IV SA/Wr 328/25

IV SA/Wr 328/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art.7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1473
art. 19; art. 69b
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych  innych ustaw (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 39 ust. 1,2; art. 40 ust. 2, 3; art. 18 ust. 1 pkt 4; art. 110 ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 654
art. 2; art. 42 ust. 1
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1071
art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2024 poz 146
art. 3 ust. 1, 2 pkt 1, 2; art. 33a; art. 54 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr SKO 4101/384/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Pismem z 15 października 2024 r. A. N., reprezentowana przez A. R., (dalej: skarżąca) wniosła do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w K.. Uzasadniając wniosek podała, że 15 września 2024 r. w wyniku powodzi zalany został cały dom, woda sięgała około [...]-[...] cm. Przez napór wody popękały ściany, a okna podczas sprzątania wyszły razem z futryną.
Decyzją z 24 stycznia 2025 r. (OPSGK.RŚPS.4204.200.11.odm.2024) Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko, działający z upoważnienia Wójta Gminy Kłodzko (dalej: organ I instancji) odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego zasiłku. Uzasadniając decyzję organ I instancji zaznaczył, że A. N. jest właścicielem budynku mieszkalnego położonego w K., a Komisja do spraw ustalania szkód i szacowania strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych na terenie Gminy Kłodzko dokonała oszacowania wysokości szkód w ww. budynku przyjmując procentowy udział jego uszkodzenia/zniszczenia na poziomie 47,5 %. Z uwagi jednak na okoliczność, że w dniu powodzi i w okresie poprzedzającym zdarzanie, skarżąca nie zamieszkiwała w tym budynku i nie prowadziła w nim gospodarstwa domowego, gdyż od 1 grudnia 2023 r. przebywa w domu pomocy społecznej, organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku.
Od decyzji tej pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 7a k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym polegających na stwierdzeniu, że budynek w K. nie był zamieszkały, gdy faktycznie od dłuższego czasu były w nim prowadzone czynności noszące cechy "prowadzenia gospodarstwa domowego". Odwołująca wskazała, że to ona osobiście zamieszkała pod adresem K., na co ma świadków jak i umowę z firmą, która miała zajmować się remontem domu "aby mogła ściągnąć resztę rodziny (tj. mąż i dwójka naszych dzieci)". Podniosła, że A. N. z uwagi na stan zdrowia przebywa w domu pomocy społecznej, jednak swoją nieruchomość oddała do używania rodzinie syna (T. N.). Zarzuciła też, że konieczność zamieszkiwania pod danym adresem nie został wskazany w Zasadach udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że budynek był opuszczony.
Zaskarżoną decyzją z 7 kwietnia 2025 r. (SKO 4101/384/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572): dalej: k.p.a., art. 69b ustawy z 1 października o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1473 ze. zm.), art. 39 ust.1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 18 st.1 pkt 4, art. 110 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz.1283 ze. zm.), dalej: u.p.s. oraz "Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r." (dalej: Zasady) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. SKO, po szczegółowym przywołaniu przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie podniosło (w szczególności), że z Zasad wynika, iż zasiłki remontowo – budowane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującymi, jeżeli w dniu wystąpienia powodzi prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku powodzi, pomoc powinna być skierowana do osób zamieszkujących w domach czy lokalach mieszkalnych, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu i które przez to zdarzenie znalazły się w trudnej sytuacji życiowej (utraciły dach nad głową), której nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć, m.in. usunąć zaistniałych zniszczeń. Warunkiem otrzymania pomocy w ww. formie jest jednak faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego w lokalu (budynku), który został zalany w wyniku powodzi. Tymczasem A.N. w budynku, na który złożyła wniosek o przyznanie pomocy, w dniu wystąpienia powodzi, nie mieszkała i nie mieszka, co ma potwierdzenie w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodnym. Skarżąca od 1 grudnia 2023 r. przebywa bowiem w domu pomocy społecznej. W ocenie SKO, okoliczność ta nie budzi wątpliwości, nie zaprzecza temu też odwołująca. SKO wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pomoc w postaci zasiłku celowego ma służyć osobom (rodzinom) znajdującym się w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Zatem samo powstanie na skutek powodzi straty w nieruchomości budynkowej, stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby bytowe, a przede wszystkim mieszkaniowe w innym miejscu oznacza, że pomoc ze strony Państwa nie jest jej niezbędna. Tym samym sytuacja taka wyklucza możliwość udzielenia takiej osobie pomocy w postaci zasiłku celowego. Pomoc ta bowiem nie stanowi rekompensaty, odszkodowania, czy zadośćuczynienia ze strony Państwa, lecz ma służyć obywatelom w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Taka sytuacja z kolei wyklucza możliwość udzielenia jej pomocy na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s.
Mając powyższe na uwadze, SKO wskazało, że nieuzasadnione jest przyznanie zasiłku celowego w postaci pomocy remontowo-budowlanej z powodu strat poniesionych w budynku, w którym wnioskodawca w dniu wystąpienia zdarzenia, z powodu którego wprowadzono stan klęski żywiołowej, tj. powodzi, nie mieszkał i nie prowadził gospodarstwa domowego (bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy). Zasiłek taki nie przysługuje bowiem każdemu, kto jest właścicielem nieruchomości dotkniętej klęską żywiołową ale osobom lub rodzinom, które w wyniku klęski żywiołowej utraciły "dach nad głową", a także tym osobom, które mieszkały i prowadziły gospodarstwo domowe w budynku, który uległ uszkodzeniu w wyniku powodzi.
Od niniejszej decyzji skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc w szczególności, że 15 września 2024 r. w wyniku powodzi doszło do całkowitego zalania domu znajdującego się pod adresem [...]-[...] K1.., K. Wskazała, że jest to dom jej teściowej A. N., która w ostatnim czasie mocno podupadła na zdrowiu. Stan zdrowia teściowej skłonił ją do poczynienia kroków mogących no celu remont domu oraz ponowne sprowadzenie reszty mojej rodziny, tj. męża i dzieci. Przeprowadzka pozwoliłaby jej na sprawowanie opieki nad teściową. Podkreśliła, że tuż przed powodzią sprowadziła się ponownie do rodzinnego domu męża, niestety dość szybko zmuszona była uciekać, gdyż stan wody wzrastał. Oświadczyła, że nie jest prawdą stwierdzenie, że dom nie był zamieszkały. Od dłuższego czasu były w nim prowadzone czynności mające na celu kapitalny remont.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na tej podstawie obowiązkiem Sądu jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu - zgodności z prawem w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, bez względu na zgłaszane zarzuty i wnioski.
Przedmiotem sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z 7 kwietnia 2025 r. (SKO 4101/384/2025) utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 24 stycznia 2025 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont budynku położonego w K. z uwagi na okoliczność, że skarżąca w dniu powodzi nie zamieszkiwała ww. budynku i nie prowadziła w nim gospodarstwa domowego, gdyż od 2023 r. przebywa w domu pomocy społecznej.
Jak stanowi art. 2 ustawy z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 654, ze zm.), dalej zwana ustawą powodziową, użyte w ustawie określenie "poszkodowany" oznacza w szczególności osobę fizyczną, która na skutek powodzi doznała szkód majątkowych lub utraciła, chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu.
W art. 19 ustawy z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2024 r. poz. 1717), dalej: ustawa – wprowadzono zmiany do ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw – poprzez dodanie art. 69b. Przepisy ustawy weszły w życie 26 listopada 2024 r. W ustawie brak przepisów przejściowych, co wskazuje na konieczność stosowania art. 69b ustawy do osoby albo rodziny, które poniosły stratę w wyniku klęski żywiołowej, to jest powodzi we wrześniu 2024 r., z uwzględnieniem stanu faktycznego danej sprawy. W art. 42 ust. 1 ustawy unormowano, że przepisy art. 69b ustawy stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu.
Zgodnie zaś z treścią art. 69b ust. 1 ustawy, zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.s.p., z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny.
Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 2 u.p.s, zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przy czym według art. 39 ust. 1-2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Skoro zatem art. 69b ustawy odwołuje się do instytucji zasiłku celowego uregulowanego w ww. przepisach u.p.s., to wykładnia tego przepisu musi uwzględniać kontekst i cele ustawy o pomocy społecznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 80/25). Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto został dotknięty klęską żywiołową. Przyznanie zasiłku wymaga bowiem ustalenia, czy po stronie wnioskodawcy istnieje niezaspokojona niezbędna potrzeba bytowa. Przepis art. 40 u.p.s. nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny bowiem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy).
Ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały uzupełnione przez Zasady udzielania pomocy finansowej - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., dalej: Zasady. W powołanych Zasadach, wśród form przyznawanej pomocy w związku z powodzią, wskazano obok pomocy doraźnej, pomoc remontowo-budowlaną, przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., na którą składa się:
a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi,
b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. Pomoc ta przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. (pkt II części I Zasad).
Przy czym stosownie do – pkt 6 części I Zasad – zasiłki remontowo-budowlane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, zwanymi dalej "osobami uprawnionymi", jeśli w dniu wystąpienia powodzi: 1) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym lub; 2) posiadały i stale użytkowały budynek gospodarczy; które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia.
Z powyższych regulacji wynika zatem, że jednym z podstawowych warunków przyznania zasiłku celowego na pomoc remontowo-budowlaną jest prowadzenie – w dniu wystąpienia powodzi – gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku tego zdarzenia oraz brak możliwości zapewnienia niezbędnej potrzeby bytowej w innym miejscu (brak innego lokalu mieszkalnego). Zagadnienie prowadzenia gospodarstwa domowego wiąże się z miejscem zamieszkania, które normuje art. 25 ustawy z 3 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jak podkreśla się w doktrynie prawa cywilnego, składnikiem pobytu stałego jest realizowanie w danej miejscowości obiektywnie sprawdzalnej aktywności życiowej (rodzinnej, zawodowej, społecznej). Składniki domicylu mają charakter obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości (corpus) oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Łączne występowanie tych składników pozwala wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe.
Tak więc, aby można było mówić o "zamieszkiwaniu" w danym miejscu (w rozpoznawanej sprawie zatem w nieruchomości – budynku mieszkalnym położonym w K., który stanowi własność skarżącej i który niewątpliwie został zniszczony w trakcie powodzi), nieruchomość ta musi stanowić dla wnioskodawcy rzeczywiste, faktyczne miejsce jej stałego pobytu (w sposób dostrzegalny na zewnątrz dla innych osób) i być wykorzystywana w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Analizy składników zamieszkania należy dokonywać łącznie, ponieważ składnik mentalny animus manifestuje się w szczególności w postaci konkretnych, obiektywnie sprawdzalnych zachowań składających się na corpus, a zatem ich rozdzielenie służy tylko potrzebom teoretycznego opisu (T. Sokołowski (w:) Kodeks cywilny..., t. 1, red. A. Kidyba, 2012, kom. do art. 25, nt 1, 2). Podkreślenia przy tym wymaga, że faktu zamieszkiwania w danym miejscu nie podważa zatem sama okoliczność ewentualnych "wyjazdów" poza miejsce stałego zamieszkania, nawet jeśli są to wyjazdy powtarzające się. Istotne jest bowiem sprawdzalny i manifestowany przez stronę zamiar stałego pobytu w danym miejscu. Poza tym, przerwa w przebywaniu spowodowana szczególnymi okolicznościami (...), nie zmienia miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym (wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1842/21; CBOIS).
Organy prowadzące postępowanie administracyjne w sprawie przyznania zasiłku na odbudowę remont budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi powinny zatem, stosując reguły postępowania dowodowego zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy przesłanka zamieszkiwania przez skarżącą w zniszczonej w wyniku powodzi nieruchomości pod adresem K. – w wyżej przedstawionym rozumieniu – w danej sprawie wystąpiła (czy też nie wystąpiła), a następnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, wskazując na podstawie jakich dowodów okoliczność tę ustaliły. Organy powinny zatem zbadać, gdzie skarżąca przebywała w dniu zdarzenia (powodzi) i co istotne, czy przebywała tam z zamiarem stałego pobytu. Ustalenia te winny natomiast znaleźć odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodnym, czego wbrew twierdzeniom organów zabrakło w sprawie.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, organy obu instancji – pomimo okoliczności, że stanowiący własność skarżącej budynek mieszkalny w K. został zniszczony w wyniku powodzi (w ocenie Komisji na poziomie 47,5 %) – odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku na remont lub odbudowę tego budynku przyjmując, że "skarżąca w dniu powodzi nie przebywała w tym budynku i nie prowadziła w nim gospodarstwa domowego". Niemniej jednak organy decyzje swe oparły jedynie na notatce służbowej Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko z 5 listopada 2024 r. z której wynika, że w rozmowie z sołtysem wsi K1. U. B. pozyskano informację, że "dom znajdujący się przy posesji K. od 1 grudnia 2023 r. – data umieszczenia A. N. w DPS nikt nie zamieszkiwał". Takie ustalenia organów Sąd uznał za co najmniej niewystarczające.
Po pierwsze, z akt sprawy nie wynika, czy skarżąca w dacie zdarzenia rzeczywiście przebywała (i nadal przebywa, tak jak twierdzą organy) w domu pomocy społecznej, czy też z uwagi na stan zdrowia przebywa np. w zakładzie opiekuńczo – leczniczym. Zgodnie owiem z art. 54 ust. 1 – 3 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Taką osobę kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Natomiast osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest na podstawie art. 33a ustawy z 27 sierpnia 2004 r. oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146, ze zm.) do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego (art. 54 ust. 3 u.p.s.). Przy czym, pobyt w zakładzie opieki zdrowotnej, nie może być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c., gdyż tego rodzaju placówka lecznicza nie jest przeznaczona do zamieszkiwania i nie może stanowić miejsca, w którym osoby przebywają z zamiarem stałego pobytu. Zakład opiekuńczo-leczniczy nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych pacjentów. Celem takiej placówki jest prowadzenie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej). Pobyt osób przebywających w zakładach leczniczych ma zatem charakter czasowy, nawet jeśli pobyt ten jest długotrwały, gdyż związany jest wyłącznie z leczeniem. Placówki takie nie służą celom mieszkalnym. Pobytowi strony w zakładzie leczniczym nie można więc przypisać charakteru stałego. Nie można też uznać, że konieczność zamieszkania zainteresowanej w zakładzie leczniczym ze względu zły stan zdrowia, wynika z jej woli zmiany miejsca zamieszkania postanowienie NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OW 213/196, CBOIS).
Po wtóre, nawet przy założeniu, że skarżąca rzeczywiście przebywała w domu pomocy społecznej tak jak to ustaliły organy, to z akt sprawy nie wynika w jakim typie domu pomocy społecznej przebywała i co istotne na jaki czasookres została tam umieszczona. Nie sposób zatem ustalić, jaki charakter miał pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej w którym została umieszczona (stały, czy też jedynie tymczasowy). Powyższe braki w ustaleniach faktycznych, należy ocenić za istotne, gdyż wprawdzie z art. 55 u.p.s. wynika, że domy pomocy społecznej oprócz usług opiekuńczych, wspomagających i edukacyjnych świadczą na rzecz osób w nich przebywających również usługi bytowe (czyli zapewniają im miejsce zamieszkania), to nie sposób w wyniku tego przyjąć, że każdy pobyt tych osób w domach pomocy społecznej, nawet ten tymczasowy, przesądza automatycznie o zmianie miejsca ich zamieszkania w znaczeniu prawnym. Jak już Sąd wcześniej wzmiankował w orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się bowiem, że czasowa przerwa w faktycznym przebywaniu w danym miejscu, nawet długotrwała, nie daje automatycznie podstaw do uznania, że nie stanowi ono miejsca zamieszkania. Tymczasowa zmiana miejsca pobytu pozostaje bez wpływu na ustalenie miejsca zamieszkania.
W świetle powyższego, organy w sposób niewyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a, w konsekwencji czego przedwcześnie odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku. Dopiero bowiem poczynienie przez organy ww. ustaleń i zgromadzenie potwierdzających te ustalenia dokumentów, w tym decyzji o skierowaniu skarżącej do domu pomocy społecznej pozwoli na ustalenie gdzie znajdowało się faktyczne miejsce zamieszkania skarżącej w dniu powodzi w rozumieniu art. 25 k.c. To z kolei umożliwi udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca spełniła przesłankę umożliwiającą udzielenie jej wnioskowanego zasiłku, czy też przesłanki tej nie spełniła (patrz: pkt 6 części I Zasad). Rozpatrując sprawę ponownie, organy zobligowane będą do uwzględnienia powyższych rozważań Sądu.
Mając na względzie powyższe Sąd uchylił zarówno decyzję organu II, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a. i c. w zw. z art. 135 p.p.s.a.