IV SA/Wr 85/14

IV SA/Wr 85/14 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2014-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Wanda Wiatkowska-Ilków /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OSK 2085/14 - Postanowienie NSA z 2014-09-10
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 50 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. i J. K. na czynność Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych miasta W. punktu przedszkolnego "[...]", sygn.. [...] postanowił: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
B. K. i J. K. wnieśli do tutejszego Sądu za pośrednictwem Prezydenta Miasta W. skargę na inny akt lub czynność – wpis Prezydenta Miasta W. do Ewidencji szkół i placówek niepublicznych miasta W.
z dnia 14 października 2013 r. dotyczący Punktu Przedszkolnego "[...]"
w sprawie o sygnaturze [...].
Jako uczestnik postępowania została wskazana M. S.-K. prowadząca działalność gospodarczą "[...]".
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na ich rzecz od Prezydenta W. kosztów postępowania.
Podali, że treść decyzji nie została im doręczona lecz wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w dniu 28 października 2013 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. (Dz.U. Nr 161, poz. 1080) w sprawie rodzajów form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania, niezastosowanie art. 82 ust. 4 ustawy o systemie oświaty wbrew obowiązkowi odmowy wpisu punktu przedszkolnego do ewidencji, w przypadku gdy nie zapewnia on warunków lokalowych gwarantujących możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych i nie spełnia wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych.
W końcowej części obszernego uzasadnienia przedstawionych wyżej zarzutów skarżący podali, że w świetle przytoczonej argumentacji powstał stan faktyczny,
z którym norma prawa materialnego (art. 83 ust. 1 pkt 3 USO) wiąże możliwość wykreślenia Punktu Przedszkolnego z Ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Mimo, że wpis do ewidencji nie stanowi decyzji administracyjnej, to skarżący wnoszą
o jego uchylenie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Interes prawny skarżących został przedstawiony następująco:
Skarżący są właścicielami nieruchomości i posadowionego na niej budynku, która graniczy z budynkiem punktu przedszkolnego. Działalność tego punktu zakłóca korzystanie z nieruchomości skarżących ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wpis ten znacząco ogranicza uprawnienia skarżących do niezakłóconego korzystania z ich nieruchomości określone w prawie budowlanym i planie zagospodarowania przestrzennego.
Na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. W związku z tym skarżący mają prawo również sprzeciwiać się bezprawnej zmianie sposobu użytkowania budynku, w szczególności jeśli organ oczywiście błędnie dopuścił możliwość zmiany; zmiana sposobu użytkowania budynku w formie wpisu punktu przedszkolnego do ewidencji stanowi naruszenie interesu prawnego skarżących wynikających z prawa własności nieruchomości sąsiadującej z budynkiem. Wskazano również na wyroki NSA, które potwierdzają, że istnienie interesu prawnego uprawnia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Dodano, że istotne jest także, że nieruchomość skarżących znajduje się na obszarze oddziaływania obiektu, w którym bezprawnie i wbrew przepisom planu zagospodarowania przestrzennego prowadzona jest działalność punktu przedszkolnego.
Interes prawny skarżących oparty jest o normę wynikającą z art. 140 kodeksu cywilnego i art. 6 ust. 2 pkt 2 planu zagospodarowania przestrzennego, co jest zgodne z wykładnią pojęcia interesu prawnego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1072/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarżący legitymację do wniesienia skargi wywodzą z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem uprawnionym do jej wniesienia jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Poza sporem jest, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu rejestracyjnym spornego punktu przedszkolnego choć, jak twierdzą w skardze, składali pisma zawierające negatywną opinię w tej sprawie.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). Stosownie zaś do ust. 3 tego przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.
W dniu 14 października 2013 r. Prezydent Miasta W. dokonał czynności polegającej na wpisie do Ewidencji szkół i placówek niepublicznych miasta W. Punktu Przedszkolnego "[...]".
W dniu 28 października 2013 r. skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź negatywna organu nosi datę 10 grudnia 2013 r.
Okoliczności wskazane wyżej w ocenie Sądu dają podstawę do stwierdzenia, że skarżący wyczerpali środki zaskarżenia, o których mowa w art. 52 p.p.s.a.
Legitymację skargową określono w art. 50 p.p.s.a. przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego oraz podmiotów, które mimo braku takiego interesu, są uprawnione do wniesienia skargi. Analizując powołany art. 50 przyjąć należy, że skarżący może wskazywać na legitymację do wniesienia skargi poprzez wykazanie interesu prawnego. Nie jest bowiem podmiotem wskazanym w dalszej części tego przepisu (prokuratorem, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, organizacją społeczną).
W przepisach obowiązującego prawa nie ma definicji interesu prawnego. Lukę tę zapełnia doktryna i orzecznictwo. Mówią one, że kryterium interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja skargowa, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Interes prawny podmiotu wnoszącego sprawę do Sądu przejawia się tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma znaczenie w przyznaniu uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. II SA 74/96, ONSA 1997, Nr 2, poz. 85). Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa i obowiązki (J. Borkowski K.p.a. I s. 223 i następne). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok WSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz Jan Paweł Tarno Lexis Nexis Wydanie 2).
Doktryna przyjmuje, że ze skargą może wystąpić, co do zasady podmiot, który wykaże, związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej – B. Adamiak, w B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003.
Reasumując przedstawione poglądy należałoby stwierdzić, że "strona skarżąca może skutecznie wskazywać na legitymację skargową i zarzucać naruszenie jej interesu prawnego" jeżeli w obrocie prawnym obowiązywałaby norma prawna lub normy prawne o charakterze materialnym, które kreowałyby interes prawny lub uprawnienie, które zostało naruszone przez zaskarżony akt lub czynność.
Skarżący swój interes prawny do złożenia skargi opiera na dwóch przepisach: art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. t.j. Dz.U. z 2012, poz.647 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 140 kodeksu cywilnego – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 165, poz. 93 ze zm.).
Pierwszy z nich stanowi, że każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Drugi zaś, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Uzasadnienie naruszenia wyżej wymienionych przepisów i istnienia legitymacji skargowej opiera się w zasadzie na stwierdzeniu, że działalność Punktu Przedszkolnego zakłóca korzystanie "z nieruchomości skarżących ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. (...) Wpis ten znacząco ogranicza uprawnienia skarżących do niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Określone między innymi w prawie materialnym i prawie zagospodarowania przestrzennego".
Określenia użyte na uzasadnienie naruszenia powyższych przepisów – art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 140 kodeksu cywilnego są ogólne "działalność zakłóca korzystanie z nieruchomości skarżących", ogranicza uprawnienia do niezakłóconego korzystania z nieruchomości i nie wynika z nich w jakich prawach gwarantowanych przez wskazane przepisy zostali ograniczeni lub pozbawieni w związku z dokonanym wpisem do Ewidencji szkół i placówek niepublicznych miasta W. – Punktu Przedszkolnego.
Skarżący nie wyjaśnili w jaki sposób dokonany wpisy ograniczył ich prawa w korzystaniu z nieruchomości.
Tym samym nie wykazali, że kwestionowany wpis Punktu Przedszkolnego naruszył przysługujące im uprawnienia, wynikające ze wskazanego prawa materialnego – w konsekwencji, że posiadają interes prawny do wniesienia skargi.
Zauważyć tu należy, iż powołane orzecznictwo stanowi wyraźnie, iż naruszenie prawa materialnego musi być dokonane a nie hipotetycznie, przyszłe.
Na marginesie Sąd zauważa, że ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w art. 83 wskazuje przypadki, w których następuje wykreślenie wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, a w pkt 4 tego przepisu ustawodawca stanowi, że może to nastąpić w sytuacji gdy dokonano wpisu z naruszeniem prawa.
Niewątpliwie inicjatywa w tym zakresie może pochodzić również od osób fizycznych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.
H.B.26.05.2014 r.