IV SA/WR 8/25

IV SA/Wr 8/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1993
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 września 2024 r. nr SKO 4540.39.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 września 2024 r. utrzymująca w mocy orzeczenie Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie z dnia 1 sierpnia 2024 r. odmawiające umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.
Jak wynikało z akt sprawy pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. Skarżący wystąpił o umorzenie opisanych należności powołując się na trudną sytuację ekonomiczną i zdrowotną uniemożliwiającą ich spłatę. Wskazał na zdiagnozowaną u niego chorobę nowotworową, zwyrodnieniową stawów biodrowych, przebytą operację endoplastyki stawu biodrowego i związaną z tym rehabilitację. Skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, stan zdrowia nie pozwala na podjęcie zatrudnienia, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Wyjaśniał, że utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 1.000 zł, opisane okoliczności nie pozwalają na wywiązanie się z obowiązku spłaty dochodzonych należności. Podkreślał, że z uwagi na schorzenie nie ma rokowania na poprawę jego sytuacji.
Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił żądaniu Skarżącego. W uzasadnieniu przywołał okoliczności opisane przez Stronę oraz zebrane w toku postępowania. Potwierdzają one stan zdrowia Strony, jego dochody, nadto wynika z nich, że Skarżący nie posiada żadnej pomocy ze strony rodziny, córka mieszka za granicą i nie wspomaga Skarżącego, ustalono także koszty utrzymania Strony w wysokości 875 zł. Powołując się na art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm., dalej: u.p.o.u.a.) organ wskazał, że przesłanką umożliwiającą przyznanie ulgi jest sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy, przy czym decyzja podejmowana w tym trybie ma charakter uznaniowy. Dalej wyjaśnił, że okoliczności uzasadniające umorzenie należności winny mieć charakter wyjątkowy i obiektywny, co w sprawie nie występuje. W sytuacji Skarżącego okoliczności takie nie wystąpiły, Strona nie powołała się na zdarzenia nadzwyczajne, czy spowodowane siłą wyższą. Skarżący jest w wieku produkcyjnym, a orzeczenie o niepełnosprawności wskazuje na możliwość podjęcia zatrudnienia w warunkach chronionych, jest właścicielem mieszkania, a ponoszone wydatki na telefon i telewizję mogą być ograniczone. Dalej organ wyjaśnił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko zaczęto wypłacać od 2008 r., co spowodowało naliczenie odsetek, z czego Skarżący musiał zdawać sobie sprawę. Odnosząc się do przedłożonych w toku postępowania dokumentów w postaci decyzji w sprawach podatkowych umarzających zaległości organ wskazał, że każda sprawa winna być rozpoznawana indywidualnie, a fakt umorzenia zobowiązań podatkowych nie obliguje organu do rezygnacji z dochodzenia spornych świadczeń. W odpowiedzi na argumentację podnoszącą przebyte operacje organ wyjaśniał, że istnieje szansa powrotu Skarżącego do zdrowia, a zatem przedwczesne jest umorzenie zaległości. Ważąc interes obywatela i interes społeczny organ wskazał, że udzielenie wnioskowanej ulgi naruszałoby interes społeczny, przerzucając na społeczeństwo obowiązek spłaty należności alimentacyjnych obciążających Skarżącego. Jest to w tej sytuacji przedwczesne wobec możliwości podjęcia zatrudnienia ewentualnie uzyskania świadczeń emerytalnych.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO) przywołało przepisy art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 2 i ust. 3 u.p.o.u.a., podkreślając uznaniowy charakter decyzji, skutek w postaci umorzenia należności, czyli całkowitą z nich rezygnację oraz wynikający z ww. przepisów i uwag wyjątkowy charakter instytucji umorzenia. Organ podkreślał charakter dochodzonych należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych zastępczo przez Państwo, które w przypadku umorzenia obciążają społeczeństwo. Dowodzi to konieczności ścisłego interpretowania przepisu art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznanej sprawy SKO podzieliło pogląd wyrażany w orzeczeniu organu I instancji o braku okoliczności nadzwyczajnych uzasadniających przyznanie ulgi. Jak dowodzi zebrany w sprawie materiał dowodowy Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, aktualnie nie pracuje, utrzymuje się z zasiłku stałego (1.000 zł) i jakkolwiek środki te nie są znaczne, to sytuacja ta automatycznie nie uzasadnia umorzenia zaległości biorąc pod uwagę potrzeby i wydatki Skarżącego. Zadośćuczynienie innym zobowiązaniom nie ma pierwszeństwa przed realizacją obowiązków wynikających z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. Przyznanie wnioskowanej ulgi nie jest właściwe także z uwagi na to, że do powstania zaległości przyczynił się Skarżący. Bez wpływu na ocenę okoliczności sprawy pozostaje fakt umorzenia zaległości podatkowych, a to z uwagi na rodzaj dochodzonych świadczeń – z funduszu alimentacyjnego. W opinii organu Skarżący winien podjąć działania w celu podjęcia zatrudnienia, co jest możliwie mając na uwadze zapisy orzeczenia o niepełnosprawności, oraz uzyskania dochodów umożliwiających wywiązanie się z obowiązków spłaty świadczeń. Organ zawracał uwagę, że orzeczenie zostało wydane na czas określony do dnia 30 kwietnia 2025 r. i istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Odnosząc się do przebytych operacji i zabiegów fizjoterapii organ wskazał, że mogą one pozytywnie wpłynąć na stan zdrowia Skarżącego i nie wykluczają podjęcie pracy zarobkowej. Organ ocenił, że sytuacja Skarżącego nie jest łatwa, ale nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przyznanie ulgi, a stan zdrowia Skarżącego nie wskazuje na trwałą niezdolność do podjęcia zatrudnienia. Organy nie mogą pochopnie umarzać w całości zaległości z funduszu alimentacyjnego, gdyż sytuacja Strony może ulec poprawie, np. poprzez podjęcie zatrudnienia, czy uzyskanie świadczeń emerytalnych/rentowych. Umorzenie spornych należności stałoby w sprzeczności z interesem społecznym oraz z preambułą ustawy wskazującą na konieczność zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Organ przypomniał zasady wynikające z obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, a trudna sytuacja materialna rodziców nie zwalnia ich z tego obowiązku, co wsparł odwołaniem się do poglądów judykatury. Końcowo organ wskazał, że podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie wyklucza wystąpienia o przyznanie innej niż umorzenie ulgi w spłacie zaległych świadczeń.
W skardze Strona wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności w całości wraz z odsetkami. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wskazała, że nie jest w stanie zwrócić zadłużenia w całości. Skarżący podkreślał, że utrzymuje się z zasiłku w wysokości 1.000 zł miesięcznie, jest po drugiej operacji biodra, nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy i uregulować długu. Wskazywał, że otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności do 2027 r. Prosił aby przebadał go lekarz i orzekł o jego stanie zdrowia i możliwości podjęcia pracy. Do skargi załączył orzeczenie o niepełnoprawności z dnia 7 listopada 2024 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak nakreślonych granicach trzeba stwierdzić, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Podstawą działania organów administracji w tej sprawie, w zakresie prawa materialnego, stanowiła regulacja art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.. Stosownie do brzmienia tego zapisu organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Orzeczenie wydawane na podstawie tego przepisu ma charter uznaniowy, o czym przekonuje użyty w nim zwrot "może". To zaś oznacza swobodę, ale nie dowolność, organu w zakresie podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kontrola sądowa takiego aktu sprowadza się zatem do oceny prawidłowości przyjętego trybu postępowania organu, prawidłowej wykładni obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych, nie wnika natomiast w kwestie stosowanego uznania. Innymi słowy zadanie Sądu polega na ustaleniu, czy w sposób poprawny organ przeprowadził postępowanie, zebrał niezbędne dla sprawy dowody i poddał je wszechstronnej i zgodnej z wymogami prawa ocenie, wyprowadzając właściwe wnioski. Po drugie, czy w sposób prawidłowy zinterpretował obowiązujące w sprawie przepisy prawa materialnego i właściwie je zastosował (przyjmując, że wystąpiły lub nie istotne dla sprawy przesłanki). Samo zaś uznanie, decyzja, czy dokonać umorzenia wnioskowanych należności w sytuacji spełnienia przesłanek ustawowych, leży w wyłącznej gestii organu i pozostaje poza zakresem kontroli Sądu. Ta nakierowana jest wówczas na uzasadnienie przyjętego stanowiska. Zatem obowiązkiem sądu w takich sprawach jest zbadanie, czy zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w tak nakreślonych granicach trzeba stwierdzić, że postępowanie organów nie narusza powołanych przepisów, co nakazywało oddalenie skargi. Zasadnie organy obu instancji wywodzą, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie należności wypłaconych z funduszu świadczeń alimentacyjnych.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, co nie jest sporne w sprawie, że zaległość Skarżącego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami na dzień 1 sierpnia 2024 r. wynosiły 11.459,41 zł plus ustawowe odsetki za opóźnienie w wysokości 3.168,64 zł. Skarżący posiada również z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz osoby uprawnionej w kwocie 9.880,50 zł. Komornik sądowy nadal prowadzi egzekucję alimentów bieżących i zaległych, zadłużenie Skarżącego wobec wierzyciela nadal rośnie. Z dalszych ustaleń wynika, że Skarżący (lat 59) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Aktualnie nie pracuje. Utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie. Ponoszone wydatki to kwota 875 zł. Córka mieszka za granicą nie pomaga Skarżącemu. Skarżący został zaliczony do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego, a z orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej, co przesądza o możliwości podjęcia zatrudnienia. Przeszedł operację stawu biodrowego, porusza się o kulach i oczekuje na kolejną operację drugiego stawu biodrowego.
Wszystkie te okoliczności zostały przez organy wzięte pod uwagę, z treści decyzji wynikało, że dostrzegają one trudną sytuację Skarżącego jednakże mając na uwadze możliwość jej poprawy nie znalazły podstaw do przyznania ulgi we wnioskowanym zakresie. Wzięły pod uwagę zarówno sytuację zdrowotną jak i majątkową Skarżącego oraz realne możliwości jej poprawy np. poprzez uzyskanie prawa do świadczeń rentowych, emerytalnych, czy podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Zestawiły te okoliczności z brakiem nadzwyczajnych zdarzeń, niezależnych od Strony, charakterem zobowiązań, skutkami wnioskowanej ulgi oraz wyważyły interes społeczny i interes Skarżącego. Zakres i prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych nie budzi zastrzeżeń, przy czym wbrew twierdzeniom Skarżącego z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika aby potwierdziły się diagnozy choroby nowotworowej (wynik badania histopatologicznego). Sąd podziela ocenę przedstawioną w zaskarżonej decyzji wskazującą na brak przesłanek do umorzenia wnioskowanych należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W tym miejscu należy wskazać na utrwalony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dokonując wykładni użytego w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art. 2 pkt 3 tej ustawy. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną - na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Zatem sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Może mieć to miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, także w przyszłości. Rzecz jednak w tym, że stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, nagłych niemożliwych do przewidzenia, na które zobowiązany nie ma żadnego wpływu - czego w sprawie nie stwierdzono. Poza tym, sytuacja dochodowa, o której jest mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest pojęciem szerszym, niż pojęcie dochodu i przy jej ocenie należy mieć na uwadze nie tylko sam dochód aktualnie uzyskiwany, lecz również ten możliwy do uzyskania w bliżej określonej przyszłości.
Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem przepis art. 30 ust. 2 ustawy powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3474/15, z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 278/18, z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3074/19 oraz z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2391/19; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Istotnym jest, że trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice są obowiązani dzielić się z dziećmi nawet bardzo niskimi dochodami. Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym mają zatem charakter obligatoryjny. Należy bowiem podkreślić, że zobowiązany ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości powstałe z tytułu wypłaconych przez państwo zastępczo na rzecz jego dzieci alimentów i spoczywa na nim obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku spłaty tych zaległości wraz z odsetkami. Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Za taka wyjątkową, nadzwyczajną sytuację nie może być natomiast uznana sytuacja, będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1096/20, z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1363/22, z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 718/22, dostępne w CBOSA). Fakt wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego, odroczenie czy rozłożenie na raty powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Nie można także tracić z pola widzenia, że wysokość alimentów ustalona zostaje prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego w oparciu o przesłanki określone przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2809), w tym zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), które to przesłanki badane są przez sąd również w przypadku zatwierdzenia ugody alimentacyjnej. W przypadku pogorszenia możliwości zarobkowych lub majątkowych zobowiązany ma możliwość domagania się zmiany ustalonej wysokości świadczeń alimentacyjnych. Zobowiązany do alimentów ponosi zatem pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości powstałe z tytułu wypłaconych przez państwo zastępczo na rzecz jego dzieci alimentów i spoczywa na nim obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku spłaty tych zaległości wraz z odsetkami. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego są czasowo udostępniane wierzycielowi i nie są świadczeniami bezzwrotnymi. Istotą systemu publicznego wsparcia jest to, że zwrot kwoty świadczenia następuje nie od osoby, która świadczenie pobrała, ale od dłużnika, którego dług względem osoby uprawnionej został zaspokojony przez państwo. Wobec tego należy stwierdzić, że istotą systemu publicznego wsparcia jest to, że zwrot kwoty świadczenia następuje nie od osoby, która świadczenie pobrała, ale od dłużnika, którego dług względem osoby uprawnionej został zaspokojony przez państwo. Regres ten jest jednym z elementów systemu dyscyplinującego dłużników alimentacyjnych do uregulowania swoich zobowiązań i w ten sposób nawiązuje do treści preambuły ustawy alimentacyjnej o zwiększaniu odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Ustawodawca przyjął założenie, że to osoby, które założyły rodzinę, obowiązane są w pierwszej kolejności zapewnić środki utrzymania członkom tej rodziny, a w szczególności dzieciom, które w tej rodzinie się wychowują. W sprawach publicznych świadczeń alimentacyjnych dopiero wykazanie, że trudna sytuacja materialna i społeczna wywołana brakiem realizacji obowiązku alimentacyjnego nie wynika z wyboru osoby zainteresowanej pomocą, uzasadnia pomoc państwa. Państwo nie przejmuje zatem ciążącego na osobach zobowiązanych do alimentacji obowiązku, lecz wykonuje swoją powinność pomocy osobom ubogim (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 listopada 2010 r. K 5/10, OTK-A 2010/9/106).
Sąd podziela pogląd przedstawiony w zaskarżonej decyzji, że sytuacja Skarżącego choć niewątpliwie trudna to jednak nie może być podstawą do zastosowania najdalej idącej ulgi w postaci całkowitego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Za powstałą sytuację odpowiada sam Skarżący. Fakt posiadania dzieci wiąże się z obowiązkiem ponoszenia związanych z tym kosztów i nie może być tak, że w sytuacji nieuzasadnionej koszty te ponosić będą wszyscy za wyjątkiem ojca dziecka. Analiza sprawy wskazuje na to, że z obowiązku tego Skarżący dobrowolnie się nie wywiązywał, wyręczało go państwo (Fundusz Alimentacyjny) które ma w związku z tym względem Skarżącego wierzytelność.
Skarżący otrzymuje zasiłek stały w wysokości 1.000 zł, a zatem ma zapewnione minimum egzystencji. Niska wysokość dochodu Skarżącego wyróżnia go na tle całego społeczeństwa, to jednak na tle dłużników alimentacyjnych, którzy często nie posiadają żadnych dochodów, nie ma charakteru szczególnego. Szczególny charakter sytuacji Skarżącego odnosić trzeba bowiem do ogółu dłużników alimentacyjnych, a nie do ogółu społeczeństwa. Natomiast zwrotność wypłacanych świadczeń stanowi podstawową zasadę pomocy państwa w tej dziedzinie i nie może być postrzegana jako dodatkowa uciążliwość, czy kara, ale jako zwrot świadczenia, które zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej przez organ właściwy wierzyciela, wskutek niedopełnienia obowiązku alimentacji. Zaległości Skarżącego to wynik jego świadomych działań, powstałe dłużenie, w tym z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i obowiązek jego uregulowania jest następstwem wieloletniego niewywiązywania się przez Skarżącego z obowiązku alimentacyjnego. Stosownie zaś do art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Trudna sytuacja materialna rodziców nie zwalnia ich z obowiązku świadczenia na rzecz dzieci. Ciężar utrzymania dzieci nie spoczywa bowiem na ogóle podatników, lecz na rodzicach, którzy w pierwszej kolejności obciążeni są obowiązkiem alimentacyjnym względem swoich dzieci. Alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 3/25, dostępny w CBOSA).
Rację ma także organ, że choroba Skarżącego niewątpliwie ogranicza jego możliwości zarobkowe jednakże nie zwalnia go z obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka, jak też nie zwalniała i nie zwalnia ze spłaty powstałego zadłużenia. Skarżący posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony, tj. do dnia 30 kwietnia 2025 r. (przedłużone do 30 listopada 2027 r.) Wynika z niego, że został zaliczony do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego. Przyczyna niepełnosprawności oznaczona symbolem 05-R (upośledzenie narządów ruchu). Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17 lutego 2012 r. Według tego orzeczenia Skarżący ma wskazania do zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób. Zatem Skarżący nie jest wyłączony z rynku pracy, jest w wieku produkcyjnym, ograniczeniem jest rodzaj pracy, którą może wykonywać. Skarżący nie podjął jednak żadnych działań w celu poprawy swojej sytuacji finansowej. Skoro Skarżący sam przyczynił się do zaistniałej w jego życiu sytuacji, trudno sprzeciwić się stanowisku organów, że jego sytuacja nie jest szczególna i wyjątkowa, co uzasadniałoby umorzenie wnioskowanego zadłużenia. Skarżący nie wykazał bowiem, że powstanie zadłużenia z tytułu wypłacanych świadczeń alimentacyjnych na rzecz jego dziecka było usprawiedliwione okolicznościami od niego niezależnymi. Także przebyte i oczekiwane zabiegi operacyjne, w świetle przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności, nie wyłączają go trwale z rynku pracy, jest zatem rokowanie poprawy sytuacji Skarżącego i możliwość spłaty należnych świadczeń, choćby jak wskazuje organ z emerytury, czy renty. Definitywne rezygnowanie z należności stałoby w sprzeczności z powołanymi w rozważaniach Sądu zasadami, w tym z interesem publicznym i celem ustawy o pomocy osobom uprawnionym z tytułu alimentów.
Odnosząc się do powoływanego przez Skarżącego zadłużenia z tytułu podatków i umorzenia tych należności przez właściwe organy trzeba wskazać, że odnoszą się one do innych należności, względem których zaległości z tytułu zwrotu świadczeń mają pierwszeństwo w zaspokojeniu. Zasadnie zatem organ wskazuje w zaskarżonej decyzji, że umorzenie spornych świadczeń jest przedwczesne i sprzeczne z wyrażaną w preambule zasadą zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Końcowo odnosząc się do wniosków zawartych w skardze dotyczących skierowania na badania należy wyjaśnić, że opisany na wstępie zakres działania sądów administracyjnych, w powiązaniu z art. 106 § 3 p.p.s.a. wyklucza dopuszczalność takiego wnioskowania.
Podsumowując stwierdzić należy, że organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, czemu w sposób wyczerpujący dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego czy też naruszenia przepisu prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.