IV SA/Wr 92/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku celowego na zakup węgla, wskazując na błędy proceduralne organów, w tym brak prawidłowych legitymacji służbowych przez pracowników socjalnych.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup węgla dla J. K. Organy pomocy społecznej dwukrotnie odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na brak współpracy ze strony wnioskodawcy, który uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. J. K. kwestionował prawidłowość postępowania, wskazując m.in. na brak odpowiednich dokumentów u pracowników socjalnych. WSA uchylił decyzje, uznając, że skarżący miał prawo odmówić wywiadu z powodu nieaktualnych legitymacji służbowych pracowników socjalnych, co stanowiło naruszenie proceduralne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup węgla. Organy pomocy społecznej dwukrotnie odmówiły przyznania świadczenia, argumentując to brakiem współpracy ze strony J. K., który odmawiał wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. J. K. podnosił liczne zarzuty proceduralne, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowe wezwania oraz fakt, że pracownicy socjalni posługiwali się nieważnymi legitymacjami służbowymi. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że J. K. miał prawo odmówić przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ponieważ pracownicy socjalni nie legitymowali się prawidłowo wystawionymi dokumentami. Niedopatrzenie organu w zakresie wyposażenia pracowników w prawidłowe legitymacje nie mogło obciążać strony postępowania. Sąd nie podzielił również zarzutu o braku rozpatrzenia przez Kolegium argumentów skarżącego ani zarzutu dotyczącego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, wskazując na brak odpowiedniego postanowienia w aktach sprawy. Sąd podkreślił, że brak współdziałania strony może być podstawą odmowy przyznania świadczenia, jednakże w tym przypadku odmowa przeprowadzenia wywiadu była uzasadniona wadliwością dokumentów pracowników socjalnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownicy socjalni nie posiadają prawidłowych dokumentów upoważniających do wykonywania czynności służbowych, wnioskodawca ma prawo odmówić przeprowadzenia wywiadu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący miał prawo odmówić wywiadu środowiskowego z powodu nieaktualnych legitymacji służbowych pracowników socjalnych. Niedopatrzenie organu w tym zakresie nie może obciążać strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 39
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 "c"
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
u.p.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 107 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 108 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 14
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego § § 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego § § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownicy socjalni posługiwali się nieaktualnymi legitymacjami służbowymi, co dawało skarżącemu podstawę do odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Odrzucone argumenty
Brak współpracy skarżącego z organem pomocy społecznej. Niezawarcie kontraktu socjalnego nie jest obligatoryjne. Przedłużanie terminu załatwiania sprawy było uzasadnione postawą skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Niedopatrzenie organu w zakresie wyposażenia pracowników w prawidłowe dokumenty upoważniające do działania nie może obciążać strony postępowania egzekwującej normatywne wymogi stawiane pracownikom socjalnym. Wywiad środowiskowy umówiony na dzień [...] r. nie odbył się z przyczyn leżących po stronie organu.
Skład orzekający
Henryk Ożóg
przewodniczący
Tadeusz Kuczyński
sprawozdawca
Lidia Serwiniowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu wadliwych dokumentów pracowników socjalnych oraz kwestie proceduralne związane z wyłączeniem pracownika."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z brakiem prawidłowych legitymacji służbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne organów mogą wpływać na rozstrzygnięcie, nawet w sprawach dotyczących podstawowej pomocy społecznej.
“Brak ważnej legitymacji pracownika socjalnego uchylił decyzję odmowną w sprawie zasiłku na węgiel.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 92/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2007-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Henryk Ożóg /przewodniczący/ Lidia Serwiniowska Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art. 106 ust. 4, art. 39 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /spr./, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007r. przy udziale Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku celowego uchyla decyzję I i II instancji. Uzasadnienie Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania J. K. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W. , decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. ([...] ), odmawiającej udzielenia zasiłku celowego na zakup i dostawę 1 tony węgla do ogrzania lokalu mieszkalnego, na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, - art. 106 ust. 4, w związku z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podniesiono, że decyzją z dnia [...] r. ([...] ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło i przekazało do ponownego rozpatrzenia pierwszoinstancyjne rozstrzygniecie z dnia [...] r. ([...]) o odmowie udzielenia J. K. zasiłku celowego na zakup i dostawę 1 tony węgla. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzję uchylono z przyczyn proceduralnych, gdyż wydana została przez pracownika MOPS przed rozpoznaniem wniosku J. K. o wyłączenie tego pracownika od udziału w przedmiotowej sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w czasie którego organ pierwszej instancji usiłował przeprowadzić wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania J. K. , powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówiono Stronie udzielenia wnioskowanego zasiłku celowego. W uzasadnieniu odmowy organ pierwszej instancji wskazał, że w uzgodnionym telefonicznie z J. K. terminie - w dniu [...] r., pracownicy MOPS, mimo wylegitymowania się odpowiednimi dokumentami, nie zostali wpuszczeni do mieszkania wnioskodawcy i zainteresowany odmówił przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego. W odwołaniu od tej decyzji J. K. wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz zakwestionował fakt odmowy wyłączenia od udziału w postępowaniu Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] . W uzasadnieniu odwołania J. K. wskazał, że w dacie złożenia wniosku o zasiłek celowy był i nadal jest uprawniony do korzystania z pomocy społecznej. Odwołujący się przypomniał, że w odwołaniu wniesionym [...] r. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. zmodyfikował swój wniosek, żądając świadczenia pieniężnego, a nie rzeczowego, gdyż z powodu zwłoki w załatwianiu sprawy pożyczył pieniądze i zakupił niezbędny opał. Dalej odwołujący się wskazał na naruszenie przepisów prawa działaniami organu pierwszej instancji, polegającymi na skierowaniu do Odwołującego się pisma wzywającego do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, które - zdaniem Strony - nie spełnia wymogów normatywnych. Odwołujący się stwierdził, iż pracownik socjalny wymaga, by strona zgłosiła się do niego i podpisała niewypełniony formularz wywiadu lub aktualizacji wywiadu. Wskazał też, że organ pierwszej instancji pozbawił go możliwości czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie zna akt sprawy powstałych od wszczęcia postępowania w dniu [...] r. i nie poinformowano go o pracownikach biorących udział w postępowaniu, co uniemożliwiło skorzystanie z prawa do złożenia żądania o wyłączenie pracownika. J. K. stwierdził, że nie wpuszcza do lokalu mieszkalnego osób, które nie legitymują się dokumentem uprawniającym do wykonywania czynności urzędowych w lokalu. W piśmie z dnia [...] r. jest mowa o jednym tylko pracowniku prowadzącym sprawę. Gdyby pracownik socjalny faktycznie miał trudności z wejściem do lokalu mieszkalnego, mógł skorzystać z pomocy dzielnicowego Policji. Ponadto Odwołujący się stwierdził, że organ pierwszej instancji nie może odmówić udzielenia pomocy ze względu na brak współdziałania, gdyż nie zawarto z nim kontraktu socjalnego, a wymaganie podpisania niewypełnionego formularza protokołu nie stanowi rozwiązywania jego trudnej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę zaważyło, co następuje. Zgodnie z art. 39 ust.1 i ust. 2 powołanej na wstępie ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 ust. 4 powołanej na wstępie ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby, której wywiad dotyczy, (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, Dz. U. Nr 77, poz. 672). Jak wynika z akt sprawy J. K. nie reaguje na pisemne prośby pracowników ośrodka o nawiązanie kontaktu telefonicznego dla ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w jego miejscu zamieszkania, kwestionuje treść i zasadność takiego pisma, a przy próbie przeprowadzenia wywiadu w terminie wcześniej ustalonym, odmawia wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania w celu sporządzenia wywiadu, żądając upoważnienia Prezydenta W. zezwalającego na wejście do jego lokalu mieszkalnego. Protokoły na zaistnienie wymienionych okoliczności sporządzone zostały przez troje pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (ZTPS Nr [...] ), a J. K. zapoznał się z tymi dokumentami, co m.in. potwierdził w oświadczeniu z dnia [...] r. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie pracownika socjalnego stwierdzające, że wszystkie wywiady środowiskowe dotyczące J. K. przeprowadzane były w jego miejscu zamieszkiwania w obecności drugiego pracownika socjalnego i nigdy nie miała miejsca sytuacja, by J. K. podpisał niewypełniony formularz wywiadu. Należy przy tym zauważyć, że pracownicy socjalni MOPS są osobami zaufania publicznego i Kolegium dało wiarę ich oświadczeniom. Z przedstawionej sytuacji wynika, że odwołujący, któremu doskonale znane są przepisy ustawy i zasady postępowania w sprawach pomocy społecznej, miał świadomość, iż utrudniając sprawne prowadzenie postępowania i odmawiając przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, uniemożliwi organowi pierwszej instancji merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Jako bezzasadny uznano podniesiony w odwołaniu zarzut niezawarcia ze stroną kontraktu socjalnego w celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej. Przepisy regulujące przyznawanie zasiłku celowego nie nakładają na organ pierwszej instancji obowiązku zawarcia takiego kontraktu, ani tym bardziej nie uzależniają przyznania świadczenia od jego zawarcia. Kolegium zauważyło, że stanowisko prezentowane przez odwołującego się, wskazuje na brak współdziałania zainteresowanego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co zgodnie z art. 11 ust. 2 może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Jednocześnie Kolegium uznało, że w rozpatrywanym przypadku nie było podstaw wymienionych w art. 24 kpa, do wyłączenia wskazanego pracownika MOPS od udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku J. K. o udzielenie zasiłku celowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wskazał, że zaskarżona decyzja została oparta wyłącznie na protokole próby wejścia w środowisko z dnia [...] r. i nie wyjaśniono przy tym, dlaczego uznano za konieczne przeprowadzenie nowego wywiadu, a nie została uwzględniona aktualizacja wywiadu z dnia [...] r. Nie zawiadomiono skarżącego w formie pisemnego wezwania o terminie dokonania tej czynności i skutkach prawnych nieobecności zainteresowanego w miejscu zamieszkania. J. K. zarzucił, że Kolegium nie rozpatrzyło i nie uwzględniło jego argumentów i zarzutów przedstawionych w wypowiedzeniu się, co do zebranych dowodów i materiałów z dnia [...] r. Skarżący zakwestionował stwierdzenie Kolegium o braku jego współpracy z organem pomocy społecznej, gdyż - jego zdaniem - współpraca ta powinna zostać określona przez zawarcie kontraktu socjalnego. J. K. wskazał, że pracownicy socjalni MOPS do listopada 2006 r. posługiwali się nieważnymi legitymacjami służbowymi, co - jego zdaniem - obala dowód w formie protokołu próby wejścia w środowisko, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Uznał, że skoro organy nie wiedziały, że do listopada 2006r. pracownicy socjalni posługiwali się nieważnymi legitymacjami, to jest to istotna dla sprawy okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ponadto, J. K. zakwestionował stanowisko Kolegium w sprawie braku podstaw do wyłączenia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] od udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznając, że decyzja ta nie narusza prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zaś według art. 107 ust. 4 tej ustawy, w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej, niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. W związku z powołanymi przepisami, organ pierwszej instancji zobligowany był do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania J. K. Prowadzone postępowanie dotyczyło dwóch spraw, tj. ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu decyzji organu z dnia [...] r. ([...]) przez Kolegium ([...] z dnia [...] r.) i wniosku J. K. z dnia [...] r. Wbrew poglądowi skarżącego organ nie mógł wykorzystać w postępowaniu aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] r, ze względu na upływ czasu od jego sporządzenia i fakt, że podpisania tego wywiadu J. K. Kwestia ta wiąże się z podniesionym na str. [...] skargi zarzutem nie ustosunkowania się Kolegium do argumentów Skarżącego przedstawionych w wypowiedzeniu się z dnia [...] r. co do zebranych dowodów i materiałów. Otóż w pkt [...] tego oświadczenia, J. K. stwierdził, że protokół aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. został spisany poza lokalem mieszkalnym, bez jego udziału i wiedzy, co ma potwierdzać brak jego podpisu. Skarżący wskazał też, że nie zgadza się z treścią tego dokumentu. Opisana sytuacja potwierdza sprzeczności i niekonsekwencje występujące w rozpatrywanej sprawie. Kolegium podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że J. K. znając doskonale przepisy ustawy i zasady postępowania w sprawach pomocy społecznej, nie wyraża chęci właściwej współpracy z MOPS i bezzasadne jest jego żądanie zawarcia z nim kontraktu socjalnego, gdyż przepisy regulujące przyznawanie zasiłków celowych nie obligują organu do zawarcia takiego kontraktu, ani nie uzależniają przyznania świadczenia od jego zawarcia. Kolegium zauważyło również, że choć istotnie pracownicy socjalni MOPS usiłujący przeprowadzić wywiad środowiskowy u J. K. posiadali legitymacje służbowe, przedłużone na 2006 r. ale na nieaktualnych drukach, to były to osoby znane Skarżącemu, uprawnione do kontaktów z podopiecznymi. Nie mogło też być wątpliwości co do faktu, iż są to osoby zatrudnione w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko dotyczące odmowy wyłączenia z postępowania w sprawie J. K. kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] , nie znajdując do tego podstaw prawnych wymienionych w art. 24 kpa. Zdaniem Kolegium bezzasadne są podniesione w skardze zarzuty przedłużania przez Kierownika ZTPS Nr [...] terminu załatwiania jego wniosku i wcześniejsze wydanie decyzji odmawiającej udzielenia wnioskowanego świadczenia. Termin załatwiania wniosku J. K. ulega przedłużeniu ze wzglądu na postawę Skarżącego, który nie uznaje kontaktów telefonicznych np. dla uzgodnienia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i kwestionuje zasadność kierowanych do niego pism pracownika socjalnego w tej sprawie, co wynika m. in. z zawartego w aktach sprawy pisma J. K. z dnia [...] r. skierowanego do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Ponadto, przeczy opinii Skarżącego w tej sprawie, zakres ciągłej i wszechstronnej pomocy udzielanej J. K. przez Zespół Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] MOPS. Stanowisko skarżącego w sprawie wywiadu środowiskowego uniemożliwiło organowi merytoryczne rozpatrzenie jego sprawy. Potwierdza to brak współdziałania skarżącego z organem pomocy społecznej, które to współdziałanie jest podstawą właściwych kontaktów podopiecznego z organem. Wskazano, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy, brak współdziałania osoby zainteresowanej pomocą z pracownikiem socjalnym może być podstawą odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznych reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie kosztów zakupu żywności i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wniosek o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej podlega rozpoznaniu w trybie przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz - w oparciu o stosowane odpowiednio na podstawie art. 14 tej ustawy - przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.). W postępowaniu tym znajdują więc odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7, art. 11. art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż organ pierwszej instancji prowadzący postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku celowego obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Podstawą wydania negatywnej dla skarżącego decyzji było przede wszystkim ustalenie, że skarżący nie współdziałał z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji, w szczególności uniemożliwiał przeprowadzenie z nim wywiadu środowiskowego w celu ustalenia swej sytuacji w związku z ubieganiem się o pomoc społeczną. Z adnotacji sporządzonej przez pracownika socjalnego w dniu [...] r. wynika, że nie reaguje na pisemne prośby pracowników Ośrodka o nawiązanie kontaktu telefonicznego dla ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu w miejscu zamieszkania, kwestionuje treść i zasadność takiego pisma, a przy próbie przeprowadzenia wywiadu w terminie wcześniej ustalonym, odmawia wpuszczania pracowników socjalnych do mieszkania w celu sporządzenia wywiadu, żądając upoważnienia Prezydenta W. zezwalającego na wejście do jego lokalu mieszkalnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że umówiony ze skarżącym wywiad środowiskowy miał odbyć się w dniu [...] r. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. nr 77, poz. 72), wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu (§ 2 ust. 3), a pracownik socjalny przeprowadzający wywiad okazuje legitymację pracownika socjalnego, której wzór określa załącznik do rozporządzenia (§ 3). Z niespornego materiału sprawy (pismo Dyrektora MOPS we W. z [...] r, treść odpowiedzi na skargę) wynika, że pracownicy socjalni zamierzający przeprowadzić ze skarżącym wywiad środowiskowy posiadali nieaktualne legitymacje służbowe (wystawione na nieobowiązujących już drukach). Trudno zatem czynić zarzut skarżącemu, że odmówił udzielenia wywiadu środowiskowego osobom, które – formalnie rzecz ujmując – nie legitymowały się prawidłowymi dokumentami potwierdzającymi prawo wykonywania zawodu pracowników socjalnych, a w konsekwencji, upoważniającymi do wykonywania czynności służbowych. Bez znaczenia jest przy tym to, czy pracownicy ci byli skarżącemu znani z racji kontaktów z podopiecznymi. Fakt nieposiadania przez pracowników prawidłowej legitymacji służbowej, nie odbierając im statusu pracowników socjalnych, pozwalał skarżącemu zasadnie zakwestionować ich upoważnienie do formalnego wypełnienia kompetencji. Brak zgody strony na podjęcie czynności służbowych przez osoby legitymujące się wadliwymi dokumentami upoważniającymi do wykonywania takich czynności jest działaniem mieszczącym się w granicach prawa. Powyższe oznacza, że niezależnie od stawianych stronie zarzutów utrudniania postępowania (czemu skarżący zaprzecza) – wywiad środowiskowy umówiony na dzień [...] r. nie odbył się z przyczyn leżących po stronie organu. Zatem, niedopatrzenie organu w zakresie wyposażenia pracowników w prawidłowe dokumenty upoważniające do działania nie może obciążać strony postępowania egzekwującej normatywne wymogi stawiane pracownikom socjalnym. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu, iż organy nie wiedziały że do listopada 2006r. pracownicy socjalni posługiwali się nieważnymi legitymacjami służbowymi, co jest ujawnieniem istotnych dla sprawy okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji stanowiących podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. W dniu wydawania decyzji ostatecznej ([...]) informacja ta wynikała z materiałów sprawy będących w dyspozycji organu. Zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w treści skargi J. K. zarzucał udział w postępowaniu decyzyjnym pracownika podlegającego wyłączeniu z mocy art. 24 § 3 k.p.a. Organ ustosunkowując się do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę stwierdził lakonicznie, iż podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące odmowy wyłączenia z postępowania kwestionowanego pracownika, nie znajdując do tego podstaw prawnych wymienionych w art. 24 k.p.a. Wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinno nastąpić w formie postanowienia. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie, można je zatem zaskarżyć dopiero w odwołaniu od decyzji. W związku z tym, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest egzemplarza tego postanowienia, Sąd nie jest w stanie dokonać jego kompetencyjnej, materialnej i formalnej prawidłowości, a w konsekwencji, skontrolować zarzut skargi, iż naruszono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wyłączenie organu i pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym należy do tych instytucji procesowych, które służą przede wszystkim urzeczywistnieniu zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej (art. 8 k.p.a.). Wyrazem przywiązywania do tej kwestii tak dużej wagi jest przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., uznający wydanie decyzji przez organ lub pracownika, który podlega wyłączeniu, za istotną podstawę do wznowienia postępowania w danej sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości prowadzonych wcześniej wywiadów i podzielił argumentację organu w zakresie obowiązku ponownego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jak i niezasadności zarzutu przedłużania terminu załatwienia sprawy. Dokumentacja postępowania administracyjnego wskazuje na trudności pracowników socjalnych w nawiązywaniu kontaktu ze stroną w celu uzgodnienia terminu wywiadu środowiskowego. Strona, która nie wykazuje należytej dyspozycyjności z zakresie współdziałania z organem w postępowaniu wszczętym na jej wniosek nie może jednocześnie zarzucać temu organowi, iż przedłuża postępowanie. Sąd podzielił także argumentacje organu odnośnie zawarcia ze skarżącym kontraktu socjalnego. Zawarcie takiego kontraktu leży w sferze możliwości, a nie obowiązku organu (art. 108 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a podjęcie lub odmowa podjęcia takiej czynności nie może wpływać na ocenę prawidłowości organu w zakresie przyznawania zasiłków celowych. Sąd nie znalazł także podstaw do uznania słuszności zgłaszanych przez skarżącego innych uchybień procesowych organu. Uwzględniając przeprowadzone rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na odmowny charakter decyzji, Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonalności. H.B. 5.06.2007r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI