IV SA/WR 887/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-03-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyaparat słuchowyniezbędne potrzebykryterium dochodoweuznaniowość decyzjiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego, uznając, że nie stanowi on niezbędnej potrzeby bytowej.

Skarżący domagał się przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego. Organy administracji odmówiły, uznając, że posiadanie drugiego aparatu nie jest niezbędną potrzebą życiową, a posiadany już jeden aparat zapewnia wystarczający poziom komunikacji. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że pomoc społeczna ma na celu zaspokajanie niezbędnych potrzeb, a decyzja w sprawie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy.

Sprawa dotyczyła skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego. Skarżący argumentował, że potrzebuje drugiego aparatu do samodzielnego funkcjonowania, powołując się na opinię lekarską. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że posiadanie drugiego aparatu słuchowego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, ponieważ jeden posiadany aparat zapewnia już wystarczający poziom komunikacji z otoczeniem, a pomoc społeczna ma na celu zaspokajanie wyłącznie niezbędnych potrzeb. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej, potwierdził, że pomoc ta ma charakter subsydiarny i celowy, a decyzja w sprawie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a opinia lekarska potwierdziła, że drugi aparat słuchowy, choć poprawiłby komfort, nie jest warunkiem samodzielnego funkcjonowania. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie drugiego aparatu słuchowego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, jeśli posiadany już jeden aparat zapewnia wystarczający poziom komunikowania się z otoczeniem i nie jest warunkiem samodzielnego funkcjonowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii lekarskiej, która stwierdziła, że choć drugi aparat poprawiłby kontakt z otoczeniem, nie jest warunkiem samodzielnego funkcjonowania. Pomoc społeczna ma na celu zaspokajanie wyłącznie niezbędnych potrzeb, a decyzja w sprawie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.s. art. 8 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryteria dochodowe uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

u.p.s. art. 3 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa cel pomocy społecznej: zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych i umożliwianie bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka.

u.p.s. art. 3 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

Potrzeby powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

u.p.s. art. 41 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 2 § 12

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja pomocy społecznej jako instytucji polityki społecznej państwa.

u.p.s. art. 106 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 102

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 36

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 41 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 250

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Zdrowia § 1

Dotyczy wykazu wyrobów medycznych, w tym potrzeby podwójnego protezowania dla osób czynnych zawodowo.

Rozporządzenie Rady Ministrów § 1

Dotyczy zweryfikowanych kryteriów dochodowych i kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § 18

Dotyczy opłat za czynności adwokackie i kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Drugi aparat słuchowy nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, gdyż posiadany jeden aparat zapewnia wystarczający poziom komunikacji. Pomoc społeczna ma na celu zaspokajanie wyłącznie niezbędnych potrzeb. Decyzja w sprawie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola jest ograniczona do badania legalności i braku dowolności.

Odrzucone argumenty

Decyzje organów były oparte na względach pozaprawnych. Organ I instancji wywierał wpływ na lekarza dokonującego oceny potrzeby posiadania drugiego aparatu. Organy popełniły błąd ustalając wysokość dochodu skarżącego. Skarżący nie uzyskał pomocy na zakup leków, gazu i leczenie sanatoryjne.

Godne uwagi sformułowania

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Posiadany przez S. P. jeden aparat słuchowy zapewnia dostateczny poziom komunikowania się z otoczeniem. Zakup drugiego aparatu z pewnością poprawiłby kontakt chorego z otoczeniem. Nie stanowi jednak warunku samodzielnego funkcjonowania.

Skład orzekający

Tadeusz Kuczyński

przewodniczący

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

członek

Wanda Wiatkowska-Ilków

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"niezbędnej potrzeby\" w kontekście świadczeń z pomocy społecznej, zwłaszcza w przypadku dóbr o charakterze zdrowotnym, oraz zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami uznaniowymi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o pomocy społecznej, a uznaniowy charakter decyzji ogranicza jej uniwersalne zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami osoby ubiegającej się o pomoc a restrykcyjnymi kryteriami przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, co jest częstym problemem.

Czy drugi aparat słuchowy to luksus czy niezbędna potrzeba? Sąd wyjaśnia granice pomocy społecznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 887/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Tadeusz Kuczyński /przewodniczący/
Wanda Wiatkowska-Ilków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 8, art. 36, art. 41, art. 106
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia NSA: Mirosława Rozbicka -Ostrowska Sędzia WSA: Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 296,35 gr. ( dwieście dziewięćdziesiąt sześć złotych trzydzieści pięć groszy) tytułem nie opłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., na podstawie art. 8, art. 3 ust. 1 i 4, art. 36, art. 41 pkt 1, art. 102, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił przyznania S. P. specjalnego zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego.
W motywach rozstrzygnięcia organ orzekający podał, że w dniu [...] S. P. złożył wniosek o zasiłek celowy na zakup aparatu słuchowego. Jednak ten, decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił mu przyznania tego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją nr [...] z dnia [...] uchyliło wyżej wymienioną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszoinstancyjnemu. Kolegium wskazało, iż wyjaśnienia wymaga, do którego aparatu słuchowego strona ubiega się o dofinansowanie, jak i ustalenia, czy posiadanie drugiego aparatu słuchowego stanowi niezbędną potrzebę.
W dniu [...] S. P. złożył wniosek o przyznanie pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego.
Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] ustalono, iż strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem dorosłych synów, o czym świadczy wspólne dokonywanie zakupów, przygotowywanie posiłków, opłacanie rachunków. Źródłem utrzymania rodziny w miesiącu [...] były świadczenia emerytalno-rentowe, zasiłki pielęgnacyjne oraz dochód z gospodarstwa rolnego. Dochód rodziny wynosił [...]zł, co na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Dochód rodziny w [...] wynosił [...] zł, a na osobę [...] zł.
Wszyscy członkowie rodziny są osobami niepełnosprawnymi, a z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że średni miesięczny koszt zakupu leków dla rodziny wynosi [...] zł.
Tak więc, w związku z wnioskiem z dnia [...]r. oraz decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nr [...] z dnia [...] pismem z dnia [...] Dyrektor Ośrodka wyznaczył termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...]. Pomimo wyznaczonego terminu pracownik socjalny nie zastał strony w domu. Na wezwanie z dnia [...] do sprecyzowania na który aparat słuchowy S. P. oczekuje pomocy oraz ustalenia nowego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, zgłosił się on w dniu [...] informując, że oczekuje pomocy na drugi aparat słuchowy i nie zgadza, się na ustalenie terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
W związku ze zbieżnymi oczekiwaniami zgłoszonymi podaniem z dnia [...] i [...] sprawa została rozpatrzona na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...], w którym strona także wskazuje, że oczekuje pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego i wywiadu z dnia [...].
Organ I instancji podał też, że strona posiada aparat słuchowy na jedno ucho. Według opinii lekarza istnieją wskazania medyczne do zaprotezowania drugiego ucha, jednak drugi aparat nie stanowi warunku samodzielnego funkcjonowania. Posiadany przez Pana P. jeden aparat słuchowy zapewnia dostateczny poziom komunikowania się z otoczeniem.
Nadto wskazał, iż zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 12). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1), zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4).
Podstawową zasadę przyznawania świadczeń pieniężnych formułuje art. 8 ust. 1 wyżej powołanej ustawy . Zgodnie z pkt 1 i 2 tego przepisu prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art.40,41,78 i 91, przysługuje:
1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
2. osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej uwarunkowane jest zatem łącznym spełnieniem dwóch przesłanek.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1).
Kwalifikujące kryterium dochodowe dla rodziny S. P. ustalone zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł ([...] x 4 osoby=[...]zł).
W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowego wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, kryteriów ich przyznania, okresów użytkowania, a także wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi podlegającymi naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzoru zlecenia na zaopatrzenie w te wyroby i środki - wskazuje się potrzebę podwójnego protezowania wyłącznie dla osób czynnych zawodowo.
Uwzględniając przedstawione okoliczności organ orzekający uznał, że zakup drugiego aparatu słuchowego dla S. P. nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, o czym świadczy zaświadczenie lekarskie. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyznania pomocy, bowiem zadaniem pomocy społecznej jest przyznanie świadczenia na niezbędne potrzeby. Na zakup pierwszego (niezbędnego) aparatu słuchowego otrzymał on wsparcie z Narodowego Funduszu Zdrowia i Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie.
W odwołaniu od tej decyzji S.P. stwierdził, że jest ona krzywdząca i nie zgadza się z ustaleniami dotyczącymi wysokości dochodu. W kwestii pomocy na zakup aparatu słuchowego wskazał na zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stwierdzające, iż istnieje potrzeba noszenia przez niego dwóch aparatów słuchowych. Poza wymienionym dokumentem do wniosku dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego oraz kosztorys na zakup aparatu słuchowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że wnioskiem z dnia [...] S. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z prośbą o dofinansowanie do zakupu aparatu słuchowego podając, że na raty aparat kosztuje [...] zł.
W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] ustalono, że odwołujący się oczekuje pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu aparatu słuchowego w wysokości [...]zł.
Dalej Kolegium podało, że podstawową zasadę udzielania świadczeń pieniężnych formułuje art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
Zgodnie z pkt 1 i 2 tego przepisu prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje:
1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł,
zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
2. osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej
dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 12-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Według § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) ustala się następujące zweryfikowane kryteria dochodowe z pomocy społecznej:
a) osoby samotnie gospodarującej - w wysokości nieprzekraczającej 477 zł,
b) dla osoby w rodzinie - w wysokości nieprzekraczającej 351 zł.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej uwarunkowane jest zatem łącznym spełnieniem dwóch przesłanek.
Wyjątek od wyżej wskazanej zasady stanowi m.in. specjalny zasiłek celowy, unormowany w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zatem specjalny zasiłek celowy nie może zostać przyznany w kwocie wyższej niż 477 zł (dla osoby samotnie gospodarującej) lub 351 zł (dla osoby pozostającej w rodzinie). Jak wynika z treści powyższego przepisu decyzja w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i zasiłek celowy specjalny nie ma charakteru obowiązkowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących kwestii dochodu Kolegium, podobnie jak w poprzedniej decyzji z dnia [...] wyjaśniło, iż w przypadku, gdy osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostają w faktycznym związku, wspólnie zamieszkują i gospodarują, wówczas tworzą one rodzinę (art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej). W sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest członkiem rodziny dla ustalenia sytuacji materialnej tej osoby konieczne jest ustalenie wielkości dochodu rodziny, którym według art. 6 pkt 4 tej ustawy jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie, jak też ustalenie wysokości dochodu na osobę w rodzinie, tj. dochodu rodziny podzielonego przez liczbę osób, w rodzinie (art. 6 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej).
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że S. P. stanowi rodzinę wraz z żoną oraz synami. Z tego względu, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o pomocy społecznej, organ I instancji ustalając sytuację dochodową wziął pod uwagę dochód rodziny i dochód na osobę w rodzinie, a nie wyłącznie dochód strony. Wobec powyższego nie mogą zostać uwzględnione jej zarzuty dotyczące sposobu ustalenia dochodu.
Należy wskazać, iż organ rozstrzygający w sprawie specjalnego zasiłku celowego musi mieć na względzie zasady ogólne postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej. Jak stanowi art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z przepisów tych wynika, że pomoc społeczna może być udzielana, gdy dotyczy zaspokojenia niezbędnej potrzeby.
W dniu [...] S. P. podał, że
posiada jeden aparat słuchowy, a lekarz stwierdził, że potrzebny jest mu drugi aparat.
Całkowity koszt zakupu drugiego aparatu wynosi [...] zł. Do odwołania został
załączony kosztorys na wymienioną wyżej kwotę. Podkreślić należy, że dofinansowanie do zakupu drugiego aparatu słuchowego będzie odpowiadać celom pomocy społecznej, jeśli jego posiadanie stanowi niezbędną potrzebę strony. Tak więc, organ I instancji pismem z dnia [...] zwrócił się do lekarza specjalisty otolaryngologa o udzielenie informacji, czy zakup drugiego aparatu słuchowego dla S. P. stanowi niezbędną potrzebę, biorąc pod uwagę treść zaświadczenia z dnia [...], w którym lekarz stwierdził: "Wskazany zakup drugiego aparatu słuchowego konieczny do samodzielnego funkcjonowania ze względu na niedosłuch". W odpowiedzi na powyższe uzyskano informację, iż "Istnieją wskazania medyczne do zaprotezowania drugiego ucha. Zakup drugiego aparatu z pewnością poprawiłby kontakt chorego z otoczeniem. Nie stanowi jednak warunku samodzielnego funkcjonowania. Stwierdzony obustronny niedosłuch odbiorczy stopnia średniego jest dysfunkcją stałą, nie ulega poprawie. Posiadany przez S. P. jeden aparat słuchowy zapewnia dostateczny poziom komunikowania się z otoczeniem".
W ocenie organu odwoławczego, z treści powyższej opinii lekarskiej jednoznacznie wynika, że zakup drugiego aparatu słuchowego dla strony nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, bowiem posiadanie tego aparatu nie jest warunkiem samodzielnego funkcjonowania i już posiadanie jednego aparatu zapewnia dostateczny poziom komunikowania się z otoczeniem. Zatem dofinansowanie do zakupu drugiego aparatu słuchowego nie odpowiada celom pomocy społecznej. W konsekwencji nie można też stwierdzić, aby udzielenie tej pomocy było szczególnie uzasadnione, a zatem nie wystąpiła przesłanka do przyznania specjalnego zasiłku celowego.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący sformułował zarzuty dotyczące kierowania się przy rozpatrywaniu sprawy przez organy obydwu instancji względami pozaprawnymi i wywierania przez organ I instancji wpływu na lekarza, który dokonywał oceny kwestii potrzeby posiadania przez niego drugiego aparatu słuchowego.
Podniósł, że podczas badania zostało stwierdzone, że potrzebuje dwóch aparatów oraz, że jest chory i niepełnsprawny.
Nadto dodał, że nie uzyskał pomocy z opieki społecznej na zakup leków, gazu i leczenie sanatoryjne. Przedstawił wysokość opłat za wodę i światło oraz wskazał że musi żyć za [...] zł miesięcznie. Zaznaczył również, podobnie jak w odwołaniu, iż organy popełniły błąd ustalając wysokość jego dochodu
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej.
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), dalej: ustawa.
Jej art. 3 ust. 1 mówi, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisu tego wynika ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej, gdyż mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania (art. 3 ust. 2 ustawy).
Podkreślić też trzeba, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Inaczej mówiąc, możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwienia sprawy.
Z kolei w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy zostały ściśle określone kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Przepis ten również ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności.
W rozważanej sprawie niewątpliwie kryterium dochodowe na osobę w rodzinie S. P., na którą składają się żona i dwaj synowie, zostało przekroczone. Z analizy jej akt wynika, że na osobę w tej rodzinie przypada miesięcznie kwota wyższa, aniżeli kwota przewidziana w ustawie będącej podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia, zweryfikowana następnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r, w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), a więc, dla osoby w rodzinie kwota w wysokości nieprzekraczającej 351 zł (§1 pkt 1 lit. b).
Niemniej jednak, po myśli art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, tj. zasiłek w kwocie nie wyższej niż 477 zł lub jak w rozważanym przypadku nie wyższej niż 351 zł. Z tego wynika, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że jego argumentacja w kwestii udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a zajęte stanowisko w tym zakresie powinno znaleźć, stosownie do art. 107 kpa, odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.
Ponieważ z powoływanych na wstępie przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że pomoc społeczna może być udzielona, jeśli dotyczy zaspokojenia niezbędnej potrzeby, zatem wobec oświadczenia skarżącego o posiadaniu jednego aparatu słuchowego, oraz o potrzebie kupna drugiego, na który wnioskowane świadczenie jest mu niezbędne, a także mimo przedstawienia przez niego zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] mówiącego o tym, iż drugi aparat słuchowy jest konieczny do jego samodzielnego funkcjonowania Sąd, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdził, że organy tę sprawę rozpoznające w niczym wskazanym do tej pory przepisom prawa nie uchybiły. W sposób wiarygodny wykazały, że zakup kolejnego aparatu słuchowego przez S. P. nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, co potwierdza opinia lekarza specjalisty otolaryngologa z dnia [...], który wskazał, że z pewnością istnieją przesłanki do zaprotezowania skarżącemu drugiego ucha, co poprawiłoby jego kontakt z otoczeniem, jednakże nie stanowi to warunku samodzielnego funkcjonowania. Posiadany zaś przez niego obecnie aparat słuchowy pozwala na dostateczne komunikowanie się z otoczeniem.
Słuszny stąd wniosek organów decyzyjnych, że dofinansowanie do drugiego aparatu słuchowego skarżącego nie odpowiada celom pomocy społecznej i nie znajduje uzasadnienia.
Uznaniowy charakter decyzji (...) sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny ich kontrola jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29).
Reasumując wskazać należy, że Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1348/ w związku z art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI