III SAB/Gd 315/25

III SAB/Gd 315/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Jolanta Sudoł
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1, § 1a, § 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku do rozpoznania wniosku R. B. z dnia 5 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w odniesieniu do punktu 9 w części dotyczącej pytania czy sądy odwoławcze orzekały na rzecz konsumentów, czy orzekały przeciwko konsumentom oraz w odniesieniu do punktu 12 podpunktu 6 w części dotyczącej pytania o ostateczne zakwalifikowanie spraw – w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku dopuścił się bezczynności w odniesieniu do punktu 1 wniosku R. B. z dnia 5 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej pytania o wyszczególnienie spraw, które wnieśli konsumenci oraz tych, w których konsumenci byli pozwanymi oraz w odniesieniu do punktów 3 i 13 tego wniosku; 3. w części objętej punktem 1 i 2 wyroku stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku na rzecz R. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
R. B. (dalej: "skarżący"), wnioskiem z dnia 5 maja 2025 r., zwrócił się do Sądu Rejonowego w Słupsku o udostępnienie następujących informacji dotyczących stosowania jednolitego orzecznictwa w sprawach z udziałem konsumentów w latach 2022-2024:
1/ ile było spraw z udziałem konsumentów, z wyszczególnieniem spraw, które wnieśli konsumenci oraz spraw, w których konsumenci byli pozywanymi,
2/ czy konsumenci byli również przedsiębiorcami,
3/ w ilu przypadkach sądy uznawały, że przedsiębiorca, dokonując zakupu towaru, który był przedmiotem sporu, zakupił go jako konsument, a sprawa była prowadzona z mocy ustawy o prawach konsumenta,
4/ czy konsumenci byli reprezentowali przez profesjonalnych pełnomocników,
5/ w ilu przypadkach konsumenci, na ich wniosek, otrzymywali pomoc prawną z urzędu,
6/ czy konsumenci wnosili o zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli tak, to ilu z nich zostało z nich zwolnionych,
7/ w ilu przypadkach decyzją sądu sprawy konsumentów były przekazywane do rozpatrzenia przez sądy inne niż właściwy ze względu miejsca zamieszkania konsumenta,
8/ w ilu przypadkach, w sprawy wniesione przeciwko konsumentom przez przedsiębiorców, decyzją innego sądu (właściwego nie dla konsumenta) sprawy konsumentów były przekazywane do rozpatrzenia przez sąd właściwy dla miejsca zamieszkania konsumenta,
9/ w ilu przypadkach postanowienia sądu, stwierdzające swoją niewłaściwość, były zaskarżane i z jakim skutkiem, tj.:
ppkt 1. czy sądy odwoławcze orzekały na rzecz konsumentów,
ppkt 2. czy sądy odwoławcze orzekały przeciwko konsumentom, przekazując tym samym sprawę do sądów, których siedziba jest inna niż siedziba sądu właściwa miejscowo dla konsumenta niezależnie od tego, czy konsument był powodem, czy pozwanym,
10/ w ilu przypadkach konsumenci wnosili o uzasadnienie postanowienia,
11/ w ilu przypadkach konsumenci byli wzywani do uiszczenia opłaty od uzasadnienia i jej nie uiścili,
12/ jak we wskazanym okresie przebiegała weryfikacja pozwów i co z niej wynikało, w zakresie nadzoru Prezesa Sądu w kwestii stosowania jednolitego orzecznictwa, ze szczególnym uwzględnieniem:
ppkt 1. stosowania właściwej definicji konsumenta,
ppkt 2. jeżeli taka weryfikacja była stosowana, to w oparciu o jakie przepisy prawa,
ppkt 3. czy i w jaki sposób zagwarantowano konsumentom należną im ochronę jako jednostce słabszej i uprzywilejowanej,
ppkt 4. zakupu towaru (przedmiotu sporu) przez przedsiębiorców, który był marginalny, wobec dominującego zakresu ich działalności, który nie stanowił głównego źródła przychodu dla przedsiębiorcy będącego również konsumentem,
ppkt 5. badania okoliczności każdej sprawy z udziałem konsumentów pod kątem celu nabycia towaru lub usługi, co determinuje, czy stroną postępowania jest konsument, czy przedsiębiorca,
ppkt 6. wątpliwości wydziałów gospodarczych i cywilnych sądu, czy sprawę konsumenta zakwalifikować, jako sprawę z zakresu działalności gospodarczej, bądź konsumenckiej ze wskazaniem ilości oraz ostatecznego ich zakwalifikowania,
13/ jak w latach 2022-2024 przebiegała i przebiega obecnie weryfikacja pozwów i co z niej wynika w zakresie nadzoru Prezesa Sądu w kwestii stosowania jednolitego orzecznictwa, ze szczególnym uwzględnieniem: (-) wyroku TSUE C-570/21, (-) definicji "konsument" w rozumieniu dyrektywy Rady Europy 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r., ( ) definicji konsumenta wynikającej z K.c., (-) proporcji osiąganego zysku z zakupu dokonanego przez przedsiębiorcę, (-) uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt III CZP 42/17, (-) dokumentu "Konsumenckie prawo do sądu" autorstwa Wojciecha Dybki. Skarżący, powołując się na orzeczenia TSUE, Sądu Najwyższego oraz publikację W. Dybki, przywołał obszerne ich fragmenty.
Wniosek wpłynął do Sądu Rejonowego w Słupsku w dniu 6 maja 2025 r.
Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku (dalej również jako "Prezes SR") pismem z dnia 20 maja 2025 r. (nr A.0123.36.2025) udzielił wnioskodawcy następującej odpowiedzi na opisany wyżej wniosek:
ad. pytania 1: Łącznie w obu wydziałach cywilnych Sądu Rejonowego w Słupsku wpłynęło 3179 spraw, przy czym dane tu ustalono w- oparciu o symbolizację i kategoryzacje spraw (sprawy dotyczące umów). System repertoryjno-biurowy nie pozwala na ustalenie ile spraw jest z powództwa konsumenta, a w ilu konsument występuję jako osoba pozwana, bowiem system nie posiada filtrów pozwalających ustalić te okoliczności w oparem o wpisy w repertorium.
ad. pytania 2: sprawy przedsiębiorców są przekazywane do rozpoznania wydziałowi gospodarczemu. Każdorazowo sąd bada czy osoba fizyczna występuje jako konsument, czy jako przedsiębiorca. Osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą, wówczas do sądu należy ocena, czy dana czynność prawna została podjęta przez tę osoby jako konsument, czy jako przedsiębiorca. Zgodnie z art. 221 ustawy kodeks cywilny za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Decydującym kryterium jest więc ocena bezpośredniego związku. Odpowiedź na pytanie z pkt. 2 jest niemożliwa, bowiem nie są zbierane takie dane statyczne;
ad. pytania 3: nie są zbierane takie dane;
ad. pytania 4: tak, konsumenci są reprezentowani przez fachowych pełnomocników, o ile udzielą im pełnomocnictw;
ad. pytania 5: 35 spraw;
ad. pytania 6: 25 spraw;
ad. pytania 7: sprawy konsumenckie są rozpoznawane wyłącznie przez sąd miejsca zamieszkaniu konsumenta, bowiem jest to właściwość wyłączna. Prezes Sądu nie dokonuje weryfikacji pozwów (taka instytucja nie jest znana procedurze cywilnej). Stosowanie prawa należy do sądu, który rozpoznaje konkretną sprawę i jest on w zakresie orzekania niezależny i niezawisły. Prezes Sądu nie może wkraczać w sferę niezależności i niezawisłości sądu, co wynika wprost z art. 9 b ustawy z 27 czerwca 2001 r. Prawo u ustroju sądów powszechnych. Prezes Sądu nie może narzucać sędziom określonej wykładni przepisów prawa, bowiem tej dokonuje każdorazowo sąd orzekający w konkretnej sprawie. Ocena, czy w danej prawie zastosowano właściwe normy prawne, w tym normy dotyczące ochrony praw konsumenta, należy do sądu odwoławczego i jest inicjowana złożeniem środka odwoławczego. Przytoczone przez Pana orzecznictwo Trybunału Unii Europejskiej dotyczy jurysdykcji krajowej, a nie właściwości sądu krajowego;
ad. pytania 8: 118 spraw;
ad. pytania 9: w 1 sprawie zaskarżono postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości (zażalenie oddalono);
ad. pytania 10: w 1716 złożono wnioski o uzasadnienie;
ad. pytania 11: w 68 sprawach;
ad. pytania 12, ppkt 6: 3 sprawy.
Pismem z dnia 26 maja 2025 r. skierowanym do Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku wnioskodawca wskazał, ze udzielona odpowiedz jest w jego ocenie niepełna, w tym przede wszystkim w zakresie zagadnień z pytania 13 wniosku. Wystąpił o udzielenie odpowiedzi na zadane pytania z zaznaczaniem, które z nich dotyczą informacji publicznej nieprzetworzonej, a które dotyczą przetworzonej – i w tej ostatniej sytuacji wraz z zaznaczeniem w jakim terminie informacja przetworzona zostanie udzielona.
Prezes SR w uzupełnieniu odpowiedzi z dnia 20 maja 2025 r. skierował do wnioskodawcy drugie pismo, to jest pismo z dnia 29 maja 2025 r. (nr A.0123.36.2025), w którym wskazał dodatkowo, że:
ad. pytania 1: otrzymał Pan informacje przetworzone, bo tak jak wskazałam nie ma odrębnej rejestracji spraw konsumenckich, a więc sprawy trzeba było zliczyć poprzez analizę spraw wpisanych do repertorium C, dokonując przeglądu wszystkich zarejestrowanych spraw w obu Wydziałach we wskazanym przez Pana okresie. Uzupełniając dane wskazuję, że spraw z powództw konsumentów we wskazanym okresie było 368, 2811 to sprawy wniesione przeciwko);
ad. pytania 3: 1 sprawa;
ad. pytania 7: analiza jednolitości orzecznictwa dokonywana przez Prezesa Sądu realizowana jest poprzez narady z Przewodniczącymi Wydziałów (odbywającymi się co kwartał), którzy z kolei omawiają bieżące problemy orzecznicze na zebraniach sędziów Wydziału. W Sądzie Rejonowym w Słupsku nie stwierdziłam istotnych rozbieżności w orzecznictwie, które skutkowałyby koniecznością poinformowania Prezesa Sądu Najwyższego. Ponieważ każdy z sędziów orzekając jako sąd jest niezawisły i niezależny, a Prezes Sądu nie może wkraczać w tę sferę sprawując nadzór administracyjny, nie ma absolutnej jednolitości orzecznictwa. Podstawowe znaczenie w realizacji obowiązku Prezesa określonego w § 2 art. 22 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w tym przedmiocie ma obowiązek informowania sędziów o wynikach tej analizy. Prezes Sądu nie ma kompetencji do "weryfikacji pozwów" i taka instytucja nie jest znana procedurze cywilnej;
ad. pytania 13: w odpowiedzi na udzielenie informacji publicznej w zakresie "dokonywania weryfikacji pozwów przez prezesa sądu" odpowiadam: we wskazanym okresie, ani obecnie prezes sądu nie dokonuje "weryfikacji pozwów".
Końcowo pouczono wnioskodawcę, że od pisma prezesa sądu nie przysługuje odwołanie.
R. B. wniósł następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dniu 14 lipca 2025 r. (data nadania) skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem datowanym na dzień 5 maja 2025 r.
Ponieważ skarga została błędnie wniesiona bezpośrednio do Sądu, została ona przesłana do organu celem ustosunkowania się przez Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku do sprawy.
W złożonej skardze R. B. zawarł żądania obejmujące:
1/ Żądanie stwierdzenia bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku w zakresie nieudzielenia odpowiedzi na część pytań zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 maja 2025 r. oraz niewydania w tym zakresie decyzji administracyjnej.
2/ Żądanie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku i udzielenia pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 1-13 wniosku z dnia 5 maja 2025 r., z uwzględnieniem przepisów prawa krajowego i unijnego w zakresie ochrony konsumentów i jednolitości orzecznictwa. Skarżący zaznaczył w dalszej części skargi, że wnosi o zobowiązanie do wydania decyzji administracyjnej lub pełnej odpowiedzi na wniosek z dnia 5 maja 2025 r.
3/ Wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec działania sprzecznego z obowiązkami wynikającymi z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zaznaczył w dalszej części skargi, że wnosi o wymierzenie grzywny za rażące naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
4/ Zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
5/ Przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jeśli był uchybiony.
Uzasadniając skargę, R. B. wskazał, że w odpowiedziach z dnia 20 oraz 29 maja 2025 r. Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku ograniczył zakres odpowiedzi jedynie do niektórych pytań i pominął w ocenie skarżącego szereg zagadnień zawartych we wniosku, zwłaszcza dotyczących pytania 13 (m.in. wyroki TSUE, SN, praktyka orzecznicza, definicja konsumenta, relacja do prawa unijnego).
Pomimo, że w ten sposób doszło w ocenie skarżącego w istocie do odmowy udzielenia informacji publicznej w części, to organ nie wydał decyzji administracyjnej, co narusza art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo wskazano, że skoro organ poinformował skarżącego, że "od pisma prezesa sądu nie przysługuje odwołanie", to w ocenie skarżącego wprowadził go w błąd, sugerując brak dalszych środków prawnych.
W skardze podkreślono, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że za bezczynność organu uznaje się zarówno sytuację braku odpowiedzi, jak i udzielenie odpowiedzi niepełnej.
Reasumując, R. B. wskazał, że w jego ocenie bezczynność organu w tej sprawie polega na tym, że nie udzielono mu odpowiedzi na znaczną część zagadnień z punktu 13 wniosku, nie zakwalifikowano informacji jako przetworzonych, nie wydano decyzji administracyjnej. Ponadto uchylono się od udzielenia informacji dotyczącej działalności własnego sądu w konkretnej sprawie o sygn. XII Gz 414/24, w której skarżący miał złożyć zażalenie. W ocenie skarżącego organ mógł w tym zakresie działać z pełną świadomością nie udzielając odpowiedzi, ponieważ miał wcześniej wydać wobec skarżącego postanowienie, w którym odesłał jego sprawę do sądu odległego o 800 km od miejsca zamieszkania skarżącego, który w tej sprawie uznawał się za konsumenta. Udzielona informacja, że "sprawy konsumenckie są rozpoznawane wyłącznie przez sąd miejsca zamieszkania konsumenta", pozostaje zatem w ocenie skarżącego w sprzeczności z rzeczywistą praktyką organu, którą skarżący ocenia jako nadużywanie prawa.
Do skargi dołączono załączniki w postaci wskazanych w treści skargi dokumentów: wniosku z dnia 5 maja 2025 r., udzielonych przez organ odpowiedzi z dnia 20 i 29 maja 2025 r., pisma skarżącego z dnia 26 maja 2025 r. skierowanego do Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku. Dodatkowo dołączono także pismo skarżącego z dnia 26 maja 2025 r., kierowane przez R. B. do Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku, poprzez które złożono skargę "na sposób rozpoznania właściwości miejscowej oraz odebrania prawa do bycia konsumentem – sprawa jest prowadzona przed Sądem Rejonowym w Słupsku, który postanowieniem z dnia 4 września 2024 r. przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Opolu".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie lub jej odrzucenie, ponieważ nie doszło do bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Organ stanął na stanowisku, że poprzez pisma z dnia 20 i 29 maja 2025 r. udzielił wnioskodawcy pełnej odpowiedzi na wniosek w zakresie informacji jakimi dysponuje, jako Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku w związku z działalnością tego sądu. Tym samym nie było podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Zaznaczył też, że informacją publiczną nie są poglądy na dany temat wyrażane w orzecznictwie, ani wykładnia przepisów. Ocenił też, że skarżący poprzez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej realizuje własne interesy i chce wykorzystać uzyskane informacje w toczących się postępowaniach cywilnych, co zdaniem organu wynika z treści pisma z dnia 26 czerwca 2025 r. kierowanego do Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku. Jednocześnie wskazał, że skarżący złożył wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych na działalność Sądu Rejonowego w Słupsku, w związku z tym zarzuty, że Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku uchylił się od odpowiedzi w sprawie, w której skarżący jest stroną (składał zażalenie, jak twierdzi) jest bezzasadne. Sygnatura sprawy, wskazana w treści skargi, to jest XII Gz 414/24 nie jest sygnaturą sprawy prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Słupsku.
W obszernym piśmie procesowym z dnia 8 września 2025 r. nadesłanym do Sądu drogą elektroniczną skarżący podtrzymał zgłoszone uprzednio żądania i dotychczasowe stanowisko w sprawie, co do pozostawania organu w bezczynności. Dodatkowo wskazał, że chciałby aby organ został zobowiązany przez Sąd - o ile jest to możliwe na tym etapie sprawy - do udzielenia informacji, czy istnieją protokoły/notatki z narad kwartalnych, plany szkoleń i materiały wdrożeniowe Działu IIb k.p.c., wytyczne/zarządzenia i noty o wyborze linii, co do art. 34 k.p.c. w sprawach z elementem konsumenckim - albo do złożenia jednoznacznego oświadczenia o ich nieistnieniu; przy odmowie - do wydania decyzji z art. 16 u.d.i.p. Żądanie stwierdzenia bezczynności oraz żądanie wymierzenia grzywny zostały utrzymane.
Skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, podkreślił, że organ nie udzielił mu pełnej odpowiedzi, a jednocześnie udzielone odpowiedzi są w części ze sobą sprzeczne oraz nie zawierają prawidłowej informacji o działalności Sądu Rejonowego w Słupsku. To co organ deklaruje, udzielając odpowiedzi na informację publiczną, w ocenie skarżącego, nie pozostaje w zgodzie z praktyką jaką skarżący zaobserwował w swojej sprawie o sygn. XII Gz 414/24. Skarżący wskazał także na swoją sprawę o sygn. akt VI GC 726/23 i o sygn. akt I C 1470/23, która w jego ocenie, jest przykładem, że w Sądzie Rejonowym w Słupsku nie ma jednolitej praktyki i nadzoru nad sprawami z elementem konsumenckim, akcentując, że w tej sprawie doszło do praktyki nieuznawania statusu konsumenta. Zdaniem skarżącego, organ notorycznie uchyla się od działań informacyjno-organizacyjnych, zasłaniając się brakiem kompetencji, gdzie jednolitość praktyki w sprawach konsumentów powinna być zapewniona przez narady, szkolenia, materiały, wytyczne. W tym miejscu skarżący wyraził stanowisko, że poprzez złożony wniosek wystąpił do organu o kopie stosownych dokumentów, a w udzielonej odpowiedzi nie ma żadnego merytorycznego odniesienia się do pytań o narady, szkolenia, materiały, wytyczne. Podkreślił także, że okoliczność, iż informacja jest przetworzona nie zwalnia organu z jej udostępnienia lub alternatywnie wydania decyzji odmownej w tej części. W ocenie skarżącego wszystkie żądane informacje były informacją prostą i jednocześnie żadne z nich nie dotyczyły pytań o opinie, czy wykładnie dotyczące przepisów prawa.
W końcowej części pisma zatytułowanej "XII. Wnioski dowodowe (uzupełnienie)" skarżący wskazał, że działając w oparciu art. 106 § 3 w zw. z art. 149 § 1-2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosi o:
1/ Zobowiązanie organu do wskazania wszystkich spraw z lat 2022-2025, w których SR w Słupsku przekazał sprawę z elementem konsumenckim do innego sądu, poprzez: a) podanie liczby, b) wskazanie sygnatur i dat postanowień/zarządzeń, c) dołączenie kopii (o ile są w dyspozycji w aktach u.d.i.p.); albo złożenie oświadczenia o braku takich informacji.
2/ Zobowiązanie organu do udzielenia pełnej informacji w pkt 3 (z metodologią wyszukania oraz listą sygnatur) oraz do wskazania, czy i jakie dokumenty/wytyczne wytworzono w związku z deklarowanymi naradami kwartalnymi o jednolitości orzecznictwa (albo oświadczenie o ich braku), pod rygorem wydania decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p.
3/ Zobowiązanie organu do ujawnienia sposobu ustalenia wartości "1 sprawa" (ad. pkt 3): kryteria i zakres kwerendy, data i narzędzie/system, ewentualne wydruki/zrzuty potwierdzające wynik; albo oświadczenie, że nie utrwalono śladów.
4/ Zobowiązanie organu do udzielenia informacji o istnieniu/nieistnieniu dokumentów
wytworzonych w związku z deklarowaną analizą jednolitości orzecznictwa jak protokoły/notatki/wytyczne/zarządzenia, kanały dystrybucji, albo wydanie decyzji w razie odmowy.
5/ Zobowiązanie organu do udostępnienia wewnętrznych procedur/instrukcji/zarządzeń dotyczących zapewniania jednolitości i ewentualnej weryfikacji pozwów; przy braku - oświadczenie o nieistnieniu.
6/ Zobowiązanie organu do zajęcia stanowiska, czy w sprawach I C 976/22 (3.11.2022 r.) i sprawie utrzymanej postanowieniem XII Gz 414/24 (20.03.2025 r.) podejmowano jakiekolwiek działania organizacyjne/nadzorcze (np. ujęcie tematu na naradach, przekazanie materiałów), a jeżeli tak - do udostępnienia stosownych dokumentów; w razie braku - oświadczenie.
7/ W razie utrzymania, że część żądania nie jest informacją publiczną - o wydanie decyzji z art. 16 u.d.i.p. co do odmowy oraz o udostępnienie pozostałej części informacji w terminie z art. 149 § 1 p.p.s.a.
Następnie w dniu 11 września 2025 r. wpłynęło do Sądu tożsame treściowo pismo procesowe skarżącego nadane w dniu 8 września 2025 r. tradycyjną drogą pocztową.
Następnie w dniu 25 września 2025 r. do Sądu wpłynęło nadane drogą elektroniczną kolejne pismo skarżącego datowane na dzień 24 września 2025 r., w którym skarżący wniósł na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci:
1/ pisma jakie skarżący wystosował do Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 2 września 2025 r., które skarżący określił jako "wniosek w trybie nadzoru administracyjnego o informacje organizacyjne: narady, szkolenia, materiały, wytyczne, wdrożenie Działu II b k.p.c., żądanie kopii dokumentów lub oświadczenia o ich braku",
2/ pisma Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 24 września 2025 r., który skarżący określił jako "odmowę podjęcia czynności nadzorczych, stwierdzenie braku potrzeby wytycznych/szkoleń, brak odpowiedzi na pytania o istnienie dokumentów organizacyjnych".
Dalej skarżący podtrzymał żądanie stwierdzenia bezczynności (w szczególności w zakresie pytania 13, 12 i 3 wniosku) oraz żądanie wymierzenia grzywny oraz dodatkowo wniósł o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
Dodatkowo skarżący wskazał też, że chciałby, aby Sąd w oparciu o art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał organ do udzielenia informacji o istnieniu/nieistnieniu takich dokumentów jak:
1/ protokoły/notatki/wytyczne/wnioski z narad kwartalnych dotyczących jednolitości orzecznictwa, w tym zagadnień konsumenckich oraz zagadnień właściwości miejscowej;
2/ materiały i działania wdrożeniowe w zakresie Działu IIb k.p.c, dotyczącego postępowania w sprawach z udziałem konsumentów, w tym informacji o trybie dystrybucji materiałów;
3/ wytyczne/okólniki/zarządzenia dotyczące stosowania art. 34 k.p.a. w roszczeniach restytucyjnych po odstąpieniu w sprawach z elementem konsumenckim;
4/ Metodologia oraz dowód dokonania kwerendy przy udzieleniu odpowiedzi na pytanie 3 wniosku.
Skarżący wskazał, że nowe dowody z dokumentów pozwolą na wykazanie, że Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku sankcjonuje w ocenie skarżącego systemowe uchylanie się przez Prezesa Sądu Rejonowego od udzielania skarżącemu odpowiedzi na istnienie dokumentów/praktyk (materiały, narady, wytyczne). Standardem zaś pozostaje, na co wskazuje decyzja Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, wydana w ocenie skarżącego w analogicznej sprawie (decyzja z dnia 8 lipca 2024 r. uchylająca decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o odmowie udzielenia R. B. informacji publicznej), że określone dane można uzyskać z systemów, więc dane "z pkt 3/13" to informacja prosta, a gdyby było to pracochłonne to można wydłużyć termin udzielenia informacji do 2 miesięcy. Skarżący zaznaczył, że udzielona mu przez Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku odpowiedź z września 2025 r. jest tylko deklaracją, ponieważ stoi w sprzeczności z praktyką, z jaką skarżący zetknął się w Sądzie Rejonowym w Słupsku i którą ocenia negatywnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, że organowi nie można skutecznie postawić zarzutu pozostawania w bezczynności w chwili wniesienia skargi, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje zatem sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Mając na uwadze okoliczności tej sprawy, na wstępie dodatkowego podkreślenia zatem wymaga, że zgodnie z art.10 ust. 1 u.d.i.p. Informacja publiczna jest udostępniana na wniosek.
Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest zatem kluczową okolicznością każdej sprawy. Po pierwsze treść wniosku wyznacza bowiem treść żądania wnioskodawcy. Po drugie tylko złożenie wniosku aktualizuje po stronie organu obowiązek jego rozpoznania w trybie i w terminach wynikających z ustawy o informacji publicznej.
Ponieważ przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, co do zasady, poza ściśle wskazanymi w ustawie u.d.i.p. wyjątkami, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie ma po pierwsze podstaw, aby wzywać wnioskodawcę do sprecyzowania treści zawartego we wniosku żądania. Żądanie to ma charakter skończony. Późniejsze pisemne modyfikowanie tego żądania przez wnioskodawcę należałoby zatem w ocenie Sądu traktować jedynie w kategoriach złożenia nowego wniosku o informację, o ile takie pismo z nowym żądaniem zostałoby skierowane do organu. Oznacza to z drugiej strony także, że dokonywane na etapie postępowania sądowoadministracyjnego modyfikacje żądania zawartego we wniosku nie odnoszą żadnego skutku dla oceny tego, czy organ pozostawał lub pozostaje w bezczynności. Oceniając, czy organ dokonał rozpoznania określonego wniosku o udzielenie informacji, czy też pozostaje w tym zakresie w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę literalną treść wniosku. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem takie sformułowanie wniosku aby był zrozumiały i precyzował, jakich informacji wnioskodawca oczekuje od organu. Jak wskazano wyżej, to treść wniosku wyznacza bowiem to, co stało się zgłoszonym organowi żądaniem wnioskodawcy. Podnoszone na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, argumenty, że zgłoszony wniosek w subiektywnym odczuciu skarżącego dotyczył jednak innego rodzaju informacji, niż to wynika z jego literalnej treści lub też, że strona oczekiwała, że poprzez zadane pytanie uzyska od organu innego rodzaju informacje, gdy takie żądanie nie wynika z literalnej treści wniosku, pozostaje zatem bez znaczenia dla rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na tym etapie również nie można dokonać skutecznego rozszerzenia treści żądania wniosku o udzielenie informacji publicznej, poprzez kierowanie takiego żądania już tylko względem Sądu. Domaganie się przez skarżącego, aby Sąd zobowiązał organ do udzielenia mu informacji publicznej, o którą faktycznie wnioskodawca nie występował we wniosku, jest tym samym niedopuszczalne.
Rozpoznając skargę Sąd uwzględnił, że wniosek o udzielenie informacji z dnia 5 maja 2025 r. był zredagowany przez skarżącego w sposób bardzo rozbudowany, gdzie pytania zostały ujęte w 13 punktach wniosku. Wskazane pytania w określonych punktach wniosku same w sobie również miały charakter złożony, czasem obejmując kilka pytań w jednym punkcie, a czasem zawierając też wyodrębnione przez skarżącego podpunkty. Przeprowadzona poniżej analiza uwzględnia powyższą złożoność, gdzie wskazane zostanie szczegółowo, w jakiej części Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w jakiej części uwzględnił skargę na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a w jakiej części oddalił skargę na bezczynność na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
Bezczynnością w sprawach z zakresu informacji publicznej, jest zatem sytuacja, gdy organ posiadając daną informację publiczną, w obowiązujących go terminach nie podejmuje czynności rozpoznania wniosku, to jest nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Termin na dokonanie czynności jak wynika z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14 dni. W tym terminie organ może także podjąć nakazane prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie rozpoznania wniosku, który nie może być jednak dłuży niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jednocześnie od zarzutu bezczynności uwalnia okoliczność, że podmiot do którego skierowano wniosek, nie jest w ogóle podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Regulacja ta stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało zaś zdefiniowane w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast art. 6 ust. 1 ustawy w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreślić przy tym należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów.
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a u.d.i.p. stanowi m.in. że udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Uwzględniając powyższe informacje o działalności sądu i sprawach w nim zawisłych jest informacją publiczną
Mając na uwadze udzielone skarżącemu w dniu 20 i 29 maja 2025 r. odpowiedzi organu, Sąd ocenił, że w żadnym z ww. pism nie rozpoznano wniosku skarżącego w odniesieniu do punktu 9 w części dotyczącej pytania, czy sądy odwoławcze orzekały na rzecz konsumentów, czy orzekały przeciwko konsumentom oraz w odniesieniu do punktu 12 podpunktu 6 w części dotyczącej pytania o ostateczne zakwalifikowanie spraw. Wskazane pytania dotyczą informacji publicznej jako dotyczące treści orzeczeń sądów powszechnych i innych podejmowanych rozstrzygnięć - w tym zakresie kwalifikacji zawisłych przed sądem powszechnym spraw.
Punkt nr 9 zawarty we wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r. brzmiał: - w ilu przypadkach postanowienia sądu, stwierdzające swoją niewłaściwość, były zaskarżane i z jakim skutkiem, czy sądy odwoławcze orzekały na rzecz konsumentów, czy przeciwko konsumentom.
Do treści punktu nr 9 organ odniósł się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku poprzez pismo z dnia 20 maja 2025 r., gdzie wskazał, ile postanowień o stwierdzeniu niewłaściwości zaskarżono ("w jednej sprawie zaskarżono postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości") oraz z jakim skutkiem ("zażalenie oddalono"). Biorąc pod uwagę literalną treść wniosku, w treści pisma jednak nie udzielono odpowiedzi na pytania, czy sądy odwoławcze orzekały na rzecz konsumentów, czy orzekały przeciwko konsumentom – czego niewątpliwie nie wyartykułowano w zakresie wskazanej przez organ 1 sprawy tego rodzaju. Takiej odpowiedzi nie zawarto także później w piśmie organu z dnia 29 maja 2025 r.
Podpunkt nr 6 punktu nr 12 zawarty we wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r. brzmiał: - jak we wskazanym okresie (dopisek Sądu: w latach 2022-2024) przebiegała weryfikacja pozwów i co z niej wynikało, z uwzględnieniem wątpliwości wydziałów gospodarczych i cywilnych sądu, czy sprawę konsumenta zakwalifikować, jako sprawę z zakresu działalności gospodarczej, bądź konsumenckiej, gdzie skarżący wskazał, że prosi o wskazanie ilości takich spraw oraz ostatecznego ich zakwalifikowania.
Do treści podpunktu nr 6 punktu nr 12 organ odniósł się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku poprzez pismo z dnia 20 maja 2025 r., gdzie wskazał ilość spraw, w których występowały wątpliwości wydziałów gospodarczych i cywilnych sądu, czy sprawę konsumenta zakwalifikować, jako sprawę z zakresu działalności gospodarczej, bądź konsumenckiej ("3 sprawy"). Biorąc pod uwagę literalną treść wniosku, w treści pisma jednak nie udzielono odpowiedzi na pytanie jak wskazane sprawy ostatecznie zakwalifikowano. Takiej odpowiedzi nie zawarto także później w piśmie organu z dnia 29 maja 2025 r.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku do rozpoznania wniosku R. B. z dnia 5 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w odniesieniu do punktu 9 w części dotyczącej pytania czy sądy odwoławcze orzekały na rzecz konsumentów, czy orzekały przeciwko konsumentom oraz w odniesieniu do punktu 12 podpunktu 6 w części dotyczącej pytania o ostateczne zakwalifikowanie spraw – w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku (punkt 1 sentencji wyroku).
Mając na uwadze pisma procesowe skarżącego, Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że uwzględniając skargę na bezczynność i nakazując rozpoznanie wniosku Sąd nie wskazuje organowi w jaki sposób ma rozpoznać wniosek, w tym w szczególności wymieniać jakich informacji ma stronie udzielić. Z ogólnych zasad wynika, że udzielona odpowiedź ma być adekwatna do treści zapytania. Sąd nie może więc tym bardziej zobowiązywać organu do udzielenia skarżącemu informacji, o które faktycznie na etapie złożonego wniosku w ogóle nie występował.
Analizując dalej udzielone skarżącemu w dniu 20 i 29 maja 2025 r. odpowiedzi, Sąd ocenił, że Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku dopuścił się bezczynności w odniesieniu do punktu 1 wniosku w części dotyczącej pytania o wyszczególnienie spraw, które wnieśli konsumenci oraz tych, w których konsumenci byli pozwanymi oraz w odniesieniu do punktów 3 i 13 tego wniosku.
W tym zakresie wskazać trzeba, że termin 14 dni na rozpoznanie wniosku skarżącego upływał w dniu 20 maja 2025 r. Tym samym jeżeli organ w określonej części udzielił skarżącemu odpowiedzi po tej dacie, to jest pismem z dnia 29 maja 2025 r., to naruszył obowiązujący go termin dokonania czynności. W tej sprawie organ przed upływem terminu 14 dni, nie poinformował też skarżącego, aby w określonym zakresie przedłużał termin udzielenia informacji publicznej w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
Punkt nr 1 zawartego we wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r. brzmiał: - ile było spraw z udziałem konsumentów, z wyszczególnieniem spraw, które wnieśli konsumenci oraz spraw, w których konsumenci byli pozywanymi.
W piśmie z dnia 20 maja 2025 r., a zatem w termie 14 dni organ, organ udzielił adekwatnej odpowiedzi na pytanie w części dotyczącej ilości ww. rodzaju spraw ("3179 spraw"). W części dotyczącej podziału spraw na te z powództwa konsumentów ("we wskazanym okresie było 368") oraz przeciwko konsumentom ("2811 to sprawy wniesione przeciwko") odpowiedzi udzielono natomiast po terminie w piśmie z dnia 29 maja 2025 r. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że jeżeli organ formalnie nie przedłużył terminu rozpoznania wniosku, w tym nie wymagał od skarżącego wykazania w określonym terminie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego dla udzielania informacji przetworzonej, to organ obowiązywał podstawowy termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynoszący 14 dni. Okoliczność, że dana informacja ma charakter informacji przetworzonej sama w sobie nie przesuwa automatycznie terminu obowiązującego na rozpoznanie wniosku. Ponieważ skarżący otrzymał ostatecznie poprzez pismo z dnia 29 maja 2025 r. już odpowiedź na całość zadanych w punkcie pytań, Sąd nie ma podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w tym zakresie. W zakresie w jakim organ uznał, że udzielił skarżącemu informacji przetworzonej, nie można też przyjmować, że o bezczynności miałoby świadczyć niewydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji. Zgodnie z literalnie wynikającym z punktu 1 wniosku żądaniem skarżącego, skarżącemu udzielono bowiem adekwatnej informacji publicznej.
Punkt nr 3 zawarty we wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r. brzmiał:- w ilu przypadkach sądy uznawały, że przedsiębiorca, dokonując zakupu towaru, który był przedmiotem sporu, zakupił go jako konsument, a sprawa była prowadzona z mocy ustawy o prawach konsumenta. W piśmie z dnia 20 maja 2025 r. nie udzielono informacji ("nie są zbierane takie dane"). Odpowiedzi natomiast udzielono w piśmie z dnia 29 maja 2025 r. ("1 sprawa"). Na etapie odpowiedzi na skargę wskazane zostało, że udzielenie odpowiedzi wymagało wytworzenia informacji, ponieważ dane te nie wynikają wprost z systemu. Również w tym zakresie Sąd wskazuje, że nawet jeśli organ zakwalifikował ostatecznie informację jako przetworzoną, ale nie dokonał wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, to obowiązywał go podstawowy termin na rozpoznanie wniosku również w zakresie punktu 3, to jest termin 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Udzielenie odpowiedzi w dniu 29 maja 2025 r. stanowi tym samym o opóźnieniu organu w udzieleniu odpowiedzi, który pozostawał do tego dnia w bezczynności.
Ponieważ skarżący w dniu 29 maja 2025 r. otrzymał adekwatną do treści zadanego pytania odpowiedź (zapytanie o ilość spraw i wskazanie skarżącemu ilości spraw), Sąd nie ma podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w tym zakresie.
Sąd wskazuje dodatkowo w tym miejscu, że w ramach rozpoznania skargi na bezczynność Sąd nie dokonuje weryfikacji udzielonych stronie informacji. To, że skarżący uznaje, że działania organu w zakresie dokonanej analizy spraw mogły być niewystarczające, czy ocenia je negatywnie, ponieważ uznaje, że odpowiedź nie jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy, pozostaje bez wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, ponieważ skarżący pytał w ramach wskazanego punktu o ilość spraw i taką odpowiedź dotyczącą ilości otrzymał, a sprawa dotyczy wyłącznie skargi na bezczynność. Odnosząc się wiec do stanowiska strony skarżącej podważającej wiarygodność udzielonej informacji publicznej, Sąd podkreśla, że jego zadaniem było ocenić to, czy organ udzielił informacji w terminie, czy nie. Treść tej informacji podlega weryfikacji jedynie zatem pod katem tego, czy stanowi odpowiedź adekwatną na zadanie pytanie. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność, wbrew oczekiwaniom strony, nie ma możliwości zweryfikować, czy udzielona informacja jest prawdziwa. To jakie skarżący wyciąga wnioski z udzielonej mu informacji publicznej, pozostaje poza sferą omawianej instytucji.
Punkt 13 zawarty we wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r. brzmiał:- "jak przebiegała we wskazanym okresie i przebiega obecnie weryfikacja pozwów i co z niej wynika, w zakresie nadzoru Prezesa Sądu w kwestii stosowania jednolitego orzecznictwa, ze szczególnym uwzględnieniem: wyroku TSUE C-570/21, definicji "konsument" w rozumieniu dyrektywy Rady Europy 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r., definicji konsumenta wynikającej z K.c., proporcji osiąganego zysku z zakupu dokonanego przez przedsiębiorcę, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt III CZP 42/17, dokumentu "Konsumenckie prawo do sądu" autorstwa Wojciecha Dybki. Skarżący, powołując się na orzeczenia TSUE, Sądu Najwyższego oraz publikację W. Dybki, przywołał obszerne ich fragmenty.
Niezależnie od zastosowanej przez organ numeracji udzielonych odpowiedzi, Sąd stwierdził, że na tak postawione pytanie organ odpowiedział skarżącemu w piśmie z dnia 29 maja 2025 r., wskazując, że "analiza jednolitości orzecznictwa dokonywana przez Prezesa Sądu realizowana jest poprzez narady z Przewodniczącymi Wydziałów (odbywającymi się co kwartał), którzy z kolei omawiają bieżące problemy orzecznicze na zebraniach sędziów Wydziału. W Sądzie Rejonowym w Słupsku nie stwierdziłam istotnych rozbieżności w orzecznictwie, które skutkowałyby koniecznością poinformowania Prezesa Sądu Najwyższego" (odpowiedź oznaczona jako ad 7). Odpowiedź ta jest adekwatna do treści zadanego wyżej pytania, które dotyczyło mechanizmu nadzoru nad jednolitością orzecznictwa. Istotnie wskazanie tylko takiej odpowiedzi jak oznaczonej w piśmie z dnia 29 maja 2025 r. - ad 13 - że prezes sądu nie dokonuje "weryfikacji pozwów" – musiałaby być uznane za nieadekwatną. Sąd przyjął analizując treść pisma, że właśnie w części pisma oznaczonej jako - ad 7 - organ wskazał w istocie stronie jak przebiega "weryfikacja pozwów" i co z niej wynika, w zakresie dotyczącym aspektu nadzoru prezesa sądu w kwestii stosowania jednolitego orzecznictwa, gdzie wprost wskazano, jak działa mechanizm nadzoru nad jednolitością orzecznictwa oraz że przebiega do tej pory w ten sposób, że nie stwierdzono rozbieżności, które należy zgłaszać do Prezesa Sądu Najwyższego. Dodatkowo Sąd uwzględnił też w tym zakresie, że odpowiedzi na pytanie 7 wniosku udzielono stronie już wcześniej, to jest w piśmie z dnia 20 maja 2025 r.
W tym miejscu podkreślenia też wymaga, że punkt 13 wniosku skarżącego, jest w dużej mierze zbieżny z punktem 12 wniosku skarżącego, gdzie w zakresie tego co mieści się w pojęciu informacji publicznej, zapytano w istocie o to samo, to jest jak przebiegała weryfikacja pozwów i co z niej wynikało w zakresie nadzoru prezesa sądu w kwestii stosowania jednolitego orzecznictwa (powtórzenie treści pytania w dwóch punktach). Stąd w sentencji wyroku Sąd nie wskazywał odrębnie, że organ spóźnił się z udzieleniem odpowiedzi w zakresie punktu 12 w zakresie, w jakim punkt ten pokrywa się z punktem 13. Z uwagi na stopień skomplikowania budowy wniosku skarżącego, Sąd wyjaśnia powyższe w ramach uzasadniania podjętego rozstrzygnięcia. Czyni to bardziej zrozumiałe, że w tym zakresie, w jakim punkt 12 wniosku skarżącego nie pokrywa się z punktem 13, to jest w zakresie zapytania o wskazanie ilości wątpliwości w wydziałach sądu gospodarczego i cywilnych i jak sprawy ostatecznie zakwalifikowano – że organ w części w ogóle nie był bezczynny (ponieważ w piśmie z dnia 20 maja 2025 r. wskazał już ilość takich spraw z wątpliwościami), a w zakresie wskazania ostatecznego zakwalifikowania tych sprawy na dzień orzekania przez Sąd nadal pozostaje bezczynny, co jak wskazano wyżej powodowało konieczność zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w tej tylko dokładnie ostatniej części.
Odnosząc się do treści punktu 13 i 12, w zakresie w jakim w ogóle nie dotyczą zaś informacji publicznej Sąd wyjaśnia dodatkowo, że o bezczynności nie stanowi brak odniesienia się przez organ w udzielonej odpowiedzi do konkretnych, uznawanych za ważne przez skarżącego orzeczeń, publikacji, a także ocen co było zdaniem organu istotą sporu, czy prawidłowo zastosowano przepisy, czy otrzymano należną ochronę konsumentom, w taki sposób jak tego oczekiwałby skarżący. W ramach dostępu do informacji publicznej, która odnosi się do sfery faktów, nie mieści się występowanie o żadnego rodzaju opinie, w tym domaganie się, aby organ takie opinie formułował, w tym także w odniesieniu do ocennych wypowiedzi wnioskodawcy. Niedopuszczalne jest zatem, aby w ramach instytucji dostępu do informacji publicznej domagać się, aby organ ustosunkował się, czy wyraził opinię, co do określonych zagadnień, a tym bardziej żądać ustosunkowania się przez organ do zdania, czy stanowiska, jakie w określonych sferach wyartykułował wnioskodawca lub które wnioskodawca popiera w oparciu o określoną, dokonana przez niego analizę orzecznictwa i jednocześnie negatywną ocenę działań organu w swoich sprawach.
Reasumując Sąd stwierdził, że w zakresie punktu 13, w zakresie w jakim powiela punkt 12 wniosku (a zatem z wyłączeniem podpunktu 6 z punktu 12 – ocenionego odrębnie wyżej) istotą tej bezczynności jest tylko to, że odpowiedzi we wskazanym zakresie (mechanizm "weryfikacji pozwów" w zakresie stosowania jednolitego orzecznictwa) udzielono skarżącemu po terminie, to jest dopiero w piśmie z dnia 29 maja 2025 r.
Mając na uwadze składane przez skarżącego na etapie postępowania przed tutejszym Sądem pisma procesowe, Sąd podkreśla, że treść punktu 13 i 12 wniosku została przez skarżącego formułowana w określony sposób. W szczególności poprzez te punkty, ani też inne punkty wniosku skarżący nie wskazywał, aby domagał się protokołów/protokołów/notatek z narad kwartalnych, planów szkoleń, materiałów wdrożeniowych Działu IIb k.p.c., wytycznych/zarządzeń i not o wyborze linii, co do art. 34 k.p.c. w sprawach z elementem konsumenckim itd. O takie informacje, jak i z pytaniem, czy takie dokumenty zostały w ogóle sporządzone i istnieją, skarżący nie występował we wniosku z dnia 5 maja 2025 r. i na tym etapie nie może modyfikować swojego żądania, które było określonej treści. Okoliczność, że po uzyskaniu informacji skarżący ocenia ją jako nieprzydatną, w tym uznaje, że wolałby uzyskać innego rodzaju informacje dla kwestii które chce wyjaśnić, nie może stanowić o bezczynności organu. Tego rodzaju argumenty, nie przesądziły więc w tym zakresie o uwzględnieniu skargi na bezczynność we wskazanym zakresie. Po drugie, organ administracji publicznej, do którego kierowany jest wniosek o udzielenie informacji publicznej, nie może i nie jest to jego zadaniem, aby dokonywał interpretacji wniosku pod kątem tego, w jakim celu został złożony i w związku z tym jakie być może inne informacje wnioskodacy chciał poprzez wniosek uzyskać. Obowiązkiem wnioskodawcy jest sformułowanie wniosku w sposób precyzyjny.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w opisanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku dopuścił się bezczynności w odniesieniu do punktu 1 wniosku R. B. z dnia 5 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej pytania o wyszczególnienie spraw, które wnieśli konsumenci oraz tych, w których konsumenci byli pozwanymi oraz w odniesieniu do punktów 3 i 13 tego wniosku (punkt 2 sentencji wyroku).
Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w części objętej puntem 1 i 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku).
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. Przekroczenie terminu rozpoznania sprawy dotyczyło tylko wąskiego zakresu wniosku. Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku skarżącego przez organ. Sąd uwzględnił, że w sprawie bezczynność, wymagająca rozpoznania wniosku wystąpiła w marginalnym zakresie, ponieważ stronie w większości udzielono informacji publicznej, w tym również informacji przetworzonej, bez żądania od strony wykazania szczególnie istotnego interesu publicznej, już w piśmie z dnia 20 maja 2025 r., ewentualnie w piśmie uzupełniającym z dnia 29 maja 2025 r. Przy tak rozbudowanym wniosku strony, który został też w ocenie Sądu w przeważającej części już rozpoznany, działań organu nie można kwalifikować jako stanu rażącej bezczynności. Sąd uwzględnił, że z akt sprawy wynika, że organ pozostawał w przekonaniu, że rozpoznał całość wniosku strony, co ma znaczenie dla oceny, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Szczególnie, że wniosek strony w ocenie Sądu został sformułowany w sposób zawiły konstrukcyjnie i zawiły treściowo – gdzie, jak wskazano wyżej, określone części pytań powtórzyły się i jednocześnie nałożyła się na to okoliczność, że w innym jeszcze zakresie pytania te nie dotyczyły informacji publicznej.
W pozostałym zakresie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 4 sentencji wyroku).
Sąd uwzględnił, że skarżący zawarł w skardze ogólne żądanie do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 5 maja 2025 r. Jak szczegółowo wyjaśniono wyżej, Sąd uwzględnił zaś, że stan bezczynności wystąpił zaś tylko w zakresie jaki wskazano w punkcie 1 i punkcie 2 sentencji wyroku.
Sąd ocenił, że organ nie opuścił się natomiast żadnej formy bezczynności w rozpoznaniu wniosku w zakresie następujących punktów wniosku: punktu 1 w części dotyczącej ilości spraw z udziałem konsumentów, punktu 2 w całości, punktu 4 w całości, punktu 5 w całości, punktu 7 w całości, punktu 8 w całości, punktu 9 w części ile postanowień o stwierdzeniu niewłaściwości zaskarżono i z jakim skutkiem, punktu 10 w całości i punktu 11 w całości, a także punktu 12 w części dotyczącej ilości spraw, w których wydziały gospodarcze i cywilne sądu miały wątpliwości, co do kwalifikacji spraw. Biorąc pod uwagę literalną treść wskazanych pytań, organ udzielił bowiem na wskazane pytania adekwatnej do ich treści odpowiedzi już w piśmie z dnia 20 maja 2025 r., a zatem mieszcząc się w ustawowym terminie 14 dni.
W tym zakresie w mocy pozostają uwagi Sądu, co do braku możliwości rozszerzenia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zakresu żądanych pytań, dokonywania modyfikacji pytań, domagania się innego rodzaju informacji, niż to wynika z wniosku. W zakresie pytania o ilość spraw z udziałem konsumentów (część punktu 1) – taką odpowiedź ("3179") skarżący uzyskał w dniu 20 maja 2025 r. W zakresie pytania czy konsumenci byli również przedsiębiorcami (punkt 2) taka odpowiedź została udzielona w ocenie Sądu w piśmie z dnia 20 maja 2025 r. Pomimo bowiem wskazania, że takie dane nie są zbierane, wskazać należy, że strona nie pytała o ilość spraw tego rodzaju, ale zadała ogólne zapytanie. Z pierwszej części udzielonej przez organ odpowiedzi wynika zaś, że konsumenci byli również przedsiębiorcami i dodatkowo wskazano na mechanizm rozdzielania tego rodzaju spraw. Wskazano bowiem, że sprawy przedsiębiorców są w wydziale gospodarczym badane, czy w tego rodzaju sprawie osoba fizyczna występuje jako konsument czy jako przedsiębiorca i dalej, czy daną czynność w sprawie podjęła w danym wypadku jako konsument, czy jako przedsiębiorca. W zakresie pytania, czy konsumenci są reprezentowani przez pełnomocników fachowych, udzielono odpowiedzi, że są w ten sposób reprezentowani, gdy udzielą stosowanego pełnomocnictwa. Jest to odpowiedź adekwatna i udzielona w terminie. W zakresie pytania ile było spraw gdzie konsument otrzymał pomoc prawną z urzędu również udzielono w terminie adekwatnej odpowiedzi ("35 spraw"). W zakresie pytania, czy konsumenci wnosili o zwolnienie od kosztów i ilu z nich uzyskało zwolnienie udzielono w terminie adekwatnej odpowiedzi ("25 spraw"). Z odpowiedzi tej wynika, że konsumenci wnosili o zwolnienie od kosztów, w tym 25 razy z pozytywnym dla nich skutkiem. W zakresie pytania w ilu przypadkach sprawy konsumentów były przekazywane do rozpatrzenia przez inny sąd niż sąd właściwy według miejsca zamieszkania konsumenta, udzielono w terminie adekwatnej do treści pytania odpowiedzi. Wskazano, że sprawy są rozpoznawane wyłącznie przez są miejsca zamieszkania konsumenta. Organ udzielił zatem odpowiedzi, że takich spraw jak w pytaniu nie było.
W tym zakresie adekwatne pozostają uwagi Sądu poczynione wyżej, że zadaniem Sądu rozpoznającego skargę na bezczynność nie jest weryfikacja tego, czy udzielona odpowiedz jest zgodna z prawdą. Udzielona informacja może być oczywiście podstawą do przyjmowania przez wnioskodawcę określonych wniosków, w tym do negatywnej oceny działania organu, to jednak pozostaje poza zakresem postępowania ze skargi o stwierdzenie bezczynności organu.
W zakresie pytania o ilość przypadków, gdy decyzją innego sądu właściwego nie dla konsumenta sprawy konsumentów były przekazane do miejsca zamieszkania konsumentów – sprawy wyniesione przeciw konsumentów przez przedsiębiorców, skarżący otrzymał w terminie adekwatną odpowiedź ("118 spraw"). W zakresie pytania 9 w części dotyczącej tego w ilu przypadkach, postanowienia sądu, stwierdzające swoją niewłaściwość, były zaskarżane i z jakim skutkiem, skarżący otrzymał w tej części w terminie adekwatną odpowiedź, że była to jedna sprawa, w której zażalenie zostało oddalone. W zakresie pytania w ilu przypadkach konsumenci wnosili o uzasadnienie postanowienia, skarżący otrzymał w terminie adekwatną odpowiedź ("w 1716 złożono wnioski o uzasadnienie"). W zakresie pytania w ilu przypadkach konsumenci byli wzywani do uiszczenia opłaty od uzasadnienia i jej nie uiścili, skarżący otrzymał w terminie adekwatną odpowiedź ("w 68 sprawach"). W zakresie pytania oznaczonego jako podpunkt 6 punktu 12 wniosku w części dotyczącej ilości spraw, w których wydziały gospodarcze i cywilne sądu miały wątpliwości co do kwalifikacji spraw, skarżący otrzymał w terminie adekwatną odpowiedź ("3 sprawy").
Wyjaśnienia z jakich względów określone części pytań nie zostały uznane za dotyczące w ogóle informacji publicznej (pytania o opinie) i w jakim zakresie zostały powtórzone, poczyniono w pierwszej części uzasadnia, w której omawiano w jakich tylko punktach organ dopuścił się bezczynności.
W tym miejscu Sąd wskazuje ponadto, że dla oceny, czy Prezes Sądu Rejonowego w Słupsku rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 5 września 2025 r., czy też dopuścił się bezczynności, nie mają znaczenia pisma w postaci wniosku skarżącego skierowanego do Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku w dniu 2 września 2025 r. i w postaci pisma skierowane do skarżącego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku (pismo z dnia 24 września 2025 r. odmawiającego czynności nadzorczych). Już z tego względu, że są to pisma kierowane i otrzymywane przez skarżącego od innego podmiotu. Wskazane pisma wskazują, że skarżący negatywnie ocenia działalność Sądu Rejonowego w Słupsku. Jak wskazano wyżej, w tej sprawie Sąd ma za zadanie ocenić jedynie to, czy na wskazane we wniosku z dnia 5 maja 2025 r. pytania dotyczące informacji publicznej, w takim zakresie jak skarżący je sformułował, udzielono mu adekwatnej odpowiedzi. To, że skarżący uznaje udzieloną mu odpowiedź (również np. w zakresie wskazań liczbowych) za nieprawdziwą, a działalność Sądu Rejonowego w Słupsku ocenia negatywnie, pozostaje poza sferą postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność. To bowiem jak skarżący ocenia udzielone mu odpowiedzi i do czego je wykorzysta, czy są one zgodne z prawdą, nie jest przedmiotem kontroli Sądu.
Sąd oddalił skargę także w zakresie zgłoszonego przez skarżącego żądania wymierzenia organowi grzywny.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wskazany przepis wyposaża Sąd w dodatkowe środki, które mają zapobiegać dalszej bezczynności.
Podkreślić należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.
Sąd uwzględnił, że stronie w większości udzielono informacji publicznej, w tym również informacji przetworzonej, już w piśmie z dnia 20 maja 2025 r., ewentualnie w piśmie uzupełniającym z dnia 29 maja 2025 r. Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, realia tej konkretnej sprawy, nie uzasadniały zastosowania ww. środków, w tym w postaci wymierzenia grzywny. W ocenie Sądu nie istnieje konieczność dodatkowego dyscyplinowania organu dla rozpoznania wniosku.
O zwrocie kosztów postępowania - punkt 5 sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.