IV SA/Wr 878/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-08-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjnepomoc społecznaniepełnosprawnośćopieka nad dzieckieminternatplacówka całodobowaustawa o świadczeniach rodzinnychpostępowanie administracyjneprawo rodzinne

WSA uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że organy nie wykazały jednoznacznie, czy internat, w którym przebywa dziecko, jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy.

Skarżąca U.S. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T.S., legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły świadczenia, wskazując, że córka przebywa w internacie przez 5 dni w tygodniu, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, wyłącza prawo do świadczenia. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie wykazały one jednoznacznie, czy internat spełnia definicję placówki zapewniającej całodobową opiekę, a także nie rozważyły okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz córki skarżącej, T.S., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W tym przypadku córka skarżącej uczęszczała do Centrum Kształcenia i Rehabilitacji we Wrocławiu i przebywała w internacie od poniedziałku do piątku. Skarżąca argumentowała, że decyzje są krzywdzące i stanowią barierę dla rozwoju córki, a pobyt w internacie wiąże się z dodatkowymi obciążeniami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny, czy internat, w którym przebywała córka, kwalifikuje się jako placówka zapewniająca całodobową opiekę w rozumieniu ustawy. Sąd wskazał na definicje zawarte w ustawie i podkreślił, że pojęcia takie jak 'specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy' i 'placówka opiekuńczo-wychowawcza' nie są tożsame. Ponadto, organy nie rozważyły sytuacji, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców w okresach wolnych od nauki (wakacje, ferie, choroba), co również mogłoby wpływać na prawo do świadczenia. Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ nie wykaże jednoznacznie, że internat spełnia definicję placówki zapewniającej całodobową opiekę w rozumieniu ustawy, a także nie rozważy okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż internat jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy, a także nie uwzględniły okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Przesłanka wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku pobytu dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji.

u.ś.r. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

u.ś.r. art. 17 § ust. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Możliwość przyznawania świadczenia za niepełne miesiące kalendarzowe.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak orzekania w przedmiocie wykonania decyzji uchylonej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały jednoznacznie, że internat jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy. Organy nie rozważyły okresów, gdy dziecko przebywa pod opieką rodziców (wakacje, ferie, choroba). Niewłaściwa kwalifikacja internatu do kategorii placówek wymienionych w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobyt dziecka w internacie przez 5 dni w tygodniu.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji przytaczając treść powyższego przepisu jako podstawę rozstrzygnięcia nie wykazały w sposób jednoznaczny dlaczego internat w którym przebywa T. S. został uznany za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w myśl tego artykułu. Używane zatem w ustawie pojęcia 'specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy' (pkt.18) i 'placówka opiekuńczo-wychowawczą' (pkt.7) nie są pojęciami tożsamymi.

Skład orzekający

Alojzy Wyszkowski

sprawozdawca

Jolanta Sikorska

przewodniczący

Wanda Wiatkowska-Ilków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście pobytu dziecka w placówkach zapewniających całodobową opiekę, zwłaszcza w przypadku internatów szkolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu dziecka w internacie przy centrum kształcenia i rehabilitacji, a także wymaga analizy definicji placówek całodobowych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego dostępności w specyficznych sytuacjach życiowych, co może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji oraz dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i socjalnym.

Czy pobyt dziecka w internacie pozbawia rodzica świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia.

Sektor

pomoc społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 878/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/
Jolanta Sikorska /przewodniczący/
Wanda Wiatkowska-Ilków
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Wanda Wiatkowska-Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla decyzję I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Dnia [...] decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza D. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Nr [...] z r. odmówiono przyznania U. S. świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. S. ur. [...] r., W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wywiadu środowiskowego wynika, że Strona jest mężatką i wraz z mężem wychowuje dwoje dzieci. W dniu [...] r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. - od [...] r. Dochód rodziny za [...] r. nie przekracza kryterium ustawowego. Córka T. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z posiadanej dokumentacji wynika, że córka od [...] r. będzie kontynuowała naukę na poziomie szkoły średniej w Centrum Kształcenia i Rehabilitacji. Placówka zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu.
Organ I instancji podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobie, która rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie zatem pobyt córki poza domem przez 5 dni w tygodniu nie uniemożliwia podjęcia przez rodzica pracy zawodowej.
Od decyzji U. S. wniosła odwołanie, w którym zarzuca, że decyzja jest krzywdząca i stanowi barierę dla rozwoju umiejętności córki. Ze względu na duże osiągnięcia sportowe zdecydowała się wraz z mężem na zapewnienie córce nauki poza miejscem zamieszkania. Wożą córkę do szkoły we W. w poniedziałki rano, a odbierają w piątki po lekcjach. Zapewnienie jej pobytu w internacie i wyżywienia jest dodatkowym obciążeniem finansowym.
Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podając, że zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej.
Stwierdzono, że o ile U. S. spełnia wymagania uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T., wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy (córka zaliczona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. z dnia [...] r. do znacznego stopnia niepełnosprawności) to świadczenie to nie przysługuje, bowiem jak wynika z zaświadczenia Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Niepełnosprawnych we W. z dnia [...] r. nr [...] uczęszcza do kl. [...] Liceum Ogólnokształcącego i przebywa w internacie od poniedziałku do piątku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powołała się na okoliczności podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Skargę należy uznać za zasadną.
Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do ustalenia czy pobyt w internacie prowadzonym prawdopodobnie co nie wynika jasno z przedstawionego zaświadczenia przy Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Niepełnosprawnych we W. dziecka strony stanowi przesłankę utraty uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie bowiem do art.17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) świadczenia pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
Organy administracji przytaczając treść powyższego przepisu jako podstawę rozstrzygnięcia nie wykazały w sposób jednoznaczny dlaczego internat w którym przebywa T. S. został uznany za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w myśl tego artykułu. Art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera określenia do której z wymienionych kategorii instytucji zaliczono przedmiotowy internat. Podkreślenia wymaga istnienie w pkt 18 cyt. powyżej artykułu definicji szkoły, przez która stosując ustawę należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Używane zatem w ustawie pojęcia "specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy" (pkt.18) i "placówka opiekuńczo-wychowawczą" (pkt.7) nie są pojęciami tożsamymi. Ponadto organy administracji odmawiając skarżącej w sposób kategoryczny przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie wzięły pod uwagę ewentualnych okoliczności, takich, że w czasie wakacji letnich oraz ferii zimowych i wiosennych, a także w czasie choroby uniemożliwiającej naukę w szkole, dziecko znajduje pod opieką matki (rodziców) i w tym czasie nie przebywa w żadnej instytucji czy placówce zapewniającej mu jakąkolwiek opiekę. Mając zaś na uwadze treść ust. 4 art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zauważyć wypada, że przedmiotowy dodatek może przysługiwać także za niepełne miesiące kalendarzowe, chociaż oczywiście tylko w sytuacjach, gdy spełnione są w tym zakresie przesłanki ustawowe, co powinno być przedmiotem ustaleń organu. Jak wyżej wskazano należy dokonać wnikliwej analizy co do charakteru internatu, w którym przebywa córka strony jako instytucji w myśl art.17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkowało koniecznością uchylenia wydanej w sprawie decyzji jako podjętej z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa.
Zatem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dzieckiem z przyczyn powyżej przytoczonych zostały wydane z naruszeniem zasad i przepisów procedury administracyjnej , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.
Mając na względzie z jednej strony treść wydanego w sprawie wyroku, z drugiej zaś treść zaskarżonej decyzji jako nie tworzącej po stronie żadnych praw Sąd na podstawie art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzekł, w przedmiocie wykonaniu decyzji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI