IV SA/Wr 878/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że organy nie wykazały jednoznacznie, czy internat, w którym przebywa dziecko, jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy.
Skarżąca U.S. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T.S., legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły świadczenia, wskazując, że córka przebywa w internacie przez 5 dni w tygodniu, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, wyłącza prawo do świadczenia. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie wykazały one jednoznacznie, czy internat spełnia definicję placówki zapewniającej całodobową opiekę, a także nie rozważyły okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz córki skarżącej, T.S., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W tym przypadku córka skarżącej uczęszczała do Centrum Kształcenia i Rehabilitacji we Wrocławiu i przebywała w internacie od poniedziałku do piątku. Skarżąca argumentowała, że decyzje są krzywdzące i stanowią barierę dla rozwoju córki, a pobyt w internacie wiąże się z dodatkowymi obciążeniami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny, czy internat, w którym przebywała córka, kwalifikuje się jako placówka zapewniająca całodobową opiekę w rozumieniu ustawy. Sąd wskazał na definicje zawarte w ustawie i podkreślił, że pojęcia takie jak 'specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy' i 'placówka opiekuńczo-wychowawcza' nie są tożsame. Ponadto, organy nie rozważyły sytuacji, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców w okresach wolnych od nauki (wakacje, ferie, choroba), co również mogłoby wpływać na prawo do świadczenia. Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ nie wykaże jednoznacznie, że internat spełnia definicję placówki zapewniającej całodobową opiekę w rozumieniu ustawy, a także nie rozważy okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż internat jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy, a także nie uwzględniły okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przesłanka wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku pobytu dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji.
u.ś.r. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
u.ś.r. art. 17 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Możliwość przyznawania świadczenia za niepełne miesiące kalendarzowe.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak orzekania w przedmiocie wykonania decyzji uchylonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały jednoznacznie, że internat jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy. Organy nie rozważyły okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców (wakacje, ferie, choroba). Niewłaściwa kwalifikacja internatu do kategorii placówek wymienionych w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobyt dziecka w internacie przez 5 dni w tygodniu.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji przytaczając treść powyższego przepisu jako podstawę rozstrzygnięcia nie wykazały w sposób jednoznaczny dlaczego internat w którym przebywa T. S. został uznany za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w myśl tego artykułu. Używane zatem w ustawie pojęcia 'specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy' (pkt.18) i 'placówka opiekuńczo-wychowawczą' (pkt.7) nie są pojęciami tożsamymi.
Skład orzekający
Alojzy Wyszkowski
sprawozdawca
Jolanta Sikorska
przewodniczący
Wanda Wiatkowska-Ilków
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście pobytu dziecka w placówkach zapewniających całodobową opiekę, zwłaszcza w przypadku internatów szkolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu dziecka w internacie przy centrum kształcenia i rehabilitacji, a także wymaga analizy definicji placówek całodobowych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego dostępności w specyficznych sytuacjach życiowych, co może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji oraz dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i socjalnym.
“Czy pobyt dziecka w internacie pozbawia rodzica świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
pomoc społeczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 878/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-08-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Jolanta Sikorska /przewodniczący/ Wanda Wiatkowska-Ilków Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 77, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Wanda Wiatkowska-Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla decyzję I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie Dnia [...] decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza D. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Nr [...] z r. odmówiono przyznania U. S. świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. S. ur. [...] r., W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wywiadu środowiskowego wynika, że Strona jest mężatką i wraz z mężem wychowuje dwoje dzieci. W dniu [...] r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. - od [...] r. Dochód rodziny za [...] r. nie przekracza kryterium ustawowego. Córka T. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z posiadanej dokumentacji wynika, że córka od [...] r. będzie kontynuowała naukę na poziomie szkoły średniej w Centrum Kształcenia i Rehabilitacji. Placówka zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu. Organ I instancji podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobie, która rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie zatem pobyt córki poza domem przez 5 dni w tygodniu nie uniemożliwia podjęcia przez rodzica pracy zawodowej. Od decyzji U. S. wniosła odwołanie, w którym zarzuca, że decyzja jest krzywdząca i stanowi barierę dla rozwoju umiejętności córki. Ze względu na duże osiągnięcia sportowe zdecydowała się wraz z mężem na zapewnienie córce nauki poza miejscem zamieszkania. Wożą córkę do szkoły we W. w poniedziałki rano, a odbierają w piątki po lekcjach. Zapewnienie jej pobytu w internacie i wyżywienia jest dodatkowym obciążeniem finansowym. Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podając, że zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Stwierdzono, że o ile U. S. spełnia wymagania uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T., wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy (córka zaliczona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. z dnia [...] r. do znacznego stopnia niepełnosprawności) to świadczenie to nie przysługuje, bowiem jak wynika z zaświadczenia Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Niepełnosprawnych we W. z dnia [...] r. nr [...] uczęszcza do kl. [...] Liceum Ogólnokształcącego i przebywa w internacie od poniedziałku do piątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powołała się na okoliczności podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Skargę należy uznać za zasadną. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do ustalenia czy pobyt w internacie prowadzonym prawdopodobnie co nie wynika jasno z przedstawionego zaświadczenia przy Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Niepełnosprawnych we W. dziecka strony stanowi przesłankę utraty uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie bowiem do art.17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) świadczenia pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Organy administracji przytaczając treść powyższego przepisu jako podstawę rozstrzygnięcia nie wykazały w sposób jednoznaczny dlaczego internat w którym przebywa T. S. został uznany za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w myśl tego artykułu. Art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera określenia do której z wymienionych kategorii instytucji zaliczono przedmiotowy internat. Podkreślenia wymaga istnienie w pkt 18 cyt. powyżej artykułu definicji szkoły, przez która stosując ustawę należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Używane zatem w ustawie pojęcia "specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy" (pkt.18) i "placówka opiekuńczo-wychowawczą" (pkt.7) nie są pojęciami tożsamymi. Ponadto organy administracji odmawiając skarżącej w sposób kategoryczny przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie wzięły pod uwagę ewentualnych okoliczności, takich, że w czasie wakacji letnich oraz ferii zimowych i wiosennych, a także w czasie choroby uniemożliwiającej naukę w szkole, dziecko znajduje pod opieką matki (rodziców) i w tym czasie nie przebywa w żadnej instytucji czy placówce zapewniającej mu jakąkolwiek opiekę. Mając zaś na uwadze treść ust. 4 art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zauważyć wypada, że przedmiotowy dodatek może przysługiwać także za niepełne miesiące kalendarzowe, chociaż oczywiście tylko w sytuacjach, gdy spełnione są w tym zakresie przesłanki ustawowe, co powinno być przedmiotem ustaleń organu. Jak wyżej wskazano należy dokonać wnikliwej analizy co do charakteru internatu, w którym przebywa córka strony jako instytucji w myśl art.17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkowało koniecznością uchylenia wydanej w sprawie decyzji jako podjętej z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa. Zatem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dzieckiem z przyczyn powyżej przytoczonych zostały wydane z naruszeniem zasad i przepisów procedury administracyjnej , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku. Mając na względzie z jednej strony treść wydanego w sprawie wyroku, z drugiej zaś treść zaskarżonej decyzji jako nie tworzącej po stronie żadnych praw Sąd na podstawie art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzekł, w przedmiocie wykonaniu decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI