IV SAB/Po 124/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-07-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
sądy administracyjnebezczynność organuprzewlekłość postępowaniaprotest wyborczyuczelnia wyższaautonomia uczelniwłaściwość sąduodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w sprawie rozpatrzenia protestów wyborczych, uznając, że sprawy te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Skarżący K. S. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość Rektora Uniwersytetu w zakresie rozpoznania protestów wyborczych dotyczących wyboru przedstawicieli doktorantów do rady naukowej dyscypliny. Rektor wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawy te mają charakter wewnętrzny i nie podlegają właściwości sądów administracyjnych. Sąd przychylił się do tego stanowiska, odrzucając skargę z powodu niedopuszczalności.

Skarżący K. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Uniwersytetu w przedmiocie rozpoznania protestów wyborczych dotyczących wyboru przedstawicieli doktorantów do rady naukowej dyscypliny oraz nieważności wyborów. Skarżący domagał się stwierdzenia naruszenia prawa, rażącej przewlekłości postępowania i zasądzenia odszkodowania. Rektor Uniwersytetu wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawy te, związane z wewnętrznymi procedurami uczelni (wybory przedstawicieli doktorantów, wybór kandydata na dziekana), nie należą do właściwości sądów administracyjnych, ponieważ nie są to akty lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Sąd administracyjny uznał argumentację Rektora za zasadną. W uzasadnieniu wskazano, że uczelnie publiczne, mimo wykonywania zadań publicznych, posiadają autonomię i ich wewnętrzne akty, w tym dotyczące wyborów organów czy rozpatrywania protestów wyborczych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponieważ zaskarżone czynności nie miały charakteru decyzji administracyjnych ani innych aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu uczelni wyższej w zakresie rozpatrzenia protestu wyborczego dotyczącego wewnętrznych wyborów uczelnianych nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie są to akty lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprawy dotyczące wewnętrznych wyborów uczelnianych i rozpatrywania protestów w tym zakresie mają charakter wewnątrzzakładowy i nie podlegają przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Uczelnie wyższe, działając w ramach swojej autonomii, nie są organami administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu, a ich akty w tym zakresie nie mieszczą się w katalogu czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.w.n.

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Pomocnicze

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym art. 12

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym art. 37 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące wewnętrznych wyborów uczelnianych i rozpatrywania protestów w tym zakresie nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie są to akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Uczelnie wyższe działają w ramach swojej autonomii i ich wewnętrzne akty nie są zaskarżalne do sądu administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zaskarżone czynności nie mają charakteru decyzji administracyjnych ani innych aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sprawa bezczynności w rozpoznaniu złożonych przez skarżącego protestów wyborczych [...] nie należy do właściwości sądów administracyjnych uchwała czy inny akt Rady Doktorantów [...] mają charakter aktów wewnątrzzakładowych rozstrzygnięcie w przedmiocie protestu wyborczego ma charakter wewnętrznego aktu organu uczelni wyższej brak jest podstaw prawnych do tego, aby tego rodzaju rozstrzygnięciom przypisywać charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej brak jest podstaw prawnych do tego, aby tego rodzaju rozstrzygnięciom przypisywać charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej

Skład orzekający

Jacek Rejman

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wewnętrznych procedur uczelni wyższych, w szczególności wyborów i protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego dla spraw wewnętrznych uczelni, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wyborczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne ograniczenia w dostępie do sądu administracyjnego w sprawach dotyczących uczelni wyższych, co jest ważne dla studentów i pracowników naukowych.

Czy protest wyborczy na uczelni trafi do sądu? WSA w Poznaniu wyjaśnia granice swojej kognicji.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 124/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Uniwersytetu w przedmiocie rozpoznania protestów wyborczych postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 23 kwietnia 2025 r., uzupełnionym następnie pismami z dnia 30 kwietnia 2025 r., 6 i 7 maja 2025 r. oraz 29 maja 2025 r. skarżący K. S. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość" (tak w piśmie z dnia 6 maja 2025 r. - k. 48), "bezczynność organu oraz naruszenie prawa przez brak zapewnienia obsady organu dziekańskiego" - "bezczynność Rektora [...] w zakresie zapewniania prawidłowego działania WPIA [...], co w tamtym czasie doprowadziło do naruszenia [jego] praw (....) jako uczestnika studiów doktoranckich" (tak w piśmie z dnia 23 kwietnia 2025 r. - k. 8, 149, 238), "bezczynność i rażącą przewlekłość postępowania (...) w rozpoznaniu (...) [jego] protestu wyborczego dotyczącego wyboru przedstawicieli doktorantów do rady naukowej Dyscypliny w 2020 roku" (tak w piśmie z dnia 28 kwietnia 2025 r. - k. 232), "bezczynność organu – Rady Doktorantów WPiA [...] – w zakresie nierozpoznania protestów wyborczych dotyczących uchwały wyborczej [...]" (tak w piśmie z dnia 6 maja 2025 r. - k. 54, 79, 243) oraz "braku jakiegokolwiek działania w związku z wnioskami dotyczącymi nieważności wyborów do Rady Naukowej Dyscypliny WPiA [...] za kadencję 2020-2024" (tak w piśmie z dnia 6 dnia 2025 r. - k. 65, 198, 251), "bezczynność organu w zakresie nierozpoznania skutecznych protestów wyborczych oraz braku jakiegokolwiek działania w związku z wnioskami dotyczącymi nieważności wyborów do Rady Naukowej Dyscypliny WPiA [...] za kadencję 2020-2024" (tak w piśmie z dnia 6 dnia 2025 r. - k. 41, 198).
Skarżący wniósł o "stwierdzenie, że bezczynność Rektora [...] w zakresie zapewnienia funkcjonowania organu dziekańskiego stanowiła rażące naruszenie prawa, stwierdzenie, że w wyniku tej bezczynności doszło do naruszenia (....) [jego] praw jako uczestnika studiów doktoranckich" oraz "stwierdzenie nieważności przedstawiciela kandydata na dziekana WPIA [...] w latach 2020-2024 z uwagi na brak prawidłowego i zgodnego z prawem składu Rady Naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie WPIA [...]", a także "stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa, a w konsekwencji także do rażącej przewlekłości postępowania i zasądzenie na [jego] rzecz (...) odszkodowania (art. 37 § 1 k.p.a., w zw. z art. 12 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym) w wysokości od 2.000 do 20.000 zł" oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze uzupełniającej z dnia 28 kwietnia 2025 r. strona wniosła nadto o stwierdzenie, że "Rektor [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu (...) [jego] protestu wyborczego dotyczącego wyboru przedstawicieli doktorantów do Rady Naukowej Dyscypliny w 2020 roku", stwierdzenie, że "działania Rektora [...] nosiły znamiona rażącej przewlekłości postępowania" oraz "zasądzenie od (...) [[...]] na (...) [jego] rzecz odszkodowania w wysokości 20 000 zł na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 12 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 652), a także "zasądzenie od skarżonego kosztów postępowania według norm przepisanych".
W pismach procesowych z dnia 5 i 6 maja 2025 r. skarżący wyjaśnił m.in., że "w związku z możliwym przyjęciem błędnej interpretacji charakteru skargi z dnia 23 kwietnia 2025 r. wskazuje, że skarga ta została złożona na bezczynność organu w zakresie nierozpoznania skutecznych protestów wyborczych oraz braku jakiegokolwiek działania w związku z wnioskami dotyczącymi nieważności wyborów do Rady Naukowej Dyscypliny WPIA [...] za kadencję 2020-2024. Skarga została oparta na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.".
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu (dalej: Rektor [...]; Rektor) w P., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a., ponieważ "sprawa bezczynności w rozpoznaniu złożonych przez skarżącego protestów wyborczych w zakresie wyboru przez Radę Doktorantów Wydziału Prawa i Administracji [...] przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie funkcjonującej w ramach Wydziału Prawa i Administracji [...] w celu wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024 dotyczących rzekomej nieważności tych wyborów nie należy do właściwości sądów administracyjnych".
W uzasadnieniu Rektor [...] przedstawił kwestie dotyczące wskazania kandydata na dziekana i prodziekana, które następowały na zasadach określonych w Statucie [...] stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie Statutu [...] (§ 43 ust. 1 pkt 7), a także wyboru przedstawicieli doktorantów do Rady Naukowej Dyscypliny zgodnie z Regulaminem Samorządu Doktorantów [...] stanowiącym załącznik do uchwały nr [...]/2013 Sejmiku Doktorantów [...].
Ponadto Rektor stwierdził, że obowiązujący w dacie przeprowadzenia ww. wyborów Statut [...] nie przewidywał możliwości składania protestów wyborczych w wyborach do organów [...] (zob. Dział X. Wybory w Uniwersytecie) oraz wskazał na orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że orzeczenie w przedmiocie odmowy uwzględnienia protestu wyborczego w uczelni wyższej ma charakter wewnętrznego aktu organu uczelnianego i nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu czynności i aktów, o których mowa we wskazanym art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zdaniem Rektora, obowiązująca ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r., poz. 1571) - dalej: p.s.w.n. enumeratywnie wskazuje sprawy załatwiane w drodze decyzji administracyjnych oraz inne sytuacje, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Organ stwierdził, że "z powyższego jednoznacznie wynika, że zarówno uchwała Rady Doktorantów w sprawie wyboru przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie funkcjonującej w ramach Wydziału Prawa i Administracji [...] w celu wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024, ewentualna uchwała Uczelnianej Komisji Wyborczej w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego dotyczącego tych wyborów, jak i uchwała Rady Naukowej Dyscypliny w sprawie wskazania kandydata na dziekana nie podlegają zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 i 2 albo art. 3 § 3 p.p.s.a.". Dalej organ argumentował, że uchwała Rady Doktorantów w sprawie wyboru przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie funkcjonującej w ramach Wydziału Prawa i Administracji [...] w celu wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024, ewentualna uchwała Uczelnianej Komisji Wyborczej w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego dotyczącego ww. wyborów jak i uchwała Rady Naukowej Dyscypliny w sprawie wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024 mają wewnątrzzakładowy charakter, zostały podjęte w oparciu o akty wewnętrzne obowiązujące na [...] (Statut [...] oraz Regulamin Samorządu Doktorantów) i zgodnie z ustanowionymi w nich procedurami, do których nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024, poz. 572) - dalej: k.p.a. wskazane podmioty nie mają w tych sprawach statusu organu administracji publicznej, a uchwały nie dotyczą uprawnień lub obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Tym samym, wskazane uchwały nie podlegają zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W podsumowaniu Rektor [...] zauważył, że "niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość (bezczynność) w sprawie nierozpatrzenia protestów wyborczych dotyczących wyboru przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie, funkcjonującej w ramach Wydziału Prawa i Administracji [...], w celu wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024. Uprawnienie do złożenia takiego protestu wynikało z aktu wewnątrzzakładowego - Regulaminu Samorządu Doktorantów [...]". Organ stwierdził, że rozpatrzenie protestu nie następuje w formie decyzji administracyjnej ani w formie innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, bowiem rozpatrzenie protestu następuje na podstawie wewnętrznej procedury, do jego rozpatrzenia nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu bez jej merytorycznego rozpoznania.
Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje "orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw".
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, w dniu 9 lipca 2020 r. Rada Doktorantów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu (dalej również: [...]) wybrała 8 swoich przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie funkcjonującej w ramach Wydziału Prawa i Administracji [...] (dalej: WPiA [...]). Wyboru dokonano podczas głosowania elektronicznego. Powyższe wynika z oświadczenia Przewodniczącego Rady Doktorantów z dnia 10 lipca 2020 r. i protokołu głosowania (k. 99-100 akt adm.). Uchwałą nr [...] w sprawie wskazania kandydata na dziekana WPiA [...] na kadencję 2020-2024 Rada naukowa dyscypliny nauki prawne w poszerzonym składzie – podjętą w dniu 15 września 2020 r. na podstawie § 43 ust. 2 Statutu [...] – wskazała jako kandydata prof. dr hab. T. N. (patrz: uchwała nr [...] i protokół z posiedzenia Rady - k. 116, 117 akt adm.).
W piśmie z dnia 26 listopada 2020 r., w związku z odpowiedzią Rady Doktorantów WPiA [...] z dnia 22 lipca 2020 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, skarżący złożył protest wyborczy w związku z ujawnieniem w dniu 25 listopada 2020 r., że doszło do ogłoszenia wyników wyborów, względnie wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia protestu wyborczego (k.141, 148, 150 akt adm.). W piśmie z dnia 24 marca 2021 r. skarżący wniósł ponaglenie w przedmiocie załatwienia protestu wyborczego. domagając się stwierdzenia bezczynności organu, przewlekłości postępowania, rażącego naruszenia prawa (k. 153 akt adm.). W piśmie z dnia 7 kwietnia 2021 r. znak [...] Rektor [...] poinformował skarżącego, że sprawa została przekazana Samorządowi Doktorantów [...], wskazując, że zgodnie z § 15 Ordynacji wyborczej do organów Samorządu Doktorantów Studium i Uniwersytetu (załącznik nr 1 do Regulaminu Samorządu Doktorantów [...]) sprawę tę powinna rozpoznać Uczelniana Komisja Wyborcza - organ wyborczy określony w tym Regulaminie (k. 154).
Mając zatem na uwadze treść skargi i całokształt okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżenie dotyczy zaniechań i zaniedbań w zakresie czynności dokonanych przez władze [...] w związku z wyborami przedstawicieli doktorantów do Rady naukowej dyscypliny, a w szczególności bezczynność w zakresie rozpatrzenia protestu wyborczego dotyczycącego procedury wyborów przedstawicieli doktorantów WPiA [...] do Rady naukowej dyscypliny, która na posiedzeniu w dnia 15 lipca 2020 r. podjęła uchwałę w sprawie wskazania kandydata na dziekana WPiA [...].
Podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest złożenie jej na akt lub czynność (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) objęte zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonym zasadniczo w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy weryfikacja wspomnianej przesłanki musiała polegać przede wszystkim na rozważeniu, czy zaskarżone czynności są decyzjami administracyjnymi, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., bądź też innym aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tylko w takim wypadku dopuszczalne jest bowiem wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie takich aktów lub czynności.
W ocenie Sądu, wyżej wskazane czynności nie mają znamion żadnego z wymienionych potencjalnych przedmiotów zaskarżenia określonych powyższymi przepisami. W takiej sytuacji nie spełniają warunków, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Pamiętać należy, że uczelnie publiczne nie mają charakteru organu administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz stanowią zakład administracyjny, czyli jednostkę organizacyjną powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych. Szkoły wyższe, do których należy Uniwersytet, działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r., poz. 1571). Z punktu widzenia zasad ich organizacji i funkcjonowania, w tym także trybu powoływania organów uczelni, istotne jest, że uczelnie wyższe mają charakter samorządny i korporacyjny oraz że działają jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne. Z uwagi na prawnie gwarantowaną autonomię szkół wyższych (patrz: art. 4 ust. 1 p.s.w.n., art. 70 ust. 5 Konstytucji) ich organy nie są organizacyjnie ani też służbowo podporządkowane żadnemu organowi administracji publicznej. Organy administracji państwowej mogą zatem kontrolować i unieważniać orzeczenia organów uczelni tylko na zasadach przewidzianych w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Sądowoadministracyjna kontrola aktów lub czynności podejmowanych przez takie podmioty musi być zatem wprost umocowana w konkretnym przepisie ustawy (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Należy podkreślić, że w sprawach indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej wydawane jest orzeczenie o: odmowie przyjęcia na studia (art. 72 ust. 3 p.s.w.n.), stwierdzeniu nieważności dyplomu (art. 77 ust. 5 p.s.w.n.), świadczeniach pomocy materialnej dla studentów (art. 86 ust. 2 p.s.w.n.), skreśleniu z listy studentów (art. 108 ust. 3 p.s.w.n.), zwolnieniu cudzoziemca z opłat za studia (art. 324 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n.). Jednocześnie, zgodnie z przywołaną ustawą dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego także na rozstrzygnięcie w sprawie uchylenia aktu wydawanego przez samorząd studencki niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutu uczelni, regulaminu studiów lub regulaminu samorządu (art. 110 ust. 8 p.s.w.n.), decyzję Rady Doskonałości Naukowej w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (art. 226 ust. 5 p.s.w.n.), prawomocne orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej (art. 318 p.s.w.n.), rozstrzygnięcie nadzorcze ministra w sprawie stwierdzenia nieważności aktu uczelni niezgodnego z prawem (art. 427 ust. 3 p.s.w.n.). O tym zaś, które akty wydawane przez organy uczelni wyższych są zaskarżalne do sądu administracyjnego, przesądzają przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Ustawa przewiduje możliwość zaskarżenia decyzji administracyjnych wydanych w ramach postępowań prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w szczególności w sprawach dotyczących rozpoczynania studiów, przenoszenia się między uczelniami czy studium doktoranckiego Wynika stąd wniosek, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego, jako że są one decyzjami administracyjnymi.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że zarówno uchwała czy inny akt Rady Doktorantów WPiA [...] w sprawie wyboru przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny WPiA [...], jak i uchwała Rady naukowej dyscypliny w sprawie wskazania kandydata na dziekana, a także akt powołania na stanowisko dziekana nie przybierają formy decyzji administracyjnej ani postanowienia, zaś Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje kontroli sądu administracyjnego w tych sprawach, a co za tym idzie nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 albo art. 3 § 3 p.p.s.a.
Czynności dokonywane przez władze WPiA [...] w związku z wyborami przedstawicieli doktorantów do Rady naukowej dyscypliny, jak też uchwała w sprawie wskazania kandydata na dziekana WPiA [...] nie noszą również znamion aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że uchwała Rady Doktorantów WPiA [...] w sprawie wyboru przedstawicieli do Rady naukowej dyscypliny w poszerzonym składzie funkcjonującej w ramach WPiA [...] w celu wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024, jak i uchwała Rady naukowej dyscypliny w sprawie wskazania kandydata na dziekana na kadencję 2020-2024 mają wewnątrzzakładowy charakter, zostały podjęte na podstawie aktów wewnętrznych obowiązujących na [...] (Statut [...] oraz Regulamin Samorządu Doktorantów) i zgodnie z ustanowionymi w nich procedurami, do których nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyżej wskazane podmioty nie mają w tych sprawach statusu organu administracji publicznej, a podejmowane przez nie akty i czynności nie dotyczą uprawnień lub obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Tym samym, zarzucana w skardze bezczynność w zakresie rozpatrzenia protestu wyborczego nie dotyczy kategorii aktów lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w konsekwencji nie spełnia warunków dopuszczalności z art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 p.p.s.a.
Podsumowując, warunki i tryb przeprowadzenia wyborów przedstawicieli doktorantów WPiA [...] do Rady naukowej dyscypliny, która z kolei wskazała kandydata na dziekana i prodziekana, określają wewnętrzne źródła prawa (Statut [...], Regulamin Samorządu Doktorantów [...]). Akty (wespół z innymi czynnościami) podejmowane na podstawie tych przepisów mają charakter aktów wewnątrzzakładowych. Analiza przepisów ustawy oraz aktów wewnętrznych uczelni prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie w przedmiocie protestu wyborczego ma charakter wewnętrznego aktu organu uczelni wyższej (odpowiednio organu jej jednostki organizacyjnej). Zatem brak jest podstaw prawnych do tego, aby tego rodzaju rozstrzygnięciom przypisywać charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z zasadą autonomii szkół wyższych.
Skoro rozstrzygnięcie w sprawie protestu wyborczego w zakresie wybrania przedstawicieli do wewnętrznego organu wydziału uczelni nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu czynności i aktów, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 544/25, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 871/16 i postanowienie WSA w Lublinie z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 216/12 - orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), to i bezczynność w podjęciu takiego aktu (rozstrzygnięcia protestu wyborczego) nie może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego.
Z tych wszystkich powodów skarga, z uwagi na jej niedopuszczalność, podlegała odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI