IV SAB/PO 102/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący Z. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Wojewody w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o cudzoziemcach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na ponad 8-miesięczne oczekiwanie na rozpatrzenie wniosku i brak powiadomienia o przyczynach opóźnienia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę argumentował, że bieg terminów załatwiania spraw cudzoziemców został zawieszony na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, a także wskazał na dużą liczbę wniosków i braki kadrowe jako przyczyny opóźnień. Sąd, analizując przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d), uznał, że w okresie zawieszenia biegu terminów (przedłużonego do 4 marca 2024 r.) nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności. W związku z tym, postępowanie sądowoadministracyjne zostało uznane za bezprzedmiotowe i umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.U. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw cudzoziemców i jego wpływu na możliwość stwierdzenia bezczynności organu przez sądy administracyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i może wymagać weryfikacji w kontekście ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w okresie zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw cudzoziemców, wynikającego z przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, można skutecznie zarzucić organowi bezczynność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okresie zawieszenia biegu terminów, zgodnie z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyłączają możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie zaprzestaje czynności lub dokonuje ich z opóźnieniem w okresie zawieszenia biegu terminów. To prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego.
Czy art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do obywateli Ukrainy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przepis ten dotyczy 'cudzoziemca' (osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego), a nie tylko 'obywatela Ukrainy'. Ponadto, szeroki zakres spraw objętych przepisem oraz brak racjonalnego uzasadnienia dla pogarszania sytuacji prawnej wyłącznie obywateli Ukrainy przemawiają za taką wykładnią.
Przepisy (30)
Główne
u.p.o.U. art. 100c § ust. 1-4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wprowadzony nowelizacją z dnia 8 kwietnia 2022 r. i zmieniany kolejnymi, zawiesza bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców do określonych dat (pierwotnie do 31 grudnia 2022 r., następnie przedłużony do 4 marca 2024 r.). W tym okresie nie stosuje się przepisów o bezczynności organu i nie można wywodzić środków prawnych z tytułu opóźnień.
u.p.o.U. art. 100d § ust. 1-4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Podobnie jak art. 100c, art. 100d (wprowadzony nowelizacją z dnia 13 stycznia 2023 r.) zawiesza bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców do dnia 24 sierpnia 2023 r. (później przedłużony do 4 marca 2024 r.). W tym okresie nie stosuje się przepisów o bezczynności organu, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza sum pieniężnych, a zaprzestanie czynności przez organ nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmujący orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Formalny wymóg wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, polegający na uprzednim ponagleniu skierowanym do właściwego organu. Skargę można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w poprzednich punktach.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez sąd.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa rolę sądów administracyjnych w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Pomocnicze
u.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa standardowy termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, jednakże jego bieg jest zawieszony na mocy przepisów u.p.o.U.
u.c. art. 106 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 106 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Definicja 'cudzoziemca' jako osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy przez trzech sędziów w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis stosowany przez analogię, dotyczący zwrotu kosztów postępowania w przypadku umorzenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45 § i art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.c. art. 210 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 223
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.p.o.U. art. 100a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa, do jakich osób odnosi się ustawa, wskazując na wysiedleńców w rozumieniu decyzji Rady UE nr 2022/382.
u.p.o.U. art. 100c § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa okres zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt.
u.p.o.U. art. 100d § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa okres zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do dnia 24 sierpnia 2023 r.
u.p.o.U. art. 100d § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wyłącza możliwość wymierzenia grzywny lub zasądzenia sum pieniężnych od organu prowadzącego postępowanie w okresie zawieszenia biegu terminów.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 1 § pkt 44
Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 1 § pkt 32
Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 12 § pkt 5
Przedłuża termin zawieszenia biegu terminów do 4 marca 2024 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) zawieszają bieg terminów załatwiania spraw cudzoziemców, co czyni zarzut bezczynności organu w tym okresie bezpodstawnym i prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na zarzucie rażącego naruszenia prawa przez Wojewodę i żądanie świadczenia pieniężnego została odrzucona z uwagi na przepisy wyłączające odpowiedzialność organu w okresie zawieszenia biegu terminów.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca pozostawił stronie kontrolowanego postępowania administracyjnego prawo skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale zawiesił kompetencję sądu do stosowania środków określonych w ustawie • w okresie zawieszenia biegu terminów nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności • postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewody w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy należało zatem umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący sprawozdawca
Donata Starosta
sędzia
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw cudzoziemców i jego wpływu na możliwość stwierdzenia bezczynności organu przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i może wymagać weryfikacji w kontekście ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców w Polsce i interpretacją przepisów wprowadzonych w związku z sytuacją na Ukrainie, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i organów.
“Cudzoziemcy w Polsce: Czy bezczynność urzędników jest dopuszczalna? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.