IV SA/Wr 862/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-03-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjapostępowanie kwalifikacyjnenieposzlakowana opiniasłużba w policjikontrola administracyjnauzasadnienie aktuprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił akt Komendanta Policji o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego kandydata do służby, uznając brak wystarczającego uzasadnienia.

Skarżący D.B. zaskarżył akt Komendanta Wojewódzkiego Policji o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko policjanta, zarzucając brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Sąd uznał, że akt ten, mimo że nie jest decyzją, podlega kontroli administracyjnej i wymagał szczegółowego uzasadnienia. Ponieważ organ nie przedstawił go w akcie, a jedynie w późniejszej korespondencji i odpowiedzi na skargę, sąd uchylił zaskarżony akt, zobowiązując organ do ponownego przeprowadzenia postępowania z należytym uzasadnieniem.

Skarżący D.B. wniósł skargę na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2021 r., który informował o odstąpieniu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko policjanta. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez wybiorcze zgromadzenie materiału dowodowego, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz przyjęcie błędnej podstawy prawnej. Podkreślił, że akt nie został mu należycie doręczony i nie zawierał szczegółowych przyczyn odstąpienia, w szczególności wskazania, dlaczego nie spełnia on kryterium „nieposzlakowanej opinii”. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że odstąpienie od postępowania nastąpiło z powodu niespełnienia przez kandydata wymogu nieposzlakowanej opinii, co wynikało z faktu, iż toczyło się wobec niego postępowanie karne zakończone warunkowym umorzeniem. Organ argumentował, że warunkowe umorzenie stwierdza popełnienie przestępstwa, a pojęcie „nieposzlakowanej opinii” wykracza poza ocenę zachowań pracowniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że akt informujący o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego, choć nie jest decyzją, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami k.p.a., organ był zobowiązany do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i należytego uzasadnienia swojego aktu. Sąd stwierdził, że zaskarżony akt nie zawierał wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a późniejsza korespondencja i argumentacja organu w odpowiedzi na skargę nie mogły sanować tych braków. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżony akt, zobowiązując organ do ponownego przeprowadzenia postępowania i prawidłowego uzasadnienia ewentualnego aktu o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, taki akt podlega kontroli sądu administracyjnego jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień wynikających z przepisów prawa i musi być należycie uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że akt informujący o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego, mimo braku formalnego charakteru decyzji, jest czynnością administracyjną dotyczącą uprawnień kandydata i podlega kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, organ był zobowiązany do jego wyczerpującego uzasadnienia, czego nie uczynił w zaskarżonym akcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p. art. 25 § 1

Ustawa o Policji

Określa wymagania, jakie musi spełnić kandydat do służby w Policji, w tym posiadanie nieposzlakowanej opinii.

u.p. art. 25 § 5

Ustawa o Policji

Określa przypadki, w których organ odmawia poddania kandydata postępowaniu kwalifikacyjnemu lub odstępuje od jego prowadzenia, w tym niespełnienie wymagań określonych w ust. 1.

u.p. art. 25 § 5

Ustawa o Policji

Wskazana jako podstawa prawna odstąpienia od postępowania kwalifikacyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranych dowodów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg uzasadnienia aktu administracyjnego.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiot kontroli sądów administracyjnych (akty inne niż decyzje i postanowienia).

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi na akt.

p.p.s.a. art. 53 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Terminowość wniesienia skargi.

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo groźby karalnej (wspomniane w kontekście postępowania karnego skarżącego).

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo zniewagi (wspomniane w kontekście postępowania karnego skarżącego).

k.k. art. 151 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo nakłaniania do samobójstwa (wspomniane w kontekście postępowania karnego skarżącego).

k.k. art. 66

Kodeks karny

Instytucja warunkowego umorzenia postępowania.

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.

Dz.U. 2020 poz. 1271 art. 44

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji

Reguluje terminy ponownego przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego po odstąpieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego nie zawierał wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Późniejsza korespondencja i wyjaśnienia organu nie mogły sanować braków formalnych zaskarżonego aktu.

Godne uwagi sformułowania

akt z zakresu administracji publicznej nieposzlakowana opinia pojęcie wykraczające poza ocenę zachowań pracowniczych warunkowe umorzenie postępowania karnego jest prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym popełnienie przestępstwa

Skład orzekający

Katarzyna Radom

przewodniczący

Marta Pająkiewicz-Kremis

sprawozdawca

Tomasz Świetlikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia aktów administracyjnych w postępowaniach kwalifikacyjnych, interpretacja pojęcia 'nieposzlakowanej opinii' w kontekście służby w Policji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kwalifikacyjnej do służby w Policji; ocena 'nieposzlakowanej opinii' jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rekrutacji do służb mundurowych – kryterium 'nieposzlakowanej opinii' i wymogów formalnych postępowania. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych.

Czy warunkowe umorzenie karnej przeszłości zamyka drogę do służby w Policji? Sąd bada uzasadnienie odmowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 862/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1971/22 - Wyrok NSA z 2024-11-12
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
_Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 25 ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi D. B. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2021 r. nr L.Dz. DS-1111-755/20 w przedmiocie odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego uchyla zaskarżony akt.
Uzasadnienie
D. B. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2021 r. nr L. Dz. DS.-1111-755/20, informujący go tym, że przełożony właściwy w sprawie postępowania kwalifikacyjnego odstąpił od prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania kwalifikacyjnego na podstawie art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360).
Wywiedzioną na ten akt skargę skarżący uzasadniał naruszeniem następujących przepisów prawa:
- art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) poprzez wybiorcze zgromadzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do ustalenia, że skarżący "spełnia kryteria do prowadzenia i zakończenia postępowania kwalifikacyjnego" przed przyjęciem do służby w Policji;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego do wydania aktu i wskazania powodów faktycznego odstąpienia organu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego;
- art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie błędnej podstawy prawnej odstąpienia od postępowania kwalifikacyjnego.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu do dokończenia postępowania kwalifikacyjnego.
W rozwinięciu argumentacji skargi skarżący podniósł, że z treścią zaskarżonego aktu zapoznał się dopiero pod koniec marca, albowiem pismo z dnia 21 stycznia 2021 r. nie zostało doręczone skarżącemu za pokwitowaniem przez operatora pocztowego a na adres email. Skarżący zaakcentował, że przy składaniu dokumentów inicjujących postępowanie kwalifikacyjne o przyjęcie do służby w Policji nie wnosił o doręczanie mu pism w formie elektronicznej, ani też nie wyraził zgody na doręczanie mu pism w tym postępowaniu za pomocą tego rodzaju środków. Wyjaśnił, że wcześniej, faktycznie wymienił ze starszym specjalistą Wydziału Doboru Szkolenia KWP we Wrocławiu – S. B. kilka wiadomości poprzez skrzynkę e-mail, jednak wiadomości te były natury organizacyjnej. Podkreślił, że ostatnią wiadomością mailową była informacja skarżącego z dnia 5 stycznia 2021 r. o tym, iż zakończył on badanie lekarskie z wynikiem pozytywnym oraz że orzeczenie komisji zostanie przesłane do KWP Wrocław w terminie 14 dni. Zwrócił uwagę, że od tego momentu skarżący oczekiwał na oficjalną informację o przyjęciu do Policji, albowiem komisja lekarska była ostatnim etapem postępowania kwalifikacyjnego.
W dalszej części skargi skarżący wskazał, że po zasięgnięciu opinii prawnej, pismem z dnia 16 kwietnia 2021 r., zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z prośbą o wskazanie podstawy faktycznej od odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. W tym, o wskazanie, która z przesłanek wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji nie została przez niego spełniona. Skarżący podkreślił, że we wspomnianym piśmie powołał się na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Strzelinie z dnia 27 lipca 2020 r. w sprawie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, "wydające skarżącemu nienaganną opinię".
Następnie wskazał, że w piśmie z dnia 30 kwietnia 2021 r. Naczelnik Wydziału Doboru Szkolenia KWP we Wrocławiu udzielił stronie odpowiedzi, że chodziło o przesłankę nieposzlakowanej opinii.
W ramach przedstawionej w skardze argumentacji skarżący opisał kolejną korespondencję prowadzoną z Komendantem Wojewódzkim Policji we Wrocławiu konstatując, że ani w zaskarżonym akcie, ani w kolejnych pismach kierowanych do skarżącego organ nie uzasadnił w sposób szczegółowy i wyczerpujący przyczyny odstąpienia od postępowania kwalifikacyjnego, tj. nie wskazał jakie dokumenty zadecydowały o tym, że nie uznano zgłoszonej przez stronę kandydatury do służby w Policji z uwagi na brak przesłanki "nieposzlakowanej opinii".
W skardze skarżący również nadmienił, że wcześniej, służbę w Policji pełnił do 31 maja 2019 r. Wskazał, że został zwolniony z tej służby z uwagi na upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia, spowodowanego prowadzonym wobec niego postępowaniem karnym, które zakończyło się w dniu 7 maja 2019 r. wydaniem wyroku warunkowo umarzającego to postępowanie.
Zwrócił także uwagę, że pogląd co do tego, iż organ prowadzący postępowanie kwalifikacyjne powinien wnikliwie przeanalizować zebrane w sprawie dowody oraz wydany akt prawidłowo uzasadnić został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 80/21 (prawidłowa sygn. akt tego wyroku to III SA/Gl 80/21 – przypis Sądu).
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w dniu 30 czerwca 2020 r. skarżący złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu podanie o przyjęcie do służby. W związku z powyższym w stosunku do w/w wszczęto postępowanie kwalifikacyjne.
W dniu 19 stycznia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wyraził zgodę na odstąpienie od procedury kwalifikacyjnej w stosunku do skarżącego z powodu niespełnienia przez niego wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. z powodu braku posiadania przez kandydata nieposzlakowanej opinii.
Pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. roku poinformowano kandydata o zaistniałej sytuacji. Skarżący pismem z dnia 16 kwietnia 2021 roku zwrócił się z wnioskiem o wskazanie podstawy faktycznej odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 roku działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu Naczelnik Wydziału Doboru i Szkolenia KWP we Wrocławiu poinformował skarżącego o przyczynach odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, braku spełnienia jednego wymogów formalnych określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii.
W kolejnych miesiącach Pan D. B. składał do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu pisma, w których wnosił o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji oraz ponowne przeanalizowanie sprawy odstąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji.
Ostatecznie, pismem z dnia 30 października 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu poinformował skarżącego o przebiegu postępowania kwalifikacyjnego, wyjaśniając jednocześnie pozostałe wątpliwości strony w tym zakresie.
Jak dalej wskazano w odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu w dniu 19 stycznia 2021 roku odstąpił od dalszego prowadzenia procedury kwalifikacyjnej w stosunku do skarżącego z powodu niespełnienia przez niego wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji tj. z powodu braku posiadania przez kandydata nieposzlakowanej opinii. Wskazał, że o fakcie tym poinformowano stronę pismem z dnia 21 stycznia 2021 roku, a następnie w pismach z dnia 30 kwietnia 2021 roku, 17 czerwca 2021 roku i 20 października 2021 roku wyjaśniono motywy takiego rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu.
Wyjaśniono, że organ w toku postępowania kwalifikacyjnego ustalił, że w wobec skarżącego toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 190 § 1 k.k., art. 216 § 1 k.k. oraz z art. 151 § 2 k.k., które ostatecznie zakończyło się wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2019 roku, w którym postępowanie karne wobec skarżącego zostało warunkowo umorzone na okres 2 lat próby. Z uwagi na to rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu uznał, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji tj. nie posiada nieposzlakowanej opinii. Wskazano, że że instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego jest prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym popełnienie przestępstwa. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji z art. 66 kk jest stwierdzenie popełnienia czynu zabronionego i uznanie, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne.
Dalej przedstawiono wykładnię pojęcia "nieposzlakowanej opinii" podkreślając, że powszechnie przyjmuje się, że kryterium nieposzlakowanej opinii jest pojęciem wykraczającym poza ocenę zachowań związanych ze stosunkiem pracy. Kryterium to zakłada dopuszczalność oceny zarówno zachowań pracowniczych, jak i z punktu widzenia respektowania przez kandydata na policjanta norm etycznych w sytuacjach niezwiązanych bezpośrednio z pracą.
Na wezwanie Sądu, pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu nadesłał wraz z pismem przewodnim z dnia 26 stycznia 2022 r.:
- wydruk korespondencji mejlowej kierowanej do strony z dnia 25 stycznia 2021 r., a dotyczącej postępowania kwalifikacyjnego;
- potwierdzenie nadania i odbioru pisma z dnia 30 kwietnia 2021 r.;
- potwierdzenie nadania i odbioru pisma z dnia 17 czerwca 2021 r.;
- potwierdzenie nadania i odbioru pisma z dnia 20 października 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) przedmiotem sądowej kontroli administracji publicznej wykonywanej przez sądy administracyjne są wydawane przez organy inne akty (niebędące decyzjami lub postanowieniami) i podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści art. 146 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt uchyla ten akt, a uwzględniając skargę na czynność stwierdza bezskuteczność czynności. Z kolei zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 21 stycznia 2021 r., informujące skarżącego o tym, że przełożony właściwy w sprawie postępowania kwalifikacyjnego odstąpił od prowadzenia w stosunku do niego postępowania kwalifikacyjnego dotyczącego przyjęcia do służby Policji. Pismo to – jak to trafnie oceniły obie strony sporu – należy traktować jako akt z zakresu administracji publicznej, albowiem jest to ono skierowane na zewnętrz, do podmiotu indywidualnego spoza struktury organizacyjnej organu administracji publicznej, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że procedura kwalifikacyjna dotycząca przyjęcia do służby w Policji posiada przymiot postępowania o charakterze administracyjnym, a podejmowany przez przełożonego właściwego w sprawie postępowania kwalifikacyjnego akt na podstawie art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji podlega kontroli sądu administracyjnego. Niniejsza sprawa jest zatem bezspornie sprawą z zakresu administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego pod względem legalności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3044/12, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.p; dalej powoływanej jako CBOSA ). Terminowość wniesienia skargi Sąd przyjął na podstawie art. 53 § 2 p.p.s.a. zdanie drugie. W ocenie Sądu, podniesione w skardze okoliczności uzasadniały zastosowanie tego przepisu, przy uwzględnieniu prawa do sądu.
W punkcie wyjścia do dalszych rozważań należy wskazać, że w zaskarżonym akcie, informującym skarżącego o odstąpieniu od prowadzenia w stosunku do niego postępowania kwalifikacyjnego związanego z przyjęciem do służby w Policji, wskazano przepis art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji.
Stosując wykładnię systemową wewnętrzną należy wskazać, że powołana w zaskarżonym akcie norma prawna (art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji) jest częścią przepisu, który określa wymagania, jakie musi spełnić każda z osób ubiegających się o przyjęcie do służby oraz który odnosi się do kwestii postępowania kwalifikacyjnego.
Przepis ten stanowi, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).
Stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o Policji, przyjęcie kandydata do służby w Policji następuje po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego mającego na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Policji oraz określenie jego predyspozycji do pełnienia tej służby. Postępowanie kwalifikacyjne, z zastrzeżeniem ust. 3, składa się z następujących etapów:
1) złożenie podania o przyjęcie do służby, kwestionariusza osobowego kandydata do służby, a także dokumentów stwierdzających wymagane wykształcenie i kwalifikacje zawodowe oraz zawierających dane o uprzednim zatrudnieniu;
2) test wiedzy;
3) test sprawności fizycznej;
4) test psychologiczny;
5) przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej;
6) ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji;
7) sprawdzenie w ewidencjach, rejestrach i kartotekach prawdziwości danych zawartych w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby;
8) przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Zgodnie z ust. 3 art. 25 powołanej ustawy, Postępowanie kwalifikacyjne w stosunku do kandydata ubiegającego się o przyjęcie do służby w Policji:
1) w charakterze członka personelu lotniczego, posiadającego uprawnienia lotnicze w określonej specjalności,
2) w charakterze członka personelu medycznego w oddziale prewencji Policji,
3) który złożył dokumenty wymienione w ust. 2 pkt 1 przed upływem 3 lat od dnia zwolnienia z tej służby, jeżeli podczas jej pełnienia uzyskał kwalifikacje zawodowe podstawowe
- składa się z etapów, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 5-8.
Postępowanie kwalifikacyjne zarządza i prowadzi Komendant Główny Policji albo komendant wojewódzki (Stołeczny) Policji (art. 25 ust. 4 cyt. ustawy).
Z art. 25 ust. 5 ustawy o Policji wynika natomiast, że Komendant Główny Policji albo komendant wojewódzki (Stołeczny) Policji odmawia poddania kandydata postępowaniu kwalifikacyjnemu, albo odstępuje od jego prowadzenia w przypadku:
1) niezłożenia kompletu dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1;
2) niespełnienia wymagań określonych w ust. 1;
3) uzyskania negatywnego wyniku z jednego z etapów postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6 i 8;
4) zatajenia lub podania nieprawdziwych danych w kwestionariuszu osobowym, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;
5) niepoddania się przez kandydata przewidzianym w postępowaniu kwalifikacyjnym czynnościom lub etapom tego postępowania;
6) przystąpienia do ponownego postępowania kwalifikacyjnego pomimo uzyskania przez niego w poprzednim postępowaniu kwalifikacyjnym negatywnego wyniku z etapu postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w ust. 2 pkt 7 lub 8, gdy z informacji posiadanych przez komendanta prowadzącego postępowanie wynika, że nie uległy zmianie okoliczności stanowiące podstawę negatywnego wyniku z danego etapu;
7) gdy nie znajduje to uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, konieczność uregulowania prawnego postępowania kwalifikacyjnego kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji wynika z art. 60 Konstytucji RP, który stanowi, że: "Obywatele polscy korzystający w pełni z praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach". Jak zasadnie się również akcentuje, powołana norma konstytucyjna nie gwarantuje przyjęcia do służby publicznej każdemu kto złoży taki akces, a ustawodawca uprawniony jest do sformułowania dodatkowych warunków, uzależniając od ich spełnienia uzyskanie określonych stanowisk w służbie publicznej, z uwzględnieniem ich rodzaju oraz istoty. Z przepisu tego wynika jednak zapewnienie równości szans dla osób podejmujących starania o pełnienie funkcji w służbie publicznej.
Wspomniany przepis art. 25 ustawy o Policji, ale i również wydane na podstawie art. 25 ust. 7 ustawy o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji stanowią urzeczywistnienie wymogów konstytucyjnych z art. 60 Konstytucji RP i zawierają regulacje materialnoprawne w zakresie kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie publicznej.
O kwestii odmowy poddania kandydata postępowaniu kwalifikacyjnemu, czy też, odstąpienia od jego prowadzenia traktuje, oprócz powołanego wcześniej art. 25 ust. 5 ustawy o Policji, również § 44 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 lipca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1271), zmieniającego rozporządzenie z dnia 18 kwietnia 2012 r.
Jak stanowi powołany przepis tego rozporządzenia, w przypadku odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z powodu:
1) uzyskania przez kandydata do służby negatywnego wyniku z:
a) testu sprawności fizycznej - może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 2 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia,
b) rozmowy kwalifikacyjnej albo z ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej - może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia,
c) testu psychologicznego - może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 10 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia, z tym że test psychologiczny przeprowadza się nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia przystąpienia do tego testu;
2) o którym mowa w art. 25 ust. 5 pkt 2 lub pkt 4 ustawy, lub z powodu uzyskania negatywnego wyniku z postępowania sprawdzającego - może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia, z wyjątkiem ustalania zdolności fizycznej i psychicznej.
2. Terminy, o których mowa w ust. 1, liczy się od dnia wystąpienia przyczyny odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, określonego w piśmie informującym o tym kandydata do służby.
Odnosząc przywołane przepisy do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że pismem z dnia 30 czerwca 2002 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 2 lipca 2020 r.), skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, skarżący złożył wniosek o przyjęcie do służby w Policji.
Pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu poinformował skarżącego o tym, że w dniu 19 stycznia 2021 r. przełożony właściwy w sprawie postępowania kwalifikacyjnego odstąpił od prowadzenia w stosunku do strony postępowania kwalifikacyjnego na podstawie art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.). Sporny akt nie zawierał żadnego uzasadnienia faktycznego. Jedynie pouczenie - że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, skarżący może ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej, niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od prowadzenia wobec niego tego postępowania.
Dopiero w kolejnych pismach kierowanych do skarżącego (z dnia: 30 kwietnia 2021 r., 17 czerwca 2021 r. i 20 października 2021 r.) oraz w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że odstąpienie od postępowania kwalifikacyjnego nastąpiło w związku ze stwierdzeniem, że skarżący nie spełnia przesłanki "nieposzlakowanej opinii".
W ocenie Sądu, wskazana na późniejszym etapie przyczyna odstąpienia od prowadzenia w stosunku do strony postępowania kwalifikacyjnego nie może być traktowana jako uzupełnienie argumentacji, którą organ obowiązany był pomieścić w akcie, stanowiącym przedmiot skargi do Sądu.
Skoro zatem odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, podlegającym kognicji sądu administracyjnego, to organ Policji w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego był obowiązany do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu uzasadnienia tego aktu. Niewątpliwie, kandydat do służby w Policji, wobec którego wydano taki akt, ma prawo uzyskać szczegółowe uzasadnienie, dlaczego w jego przypadku odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3044/12, dostępny na stronie CBOSA).
Późniejsza korespondencja pomiędzy stroną a organem, co należy dodatkowo podkreślić - prowadzona z inicjatywy skarżącego, nie może być traktowana jako sanowanie niedostatków w uzasadnieniu aktu poddanego kontroli Sądu w sprawie.
Także pogłębiona argumentacja jaką w sprawie organ przedstawił w odpowiedzi na skargę nie zmienia faktu, że poddany kontroli Sądu akt nie zawiera niezbędnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Co do tego ostatniego zarzutu to trzeba w tym miejscu wskazać, że samo powołanie się przez organ na przepis art. 25 ust. 2 ustawy o Policji nie spełnia wymogu należytego uzasadnienia prawnego. O zasadności tego stanowiska przesądza nie tylko konstrukcja samego przepisu i zawarte tam wieloaspektowe przesłanki, jakie powinien spełnić kandydat do służby w Policji, ale również i samo pojęcie "nieposzlakowanej opinii", które jako zwrot niedookreślony wymaga odpowiedniej wykładni na tle konkretnych okoliczności faktycznych. Jak trafnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, "nieposzlakowana opinia" to nie tylko bowiem kwestia niekaralności, lecz także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej.
Mając na uwadze powyższe, w związku ze stwierdzonym uchybieniem procesowym mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.), działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz przy odpowiednim stosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (do czego odsyła art. 146 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie), Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony akt.
Organ prowadząc ponownie postępowanie zastosuje się do wskazówek Sądu. W sytuacji gdy uzna, że zachodzi konieczność wydania aktu w oparciu o art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji prawidłowo go uzasadni i wykaże, co zdaniem tego organu, uzasadnia odstąpienie – w przypadku skarżącego – od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego dotyczącego przyjęcia do służby w Policji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI