IV SA/Wr 91/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów epidemicznych, uznając, że rozporządzenia wprowadzające zakazy działalności gospodarczej były niezgodne z Konstytucją.
Skarżący został ukarany karą pieniężną za udostępnienie Centrum Szkoleniowego osobom nieuprawnionym w okresie pandemii COVID-19, co miało naruszać przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z marca 2021 r. Skarżący argumentował, że jego działalność miała charakter edukacyjny i nie była zakazana, a także że stan prawny uległ zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że rozporządzenia wprowadzające zakazy działalności gospodarczej były niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ ograniczenia te powinny być wprowadzane wyłącznie w drodze ustawy, a nie rozporządzenia.
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za udostępnienie obiektu Centrum Szkoleniowego osobom nieuprawnionym, co miało stanowić naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. wprowadzającego ograniczenia w związku ze stanem epidemii. Skarżący podnosił, że jego działalność (pozaszkolne formy edukacji sportowej) nie była zakazana, a ponadto postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę stanu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że kluczowym zarzutem skargi, odnoszącym się do zgodności z Konstytucją przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r., jest zasadny. Sąd stwierdził, że rozporządzenie to, wprowadzające zakazy działalności gospodarczej, zostało wydane z naruszeniem konstytucyjnych standardów legislacji, w szczególności zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania konstytucyjnych wolności i praw, takich jak wolność działalności gospodarczej. Sąd odmówił zastosowania przepisów rozporządzenia, uznając je za niezgodne z Konstytucją RP i ustawowym upoważnieniem do ich wydania. W związku z tym, decyzje organów administracji, oparte na tych przepisach, zostały uchylone. Sąd nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując, że organy działały na podstawie obowiązującego prawa w dacie zdarzenia. Postępowanie zostało umorzone z uwagi na bezprzedmiotowość.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie to zostało wydane z naruszeniem konstytucyjnych standardów legislacji, w szczególności zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania konstytucyjnych wolności i praw, takich jak wolność działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie wprowadzające zakazy działalności gospodarczej w związku z pandemią, wydane na podstawie art. 46a i 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, narusza zasadę wyłączności ustawy w zakresie ograniczania konstytucyjnych wolności i praw, w tym wolności działalności gospodarczej (art. 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ograniczenia te powinny być wprowadzane wyłącznie w drodze ustawy, a nie rozporządzenia, które nie może regulować podstawowych konstytucyjnych wolności i praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
rozp. RM z 19.03.2021 art. § 9 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Sąd odmówił zastosowania tego przepisu z uwagi na niezgodność rozporządzenia z Konstytucją RP.
rozp. RM z 19.03.2021 art. § 9 § ust. 16
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Sąd odmówił zastosowania tego przepisu z uwagi na niezgodność rozporządzenia z Konstytucją RP.
rozp. RM z 19.03.2021 art. § 26 § ust. 11
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Sąd odmówił zastosowania tego przepisu z uwagi na niezgodność rozporządzenia z Konstytucją RP.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd powołał się na zasadę, że wolność działalności gospodarczej może być ograniczana tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd powołał się na zasadę, że ograniczenia wolności i praw nie mogą naruszać ich istoty i muszą być konieczne w demokratycznym państwie.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd powołał się na wymóg, że rozporządzenie musi być wydane na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy.
Pomocnicze
u.z.z.c.z. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Sąd uznał, że przepis ten stanowił blankietowe upoważnienie, które nie mogło stanowić podstawy do wprowadzania w akcie podrzędnym (rozporządzeniu) rozwiązań legislacyjnych ograniczających konstytucyjne wolności i prawa.
u.z.z.c.z. art. 46b § pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Sąd uznał, że przepis ten, pozwalający na ustanowienie w rozporządzeniu czasowego ograniczenia działalności przedsiębiorców, narusza zasadę wyłączności ustawy w zakresie ograniczania konstytucyjnych wolności i praw.
k.p.a. art. 189c
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ zmiana stanu prawnego nie wyklucza sankcjonowania naruszeń popełnionych w czasie obowiązywania poprzednich przepisów.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ postępowanie w sprawie kary pieniężnej nie było tożsame z postępowaniem dotyczącym nakazu zaprzestania działalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. z Konstytucją RP w zakresie wprowadzania ograniczeń działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące charakteru działalności skarżącego jako edukacyjnej i nieobjętej zakazami (niebadane merytorycznie z uwagi na wadliwość podstawy prawnej). Argument o naruszeniu art. 189c k.p.a. (niezasadny zdaniem sądu). Argument o naruszeniu art. 61a § 1 k.p.a. (niezasadny zdaniem sądu).
Godne uwagi sformułowania
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii zostało wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. blankietowy przepis upoważnienia z art. 46a w/w ustawy nie mógł stanowić podstawy do wprowadzania w akcie podrzędnym ustawie (rozporządzeniu) rozwiązań legislacyjnych, które skutkowały w szczególności wprowadzeniem zakazów... tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw, w tym w szczególności w zakresie wolności działalności gospodarczej Sąd odmówił zastosowania wskazanej wcześniej regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. ..., czego przy orzekaniu nie mogły uczynić organy administracji publicznej.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
przewodniczący
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Katarzyna Radom
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji administracyjnych z powodu niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP w zakresie ograniczania wolności działalności gospodarczej podczas pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i konkretnych przepisów rozporządzenia. Może być stosowane analogicznie do innych przypadków, gdzie akty wykonawcze naruszają zasady konstytucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii zgodności przepisów wprowadzonych w czasie pandemii z Konstytucją RP, co miało bezpośredni wpływ na wolność gospodarczą obywateli. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym.
“Sąd Administracyjny: Rozporządzenia epidemiczne niezgodne z Konstytucją! Ukarany przedsiębiorca wygrywa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 91/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-11-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka /przewodniczący/ Katarzyna Radom Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 30 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za udostępnienie obiektu Centrum Szkoleniowego osobom nieuprawnionym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. na rzecz skarżącego kwotę 2.217 (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M. N. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. (dalej: DPWIS) z dnia 30 listopada 2021 r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 sierpnia 2021 r. (nr [...]) o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r., poz. 512 ze zm.; dalej także: rozporządzenie, rozporządzenie przeciwepidemiczne). Jak wynika z zaskarżonej decyzji, w dniu 2 kwietnia 2021 r. przedstawiciele PPIS w K. (w obecności funkcjonariuszy Policji) przeprowadzili kontrolę sanitarną w obiekcie – Centrum Szkoleniowe [...] w K. (dalej: Centrum Szkoleniowe), prowadzonym przez skarżącego. Podczas tej kontroli ustalono, że pomimo obowiązujących przepisów przeciwepidemicznych, obiekt był otwarty, a obecne w nim osoby uczestniczyły w oferowanych szkoleniach sportowych (w trakcie kontroli przedstawiono regulamin obiektu i listy uczestników szkoleń). Podczas kolejnej kontroli jaka miała miejsce w dniu 7 kwietnia 2021 r. stwierdzono, że we wspomnianym obiekcie nadal prowadzona jest działalność gospodarcza i jest on otwarty dla klientów. Jak ustalono, podczas kontroli w obiekcie przebywało 5 osób przebranych w stroje sportowe i ćwiczących (wedle oświadczenia strony osoby te przebywały w obiekcie w celach szkoleniowych w ramach szkolenia). Decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r. PPIS w K. nakazał stronie zaprzestanie działalności w obiekcie Centrum Szkoleniowego w terminie natychmiastowym z uwagi na obowiązujące przepisy przeciwepidemiczne. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że prowadzona przez stronę działalność gospodarcza w zakresie udostępnienia w/w obiektu na zajęcia sportowe jest zakazana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Organ wskazał tu na naruszenie - § 9 ust. 1 pkt 2 , ust. 16 i ust. 19 oraz § 26 ust. 11 w/w rozporządzenia. Z uwagi na naruszenie tych przepisów, PPIS w K. wszczął również z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej. W toku tego postępowania strona podnosiła (w piśmie z dnia 4 czerwca 2021 r.), że w sprawie niezasadnie przyjęto, że działalność prowadzona w Centrum Szkoleniowym naruszała przepisy przeciwepidemiczne, albowiem w rzeczywistości, działalność ta jako ujęta w PKD w podklasie 85.51.Z – "pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych" nie była zakazana w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Strona wskazywała również, że z uwagi na istotną zmianę stanu prawnego (dokonaną przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r.), która zmodyfikowała przeciwepidemiczne zakazy, nakazy i ograniczenia w obrębie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu siłowni i centrów fitness oraz działalności związanej z organizacją zajęć sportowych, postępowanie prowadzone w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia 10 sierpnia 2021 r. PPIS w K. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie przepisów § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 16 oraz § 26 ust. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, polegające na udostępnieniu Centrum Szkoleniowego osobom nieuprawnionym. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 46 ust. 4 pkt 4, art. 46b pkt 1 i 2, art. 48a ust. 1 pkt 3, ust. 3 pkt 1, ust. 4 i ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1845) oraz wymienione wcześniej przepisy rozporządzenia przeciwepidemicznego. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła: 1) naruszenie art. 48a ust. 1 w zw. z art. 46b pkt 1 i pkt 3 w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, polegające na błędnym przyjęciu, że naruszenie wskazanych ograniczeń, obowiązków i nakazów, o których mowa w art. 46 ust. 4 oraz czasowego ograniczenia określonych zakresów działalności przedsiębiorców, które zostały ustanowione przez Radę Ministrów jest zagrożone karą pieniężną; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu niezgodnie ze stanem faktycznym sprawy, że strona prowadziła działalność odpowiadającą działalności siłowni, klubów i centrów fitness, obejmującą organizowanie zajęć sportowych i spotkań dla osób nieuprawnionych; 3) naruszenie art. 189c k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zasady stosowania ustawy korzystniejszej dla strony i wydanie decyzji w czasie, kiedy dopuszczalne było funkcjonowanie słowni, klubów i centrów fitness oraz prowadzenie działalności związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej, w tym organizacji zajęć sportowych w obiektach sportowych zamkniętych, we wskazanych przypadkach i pod ściśle określonymi warunkami; 4) naruszenie art. 189d pkt 7 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie – przy wymiarze kary – warunków osobistych strony, jej sytuacji rodzinnej i majątkowej (zarobkowej); 5) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowodu dwóch notatek służbowych sporządzonych przez funkcjonariuszy Policji, które nie maja mocy dowodowej; 6) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz uznanie za udowodnione okoliczności faktycznych jedynie na podstawie wybiórczego materiału dowodowego. Organ drugiej instancji dopuścił uzupełniający dowód z przesłuchania strony, w toku którego strona wyjaśniła, że w prowadzonym przez nią Obiekcie Szkoleniowym prowadzone było szkolenie/kurs pod hasłem "[...]". Zdaniem strony taki profil działalności był dopuszczony w okresie pandemii Covid-19. Jak podniosła, w szkoleniu brały udział osoby, które go wykupiły, a oferta była dostępna powszechnie, bez ograniczenia jej do określonej kategorii uczestników. Uczestniczy wypełniali listę zgłoszeniową, akceptowali regulamin i w ten sposób kontrolowano ilość osób przebywającym w obiekcie. Szkolenie składało się z 9 modułów, z których każdy składał się z części: teoretycznej i praktycznej. Cześć teoretyczna odbywała się zazwyczaj w weekendy i polegała na udziale kursantów w wykładach organizowanych w pomieszczeniach obiektu (od 2 do 6 kursantów) lub w formie zdalnej. Część praktyczna odbywała się w dni powszednie w pomieszczeniach obiektu. W tej części kursu oferowano uczestnikom szkolenia w poszczególnych modułach, a kursanci wykorzystywali sprzęt sportowy będący na wyposażeniu obiektu, tj. sztangi, ławeczki do wyciskania, atlasy, ergometr wioślarski, hantle, kettle, worek bokserki. Ćwiczyli również na rowerkach stacjonarnych, biegali na bieżni, skakali na trampolinach. W toku przesłuchania strona podkreśliła, że w obiekcie przestrzegano reżimu sanitarnego (zachowanie dystansu, liczba osób dopasowana do przestrzeni według wytycznych, zapewniono dostęp do środków do dezynfekcji rąk i powierzchni, w przerwach pomiędzy kolejnymi grupami pomieszczenia były wietrzone i dezynfekowane). Powołaną na wstępie decyzją DPWIS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie tego organu, w decyzji pierwszoinstancyjnej prawidłowo przyjęto, że prowadzona przez stronę działalność szkoleniowa naruszyła przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Organ wskazał, że w § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) wspomnianego rozporządzenia prawodawca ustanowił zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców oraz inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu m.in. siłowni, klubów oraz centrów fitness, z wyłączeniem tych obiektów: 1) działających w podmiotach wykonujących działalność leczniczą przeznaczonych dla pacjentów; 2) dla członków kadry narodowej polskich związków sportowych w sportach olimpijskich oraz zawodników przygotowujących się do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych. Na tle tych uwag organ odnotował, że w myśl przepisów wspomnianego rozporządzenia, działalność polegająca na prowadzeniu siłowni oraz klubów i centrów fitness była dopuszczona tylko w dwóch przypadkach, w pozostałym zakresie czyli w odniesieniu do pozostałych siłowni i klubów fitness, a także pozostałych jej użytkowników była zakazana. Organ dodał nadto, że prowadzenie przez przedsiębiorców oraz przez inne podmioty działalności związanej ze sportem, rozrywkowej lub rekreacyjnej (ujętej w PKD w podklasie 93.11.Z), zgodnie z § 9 ust. 16-18 rozporządzenia, było dopuszczalne po spełnieniu określonych warunków, w tym m.in. wyłącznie w przypadku sportu zawodowego lub zawodników pobierających stypendium sportowe lub zawodników będących członkami kadry narodowej reprezentacji olimpijskiej, reprezentacji paraolimpijskiej lub uprawiających sport w ramach ligi zawodowej lub zawodników przygotowujących się do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych. Zwrócił także uwagę, że w § 26 ust. 11 rozporządzenia przeciwepidemicznego zakazano organizowania i udziału w innych niż określone w ust. 1 zgromadzeniach, w tym w imprezach, spotkaniach i zebraniach niezależnie od ich rodzaju (z określonymi wyjątkami, niedotyczącymi jednak szkoleń czy zajęć sportowych). W nawiązaniu do podniesionej przez stronę argumentacji ukierunkowanej na wykazanie, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza (ujęta w PKD w podklasie 85.51.Z – pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych) miała charakter edukacyjny i polegała na organizowaniu szkoleń sportowych i nie była zakazana w świetle rozporządzenia przeciwepidemicznego organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z obowiązującym w Centrum Szkoleniowym Regulaminem, który określał zasady organizowania szkoleń, tzw. zajęcia praktyczne odbywały się w pomieszczeniach kontrolowanego obiektu z wykorzystaniem znajdującego się tam wyposażenia sportowego, udostępnianego do ćwiczeń osobom nie będącym członkami kadry narodowej polskiej związków sportowych w sportach olimpijskich, czyli w rzeczywistości osobom nieuprawnionym. Zdaniem DPIWS, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że prowadzona przez stronę działalność w istocie polegała na prowadzeniu klubu fitness, siłowni oraz zajęć sportowych wbrew obowiązującym w tym czasie ograniczeniom. W nawiązaniu do powyższego organ podniósł, że w ramach części praktycznej szkolenia kursanci korzystali ze – znajdującego się w obiekcie - sprzętu sportowego, w tym m.in. sztang, ławeczek do wyciskania, atlasów, ergometru wioślarskiego, hantli, kettli, worka bokserskiego, a także ćwiczyli na rowerkach stacjonarnych, biegali na bieżni, skakali na trampolinach. Organ dodał, że nawet już tylko działalność polegająca na organizacji teoretycznych kursów czy szkoleń sportowych sama w sobie naruszała zakaz organizowania spotkań lub zebrań wyrażony w § 26 ust. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. W rozwinięciu tego wątku organ podniósł, że oferowana przez stronę oferta szkoleniowa była powszechnie dostępna, bez ograniczania jej do określonej kategorii uczestników. Nie weryfikowano, czy osoby korzystające z kursu czynią to w ramach swoich zadań zawodowych czy służbowych. Na tle tych wszystkich ustaleń oraz w nawiązaniu do zarzutów strony organ drugiej instancji końcowo wskazał, że wprawdzie sama działalność szkoleniowa o kodzie 85.51.Z nie była objęta samodzielnym zakazem z rozporządzenia przeciwepidemicznego, to jednak jej prowadzenie nie mogło naruszać innych zakazów wynikających z rozporządzenia przeciwepidemicznego, a to: - zakazu prowadzenia siłowni oraz klubów i centrów fitness wyrażonego w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia; - zakazu organizowania spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju (§ 26 ust. 11 rozporządzenia); - ograniczeń przewidzianych dla działalności polegającej na organizacji współzawodnictwa sportowego, zajęć sportowych i wydarzeń sportowych lub działalności obiektów przewidzianych w § 9 ust. 16-18 rozporządzenia. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do przypisywanych stronie naruszeń § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 16 oraz § 26 ust. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii organ drugiej instancji za zasadne ocenił wymierzenie stronie kary pieniężnej za popełniony delikt administracyjny. Zdaniem organu drugiej instancji, zasadności wymierzonej stronie przez organ pierwszej instancji kary pieniężnej nie uchyla fakt, że ograniczenia dotyczące prowadzenia klubu fitness i siłowni w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej już nie obowiązywały. Zdaniem DPWIS, w sprawie nie ma zastosowania art. 189c k.p.a., albowiem zakaz prowadzenia klubów fitness i siłowni z założenia obowiązywał jako czasowy (do dnia 9 kwietnia 2021 r.). Zakaz ten został następnie powtórzony w kolejnych rozporządzeniach i ostatecznie obowiązywał do dnia 27 maja 2021 r., zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r., poz. 861 ze zm.). Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że czasowość obowiązywania zakazu (ograniczenia) prowadzenia określonych rodzajów działalności jest jego istotą wprost wyrażoną w art. 46b pkt 2 ustawy o zapobieganiu orz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Jak dalej wskazywał, brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 189c k.p.a. implikuje konieczność dokonania oceny deliktu administracyjnego według przepisów obowiązujących w dacie jego zaistnienia. Regułą bowiem jest, że miarodajny dla oceny deliktu administracyjnego jest stan prawny z daty jego popełnienia (w sprawie jest to 7 kwietnia 2021 r.). Organ zaznaczył, że jest to inna zasada niż obowiązująca przy wydawaniu decyzji z art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która jest narzędziem do uruchamiania egzekucji administracyjnej określonych wymagań higienicznych i zdrowotnych i jako takie są wydawane według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Organ drugiej instancji wyraził pogląd, że z uwagi na wyższą niż znikoma wagę naruszenia prawa w sprawie nie znalazł zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W okolicznościach rozstrzyganej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania także art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem strona nie została ukarana za prowadzenie przedmiotowej działalności w innym trybie (wykroczeniowym lub karnym) ani przez inny organ administracyjny. W sprawie wzięto pod uwagę treść art. 189d k.p.a. niemniej, kwestia warunków osobistych i majątkowych strony nie mogła ostatecznie mieć wpływu na rozstrzygnięcie jako że wymierzona stronie kara pieniężna jest kara minimalna jaką przewiduje art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu orz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi a organ administracji publicznej nie ma kompetencji do orzekania kary pieniężnej poniżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego. W nawiązaniu do podniesionych przez stronę argumentów dotyczących niezgodności przepisów rozporządzenia przeciwepidemicznego z przepisami Konstytucji RP organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że tego rodzaju zarzuty wykraczają poza kognicję organu odwoławczego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła decyzji DPWIS: 1) naruszenie art. 48a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 46b pkt 1 i 2 w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2, ust. 16 i § 26 ust. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że naruszenie wskazanych ograniczeń, obowiązków i nakazów, o których mowa w art. 46 ust. 4 oraz czasowego ograniczenia określonych zakresów działalności przedsiębiorców, które zostały ustanowione przez Radę Ministrów, jest zagrożone karą pieniężną w sytuacji, gdy zastosowane w sprawie rozporządzenie nie spełnia warunku wydania go na podstawie upoważnienia ustawowego zawierającego wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego; 2) naruszenie art. 22 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzonego z uchybieniem art. 92 Konstytucji RP; 3) błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że działalność w Centrum Szkoleniowym odpowiadała działalności siłowni, klubów i centrów fitness i obejmowała organizowanie zajęć sportowych i spotkań dla osób nieuprawnionych; 4) naruszenie art. 189c k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zmiany stanu prawnego wprowadzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii gdy tymczasem decyzja organu pierwszej i drugiej instancji została wydana w czasie, gdy dopuszczalne było funkcjonowanie siłowni, klubów i centrów fitness oraz działalności związanej ze sportem, rozrywkowej, rekreacyjnej, w tym organizowanie zajęć sportowych w obiektach sportowych zamkniętych, we wskazanych przypadkach i pod określonymi warunkami; 5) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 2020 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360) i art. 51 ust. 5 Konstytucji RP poprzez posłużenie się dowodem sprzecznym z prawem, tj. dwoma notatkami sporządzonymi przez funkcjonariuszy Policji, zawierającymi opis zarzucanego skarżącemu zachowania, które nie mają mocy dowodowej; 6) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego. Na tle tych zarzutów skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postepowania w całości; 2) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości; 3) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DPWIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W sprawie swój udział zgłosił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, który swoją argumentację popierającą skargę przedstawił w piśmie z dnia 24 stycznia 2022 r. W piśmie tym Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 22 i art. 31 ust. 3 w zw. z art. 20 i art. 233 ust. 3 Konstytucji poprzez dokonanie wykładni rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii zakazów w oderwaniu od konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej oraz dopuszczalności ograniczenia tej wolności jedynie w drodze ustawy; 2) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co mogło skutkować prowadzeniem ponownego postępowania w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją DPWIS z dnia 27 maja 2018 r.; 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie; 4) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców – Konstytucji Biznesu poprzez niezastosowanie przepisów względniejszych dla strony i zasady przyjaznej interpretacji przepisów w sprawie z udziałem przedsiębiorcy; 5) art. 135 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co mogło skutkować rażącym przekroczeniem granic dopuszczalnego uznania administracyjnego. W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2022 r. (k. 81 in. akt sądowych) pełnomocnik strony skarżącej zgłosiła wnioski dowodowe na okoliczności wskazane w tym piśmie, które Sąd dopuścił na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne. Niewątpliwie zasadnym okazał się najdalej idący zarzut skargi, tj. zarzut odnoszący się do zgodności z Konstytucją unormowań, które stanowiły podstawę przypisania stronie popełnienia deliktu administracyjnego, co z kolei skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej za niezastosowanie się do określonych zakazów z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Faktem powszechnie znanym jest, że na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1). Stan ten zastąpił wcześniej wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Skutkiem tych okoliczności podjęto stosowne działania legislacyjne dokonując zmiany m.in. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do w/w ustawy przepisem art. 46a, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei w dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b pomieszczono zapis (w punkcie 2 tego przepisu), że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić m.in. czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców. W dniu kontroli jaka została przeprowadzona w Obiekcie Szkoleniowym prowadzonym przez skarżącego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Skarżącemu zarzucono naruszenie § 9 ust. 1 pkt 2, ust. 16 i § 26 ust. 11 tego rozporządzenia. W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że prowadzona przez stronę działalność w istocie polegała na prowadzeniu klubu fitness, siłowni oraz zajęć sportowych wbrew obowiązującym w tym czasie ograniczeniom. Przytaczając obowiązujące w dniu kontroli obostrzenia przeciwpandemiczne, których naruszenie zarzucono stronie w zaskarżonej decyzji, organ drugiej instancji wskazał, że w myśl § 9 ust. 1 pkt 2 wspomnianego rozporządzenia, do dnia 9 kwietnia 2021 r. obowiązywał zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) oraz przez inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu m.in.: siłowni, klubów i centrów fitness, z wyłączeniem, siłowni, klubów i centrów fitness: a) działających w podmiotach wykonujących działalność leczniczą przeznaczonych dla pacjentów, b) dla członków kadry narodowej polskich związków sportowych w sportach olimpijskich. W myśl natomiast § 9 ust. 16 tego rozporządzenia, do dnia 9 kwietnia 2021 r. prowadzenie przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz przez inne podmioty działalności związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w dziale 93.0) polegającej na organizacji współzawodnictwa sportowego, zajęć sportowych i wydarzenia sportowego lub działalności obiektów sportowych (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w podklasie 93.11.Z), było dopuszczalne po spełnieniu łącznie następujących warunków: 1) wyłącznie w przypadku sportu zawodowego w rozumieniu art. 2 pkt 143 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu lub zawodników pobierających stypendium sportowe, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1133), lub zawodników będących członkami kadry narodowej lub reprezentacji olimpijskiej, lub reprezentacji paraolimpijskiej, lub uprawiających sport w ramach ligi zawodowej w rozumieniu tej ustawy; 2) ich organizowania bez udziału publiczności. Zdaniem organu, prowadzona w dniu kontroli w Centrum Szkoleniowym działalność miała charakter powszechnie dostępny (oferta nie ograniczała się do określonej kategorii uczestników), a zatem w sprawie należało wykluczyć obowiązujące w tym czasie wyjątki w zakresie zakazu z § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia z dnia 19 marca 2021 r. Organ stwierdził również, że ogólnie dostępna działalność Centrum Szkoleniowego w dniu kontroli naruszała § 26 ust. 11 rozporządzenia przeciwepidemicznego, w myśl którego, do odwołania zakazuje się organizowania i udziału w innych niż określone w ust. 1 zgromadzeniach, w tym imprezach, spotkaniach i zebraniach niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem spotkań lub zebrań służbowych i zawodowych. Niewątpliwym jest, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii zostało wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że w istocie blankietowy przepis upoważnienia z art. 46a w/w ustawy nie mógł stanowić podstawy do wprowadzania w akcie podrzędnym ustawie (rozporządzeniu) rozwiązań legislacyjnych, które skutkowały w szczególności wprowadzeniem zakazów, o jakich mowa w § 9 ust. 1 pkt 2 wspomnianego rozporządzenia (dotyczy to również zakazu z § 26 ust. 11 rozporządzenia przeciwepidemicznego) . Sąd w składzie orzekającym nie kwestionuje zasadności ograniczeń i zakazów wprowadzonych w czasie epidemii niemniej uważa, że tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw, w tym w szczególności w zakresie wolności działalności gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 424/21) . Należy zauważyć, że istota sporu w sprawie, niezależnie od formułowanych przez stronę zarzutów odnoszących się jedynie do edukacyjnego charakteru prowadzonej w Centrum Szkoleniowym działalności, dotyczy w szerszej perspektywie możliwości i zarazem dopuszczalności ingerowania w konstytucyjną wolność prowadzenia działalności gospodarczej w formie aktu jakim jest rozporządzenie. W tym względzie Sąd w całości podziela stanowisko oraz argumentację przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu/ z dnia 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 854/21 a także w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 583/21 oraz w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 793/21. Wobec brzmienia art. 20 Konstytucji RP odczytywanego w związku z art. 22 ustawy zasadniczej nie ulega wątpliwości, że wolność działalności gospodarczej – stanowią składową część gospodarki rynkowej – jest równocześnie publicznym prawem podmiotowym. Jakkolwiek wolność ta nie ma absolutnego charakteru, co wynika z art. 22 ustawy zasadniczej, to jednak zgodnie z wolą ustrojodawcy może podlegać ograniczeniom określonym – tylko i wyłącznie – w ustawie, co znajduje swoje potwierdzenie również w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, z którego ponadto wynika, że niezależnie od wskazanego formalnego kryterium wprowadzania ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności, ograniczenia te nie mogą jednocześnie naruszać istoty danej wolności lub prawa podmiotowego (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 12 stycznia 1999 r., P 2/98; 25 maja 1999 r., SK 9/98; 10 kwietnia 2002 r., K 26/00), a ich wprowadzenie może być uzasadnione – a co za tym idzie dopuszczalne – jeżeli jednocześnie jest to konieczne demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Należy także podkreślić, że przepisy stanowione na poziomie rozporządzenia, oprócz tego, że nie mogą regulować podstawowych konstytucyjnych wolności i praw, muszą także spełniać warunki określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Rozporządzenie musi w związku z tym zostać wydane przez organ wskazany w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Pogląd ten wyprowadzany wprost z brzmienia powołanych zapisów Konstytucji PR ma szerokie umocowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wrażane tam tezy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, a wynika z nich, że sprzeczny z konstytucyjnym porządkiem prawnym jest sposób regulacji prawnej norm, stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, łamiący bezwzględną wyłączność ustawy w dziedzinie przepisów (regulacji) o charakterze represyjnym (sankcjonująco - dyscyplinującym) oraz wyznaczenie w rozporządzeniu wykonawczym kompletnego zarysu wprowadzanych nimi nakazów (zakazów), których naruszenie podlegało sankcjom. Brak zachowania ustawowej formy dla ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w relacji do jednoczesnego wykluczenia w tej sferze dopuszczalności subdelegacji, tj. przekazania kompetencji normodawczej innemu organowi, analogicznie do wykluczenia takiej możliwości w odniesieniu do rozporządzeń wykonawczych względem ustaw, musi prowadzić do dyskwalifikacji danego unormowania, jako sprzecznego z normą rekonstruowaną z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem ustanowione nią wymogi muszą się ziścić łącznie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 1998 r. sygn. akt U 5/97) - nie można zaakceptować rozwiązania polegającego na podjęciu interwencji prawodawczej w konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej w tej formie tworzenia prawa, która nie jest ustawą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2021r., sygn. akt II GSK 1382/21, sygn. akt II GSK 996/21, sygn. akt II GSK 1032/21, sygn. akt II GSK 1206/21, sygn. akt II GSK 1448/21, sygn. akt II GSK 1544/21, sygn. akt II GSK 1545/21, sygn. akt II GSK 1546/21, sygn. akt II GSK 1622/21). W świetle zarzutów skargi oraz przyjmowanego rozumienia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP aktualny pozostaje pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 1998 r., sygn. akt U 5/97, w którym Trybunał odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa wyjaśnił, że "wymaganie umieszczenia bezpośrednio w tekście ustawy wszystkich zasadniczych elementów regulacji prawnej musi być stosowane ze szczególnym rygoryzmem, gdy regulacja ta dotyczy władczych form działania organów administracji publicznej wobec obywateli, praw i obowiązków organu administracji i obywatela w ramach stosunku publicznoprawnego lub korzystania przez obywateli z ich praw i wolności (...)". Jak podkreśla się w piśmiennictwie a także w orzecznictwie sądowym, dla oceny zgodności sformułowania określonego przepisu prawa z wymaganiami poprawnej legislacji istotne są trzy założenia: 1) każdy przepis ograniczający konstytucyjne wolności lub prawa winien być sformułowany w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić, kto i w jakiej sytuacji podlega ograniczeniom; 2) przepis ten powinien być na tyle precyzyjny, aby zapewniona była jego jednolita wykładnia i stosowanie; 3) przepis taki powinien być tak ujęty, aby zakres jego zastosowania obejmował tylko te sytuacje, w których działający racjonalnie ustawodawca istotnie zamierzał wprowadzić regulację ograniczającą korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw (vide: Komentarz do art. 2, (w:) L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, Warszawa 2016; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2001 r., sygn. akt K 33/00, publ. OTK 2001/7/217). Co w sprawie nie może również umknąć, zgodnie z art. 22 Konstytucji RP, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei zgodnie z art. 228 ust. 1 Konstytucji RP, w sytuacjach szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające, może zostać wprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny: stan wojenny, stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej. Stan nadzwyczajny może być wprowadzony tylko na podstawie ustawy, w drodze rozporządzenia, które podlega dodatkowemu podaniu do publicznej wiadomości (ust. 2). Zasady działania organów władzy publicznej oraz zakres, w jakim mogą zostać ograniczone wolności i prawa człowieka i obywatela w czasie poszczególnych stanów nadzwyczajnych, określa ustawa (ust. 3). Na tle tych wszystkich uwag stwierdzić trzeba, że zawarte w treści art. 46b pkt 2 ustawy postanowienie dotyczące możliwości ustanowienia w rozporządzeniu czasowego ograniczenia konstytucyjnego prawa jakim jest wolność prowadzenia działalności gospodarczej zostało wprowadzone pomimo braku ogłoszenie jednego ze stanów nadzwyczajnych w rozumieniu art. 228 Konstytucji RP. Dodatkowo, upoważnienie ustawowe delegujące tę kwestię do uregulowania w rozporządzeniu naruszało zasadę wyłączności ustawy, albowiem sprowadzało się w istocie do tego, że wszystkie przedmiotowe i podmiotowe elementy ograniczenia tego prawa zostały przekazane do uregulowania w akcie podrzędnym ustawie (w rozporządzeniu). Tymczasem, w rozporządzeniu powinny być zamieszczane jedynie przepisy o charakterze technicznym, nie mające zasadniczego znaczenia z punktu widzenia praw lub wolności jednostki. Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że w upoważnieniu zawartym w art. 46b pkt 2-12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi brak jest wytycznych w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków. Ogólne i nieprecyzyjne sformułowania wskazujące na to, że wydając rozporządzenie Rada Ministrów powinna mieć "na względzie zakres stosowanych rozwiązań" i "bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego" nie spełniają wymogu konstytucyjnego wynikającego z treści art. 92 ust.1 Konstytucji RP. Upoważnienie, o którym mowa w art. 46a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zawiera wyłącznie odesłanie do ograniczeń, obowiązków i nakazów określonych w art. 46 ust.4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a więc jedynie do określonego zakresu tego przepisu i nie obejmuje warunków wprowadzenia tych ograniczeń, obowiązków i nakazów (por. także wyroki NSA z dnia 8 września 2021 r. o sygn. akt: II GSK 427/21, II GSK 602/21, II GSK 781/21 i II GSK 1010/21, oraz z dnia 19 października 2021 r. o sygn. akt: II GSK 663/21, II GSK 1137/21 i II GSK 1224/21). Należy dostrzec, że w art. 46b pkt 2 ustawy ustawodawca postanowił jedynie, że "w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców". Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko, w tym w szczególności, w powołanym wcześniej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 854/2, że wobec braku precyzyjnego określenia zakresu upoważnienia delegacji ustawowej dla tworzenia norm podrzędnych ustawie doprowadzono de facto do sytuacji, że w akcie podrzędnym ustawie istniała możliwość nieograniczonej, poza czasowością, regulacji tych ograniczeń, co odnosi się także do ograniczenia prawa do wolności gospodarczej. Doszło w ten sposób do złamania zasady określoności ustawowej. Zdaniem Sądu żadne względy praktyczne albo pragmatyczne, jak też celowość wprowadzanych rozwiązań, nie uzasadniają wykroczenia poza granice upoważnienia ustawowego. Tak więc chociaż oceniane zakazy, nakazy i ograniczenia można uznać za uzasadnione z punktu widzenia walki z pandemią, to tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., II GSK 606/21 oraz wyrok SN z dnia 29 czerwca 2021 r., II KK 255/21, CBOSA, LEX). Powyższe uwagi odnoszą się w pełni także do zakazu z § 26 ust. 11 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd uznał, że przyjęta w czasie pandemii Covid-19 technika legislacyjna stanowiła naruszenie wspomnianych wcześniej zasad legislacji i standardów ochrony praw i wolności jednostki w demokratycznie państwie prawnym. Z tych również powodów, stosując konstytucyjną zasadę z art. 178 Konstytucji RP (zasadę podlegania sędziów w sprawowaniu urzędu tylko Konstytucji oraz ustawom), Sąd odmówił zastosowania wskazanej wcześniej regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, czego przy orzekaniu nie mogły uczynić organy administracji publicznej. W tym miejscu trzeba wskazać, że w przeciwieństwie do organu administracji publicznej sąd ma kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzenia z przepisami zawartymi w aktach hierarchicznie nadrzędnych. Zawiera się w tym kompetencja sądu do oceny, czy przepis rozporządzenia, który zastosował organ administracji, jest zgodny z Konstytucją RP oraz z przepisem upoważniającym do wydania tego rozporządzenia. Ustalenie przez sąd, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją RP lub ustawowym upoważnieniem do jego wydania, obliguje Sąd do uchylenia takiej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189c k.p.a. wskazać trzeba na czasowy charakter regulacji wprowadzającej zakaz prowadzenia działalności. Okresu obowiązywania tych regulacji nie można utożsamiać z okresem, w którym możliwe jest sankcjonowanie przez organy stwierdzonych naruszeń ograniczeń wynikających z takich przepisów. Interpretowanie takich przepisów w sposób, który uniemożliwiałby stosowanie sankcji w okresie, kiedy dane ograniczenia już nie obowiązują, mimo iż zostały one naruszone w czasie gdy były aktualne, doprowadziłoby bowiem w efekcie do obchodzenia ustanowionych ograniczeń, które stałyby się w istotnym stopniu przepisami martwymi, co byłoby zarazem sprzeczne z wolą ustawodawcy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1197/21, dostępne w CBOSA). W konsekwencji nie sposób podzielić zarzutu art. 189c k.p.a. W ocenie Sądu, nie był również uzasadniony zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. W sprawie nie mamy do czynienia z prowadzeniem postępowania w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją administracyjną. Należy dostrzec, że decyzja DPWIS z dnia 27 maja 2021 r. została wydana w następstwie odwołania strony od decyzji PPIS z dnia 9 kwietnia 2021 r. o nakazie zaprzestania działalności gospodarczej w Obiekcie Szkoleniowym. Sprawa dotycząca nakazu zaprzestania działalności gospodarczej nie jest sprawą tożsamą pod względem przedmiotowym z postępowaniem dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej za delikt administracyjny. Odrębność przedmiotowa obu postępowań, a także ich odrębne cele procesowe jedynie potwierdza okoliczność, że w decyzji z dnia 27 maja 2021 r. organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 9 kwietnia 2021 r. i umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na zmianę stanu prawnego, wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861). Jak wyjaśnione zostało w tej decyzji, dokonana zmiana stanu prawnego w istotny sposób zmodyfikowała przeciwepidemiczne zakazy, nakazy i ograniczenia w obrębie działalności polegającej na prowadzeniu siłowni, klubów i centrów fitness, a także działalności związanej z organizacją zajęć sportowych. Według zmienionych przepisów, od dnia 28 maja 2021 r. (do dnia 5 czerwca 2021 r.) dopuszczalne było funkcjonowanie siłowni, klubów i centrów fitness pod warunkiem prowadzenia tego rodzaju działalności z udziałem nie więcej niż 1 osoby na 15 m2 powierzchni. W w/w okresie dopuszczono również prowadzenie działalności związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej (ujętej w PKD w dziale 93), w tym organizacji zajęć sportowych w obiektach sportowych zamkniętych, we wskazanych przypadkach i pod ściśle określonymi warunkami. Co przy tym ważne i co wyraźnie zostało zaakcentowane w decyzji z dnia 27 maja 2021 r., wydanie decyzji na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej warunkowane jest aktualnością stanu naruszenia określonych wymagań higienicznych i zdrowotnych w granicach danej sprawy administracyjnej. W przypadku postępowania prowadzonego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za popełniony delikt administracyjny pod uwagę bierze się natomiast stan prawny z chwili naruszenia prawa. Wobec odmowy zastosowania przez Sąd wyżej wymienionych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, pozostałe zarzuty podniesione w skardze uznać należy za mające drugorzędny charakter. Mając na względzie przedstawioną argumentację, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd nie stwierdził podstaw do orzekania o nieważności wydanych w sprawie decyzji mając na uwadze fakt, że organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie obowiązującego prawa. Skoro pominięte przez Sąd przepisy rozporządzenia przeciwepidemicznego obowiązywały w dacie zdarzenia (kontroli) to organ obowiązany był te przepisy zastosować. W odniesieniu do faktu zmiany stanu prawnego na dzień orzekania przez organy należy przywołać argumentację przedstawioną przez Sąd w ramach ustosunkowania się do zarzutu naruszenia art. 189c k.p.a. Jednocześnie, wobec stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, skoro brak jest podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego w sprawie, Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI