II SA/Wa 834/18

II SA/Wa 834/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1403/21 - Wyrok NSA z 2022-11-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2067
art. 39 ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę -
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z [...] lutego 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120 poz. 1029, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. P. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] grudnia 2017 r. w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych na okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Z ustaleń organu wynika, że Komendant Miejski Policji w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko K. P. o to, że w dniu [...] grudnia 2017 r. w godz. 20:00 - 04:00 podczas pełnienia służby patrolowej w [...] podczas umieszczania osoby doprowadzanej w pojeździe służbowym oznaczonym numerem taktycznym [...] zaparkowanym przed budynkiem [...] Szpitala Specjalistycznego w [...] w przedziale dla osób zatrzymanych, nie asekurował momentu posadzenia osoby na siedzeniu przedziału i widząc, że inny policjant niezasadnie stosuje siłę fizyczną, kopnięcia wbrew warunkom stosowania siły fizycznej przewidzianych w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, nie podjął żadnych czynności zmierzających do przerwania czynności oraz nie powiadomił o tym fakcie bezpośredniego przełożonego lub dyżurnego KMP w [...], a następnie wiedząc o powstałych u doprowadzanego obrażeniach ciała nie udzielił mu pierwszej pomocy, do czego był zobowiązany, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, z późn. zm.) i § 43 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (Dz. Urz. KGP z dnia 6 maja 2009 r. ze zm.) i § 24 Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP nr 1 poz. 3).
Komendant Miejski Policji w [...], mając na uwadze powyższe, rozkazem personalnym z [...] grudnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zawiesił policjanta w czynnościach służbowych na okres od [...] grudnia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. (tj. 18 dni) i zawiesił od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia, nadając rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Następnie Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] grudnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, przedłużył okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych zawieszając go na okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] stycznia 2018 r. i od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia, nadając rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny.
Od powyższego rozstrzygnięcia funkcjonariusz [...] stycznia 2018 r. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonego rozkazu personalnego.
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] postanowieniem z [...] lutego 2018 r. nr [...] odmówił wstrzymania natychmiastowej wykonalności rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] grudnia 2017 r.
Nie znajdując zaś podstaw do uwzględnienia odwołania, Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że czyn zarzucony policjantowi w postępowaniu dyscyplinarnym polegający na niewłaściwym wykonywaniu obowiązków służbowych związanych z doprowadzeniem osoby – nieasekurowanie momentu posadzenia tej osoby na siedzeniu przedziału dla osób zatrzymanych w pojeździe służbowym, niereagowanie na fakt przekroczenia warunków stosowania wobec osoby doprowadzonej siły fizycznej przez innego policjanta oraz nieudzielenie mu pierwszej pomocy mimo świadomości wystąpienia obrażeń ciała powstałych na skutek działania innego policjanta, a także niepoinformowanie o niewłaściwym postępowaniu przełożonych jest szczególnie naganny i doprowadził do utraty nieposzlakowanej opinii i narażenia Policji, jako instytucji na utratę zaufania społecznego i pozytywnego wizerunku formacji. Zdaniem organu, taka postawa funkcjonariusza w pełni uzasadnia konieczność dalszego odsunięcia go od czynności służbowych. Uwzględniając wcześniejszy osiemnastodniowy okres zawieszenia (wyznaczony rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] grudnia 2017 r. nr [...]) oraz miesięczny okres zawieszenia, wyznaczony zaskarżoną decyzją, w czynnościach służbowych organ uznał za mieszczący się w granicach zakreślonych przepisem art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, a zawieszenie 50% ostatnio należnego uposażenia za prawną konsekwencję zawieszenia w czynnościach służbowych.
W ocenie organu przełożony w momencie wydania decyzji o dalszym zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych miał uzasadnione przypuszczenie, że dopuścił się on popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej. Postępowanie dyscyplinarne będące podstawą zawieszenia w czynnościach służbowych nie zostało zakończone, nie pojawiły się też nowe okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, a zatem charakter czynów zarzucanych policjantowi w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w dalszym ciągu stwarzał konieczność odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych w celu ochrony interesu służby. Uznał zatem, że charakter zarzucanego policjantowi przewinienia powoduje podważenie zaufania społecznego do niego jako funkcjonariusza Policji i w interesie służby leży, aby dalej uniemożliwić mu wykonywanie obowiązków służbowych.
Zaznaczył, że szczegółowe badanie okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego policjantowi w ramach postępowania dyscyplinarnego, przypisanie mu winy i wymierzenie współmiernej do popełnionego przewinienia kary dyscyplinarnej jest przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Natomiast w postępowaniu w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych badane jest tylko istnienie przesłanki do zastosowania tej instytucji, w przedmiotowej sprawie to celowość zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ze względu na dobro postępowania lub dobro służby z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego.
Organ stwierdził, że nadanie rozkazowi personalnemu z [...] grudnia 2017 r. rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ważnym interesem społecznym, tożsamym z interesem służby i szczególnym charakterem czynów zarzucanych policjantowi. Opisane w rozstrzygnięciu zachowanie policjanta stwarza zagrożenie utraty niezbędnego zaufania wśród przełożonych, innych policjantów i obywateli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. P. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lutego 2018 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
1. art. 107 § 3 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegające na:
a) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniu, że podczas umieszczania osoby doprowadzanej w pojeździe służbowym nie asekurował momentu posadzenia osoby, stosował przemoc wobec osoby doprowadzanej,
b) zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z zeznań P. S., w celu potwierdzenia ewentualnej zasadności zarzutu mu postawionego, ustalenia przebiegu czynności doprowadzenia P. S. [...] grudnia 2017 r. w celu wytrzeźwienia, zachowania zatrzymanego w stosunku do obwinionych policjantów K. P., P. G., zachowania obwinionych policjantów wobec osoby P. S.,
c) zawieszeniu go w czynnościach służbowych, pomimo że szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków) nie potwierdza zasadności stawianego mu zarzutu, a jedynym dowodem, na którym organ prowadzący postępowanie zdaje się opierać zaskarżony rozkaz, jest nagranie z monitoringu szpitalnego, które bez wykonania w laboratorium informatyki śledczej badania z zakresu technik audiowizualnych mającego na celu analizę nagrania, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, która z wersji zdarzenia, czy ta przedstawiona przez obwinionego czy ta lansowana przez Komendanta Miejskiego Policji w [...], jest prawdziwa,
d) zawieszeniu go w czynnościach służbowych, pomimo że szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków) potwierdza, że P. S. był wobec obwinionych agresywny oraz że groził, że ich "załatwi", co potwierdza wersję wydarzeń przez niego przedstawioną w toku przesłuchania [...] grudnia 2018 r.,
e) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że w niniejszej sprawie zawieszenie w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby pomimo, iż nie zostały mu postawione do dnia wniesienia odwołania żadne zarzuty karne,
f) nieuwzględnieniu nagród oraz pozytywnych opinii uzyskanych w toku służby w Policji oraz przebiegu jego służby;
2. art. 107 § 3 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego,
3. art. 108 § 1 K.p.a., poprzez nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o niepoparte żadnymi dowodami przyjęcie, że sam fakt postawienia zarzutu dyscyplinarnego o wskazanej treści narusza interes służby,
4. art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zawieszeniu w czynnościach służbowych funkcjonariusza, który faktycznie nie dopuścił się zarzucanych czynów.
Skarżący zaznaczył, że zarówno on, jak i P. G. stanowczo kwestionują stawiane im zarzuty, bowiem to zatrzymany notorycznie nie stosował się do wydawanych poleceń i był agresywny w stosunku do nich. Potwierdzają to zebrane w sprawie dokumenty oraz zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lutego 2018 r. nr [...] oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia K. P. w czynnościach służbowych nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
Konstrukcja wskazanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że podejmowane na jego podstawie decyzje (rozkazy personalne) mają charakter uznaniowy. Przy czym ustawodawca wyraźnie określa, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku spełnienia wyłącznie dwóch warunków: wszczęcie jednego z wymienionych postępowań i celowość zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Tylko te okoliczności decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o okresie, na jaki orzeczono o zawieszeniu. Motywy, jakimi kierował się organ, zawieszając na oznaczony okres policjanta w czynnościach służbowych, muszą przekonywać w sposób niebudzący żadnych wątpliwości o słuszności takiego załatwienia sprawy.
Należy zgodzić się z organami Policji, że wobec K. P. zachodziły przesłanki do zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne oraz wykazano celowość zawieszenia ze względu na dobro służby. Z treści uzasadnień wydanych w sprawie rozkazów personalnych, wynika w sposób jednoznaczny, jakimi motywami kierował się organ zawieszając skarżącego w czynnościach służbowych.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w stosunku do K. P. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne (niedopełnienie obowiązków służbowych), a zatem spełniona została jedna z przesłanek wymienionych w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji.
Zaistniał także drugi warunek, określony w powyższym przepisie, tj. celowość zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby.
W ocenie Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego wyjaśnił wystąpienie tej przesłanki. Jako przyczynę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych organ wskazał konieczność czasowego odsunięcia go od wykonywania zadań i czynności służbowych z uwagi na uprawdopodobnienie w postępowaniu dyscyplinarnym popełnienia przez K. P. przewinień dyscyplinarnych sprzecznych z dobrem służby. Przy czym wymaga zaznaczenia, że to na organie spoczywa obowiązek oceny, charakteru i wagi zarzucanych funkcjonariuszowi czynów, czy dalsze wykonywanie przez niego czynności nie spowoduje utrudnienia realizacji zadań. Zdaniem Sądu organ dokonując tej oceny nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie dostatecznie uzasadnił zindywidualizowanymi przesłankami.
Choć pojęcie "dobro służby" nie jest zdefiniowane w ustawie o Policji, tym niemniej na pojęcie to składają się dobra szczegółowe, tj. dobro Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii. Z pewnością policjant, wobec którego toczy się postępowanie dyscyplinarne, traci nieposzlakowaną opinię i w ten sposób podważa zaufanie do organów Policji. Skarżącemu zarzucono, że wykonując obowiązki służbowe związane z doprowadzeniem osoby nie asekurował momentu posadzenia tej osoby na siedzeniu przedziału dla osób zatrzymanych w pojeździe służbowym, nie reagował na fakt przekroczenia warunków stosowania wobec osoby doprowadzanej siły fizycznej przez innego policjanta oraz nie udzielił doprowadzonemu pierwszej pomocy mimo świadomości wystąpienia u doprowadzanego obrażeń ciała powstałych na skutek działania policjanta. Czyn ten jest szczególnie naganny i doprowadził do utraty przez policjanta nieposzlakowanej opinii i narażenia Policji, jako instytucji na utratę zaufania społecznego i pozytywnego wizerunku formacji profesjonalnej, działającej w granicach i na podstawie prawa. Tym samym tak postawiony zarzut (niezależnie od końcowych ustaleń postępowania dyscyplinarnego) powoduje konieczność zawieszenia funkcjonariusza Policji w pełnieniu obowiązków, ponieważ narusza gwarancję prawidłowego działania organu administracji. Sam fakt zawieszenia w czynnościach służbowych nie przesądza o winie policjanta, lecz ma niewątpliwie zapewnić realizację zadań Policji przez funkcjonariuszy o nieposzlakowanej opinii (por. art. 25 ust.1 ustawy). Natomiast zasadność postawionych skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej zostanie oceniona w postępowaniu dyscyplinarnym.
Organ racjonalnie wyjaśnił potrzebę przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, które pierwotnie trwało od [...] do [...] grudnia 2017 r. (18 dni) toczącym się nadal postępowaniem dyscyplinarnym, a także brakiem ujawnienia nowych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Charakter czynów zarzucanych policjantowi w postępowaniu dyscyplinarnym w dalszym ciągu stwarza konieczność odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych w celu ochrony interesu służby, tożsamego z interesem społecznym.
Sposób pełnienia przez skarżącego służby przed zawieszeniem w czynnościach służbowych i dotychczasowe pozytywne opinie służbowe i otrzymywane nagrody mają charakter drugorzędny wobec zaistniałego po tym zawieszenia w czynnościach służbowych i niemożliwości dopuszczenia go do służby w związku z utratą nieposzlakowanej opinii, wynikającą z poważnych zarzutów dyscyplinarnych.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym przypadku takim chronionym dobrem, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami Policji. Właściwa realizacja czynności służbowych powierzonych do wykonania policjantom jest niezbędna w celu uzyskiwania pożądanych wyników z punktu widzenia ustawowych zadań Policji. W rozpatrywanej sprawie zarzucane skarżącemu nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych uzasadniają niezbędność natychmiastowego wykonania rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Stwarzało ono bowiem zagrożenie utraty przez policjanta niezbędnego zaufania wśród przełożonych, innych policjantów i obywateli.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 wyżej powołanej ustawy, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.