IV SA/Wr 851/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezastosowanie się do przepisów przeciwepidemicznych w dniach 14 i 22 stycznia 2021 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym art. 2, 20, 22, 31 ust. 3, 64 ust. 1-2, 92 ust. 1, 228 ust. 3, 233 ust. 1 i 3, wskazując na nieprawidłowości w procesie legislacyjnym dotyczącym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Spółka podniosła, że ograniczenia praw i wolności obywatelskich zostały wprowadzone w drodze rozporządzenia, a nie ustawy, bez ogłoszenia stanu nadzwyczajnego, a upoważnienie ustawowe było zbyt ogólne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem konstytucyjnych standardów legislacyjnych, w szczególności zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania wolności gospodarczej oraz wymogu precyzyjnych wytycznych w upoważnieniu ustawowym. W konsekwencji, sąd odmówił zastosowania przepisów rozporządzenia, które stanowiły podstawę do wymierzenia kary, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, a także umorzył postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOrzeczenie jest istotne dla oceny konstytucyjności przepisów wprowadzanych w drodze rozporządzeń w okresie pandemii, zwłaszcza w kontekście ograniczeń wolności gospodarczej. Stanowi ważny precedens dla interpretacji zasad legislacji i ochrony praw obywatelskich.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19 i może być stosowane w podobnych sprawach, gdzie kwestionowana jest zgodność rozporządzeń z Konstytucją RP.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia działalności gospodarczej w stanie epidemii zostało wydane z poszanowaniem konstytucyjnych standardów legislacyjnych i zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania praw i wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem konstytucyjnych standardów legislacyjnych, w szczególności zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania wolności gospodarczej oraz wymogu precyzyjnych wytycznych w upoważnieniu ustawowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenia wolności gospodarczej mogą być wprowadzane wyłącznie w drodze ustawy, a nie rozporządzenia, zwłaszcza gdy upoważnienie ustawowe jest zbyt ogólne i nie zawiera precyzyjnych wytycznych. Brak ogłoszenia stanu nadzwyczajnego dodatkowo dyskwalifikuje rozporządzenie jako podstawę do ograniczenia praw.
Czy naruszenie przepisów rozporządzenia, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP, może stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów rozporządzenia, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP, nie może stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Skoro przepisy rozporządzenia, na podstawie których organ administracji publicznej nałożył karę, zostały uznane przez sąd za niezgodne z Konstytucją RP, to nie mogą one stanowić podstawy do przypisania stronie deliktu administracyjnego.
Przepisy (11)
Główne
u.z.z.z.c.l. art. 46b § pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Ustawodawca przewidział możliwość ustanowienia w rozporządzeniu czasowego ograniczenia określonych zakresów działalności przedsiębiorców, jednakże samo upoważnienie ustawowe było zbyt ogólne i nie spełniało wymogów konstytucyjnych.
u.z.z.z.c.l. art. 48a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten określa sankcję w postaci kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazów prowadzenia działalności gospodarczej w stanie epidemii.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności nie mogą naruszać istoty danej wolności lub prawa podmiotowego i mogą być uzasadnione tylko koniecznością ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego, zdrowia publicznego, moralności publicznej lub wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie powinno określać organ właściwy do jego wydania, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Konstytucja RP art. 228
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W sytuacjach szczególnych zagrożeń może zostać wprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny (stan wojenny, stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej), który może być wprowadzony tylko na podstawie ustawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w zakresie, o którym mowa w art. 145.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy stwierdzono jego bezprzedmiotowość.
Pomocnicze
rozp. RM z 21.12.2020 art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Zakaz prowadzenia działalności polegającej na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach o zamkniętej przestrzeni.
rozp. RM z 21.12.2020 art. 10 § ust. 9
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Zakaz prowadzenia działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia działalności gospodarczej zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP, w szczególności zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania wolności gospodarczej. • Upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia było zbyt ogólne i nie zawierało precyzyjnych wytycznych. • Brak ogłoszenia stanu nadzwyczajnego uniemożliwiał wprowadzenie ograniczeń w drodze rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Argument dotyczący naruszenia art. 189c k.p.a. został odrzucony.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odmówił zastosowania wskazanej wcześniej regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. [...], czego przy orzekaniu nie mogły uczynić organy administracji publicznej. • W przeciwieństwie do organu administracji publicznej sąd ma kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzenia z przepisami zawartymi w aktach hierarchicznie nadrzędnych. • Tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
przewodniczący
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Bogumiła Kalinowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Orzeczenie jest istotne dla oceny konstytucyjności przepisów wprowadzanych w drodze rozporządzeń w okresie pandemii, zwłaszcza w kontekście ograniczeń wolności gospodarczej. Stanowi ważny precedens dla interpretacji zasad legislacji i ochrony praw obywatelskich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19 i może być stosowane w podobnych sprawach, gdzie kwestionowana jest zgodność rozporządzeń z Konstytucją RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii konstytucyjnych związanych z ograniczeniem wolności gospodarczej w czasie pandemii i sposobem wprowadzania takich ograniczeń przez rząd. Pokazuje, jak sądy administracyjne mogą kontrolować zgodność aktów wykonawczych z Konstytucją.
“Sąd administracyjny: Rząd nie mógł karać przedsiębiorców za łamanie przepisów, które naruszały Konstytucję!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.