IV SA/Wr 821/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-01-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek pielęgnacyjnyświadczenia rodzinneniepełnosprawnośćtermin złożenia wnioskuprawo do świadczeńMOPSSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku, podkreślając, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca wpływu prawidłowo wypełnionego wniosku.

Skarżąca domagała się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku, argumentując opóźnienie trudnościami w uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności. Organy administracji oraz WSA uznały, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku ustala się od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, niezależnie od przyczyn opóźnienia w jego złożeniu. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko J. R. za okres od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z toczącej się sprawy o ustalenie niepełnosprawności jej córki i nie ponosi za nie winy. Organy administracji, powołując się na art. 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odmówiły przyznania zasiłku za okres poprzedzający złożenie wniosku, wskazując, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca wpływu prawidłowo wypełnionych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, analizując stan prawny, potwierdził prawidłowość stanowiska organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a także art. 24 ust. 3a w przypadku kontynuacji świadczenia. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły prawo do zasiłku od miesiąca złożenia wniosku i nie było podstaw do przyznania go za okres wcześniejszy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, niezależnie od tego, czy opóźnienie w złożeniu wniosku było spowodowane winą strony, czy też okolicznościami od niej niezależnymi.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie stanowi, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca wpływu wniosku. Przepisy nie przewidują możliwości przyznania świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku, nawet jeśli opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od strony, takich jak długotrwałe postępowanie o ustalenie niepełnosprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.ś.r. art. 16 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje między innymi niepełnosprawnemu dziecku w celu częściowego pokrycia wydatków związanych z opieką i pomocą innej osoby.

u.ś.r. art. 23 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek strony.

u.ś.r. art. 24 § ust. 1 i 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, na czas określony.

u.ś.r. art. 24 § ust. 3a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, prawo do świadczeń ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 20 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 49 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 1 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.z.r.p.w. art. 28 § pkt 2

Ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych

Wypłata zasiłku może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o sprostowanie błędu, jeżeli odmowa wypłaty była następstwem błędu wypłacającego.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 93

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości przyznania zasiłku za okres poprzedzający złożenie wniosku.

Odrzucone argumenty

Zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku, z uwagi na opóźnienie w uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności. Naruszenie art. 87 ust. 1 i art. 93 Konstytucji RP poprzez oparcie decyzji na komentarzach lub wewnętrznych okólnikach MOPS. Naruszenie art. 328 kpc poprzez brak podania podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek strony prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

przewodniczący

Tadeusz Kuczyński

członek

Wanda Wiatkowska-Ilków

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu przyznawania świadczeń rodzinnych, w szczególności zasiłku pielęgnacyjnego, oraz znaczenia daty złożenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2007 roku, ale zasada ustalania prawa do świadczeń od daty wniosku jest nadal aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem interpretacyjny dotyczący terminów składania wniosków o świadczenia socjalne i ich wpływu na prawo do ich otrzymania. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Zasiłek pielęgnacyjny: czy opóźnienie w złożeniu wniosku kosztuje Cię pieniądze?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 821/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/
Tadeusz Kuczyński
Wanda Wiatkowska-Ilków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 16, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 26 ust. 1 i 2, art. 49 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spraw.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez specjalistę pracy socjalnej Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., na podstawie art. art. 16, 20 ust. 3, 23, 24, 26 ust. 1 i 2, 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 kpa, odmówiono I. R. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności na dziecko J. R., za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, oraz ich wypłata następuje na wniosek strony. Pomimo tego, że prawo do zasiłku wnioskodawczyni nabyła wcześniej, to nie może być on ustalony, a następnie wypłacony bez złożenia stosownego wniosku. W takich wypadkach organ administracji nie może działać z urzędu, lecz dopiero po wpłynięciu wniosku osoby zainteresowanej. Po drugie w myśl art. 24 ust. 1 i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami na czas określony, w tym wypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Skoro wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w dniu [...]r., to zgodnie z tym przepisem zasiłek może być przyznany od [...]r. i tym samym nie można żądać jego wypłaty za okres od [...]r. Gdyby, czyniąc zadość żądaniu wnioskodawczyni, wypłacić jej świadczenie za ten okres, to tym samym naruszony zostałby powołany przepis art. 24 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy, bo taka wypłata zasiłku oznaczałaby wypłatę za miesiące, w których jeszcze nie wpłynął wniosek.
W odwołaniu od tej decyzji, nazwanym "pozwem", I. R. wniosła o nadpłatę z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za okres od dnia [...] r. do dnia [...]r. na dziecko – J. R.. W uzasadnieniu odwołania opisała stan faktyczny sprawy, powołując kolejne orzeczenia dotyczące kwestii niepełnosprawności jej córki. Stwierdziła, że z decyzją może się zgodzić "biorąc pod uwagę przepisy prawne", jednakże nie może się zgodzić z tym, "iż nie z jej winy wniosek o przyznanie zasiłku został wniesiony dopiero w [...]". W odwołaniu zgłosiła także uwagi pod adresem Sądu orzekającego w sprawie zaliczenia córki do grona osób niepełnosprawnych. Zarzuciła temu Sądowi, że nie miał prawa prowadzić postępowania bez jej udziału, jak miało miejsce, gdyż w rezultacie spowodowało to, iż dopiero w miesiącu [...] odebrała wyrok, będący podstawą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 16 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 24 ust. 2 i 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 ustawy). Zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł przysługuje między innymi niepełnosprawnemu dziecku (art. 16 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy).
Jak dalej podał organ II instancji, córka I. R. – J., wyrokiem Sądu Rejonowego dla W.-Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., sygn. akt [...], została zaliczona do osób niepełnosprawnych okresowo tj. od dnia wystąpienia z wnioskiem do ukończenia [...] roku życia.
I. R. dnia [...]r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. wniosek (wraz z wymaganymi dokumentami) o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu wniosku organ pierwszej instancji wydał w dniu [...]r. dwie decyzje. Pierwszą z nich, nr [...], przyznał zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. Z kolei drugą, nr [...], odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia na żądany okres.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podało, że córka odwołującej się spełnia warunki do uzyskania przedmiotowego zasiłku i świadczenie to przyznano jej na podstawie wyżej wymienionej decyzji. I. R. uważa jednak, iż zasiłek powinien być przyznany od dnia [...]r., albowiem nie ponosi winy za to, że złożyła wniosek dopiero w [...]r. Wyjaśniła, że wcześniej nie mogła tego uczynić, ponieważ w Sądzie toczyła się sprawa o zaliczenie córki do osób niepełnosprawnych. Ponadto Sąd rozpoznał sprawę pod jej nieobecność co spowodowało, że z opóźnieniem dowiedziała się o korzystnym rozstrzygnięciu.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek. Z kolei na podstawie art. 24 ust. 2 tej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Skoro zatem prawidłowo wypełniony wniosek wpłynął do organu [...]r., to tym samym przedmiotowe świadczenie można było przyznać, tak jak to uczynił organ pierwszej instancji, wyłącznie od dnia [...]r., tj. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Taki termin przyznania przedmiotowego świadczenia został ustalony zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...]r. do dnia [...]r., ponieważ strona nie wystąpiła w [...]r. z wnioskiem o ustalenie prawa do tego zasiłku. Należy przy tym także zauważyć, że zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. I. R. sama przyznała w odwołaniu, że wniosek złożyła dopiero w [...]r.
Nadmienić przy tym należy, że ani organ pierwszej instancji, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ze względu na jednoznaczne uregulowania prawne nie mają możliwości udzielenia zasiłku począwszy od momentu wcześniejszego niż określony w z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, niezależnie od tego, czy opóźnienie w złożeniu wniosku spowodowała strona ze swej winy, czy też nastąpiło ono na skutek okoliczności od niej niezależnych.
Na marginesie należy wskazać, iż organ II instancji, podczas postępowania odwoławczego dotyczącego przedmiotowej sprawy nie mógł odnosić się do prawomocnego wyroku sądowego, o którym wspomina w odwołaniu I. R., zgłaszając zarzuty pod jego adresem, z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie.
Na powyższą decyzję I. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, obrazę prawa procesowego mającą wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez wskazanie, iż nie ma podstaw prawnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od [...]r. w związku z tym, że strona nie wystąpiła w [...]r. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku.
Zarzuciła organom, że niesłusznie założyły, iż "wniosek przedłożony w dniu [...]do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. jest wnioskiem, od którego należy naliczać wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego dla córki J.R.".
Stwierdziła również, że naruszony został art. 87 ust. 1 Konstytucji RP ponieważ przyjęto, iż komentarz do ustawy może stanowić źródło prawa powszechnie obowiązującego oraz art. 93 Konstytucji RP, gdyż założono, że wewnętrzny okólnik MOPS może stanowić podstawę decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.
Wskazała też na naruszenie art. 328 kpc poprzez brak podania podstawy prawnej przyjęcia, że wypłacenie świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności następuje nie wcześniej niż w miesiącu, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o orzeczenie, iż "Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej ma wypłacić zasiłek pielęgnacyjny od [...]r. do [...]r."
Nadto szczegółowo opisała stan faktyczny sprawy.
Dodała, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. nie znajduje oparcia przepisach prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, wychowawczych i pielęgnacyjnych zasiłek rodzinny i wychowawczy wypłaca się począwszy od miesiąca, w którym powstało prawo do zasiłku, a zgodnie z poprawkami "do ustawy z dnia 28 listopada 2003r. ustawy z dnia 17 maja 2005 (Dz.U. Nr. 86, poz. 732) art. 24 )a)3a)cytuję: w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia". Skarżąca wskazała, że nie ma mowy w tej ustawie, iż w sytuacji utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, przed przystąpieniem o staranie się przed komisjami lub sądem o ustalenie kontynuacji poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności ma obowiązek, pod rygorem utraty świadczenia, przedłożyć wniosek do MOPS o ewentualną nadpłatę świadczenia w wypadku, gdyby komisje stwierdzające niepełnosprawność lub sąd ją uznały. Stwierdziła, że podstawą do wypłacenia wnioskowanych należności jest sam wyrok i wypłata zaległego zasiłku powinna nastąpić z urzędu, a nie na wniosek niepełnosprawnej osoby. "Należy przyjąć, że wydanie wniosku przez MOPS o stwierdzenie niepełnosprawności jest wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku o kontynuację świadczenia". Zaznaczyła, że starania o kontynuację "stwierdzenia o niepełnosprawności córki poczyniła w [...]r.", czyli w miesiąc przed utratą ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Zarzuciła pracownikom MOPS-u, że nie pouczyli jej, jakie ma podjąć działania.
Z kolei powoływanie się w uzasadnieniu odmowy wypłacenia zaległego zasiłku na art. 24 ust. 3a, tj. na to, "iż zapłata zaległego zasiłku nie może nastąpić bo można ją wypłacić nie wcześniej niż osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego nie ma pokrycia w cytowanym art. 24 ust. 3a chyba, że przepis ten jest wewnętrznym przepisem MOPS-u co nie może być uwzględnione gdyż byłby on sprzeczny z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski jak i art. 93 tej konstytucji".
Wskazała, że z wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...]r. jasno wynika, iż nabycie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego następuje z dniem przedłożenia w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniosku. Zatem ani z wyżej wymienionego przepisu, ani też z żadnego innego obowiązującego przepisu nie wynika obowiązek złożenia wniosku o przyznanie zasiłku w określonym terminie pod rygorem utraty prawa do niego. W szczególności z żadnego przepisu nie wynika obowiązek zgłoszenia wniosku o kontynuację świadczenia przed planowaną utratą ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Prawdopodobnie obowiązek ten wynika z przepisów wewnętrznych, które dotyczą tylko jednostek organizacyjnych podległych organowi wydającemu te akty, jednakże zarządzenia nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.
Stwierdziła, że niezależnie od charakteru komentarza do ustawy w żadnym z przypadków, nie może on stać się podstawą do wydania decyzji orzekającej o pozbawieniu przyznanych ustawą praw. Nadto szczegółowo wyjaśniła swe stanowisko.
Podała, że zgodnie z art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych jeżeli odmowa wypłaty zasiłku rodzinnego lub pielęgnacyjnego lub ustalenie wysokości tego zasiłku były następstwem błędu wypłacającego, wypłata zasiłku może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o sprostowanie błędu lub dnia wydania decyzji z urzędu o jej sprostowanie. Tak więc, wszelkie wysuwane przez nią roszczenia są w pełni uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dodało, że strona skarżąca prezentuje subiektywną ocenę sprawy, przez co nie podziela stanowiska Kolegium o braku podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia, zaś zaprezentowane w skardze argumenty nie podważają w opinii Kolegium, zgodności z prawem ani słuszności kwestionowanego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.
Rozpatrując skargę Sąd uznał, że nie mogła ona zostać uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).
Według jej art. 16 ust. 2 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku;
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) osobie, która ukończyła 75 lat (ust. 2).
W myśl art. 23 ust. 1 ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (okres zasiłkowy – okres od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych – art. 3 pkt 10).
Z kolei art. 24 ust. 3a mówi, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Z powyższego niewątpliwie wynika, że bez względu na to, czy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest wnioskiem pierwszorazowym w sprawie, czy też strona składa wniosek o kontynuację tego świadczenia, prawo do niego ustala się począwszy od miesiąca wniesienia tego wniosku.
Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego bezsprzecznie został wniesiony do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w dniu [...]r. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. orzeczenie o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...]r. Nr [...], którym nie zaliczono J. R. do osób niepełnosprawnych, orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. wydane dnia [...]r. Nr [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania I. R., które utrzymało w mocy w/w orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. oraz wyrok Sądu Rejonowego dla W.-Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., sygn. akt [...], mocą którego zmieniono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...]r. Nr [...] w ten sposób, że małoletnią J. R. zaliczono do osób niepełnosprawnych okresowo tj. od dnia złożenia wniosku do ukończenia [...] roku życia. Dodatkowo pismem z dnia [...]r., w związku z powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego, skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia od miesiąca [...]r.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do tego, iż skarżąca domaga się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko za cały wnioskowany okres, a więc nie tylko od dnia [...]r. do dnia [...]r. jak orzeczono w decyzji z dnia [...]r. nr [...], ale i za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r.
Jak wskazano wcześniej skarżąca bezsprzecznie z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wystąpiła do odpowiedniego organu w miesiącu [...]r., czemu zresztą nie zaprzecza. Tak więc chwila, od której ustalono jej prawo do wnioskowanego świadczenia, w myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, została właściwie oznaczona, a rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania tego prawa na wnioskowany okres jest słuszne.
Sąd stwierdził, iż organ decyzyjny prawidłowo ustalił, iż prawo do zasiłku pielęgnacyjnego za okres sprzed złożenia wniosku nie przysługuje, skoro przepisy ustawy stanowiącej podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie zawierały unormowań odmiennie tę kwestię regulujących.
Na marginesie, w wyjaśnieniu skarżącej, wskazać należy, że organy orzekające w procesie decyzyjnym nie opierały się, jak zarzuca, na żadnych komentarzach. Powołały się one na przepisy art. 24 i posiłkowo art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sprawie nie miał również zastosowania przepis art. 328 kpc. W niczym też nie naruszono Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Nadto dodać trzeba, że co prawda skarżąca powołuje się na przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz.U. z 1998r., Nr 102, poz. 651), jednakże ustawa ta uchylona została z dniem 1 maja 2004r. ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, Sąd zaś orzeka na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania kontrolowanej decyzji, a zatem nie mogła ona znaleźć w tym przypadku zastosowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydane w niniejszej sprawie decyzje mogą pozostać w obrocie prawnym.
W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI