II SA/WR 726/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnepraca przymusowadeportacjaniekonstytucyjność przepisuTrybunał Konstytucyjnytermin składania wnioskówwznowienie postępowaniauchylenie decyzjikombatanciII SA/WR 726/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że przepis stanowiący podstawę umorzenia (termin składania wniosków) został uznany za niekonstytucyjny.

Sprawa dotyczyła wniosku o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej, który został umorzony przez organ administracji z powodu złożenia go po terminie. Skarżący podniósł, że dokumenty potwierdzające pracę otrzymał z opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję umarzającą postępowanie, ponieważ przepis prawny określający termin składania wniosków został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi B. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Organ umorzył postępowanie, ponieważ wniosek został złożony po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Skarżący argumentował, że dokumenty potwierdzające jego pracę przymusową otrzymał z opóźnieniem. Sąd, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02) przepis art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy został uznany za niezgodny z Konstytucją. Skoro przepis ten stanowił podstawę umorzenia postępowania, a został uznany za niekonstytucyjny, sąd uznał, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis uznany za niekonstytucyjny nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, a jego zastosowanie uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skoro przepis art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym, na podstawie którego organ umorzył postępowanie z powodu złożenia wniosku po terminie, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, to istnieją podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję umarzającą postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.ś.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

P.p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.p.s.a. art. 145 a § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.N.S.A. art. 22 § ust. 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

P.o.u.s.a.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.N.S.A. art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym, stanowiący podstawę umorzenia postępowania z powodu przekroczenia terminu, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany prze Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, wznowienie postępowania administracyjnego, uchylanie decyzji na podstawie orzeczeń TK."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje zostały wydane na podstawie przepisów uznanych później za niekonstytucyjne i postępowanie nie zostało zakończone przed ogłoszeniem orzeczenia TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na zakończone postępowania administracyjne i sądowe, nawet jeśli pierwotnie zostały one oparte na przepisach uznanych za wadliwe. Jest to ważny przykład ochrony praw jednostki w obliczu zmian prawnych.

Niekonstytucyjny przepis zniweczył decyzję urzędu: jak wyrok TK ratuje prawa obywateli.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 726/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Lidia Serwiniowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia : Asesor WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r . na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi . B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz B. B. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) , utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku B. B. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, wniesionego po upływie terminu.
Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B. B. podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie, ponieważ dokumentów potwierdzające jego pracę przymusową otrzymał dopiero w [...]r..
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje :
Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.153, poz. 1271 ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego ( przesłanką wznowienia ), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. , sygn. akt P 24/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 , poz. 395 ze zm) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust 1 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r. Nr 110 , poz. 1060 ).
Przepis art. 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym ( ... ) stanowił, że wnioski o których mowa w ust. 1, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r.
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany prze Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27 / 00 , OSNZU 2001 / 10 / 331).
Przepis art. 4 ust 5 ustawy oświadczeniu pieniężnym ( ... ) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania tego rodzaju świadczenia gdyż wniosek o jego przyznanie został wniesiony po dniu [...]r.
Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa ) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających ( ... ).
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI