępowania i przekazało je do ZM. Sąd stwierdził, że SKO błędnie zakwalifikowało zażalenie spółki, które kwestionowało prawidłowość doręczenia postanowienia ZM, jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że nawet jeśli zażalenie zostało wniesione po terminie, SKO powinno je rozpoznać, stwierdzając uchybienie terminu, a nie przekazywać do innego organu. W związku z tym Sąd zobowiązał SKO do rozpoznania zażalenia spółki, stwierdził dopuszczenie się bezczynności, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności, błędnie kwalifikując zażalenie jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazując je do organu pierwszej instancji, zamiast rozpoznać je merytorycznie lub stwierdzić uchybienie terminu.

Uzasadnienie

SKO błędnie zinterpretowało pismo skarżącej jako wniosek o wznowienie postępowania, podczas gdy było to zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji. Nawet jeśli zażalenie było po terminie, SKO powinno je rozpoznać, a nie przekazywać do innego organu. Przekazanie pisma w trybie art. 65 k.p.a. nie było właściwym sposobem załatwienia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO dopuściło się bezczynności, błędnie kwalifikując zażalenie jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazując je do organu pierwszej instancji. Nawet jeśli zażalenie było po terminie, SKO powinno je rozpoznać, a nie przekazywać do innego organu.

Odrzucone argumenty

SKO argumentowało, że przekazanie pisma w trybie art. 65 k.p.a. było prawidłowym załatwieniem sprawy, a bezczynność nie miała miejsca. SKO twierdziło, że postanowienie ZM z 12 maja 2023 r. zostało doręczone spółce w dniu 1 czerwca 2023 r. i weszło do obrotu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd wskazuje, że organ błędnie uznał zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania. Tego rodzaju uchybienie nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Grossmann

sędzia

Sebastian Michalski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu administracji publicznej, w szczególności w kontekście błędnej kwalifikacji pisma strony i przekazania go do innego organu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na analizę bezczynności organu i prawidłowości kwalifikacji pism procesowych. Dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Błędna kwalifikacja zażalenia przez SKO – sąd zobowiązuje do rozpoznania sprawy.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 125/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35, art. 36, art. 37, art. 65
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania zażalenia W. sp. z o.o. w W. z dnia 15 czerwca 2023 r, 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. sp. z o.o. w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w sprawie zażalenia z dnia 15.06.2023 r. na postanowienie Związku Międzygminnego O. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej [...] (nr tytułu wykonawczego [...] z 17.02.2023 r.).
W skardze wskazano z daleko posuniętej ostrożności procesowej, że gdyby Sąd uznał, że pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26.07.2023 r., [...], posiada znamiona decyzji lub postanowienia, to niniejsze pismo należy potraktować jako skargę lub zażalenie na pismo Kolegium.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w dniu 08.04.2023 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej [...] (nr tytułu wykonawczego [...] z 17.02.2023 r.), zgodnie z treścią zawiadomienia Urzędu Skarbowego w W., otrzymanego w dniu 01.04.2023 r.
W dniu 19.05.2023 r. skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej [...]
W dniu 14.06.2023 r. skarżąca otrzymała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 07.06.2023 r., znak [...], w którym Kolegium uznało ponaglenie za nieuzasadnione, ponieważ przesyłkę doręczono Spółce w dniu 01.06.2023r. (w związku z czym treść postanowienia jest znana Spółce.).
W dniu 14.06.2023 r. skarżąca wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o wyjaśnienie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia [...] z dnia 07.06.2023 r., otrzymanego w dniu 14.06.2023 r.
Zaakcentowano, że w żadnym piśmie skarżąca nie wnioskowała o doręczanie pism na adres do doręczeń elektronicznych w rozumieniu ustawy o doręczeniach elektronicznych. W piśmie skarżącej pt. "Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej", na podstawie nadal obowiązującego art. 391 par. 1 k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, skarżąca jednoznacznie zaakcentowała, żeby nie przysyłać żadnych pism w postaci papierowej, a wszelkie pisma przysyłać tylko i wyłącznie w postaci elektronicznej. Wszystkie pisma w przedmiotowej sprawie zostały doręczone do organu na adres elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP, który jest jedną z usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego.
Skarżąca wniosła również o wyjaśnienie i doprecyzowanie stwierdzenia Kolegium w otrzymanym postanowieniu, iż "Ze strony internetowej Poczty Polskiej wynika, że przesyłkę doręczono Spółce w dniu 01.06.2023r. (w związku z czym treść postanowienia jest znana Spółce.)", gdyż skarżącej nie doręczono w dniu 01.06.2023 r. żadnej przesyłki od Związku Międzygminnego "O. ", i nie jest skarżącej znana treść postanowienia, a w otrzymanym postanowieniu SKO nie została podana informacja, np. o numerze przesyłki, aby dokonać weryfikacji tego stwierdzenia na stronie internetowej Poczty Polskiej.
W dniu 15.06.2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na postanowienie Związku Międzygminnego O. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej [...] (nr tytułu wykonawczego [...].). W treści zażalenia skarżąca wskazała, że nie jest zadowolona z postanowienia i nie jest zadowolona z trybu działania Związku Międzygminnego O. . Skarżąca wskazała, że nie otrzymała postanowienia SKO w sprawie ww. zażalenia.
W dniu 27.06.2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na Związek Międzygminny O. w sprawie obowiązku doręczania pism w postaci elektronicznej.
W dniu 11.07.2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie braku weryfikacji poświadczenia nieprawdy w dokumentach co do okoliczności mających znaczenie prawne, wnosząc m.in. o pilną weryfikację dowodów w przedmiotowej sprawie i rozważenie obowiązku wynikającego z treści art. 304 § 2 kpk, tj. zawiadomienie prokuratora o przestępstwach polegających na poświadczeniu nieprawdy w dokumencie/dokumentach co do okoliczności mającej znaczenie prawne (czyn ścigany na podstawie art. 271 § 1 i art. 273 kk). Skarżąca wskazała, że nie otrzymała postanowienia SKO w sprawie ww. skargi na SKO.
W dniu 17.07.2023 r. ponownie skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na Związek Międzygminny O. w sprawie obowiązku doręczania pism w postaci elektronicznej. Dodatkowo akcentując, że jest to skarga w trybie Rozdziału 2 Działu VIII KPA. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała postanowienia SKO w sprawie ww. skargi na ZM O. .
W dniu 29.07.2023 r. skarżąca otrzymała do wiadomości pismo SKO skierowane do ZM O. o przekazaniu do ZM O. zażalenia skarżącej z dnia 15.06.2023 r. na postanowienie ZM O. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej ([...].).
W dniu 04.08.2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie w sprawie zażalenia z dnia 15.06.2023 r.
W dniu 09.08.2023 r. skarżąca otrzymała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 08.08.2023 r., znak [...], w którym Kolegium uznało ponaglenie za nieuzasadnione.
Skarżąca wskazała, że skoro Kolegium orzekło, że treść postanowienia ZM O. jest znana skarżącej od 01.06.2023 r., to zgodnie z obowiązującymi przepisami, SKO powinno wydać decyzję lub postanowienie w sprawie.
SKO w L. w odpowiedzi na skargę wyjaśniło, że w dniu 12 maja 2023r. Związek Międzygminny "O. " po rozpoznaniu zarzutów W. Sp. z o.o. (zwanej w dalszej części "W. Sp. z o.o.") wydał postanowienie [...] o oddaleniu zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to doręczone zostało Urzędowi Skarbowemu w W. za pośrednictwem e-PUAP w dniu 12 maja 2023r. oraz przesyłka zawierająca ww. postanowienie nadana została także do W. Sp. z o.o. za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., pomimo, iż spółka w zarzutach z 8 kwietnia 2023r. złożonych za pośrednictwem e-PUAP wniosła o doręczanie jej korespondencji wyłącznie w postaci elektronicznej.
W dniu 19 maja br. W. Sp. z o.o. złożyła ponaglenie (wpływ do SKO w L. z aktami 31.05.2023r) na niezałatwienie w terminie sprawy z zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023r. Nr [...] SKO w L. uznało ponaglenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w dniu 12.05.2023r. Związek Międzygminny O. wydał postanowienie [...] o oddaleniu zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, a zatem wydanie postanowienia jest załatwieniem sprawy administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, że: "Jak była mowa o tym wyżej, rzeczone postanowienie zostało wysłane na adres W. Sp. z o.o.(ul. [...]) za pośrednictwem Poczty Polskiej. Ze strony internetowej Poczty Polskiej wynika, że przesyłkę doręczono Spółce w dniu 01.06.2023 r. (w związku z czym treść postanowienia jest znana Spółce)".
Następnie W. Sp. z o.o. złożyła wniosek o uzupełnienie ww. postanowienia. SKO w L. postanowieniem z dnia 29.06.2023r. nr [...] odmówiło uzupełnienia postanowienia.
Dalej w dniu 11.07.2023r. W. Sp. z o.o. złożyła skargę na SKO w L. w sprawie braku weryfikacji poświadczenia nieprawdy w dokumentach co do okoliczności mających znaczenie prawne. Nadto podkreślono, iż spółka nie otrzymała postanowienia ZM O. z 12.05.2023r., a kłamstwem jest że ze strony internetowej Poczty Polskiej wynika, że przesyłkę doręczono W. Sp. z o.o. w dniu 01.06.2023r. Nadto wniesiono o podanie czy zażalenie na postanowienie ZM O. wniesione "w ciemno" zostało przekazane do SKO w L. oraz czy skarga na ZM O. z 27.06.2023r. została przekazana do SKO w L..
Dodatkowo Kolegium wskazało, iż 27.06.2023r. W. Sp. z o.o. złożyła do Kolegium skargę w sprawie obowiązku doręczania pism w postaci elektronicznej. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2023r. nr [...] SKO w L. uznało ww. ponaglenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kwestia formy doręczenia postanowienia nie może być rozstrzygana w trybie skargi na bezczynność, bowiem doręczenie jest czynnością materialno-techniczną.
W dniu 17 lipca 2023r. W. Sp. z o.o. złożyła kolejną skargę na SKO w L. o treści bardzo podobnej do skargi z 11.07.2023r.
Następnie spółka złożyła zażalenie na nieodebrane postanowienie z 12 maja 2023 r. ZM O. , które po rozpoznaniu przez Kolegium zakwalifikowane zostało jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazane w trybie art. 65 k.p.a. pismem z 26 lipca 2023r. do ZM O. jako organu właściwego w sprawie wznowienia postępowania.
W dniu 4 sierpnia 2023r. spółka złożyła ponaglenie w sprawie zażalenia z dnia 15.06.2023r. opatrzone datą 4 sierpnia 2023r. domagając się wydania przez Kolegium postanowienia w sprawie.
Kolegium po rozpoznaniu ww. ponaglenia spółki uznało ponaglenie za nieuzasadnione, wskazując, że biorąc pod uwagę pismo nazwane "zażaleniem", i podnoszone w nim okoliczności niebrania udziału w postępowaniu zakończonym ww. postanowieniem poprzez niedoręczenie postanowienia spółce zakwalifikowało ww. pismo jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowanym postanowieniem ZM O. z 12 maja 2023r. Kolegium nie pozostaje zatem w bezczynności, bowiem pismo spółki przekazało w trybie art. 65 k.p.a. pismem z dnia 26 lipca 2023r. nr [...] informując o tym również spółkę.
Dodatkowo jedynie Kolegium wskazało, że w dniu 21 sierpnia br. do Kolegium przekazane zostały przez ZM O. kserokopie akt sprawy wraz z pismem spółki zawierającym kolejny wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z 12 maja 2023r. ZM O. oraz kolejne zażalenie na nieotrzymane postanowienie ZM O. z 12 maja 2023r. (data wniesienia zażalenia do ZM O. — 29.07.2023r.).
Wniosek o wznowienie SKO w L. przekazało ZM O. jako organowi właściwemu w sprawie wznowienia postępowania pismem z 23.08.2023r., natomiast zażalenie rozpoznane zostało przez Kolegium, które postanowieniem z 30.08.2023r. [...] stwierdziło wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Kolegium wskazało, iż ponaglenie złożone przez Spółkę rozstrzygnięte zostało prawidłowo przez SKO w L. postanowieniem z 8 sierpnia 2023r. [...], w którym Kolegium uznało, iż nie zasługiwało ono na uwzględnienie, bowiem Kolegium zakończyło postępowanie w ustawowym terminie, przekazaniem w trybie art. 65 § 1 k.p.a. pismo strony, które stosownie do jego treści i podnoszonych argumentów o niedoręczeniu spółce zaskarżonego postanowienia zakwalifikowane zostało jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazane do organu właściwego tj. ZM O. .
Przekazanie podania organowi w trybie art. 65 § 1 k.p.a. nie wymagało wydania postanowienia. Wymagane natomiast było, aby o tej czynności zawiadomić wnoszącego podanie, co Kolegium uczyniło doręczając spółce pismo z 26 lipca 2023r. za pośrednictwem e-PUAP.
Kolegium wskazało również opierając się na ugruntowanym orzecznictwie sądów Administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego - że postanowienie Związku Międzygminnego "O. " [...] z dnia 12.05.2023r. wskutek doręczenia Urzędowi Skarbowemu w W. weszło do obrotu prawnego i stało się ostateczne. Wobec tego pismo W. sp. z o. o. z siedzibą w W., datowane na dzień 15.06.2023r., a zatytułowane "Zażalenie na nieotrzymanie postanowienia ZM O. ", biorąc także pod uwagę jego treść (spółka podnosi brak doręczenia jej postanowienia, a zatem pominięcie jej w prowadzonym postępowaniu, a także z treści pisma wynika wola wniesienia zażalenia), zakwalifikowane zostało w związku z tym jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Związku Międzygminnego "O. " [...] z dnia 12.05.2023r.
Mając na uwadze powyższe, Kolegium nie pozostaje w bezczynności, bowiem wniesione podanie uznane za wniosek o wznowienie przekazane zostało w trybie art. 65 § 1 k.p.a. pismem z 26.07.2023r. organowi właściwemu. Dlatego w ocenie Kolegium skarga wniesiona przez spółkę W. jest niezasadna i zasługuje na jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 13 września 2023 r. wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.". Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.
Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie w dniu 04.08.2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie w sprawie zażalenia z dnia 15.06.2023 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w ww. przepisach.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 15.06.2023 r. na postanowienie Związku Międzygminnego O. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej [...] (nr tytułu wykonawczego [...] z 17.02.2023 r.).
W przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, że pismo skarżącej z dnia 15.06.2023 r. nazwane "zażaleniem" jest w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowanym postanowieniem Związku Międzygminnego O. z 12 maja 2023r. Kolegium pismem z dnia 26 lipca 2023r. nr [...] przekazało pismo skarżącej w trybie art. 65 k.p.a. do Związku Międzygminnego O. , informując o tym również spółkę.
Z akt sprawy można odczytać jasne stanowisko Kolegium, że postanowienie z dnia 12 maja 2023 r. (a to właśnie tego postanowienia dotyczy zażalenie) zostało doręczone spółce w dniu 1 czerwca 2023 r.
Sąd wskazuje, że organ błędnie uznał zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania. Przede wszystkim należy wskazać, że organ błędnie wnioskował, że jest to zażalenie na nieotrzymanie postanowienia. Z treści zażalenia wynika jasno, że jest to zażalenie na nieotrzymane postanowienie, a spółka kwestionuje prawidłowość jego doręczenia.
Wobec powyższego, skoro więc Kolegium uznało, że postanowienie z dnia 12 maja 2023 r. zostało spółce doręczone w dniu 1 czerwca 2023 r. i weszło do obrotu prawnego, to otrzymując w dniu 15 czerwca 2023 r. zażalenie na to postanowienie powinno przystąpić do jego rozpoznania. Należy wskazać, że z uwagi na fakt przekroczenia 7-dniowego terminu na wniesienie zażalenia, rozpoznanie tego zażalenia powinno skutkować w tych okolicznościach stwierdzeniem niedopuszczalność zażalenia i uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Dopiero w tak poprowadzonym procesowo postępowaniu możliwa byłaby ocena przez Sąd tego, czy postanowienie z 12 maja 2023 r. zostało doręczone skarżącej w sposób prawidłowy. W postępowaniu w zakresie badania bezczynności Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości doręczenia przedmiotowego postanowienia.
Podsumowując należy wskazać, że organ błędnie uznał zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania i przekazując je w trybie art. 65 k.p.a. załatwił sprawę nieprawidłowo, ponieważ powinien wydać rozstrzygnięcie w zakresie zażalenia (jak wyżej wskazano wniesionego po terminie). Tym samym organ pozostaje w bezczynności, co powoduje konieczność zobowiązania organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do rozpoznania zażalenia z 15 czerwca 2023 r.
Bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W niniejszej sprawie organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało zastosowaniem nieprawidłowych przepisów. Tego rodzaju uchybienie nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI