IV SA/Wr 93/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-09-05
NSAinneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawność dzieckaopieka nad dzieckiemustawa o świadczeniach rodzinnychorzeczenie o niepełnosprawnościwykładnia wyrokusąd administracyjnyprawo rodzinnepomoc społeczna

WSA uchylił decyzje odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu wadliwej interpretacji przez organy orzekające wyroku sądu powszechnego dotyczącego niepełnosprawności dziecka.

Skarżąca M. G. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Organy administracji odmówiły, uznając, że orzeczenie sądu o niepełnosprawności dziecka nie zawierało wymaganych ustawowo wskazań. WSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie wzięły one pod uwagę wykładni wyroku sądu powszechnego, która jednoznacznie wskazywała na konieczność zapewnienia dziecku całkowitej opieki i pomocy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego M. G. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad dzieckiem J. G. Organy administracji (Kierownik MOPS, SKO) odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wymagał specyficznych wskazań w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka. Skarżąca argumentowała, że jej syn J. G. został uznany za niepełnosprawnego wyrokiem Sądu Rejonowego, a późniejsza wykładnia tego wyroku przez ten sam sąd potwierdziła, że dziecko wymaga całkowitej opieki. WSA we Wrocławiu uznał, że organy administracji wadliwie zinterpretowały przepisy i nie wzięły pod uwagę wykładni sądu powszechnego, która była kluczowa dla oceny spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo orzeczenie o niepełnosprawności nie jest wystarczające, jeśli nie zawiera specyficznych wskazań wymaganych przez ustawę. Jednakże, wykładnia takiego orzeczenia przez sąd powszechny, która jednoznacznie wskazuje na konieczność zapewnienia dziecku całkowitej opieki, powinna być uwzględniona przez organy administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy, nie uwzględniając wykładni wyroku sądu powszechnego. Wykładnia ta wskazywała, że zaliczenie do osób niepełnosprawnych oznacza konieczność zapewnienia całkowitej opieki, co powinno być podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.r.z.s.z.o.n. art. 4a

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia, zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.

u.r.z.s.z.o.n. art. 6b § ust. 3 pkt 8

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

W orzeczeniu powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinno być zawarte m.in. wskazanie dotyczące w szczególności konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa interpretacja przepisów przez organy administracji. Niewzięcie pod uwagę wykładni wyroku sądu powszechnego. Naruszenie terminów załatwiania spraw administracyjnych przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji o braku wymaganych wskazań w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka.

Godne uwagi sformułowania

zaliczony został do osób niepełnosprawnych na okres do dnia [...] r. Jednakże orzeczenie to, nie zawiera wskazań wymaganych łącznie do przyznania przedmiotowego świadczenia zaliczenie małoletniego J. G. do osób niepełnosprawnych jest jednoznaczne z uznaniem, iż wymaga on zapewnienia całkowitej opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. organy winny się tą wykładnią kierować.

Skład orzekający

Jolanta Sikorska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Masternak-Kubiak

członek

Marcin Miemiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych w kontekście orzeczeń o niepełnosprawności dziecka oraz znaczenie wykładni sądowej dla organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i ustawą o rehabilitacji, a także konkretnym stanem faktycznym dziecka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie i stosowanie przepisów, a także jak wykładnia sądowa może wpłynąć na rozstrzygnięcia administracyjne w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych.

Sąd administracyjny uchyla odmowę świadczenia pielęgnacyjnego: kluczowa okazała się wykładnia wyroku sądu powszechnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 93/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Masternak-Kubiak
Marcin Miemiec
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Marcin Miemiec Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 września 2006r. przy udziale sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla decyzję I i II instancji.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. G. od wydanej z upoważnienia Burmistrza O. decyzji Kierownika Sekcji Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] r. Nr [...] , odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem – J. G. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. , powołując się na przepis art. 138 kpa i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją pierwszoinstancyjną odmówiono M. G. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem, gdyż nie spełnia ona przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że od wyżej wymienionej decyzji organu pierwszej instancji M. G. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że organ nie zapoznał się w pełni z opinią biegłego lekarza sądowego z dnia [...] r., z której wynika, że J. G. zaliczony jest do grona osób niepełnosprawnych od urodzenia. Nadto powołała się na dane i informacje zawarte w tej opinii.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dalej wskazało, że przepis art. 17 ust. 1 powoływanej na wstępie ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Kolegium podało, że z akt sprawy wynika, iż J. G. wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. –Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. sygn. akt [...] zaliczony został do osób niepełnosprawnych na okres do dnia [...] r. Jednakże orzeczenie to, nie zawiera wskazań wymaganych łącznie do przyznania przedmiotowego świadczenia, tj. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Reasumując organ II instancji stwierdził, że M. G. nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwalających na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z czym świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje.
M. G. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu, jak wskazała, wadliwej interpretacji przepisów prawa. Ponadto zarzuciła organowi naruszenie terminów wyznaczonych do załatwiania spraw administracyjnych. Domagała się również uznania, że należy się jej świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia i opieką nad małoletnim J. G. od dnia [...] r.
Podała, że J. G. urodzony w dniu [...] r. od pierwszych chwil życia miał poważne problemy zdrowotne. Jego życie zostało uratowane tylko dzięki szybkiej interwencji lekarskiej. Na sutek stwierdzonych u niego schorzeń do [...] r. uznawany był za dziecko niepełnosprawne. Jak dalej wskazała, w konsekwencji zmian przepisów prawnych w lipcu 2004r., J. G. został skierowany na ponowne badania celem orzeczenia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. o stopniu jego niepełnosprawności. Organ ten, orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] , nie zaliczył jednak jej syna do grona osób niepełnosprawnych.
Od powyższego orzeczenia skarżąca odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. , który to Zespół orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy wyżej wskazane orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
W związku z powyższym skarżąca odwołała się do Sądu Rejonowego dla W. –Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w ten sposób, że zaliczył syna skarżącej do osób niepełnosprawnych od urodzenia do dnia [...] r.
Po wydaniu tego wyroku M. G. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Jednakże Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. odmówił przyznania jej tego świadczenia, powołując się na brak uprawnień do jego przyznania oraz niekompletność informacji zawartych w wyroku Sądu Rejonowego.
W tej sytuacji odwołała się w dniu [...] r. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. , a także w tym samym dniu wystąpiła do Sądu Rejonowego dla W. –Ś. o dokonanie wykładni wydanego w dniu [...] r. wyroku.
W dniu [...] r. doręczono jej postanowienie Sądu Rejonowego dla W. –Ś. z dnia [...] r. sygn. akt [...] , dokonujące wykładni wyroku z dnia [...] r. W postanowieniu tym Sąd stwierdził, że zaliczenie małoletniego J. G. do grona osób niepełnosprawnych jest jednoznaczne z uznaniem, iż wymaga on zapewnienia opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zaznaczyła również, iż Sąd zwrócił uwagę na błędną interpretację przepisów przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. i stosowanie przy wydawaniu decyzji kryteriów decyzyjnych dotyczących osób po 16 roku życia. Dodała, że postanowienie to niezwłocznie przesłała Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w O. w ślad za wniesionym odwołaniem.
W odpowiedzi na powyższe działanie, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. przedłużył jedynie termin rozpatrzenia sprawy do czasu zakończenia postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Jednocześnie podkreśliła, że [...] r. przesłała postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie wykładni wyroku z dnia [...] r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. .
Jak wskazała skarżąca, podjęte przez nią działania nie przyniosły efektu, gdyż w dniu [...] r. została jej doręczona zaskarżona decyzja wydana w dniu [...] r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Nadto podało, że strona skarżąca prezentuje subiektywną ocenę sprawy. Kolegium zaś, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie stwierdziło i podtrzymuje to nadal, że M. G. nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), co powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje.
Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że J. G. wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. –Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. sygn. akt [...] zaliczony został do osób niepełnosprawnych na okres do dnia [...] r. Powołane orzeczenie Sądu nie zawiera jednakże wskazań wymaganych łącznie do przyznania przedmiotowego świadczenia, tj. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Takie wskazania, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie wynikają także z wykładni tego orzeczenia dokonanej przez Sąd postanowieniem z dnia [...] r., która w efekcie sprowadza się do wykazania, że syn skarżącej – J. G. , zgodnie z art. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) spełnia warunki zaliczenia go do osób niepełnosprawnych.
Nadto Kolegium wskazało, że w orzeczeniu o niepełnosprawności poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności powinny być zawarte wskazania wynikające z art. 6b ust. 3 cytowanej wyżej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Zdaniem organu odwoławczego powoływany wyrok Sądu Rejonowego dla W. –Ś. , a także postanowienie tegoż Sądu dokonujące wykładni wyroku nie zawiera obligatoryjnych wskazań, które muszą wystąpić kumulatywnie w celu przyznania wnioskowanego świadczenia.
Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało, że orzeczenia wydawane w przedmiocie świadczeń rodzinnych nie są aktami pozaprawnymi wynikającymi z dobrej lub złej woli organu, ale wynikiem procesu stosowania prawa, w którym wnioskodawca realizuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś organ wykonuje obowiązek procesowy ustalenia i oceny zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej niedochowania terminu załatwienia sprawy administracyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że mimo zachowania maksymalnej staranności i wysiłku ze strony pracowników, zaskarżona decyzja w istocie wydana została z uchybieniem ustawowego terminu do jej załatwienia, gdyż wcześniejszy termin jej wydania był niemożliwy z powodu dużego wpływu spraw z zakresu świadczeń rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, stąd skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) zawiera, w rozdziale 3, przepisy dotyczące świadczeń opiekuńczych. W świetle regulacji ustawowych, celem świadczeń opiekuńczych jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Warunkiem dostępu do tych świadczeń jest orzeczenie o niepełnosprawności dziecka lub orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby dorosłej albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Ustawa przewiduje dwa rodzaje świadczeń opiekuńczych: zasiłek pielęgnacyjny (art. 16) i świadczenie pielęgnacyjne (art. 17).
Obowiązujący w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy mówi, że: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności".
W wyniku przeprowadzonej analizy akt sprawy Sąd ustalił, że wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu odwołania M. G. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie małoletniego J. G. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. o zaliczenie do osób niepełnosprawnych małoletniego J. G. urodzonego dnia [...] r., zmienił powyższe orzeczenie tego Zespołu i poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] r. Nr [...] w ten sposób, że małoletniego J. G. zaliczył do osób niepełnosprawnych okresowo od urodzenia do dnia [...] r.
W związku z powyższym orzeczeniem Sądu Rejonowego skarżąca wniosła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jako powód rozstrzygnięcia podając brak spełnienia przesłanek przewidzianych przepisami wyżej cytowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.
Jednocześnie organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. Nr [...] skierowanym do skarżącej, zasugerował jej możliwość zwrócenia się do właściwego Sądu o uzupełnienie wyroku z dnia [...] r. o wskazania konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i koniczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika także, iż M. G. w dniu [...] r., wnosząc odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wystąpiła również do Sądu Rejonowego dla W. –Ś. z wnioskiem o dokonanie wykładni wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...] .
Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd ten dokonał wykładni wyroku z dnia [...] r. przez wskazanie, że zaliczenie małoletniego J. G. do osób niepełnosprawnych jest jednoznaczne z uznaniem, iż wymaga on zapewnienia całkowitej opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Zatem, zdaniem Sądu, brzmienie powołanego wyżej przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że zaliczenie małoletniego J. G. do osób niepełnosprawnych było wynikiem uznania, iż stan jego zdrowia wymaga konieczności zapewnienia mu całkowitej opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
Sąd Rejonowy wskazał dalej, że przesłanki, na które powołuje się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. w piśmie do wnioskodawczyni, dotyczą kryteriów oceny stopnia niepełnosprawności dla osób po 16 roku życia, które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogą zostać zaliczone do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, tj. lekkiego, umiarkowanego i znacznego.
Postanowienie to w dniu [...] r. zostało doręczone skarżącej, która niezwłocznie przesłała je organom obydwu instancji. Nie było ono jednak przedmiotem oceny organów orzekających w niniejszej sprawie. Decyzja pierwszoinstancyjna została bowiem podjęta w dniu [...] r., a decyzja drugoinstancyjna w dniu [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy co prawda dokonał analizy wykładni wyroku, jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż odpowiedź na skargę nie jest integralną częścią decyzji, nie może być brana pod uwagę.
Zważyć należy, że podstawą materialnoprawną podjętego przez Sąd Rejonowy orzeczenia był cytowany wcześniej art. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli spełniają warunki w nim wskazane, powodujące konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.
Natomiast w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w oparciu o który wydana została zaskarżona decyzja, formułującym przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, mowa jest o wskazaniach konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Należy zwrócić uwagę na przepis art. 6b ust. 3 pkt 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, w myśl którego w orzeczeniu powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinno być zawarte m.in. wskazanie dotyczące w szczególności konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Żaden z przepisów wyżej wymienionej ustawy nie nakłada na sąd powszechny obowiązku orzeczenia w przedmiocie "wskazania dotyczącego w szczególności konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji", tak jak to czyni ustawodawca w wyżej wymienionym przepisie owej ustawy.
Zważyć należy, że mimo pewnej niespójności wskazanych wyżej przepisów będących podstawą rozstrzygnięć organów obydwu instancji orzekających o stopniu niepełnosprawności i rozstrzygnięcia Sądu powszechnego, Sąd powszechny wyraźnie sprecyzował swe stanowisko w wykładni wyroku wskazując, że zaliczenie małoletniego J. G. do osób niepełnosprawnych było wynikiem uznania, iż stan jego zdrowia wymaga konieczności zapewnienia mu całkowitej opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
Powszechnie przyjmuje się, iż wykładnia może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zachodzą wątpliwości co do treści orzeczenia. Wątpliwość zaś zachodzi wtedy, gdy treść orzeczenia jest tak niejasna, że może uzasadniać różnorakie jej rozumienie.
Wyżej wymieniona wykładnia sądu powszechnego nie była przedmiotem oceny organów orzekających o zasadności wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skoro więc wystąpiły wątpliwości co do treści orzeczenia Sądu i w związku z nimi została dokonana jego wykładnia, przy badaniu, czy skarżąca spełnia przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy winny się tą wykładnią kierować. Winny dokonać oceny, czy w jej świetle M. G. spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie nie było to dotychczas przedmiotem rozważań z uwagi na to, że postanowienie Sądu powszechnego, którego przedmiotem była wykładnia wydanego przez ten Sąd wyroku, zostało doręczone skarżącej, a przez skarżącą organowi odwoławczemu, już po wydaniu przez ten organ zaskarżonej decyzji.
Dodać należy, że na rozprawie w dniu [...] r. M. G. oświadczyła, że po dniu [...] r., a więc po dniu, o jakim mowa w wyroku Sądu Rejonowego dla W. –Ś. z dnia [...] r., małoletni J. G. ponownie stanął przed Powiatowym Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. , który to Zespół w dniu [...] r. wydał orzeczenie o niepełnosprawności i zaliczył małoletniego J. do osób niepełnosprawnych ze wskazaniami w punkcie [...] orzeczenia o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zachodzi podstawa z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uchylenia wydanych w sprawie decyzji celem ponownej oceny przez organy decyzyjne zasadności wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście wykładni wyroku Sądu Rejonowego dla W. –Ś. z dnia [...] r. sygn. akt [...] dokonanego przez ten Sąd postanowieniem z dnia [...] r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum sprawy ocenią zasadność wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że decyzja ta, jako odmawiająca przyznania świadczenia, nie ma cech wykonalności.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI