IV SA/Wr 792/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi, uznając, że straty wynikające ze zdarzenia losowego kwalifikują do zasiłku niezależnie od dochodu i nie muszą zaspokajać niezbędnej potrzeby bytowej.
Skarżąca W. G. domagała się przyznania zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi z lipca 2001 r. Organy administracji odmówiły, uznając, że szkody nie kwalifikują się do pomocy lub że przyznana kwota jest wystarczająca. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że straty wynikające ze zdarzenia losowego, jakim jest powódź, kwalifikują do zasiłku celowego niezależnie od dochodu i nie muszą być związane z zaspokojeniem niezbędnej potrzeby bytowej. W późniejszym postępowaniu, po uchyleniu decyzji, przyznano niższą kwotę zasiłku, którą skarżąca również uznała za niewystarczającą. Sąd w kolejnym wyroku oddalił skargę, uznając, że zastosowanie nowszej ustawy o pomocy społecznej było prawidłowe, a przyznana kwota mieściła się w granicach uznania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi z lipca 2001 r. Organy administracji argumentowały, że szkody budowlane nie kwalifikują do zasiłku, a konieczność drenażu wokół budynku nie jest potrzebą bytową. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w wyroku z 14 grudnia 2005 r. (sygn. IV SA/Wr 792/04), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że zasiłek celowy może być przyznany na podstawie art. 32 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. osobom, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (powodzi), niezależnie od tego, czy likwidacja tych strat stanowi zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Sąd podkreślił, że przepisy te są odrębne od ust. 1 art. 32, który wymaga zaspokojenia potrzeby bytowej. W dalszym toku postępowania, po uchyleniu decyzji, organ I instancji przyznał W. G. zasiłek celowy w kwocie [...] zł na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. Skarżąca odwołała się, kwestionując podstawę prawną (ustawa z 2004 r. zamiast z 1997 r.) i wysokość zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że zgodnie z art. 150 ustawy z 2004 r., do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy nowej ustawy. Sąd administracyjny w kolejnym postępowaniu oddalił skargę, stwierdzając, że zastosowanie ustawy z 2004 r. było prawidłowe, a pomoc dla powodzian z 2001 r. miała charakter akcyjny i została już rozdysponowana. Sąd uznał również, że przyznana kwota mieściła się w granicach uznania administracyjnego, a brak jest podstaw do uwzględnienia roszczeń odsetkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zasiłek celowy na usuwanie skutków zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej może być przyznany na podstawie art. 32 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. niezależnie od przesłanki zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej określonej w ust. 1 tego artykułu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca wprowadzając odrębne ustępy 3 i 4 do art. 32 ustawy o pomocy społecznej, chciał określić inne przesłanki przyznania zasiłku celowego w przypadku strat po zdarzeniu losowym lub klęsce żywiołowej, niż te zawarte w ust. 1.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.s. art. 32 § ust. 3 i 4 a
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 40 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 150
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 40 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 40 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 40
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § ust. 4
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11 § pkt 7
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 32 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 161
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.o.r.r.o.
Ustawa z dnia 1 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiłek celowy na skutki zdarzenia losowego (powodzi) może być przyznany niezależnie od zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy z 2004 r. stosuje się przepisy tej ustawy. Przyznanie zasiłku celowego mieści się w granicach uznania administracyjnego organu.
Odrzucone argumenty
Konieczność drenażu wokół budynku nie jest potrzebą bytową. Zastosowanie ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. (lub 1997 r.) zamiast ustawy z 2004 r. Niewystarczająca wysokość przyznanego zasiłku celowego. Roszczenia odsetkowe.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest władny załatwić żądania skargi w zakresie przyznania skarżącej zasiłku w oczekiwanej przez nią wysokości. Sąd nie przyznaje bowiem zasiłków, ale jedynie kontroluje, czy decyzje administracyjne wydane w niniejszej sprawie są zgodne z prawem. Sąd uznał takie stanowisko za nieprawidłowe. Likwidacja strat poniesionych wskutek takich zdarzeń nie musi stanowić zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
sędzia
Marcin Miemiec
sprawozdawca
Tadeusz Kuczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków celowych na skutki zdarzeń losowych, stosowanie przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, granice uznania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powodzi i przepisów ustawy o pomocy społecznej z lat 1990 i 2004. Konkretna wysokość zasiłku zależy od uznania administracyjnego i możliwości finansowych organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące pomocy społecznej w sytuacjach kryzysowych, a także jak stosuje się przepisy przejściowe. Pokazuje też konflikt między oczekiwaniami obywatela a możliwościami administracji.
“Czy straty po powodzi zawsze kwalifikują do zasiłku? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy o pomocy społecznej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 792/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-12-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka Marcin Miemiec /sprawozdawca/ Tadeusz Kuczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 1107/06 - Wyrok NSA z 2007-03-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 64 poz 414 art. 2 ust. 4, art. 11 pkt 7, art. 32 ust. 3 i 4 a Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., powołując się na art, 2 ust. 4, art. 11 pkt 7, art. 32 ust. 3 i 4a ustawy z dnia 29 listopada 1999 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) i na Wytyczne Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z sierpnia 2001r. o pomocy rządu dla powodzian, odmówił skarżącej W. G. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi z lipca 2001 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał w szczególności, że szkody budowlane, jakie stwierdzono w sierpniu 2001 r., nie kwalifikowały do uzyskania zasiłku na usuwanie skutków powodzi. W odwołaniu od tej decyzji W. G. zarzuciła, że pomoc w formie zasiłków pieniężnych dla osób poszkodowanych w powodzi skierowana była do osób i rodzin, które poniosły straty w gospodarstwach domowych. Ona też została poszkodowana. W związku z powodzią było bowiem konieczne zerwanie podłogi w kuchni oraz wyburzenie pieca. Uważała więc za krzywdzącą konieczność wzięcia kredytu na przeprowadzenie prac remontowych. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu 1 instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 32 ust. 1, 4 i 4a ustawy o pomocy społecznej, wywiódł, że na podstawie tego unormowania, możliwość przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, która nie może być zaspokojona w związku z klęską żywiołową (powodzią), musi wynikać z faktu istnienia określonej niezaspokojonej potrzeby bytowej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia i braku środków po jej stronie na zaspokojenie tej potrzeby. Kolegium stwierdziło, że przeprowadzenie drenażu wokół budynku jest ważną sprawą z punktu widzenia mieszkańców budynku. Nie może to jednak być zaliczone do kategorii potrzeb bytowych i zostać zaspokojone z pomocy społecznej, zwłaszcza w sytuacji powszechnie znanego braku środków na zaspokojenie najistotniejszych potrzeb życiowych (wyżywienia, ubioru, opału, kosztów leczenia). Na powyższą decyzję W. G. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której opisała straty spowodowane przez powódź w lipcu 2001 r. Przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i podniosła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreśliła, iż likwidacja powstałych szkód przekracza możliwości finansowe jej i jej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę podkreślił, że zasiłki celowe mogą być w szczególności przyznawane osobom i rodzinom, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego czy w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. mogły one być przyznane niezależnie od dochodu i mogły nie podlegać zwrotowi. Sprawy takie należą do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanych przez gminy. Sąd powołał się na uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPK 39/97 (ONSA 1998/2/47), określającą powódź jako zdarzenie losowe w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 3a i art. 32 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i to zarówno wtedy, gdy rozmiar powodzi kwalifikuje ją do uznania za klęskę żywiołową jak i wówczas, gdy nie została uznana za taką klęskę. Jeżeli zatem konkretna osoba lub rodzina poniosła straty w wyniku powodzi, to jest możliwe przyznanie tej osobie lub rodzinie zasiłku celowego i to niezależnie od osiąganego przez te osoby dochodu. Zasiłek taki może nie podlegać zwrotowi. Podstawą odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego zasiłku celowego było przyjęcie przez organy administracyjne obu instancji, z powołaniem się na art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, że konieczność ponoszenia przez skarżącą i jej rodzinę wydatków związanych z likwidacją skutków powodzi jest rezultatem zdarzenia losowego, jakim jest powódź. Nie wystarczy jednak sam fakt zaistnienia wskutek tego zdarzenia losowego określonych strat. Konieczne jest również, aby ich likwidacja stanowiła zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Sąd uznał takie stanowisko za nieprawidłowe. Przyjął, że z treści art. 32 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek celowy z ust. 3 i 4, może być przyznany po spełnieniu innych przesłanek, niż określone w ust. 1. Jego otrzymanie jest uwarunkowane poniesieniem strat w wyniku zdarzenia losowego (ust. 3) albo w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 4). W dniu 20 lipca 2001 r. posesja skarżącej została zalana wodami powodziowymi, które spowodowały szkody ustalone w protokole z dnia [...]r. Zaistnienie tych okoliczności jest wystarczające, aby można było przyznać powyższy zasiłek. Likwidacja strat poniesionych wskutek takich zdarzeń nie musi stanowić zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Nie musi więc spełniać przesłanki zawartej w art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy. Sąd podkreślił, że gdyby przyjąć, że ust. 3 lub 4 tego artykułu musi być rozpatrywany łącznie z ust. 1, to nie byłoby powodu, aby w ogóle wprowadzać ust. 3 i ust. 4. W takiej bowiem sytuacji stany faktyczne, o jakich mowa w ust. 3 i 4, byłyby objęte ogólną normą przepisu ust. 1. Wystarczyłoby jedynie zaznaczyć, że w razie gdy niemożność zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej powstała w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej, zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi, by treść przepisu art. 32 ustawy o pomocy społecznej była zgodna ze stanowiskiem przyjętym przez organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie. Skoro jednak ustawodawca wprowadził odrębne unormowania w przytoczonych wyżej ustępach art. 32, uczynił to w celu określenia innych przesłanek koniecznych do przyznania zasiłku celowego osobom, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego albo w wyniku klęski żywiołowej łub ekologicznej, niż przesłanki wymienione w ust. 1 tego artykułu. Niezależnie od powyższego sąd stwierdził, że gdyby nawet założyć, że skarżącej można byłoby przyznać wnioskowany zasiłek tylko w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, to zgodnie z ust. 2 art. 32 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów remontu mieszkania. Tak więc niezależnie od faktu, że osobom, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego albo w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej zasiłek celowy może być przyznany nie tylko w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, to przyznanie zasiłku celowego na remont mieszkania jest przyznaniem go w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Wynika to z art. 32 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Sąd zauważył, że zasiłek celowy, o jakim mowa w art. 10 ust. 2 pkt 3a i art. 32 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, może być przyznany niezależnie od ewentualnej pomocy przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 1 i sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. Nr 84, poz. 906). Sąd uznał, że stwierdzone w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uchybienia stanowią naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy administracyjne obu instancji błędnie przyjęły, iż nie było podstaw prawnych do przyznania skarżącej zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych wskutek zdarzenia losowego, jakim jest powódź. Wskazane przepisy prawa materialnego możliwość taką natomiast przewidywały. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. odmówił skarżącej W. G. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi z lipca 2001 r. Powołał się na brak współdziałania polegającego na niedostarczeniu wymaganej dokumentacji do udzielenia zasiłku celowego. Po wniesieniu odwołania przez W. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji, powołując się na art. 3, art. 4, art. 17 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 3, art. 102, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), wydał decyzję z dnia [...] r., Nr [...], przyznającą W. G. pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł. W lakonicznym uzasadnieniu organ I instancji podał, że zasiłek został przyznany na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, na częściowe pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia losowego, które zaistniało podczas powodzi w lipcu 2001 r. Odwołanie od tej decyzji złożyła W. G.. Podniosła, że podstawą prawną decyzji nie powinna być ustawa o pomocy społecznej z 2004 r., lecz ustawa o pomocy społecznej z 1997 r. oraz wytyczne Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z sierpnia 2001 r. Ponadto wyjątkowo niska kwota przyznanego zasiłku jest nieadekwatna do wysokości szkód poniesionych przez nią w wyniku powodzi. Jest także niższa od zasiłków celowych przyznawanych innym poszkodowanym na skutek powodzi 2001 r. Kwota zasiłku powinna uwzględnić co najmniej odsetki urzędowe za ostatnie 3 lata. Skarżąca wyraziła też niezadowolenie z przewlekłości postępowania w jej sprawie oraz z konsekwentnego, negatywnego stosunku do niej organu I instancji, wbrew wyraźnym wytycznym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 8 ust. 1, art. 40 i art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję organu 1 instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał szkody doznane przez skarżącą na skutek powodzi 2001 r. Zrelacjonował też dotychczasowe postępowanie administracyjne oraz sądowoadministracyjne w sprawie. Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja organu I instancji została prawidłowo oparta na ustawie o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. Zdarzenie losowe miało miejsce w 2001 r., w okresie obowiązywania ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. Pod rządami tej ustawy został także złożony wniosek skarżącej o udzielenie pomocy społecznej. Artykuł 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. stanowi jednak, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Na podstawie art. 161, ustawa z dnia 12 marca 2004 r. weszła w życie 1 maja 2004 r. Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, może być przyznany zasiłek celowy niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Niesporne jest to, że skarżąca doznała ustalonej w czasie postępowania szkody, której naprawienie było związane z określonymi kosztami. Wysokość udzielanej pomocy społecznej musi z jednej strony uwzględniać rzeczywiste potrzeby. Z drugiej strony wysokość ta jest uzależniona od możliwości finansowych organu I instancji. Skarżącej udzielono pomocy w kwocie [...] zł. Organ II instancji przyjął więc, że ze względu na konieczność świadczenia pomocy także innym osobom i rodzinom i szczupłość środków na świadczenie pomocy społecznej, zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa. Organ I instancji nie musiał przy tym przy ustalaniu wysokości świadczenia brać pod uwagę wysokość świadczeń, którą uzyskały inne osoby. Brak jest także podstawy prawnej do uwzględnienia roszczeń odsetkowych, podniesionych w odwołaniu. Na powyższą decyzję W. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że decyzja narusza prawo oraz nie uwzględnia wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2004 r. Podniosła, że jej zastrzeżenie budzi podstawa prawna decyzji. Odnosząc się do art. 150 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., stwierdziła, że dnia [...]r. jej sprawa dotycząca zasiłku celowego była już zakończona prawomocną decyzją organu II instancji, a wniesienie skargi nie wstrzymywało wykonania tej decyzji. Organ II instancji pominął też bezzasadnie wytyczne Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o pomocy Rządu dla powodzian. Były one najważniejszą podstawą i regulowały postępowanie w takich sprawach, jak sprawa skarżącej. Skarżąca uważa zatem, że podstawą prawną do wydania decyzji w jej sprawie powinna być wyłącznie ustawa o pomocy społecznej z 1997 r. oraz powołane wytyczne Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Nie stosując tego prawa, organ II instancji naruszył zatem prawo materialne. Skarżąca uważa też, że kwota przyznanej jej pomocy jest wyjątkowo niska i nieadekwatna do szkód poniesionych przez nią i przez jej rodzinę. Jest też rażąco niska w odniesieniu do zasiłków celowych przyznanych jej znajomym i sąsiadom z tego samego tytułu. Pragnie uzyskać zasiłek z tej puli środków, które były przeznaczone na potrzeby osób dotkniętych skutkami powodzi z 2001 r., a nie ze środków, na które czekają inni potrzebujący. Zdaje sobie jednak sprawę z tego, że nie jest możliwa refundacja w tym trybie całości poniesionych przez nią wydatków. Oczekuje od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyznania zasiłku z puli z lipca 2001 r. Kwota zasiłku powinna być wyższa niż kwota przyznana. Powinna uwzględniać odsetki urzędowe za ostatnie 3 lata. Tak jak w odwołaniu skarżąca wyraziła ponadto niezadowolenie z przewlekłości postępowania w jej sprawie oraz z konsekwentnego, negatywnego stosunku do niej organu I instancji, mimo wyraźnych wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wnikliwe rozpatrzenie sprawy przez sąd, w szczególności w zakresie prawidłowej oceny szkody oraz poniesionych wydatków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Ustosunkowując się do zarzutu w sprawie wysokości przyznanego zasiłku podniósł, że organ I instancji dysponował kwotą 72.000 zł na udzielenie pomocy w związku ze stratami spowodowanymi powodzią z 2001 r. Kwota ta została rozdzielona. Z pomocy skorzystały 53 rodziny, z czego 37 rodzin otrzymało zasiłki w kwocie od 1.000 do 4.000 zł, a 16 rodzin w kwocie 500 zł. Wysokość tej pomocy była uzależniona od poniesionych strat oraz od sytuacji materialnej poszczególnych rodzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Należy na wstępie wyjaśnić, że sąd nie jest władny załatwić żądania skargi w zakresie przyznania skarżącej zasiłku w oczekiwanej przez nią wysokości. Sąd nie przyznaje bowiem zasiłków, ale jedynie kontroluje, czy decyzje administracyjne wydane w niniejszej sprawie są zgodne z prawem. W kwestii zarzutów co do prawa, które należało zastosować w zaskarżonych decyzjach, należy stwierdzić, co następuje. Zdarzenie losowe w postaci powodzi (lipiec 2001r.) oraz złożenie przez skarżącą wniosku o udzielenie zasiłku celowego (6 sierpnia 2001r.) miały miejsce pod rządami ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Wtedy też rozpoczęło się postępowanie o udzielenie tego zasiłku, które było kontynuowane oraz zakończyło się już w okresie obowiązywania nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Artykuł 150 nowej ustawy stanowi wyraźnie, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Ustawa ta, zgodnie z jej art. 161, weszła w życie 1 maja 2004 r. Sprawa skarżącej nie została zakończona pod rządami ustawy z 1990 r., to jest przed dniem 1 maja 2004 r. Decyzja wydana w II instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dnia [...]r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. Kolejna decyzja organu I instancji z dnia [...]r., odmawiająca skarżącej zasiłku celowego, została uchylona w całości decyzją organu II instancji z dnia [...]r. Nr [...]. W taki sposób, za każdym razem - po raz pierwszy wyrokiem sądu z dnia [...]r., a po raz drugi decyzją z dnia [...]r. - poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego negatywnych dla skarżącej decyzji administracyjnych, został przywrócony pierwotny stan, polegający na niezałatwieniu sprawy wszczętej na podstawie wniosku skarżącej z dnia [...]r. Stąd też, zgodnie z powołanym art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., do załatwienia niezakończonego postępowania należało zastosować przepisy nowej ustawy. Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja II instancji z dnia [...]r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...]r. zostały wydane prawidłowo w oparciu o ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Bezzasadne jest zatem żądanie skarżącej w zakresie załatwienia sprawy na podstawie ustawy z 1990 r., którą, co należy wyjaśnić, skarżąca określiła w skardze błędnie jako ustawę z 1997 r. W niniejszej sprawie nie mogą być także zastosowane wytyczne Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z sierpnia 2001 r. o pomocy Rządu dla powodzian, wnioskowane przez skarżącą. Pomoc dla powodzian w 2001 r. z zastosowaniem środków rządowych miała bowiem charakter okresowy, akcyjny i została już zakończona. Jak wynika z materiału sprawy, środki na ten cel w wysokości 72.000 zł zostały przez organ I instancji rozdysponowane na rzecz osób spełniających warunki uzyskania tej pomocy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowi zatem ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593). Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 tej ustawy do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanych przez gminy, należy udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego. Zgodnie z art. 40, zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego; zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2); zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Taki zasiłek został skarżącej przyznany. Organy I i II instancji działały tu zgodnie z prawem oraz zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku sądu z dnia [...]r. Zasiłek bezzwrotny został bowiem przyznany z uwagi na straty spowodowane zdarzeniem losowym z lipca 2001 r., niezależnie od dochodu skarżącej. Skarżąca kwestionuje także wysokość przyznanego jej zasiłku celowego. Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przesądzają o tym normy zawarte w art. 39 ust. 1 oraz w art. 40 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stanowią one dla organu podstawę przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, a także w sytuacji poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego czy w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala więc organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Organ I instancji przyznając zasiłek celowy wskazał, iż skarżąca jest uprawniona do otrzymania pomocy na skutek poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego. W postępowaniu administracyjnym podniesiono też, że posiadane środki finansowe nie pozwalają na uwzględnienie żądania w wysokości wskazanej we wniosku o pomoc, w zakresie wystarczającym na pokrycie doznanych szkód. Załatwiając sprawę skarżącej organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało zatem podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie zasiłku celowego. Kolegium wykazało to w uzasadnieniu swojej decyzji. Brak jest także podstawy prawnej do uwzględnienia roszczeń odsetkowych podniesionych w skardze. W świetle powyższego zaskarżone decyzje należy uznać za prawidłowe. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu. Orzeczono tak na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI