IV SA/Wr 786/05

IV SA/Wr 786/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-07-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Sygn. powiązane
I OSK 1926/06 - Wyrok NSA z 2007-09-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty M. z dnia [...]r. nr [...]uchylającą decyzję Starosty M. w przedmiocie przyznania J. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Starosta M. powyższą decyzją wydaną na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 29 ust. 2, art. 30 ustawy z dnia 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120 poz. 1252) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 37k, l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity z 2003 r. (Dz. U. Nr 58 poz. 514 ze zm.) po wznowieniu postępowania na podstawie postanowienia z dnia [...]r. Nr [...] orzekł o uchyleniu:
- decyzji ostatecznej Starosty Powiatu M. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania J. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku,
- decyzji z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania J. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. w wysokości [...]zł,
- decyzji z dnia [...]r. nr [...] o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2[...]r. w wysokości [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji podał, że J. G. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy i decyzją z dnia [...]r. Nr [...] przyznano jej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. Kierownik PUP pismem z dnia [...]r. przesłał do ZUS w M. wniosek o ustalenie wysokości emerytury J. G. celem ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...]r. wpłynęła decyzja ZUS /W. znak [...].z dnia [...]r. o wysokości emerytury.
W związku z powyższym wydano decyzję nr [...] z dnia [...]r. o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. o wysokości [...]zł miesięcznie.
W dniu [...]r. wpłynęła decyzja ZUS /W. znak [...] z dnia [...]r. o zmianie wysokości emerytury w związku z czym Starosta M. wydał decyzję nr [...] z dnia [...]r. o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. w wysokości [...]zł miesięcznie. Dnia [...]r. wpłynęło zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w M. Nr [...] z dnia [...]r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynika, że J. G. prowadziła działalność gospodarczą od dnia [...]r.
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i na podstawie złożonego oświadczenia J. G. w dniu [...]r. z dołączonym zgłoszeniem identyfikacyjnym NIP - 1, i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego od [...]r. wynika, że działalność gospodarcza została zawieszona, a nie wyrejestrowana, co nie znalazło odzwierciedlenia w oświadczeniach złożonych w dniu rejestracji. Zawieszenie działalności gospodarczej w Urzędzie Skarbowym w M. nie ma wpływu na figurowanie w ewidencji działalności Urzędu Miejskiego w M., dopiero dokonanie formalności i złożenie pisemnego oświadczenia o zaprzestaniu działalności skutkuje wydaniem decyzji o wykreśleniu działalności gospodarczej z ewidencji. Ze złożonych /pod odpowiedzialnością karną/ przez J. G. dwóch oświadczeń w karcie rejestracyjnej w dniu [...]r. wynikało ,że nie prowadzi i nie zawiesiła działalności gospodarczej. Na tej podstawie, po spełnieniu warunków art. 37 k i l oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 wyżej cytowanej ustawy J. G. zostało przyznane prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Od tej decyzji J. G. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i uzasadniając, że działalność gospodarczą zawiesiła [...]r., a od dnia rejestracji tj. od [...]r. jedynym Jej źródłem utrzymania było świadczenie przedemerytalne. Wyjaśniła również, że składając w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. pisemne oświadczenie, że nie prowadzi i nie zawiesiła działalności gospodarczej była w bardzo złym stanie psychicznym spowodowanym nagłym zwolnieniem z pracy oraz śmiercią teściowej. Wskazała również na trudną sytuację finansową, w jakiej się obecnie znalazła związku z wstrzymaniem wypłaty świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu podają, że zgodnie z art.2 ust 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba bezrobotna to taka osoba, która m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoba, która jedynie zawiesiła działalność gospodarczą i posiada na potwierdzenie tego faktu stosowne dokumenty, nie może uzyskać statusu osoby bezrobotnej bez konieczności całkowitego wyrejestrowania tej działalności.
Wyjaśnienia strony, że zaistniała sytuacja nastąpiła z powodu stresu i kłopotów rodzinnych nie mogły zostać uwzględnione, gdyż w aktach sprawy znajdują się dwa oświadczenia podpisane własnoręcznie przez zainteresowaną w dniu [...]r. z których treści wynika m. innymi, że J. G. nie prowadzi i nie zawiesiła działalności gospodarczej oraz, że została pouczona o utracie statusu bezrobotnego w przypadku rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Wojewoda uznał, że J. G. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą i tym samym nie znalazł podstawy do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca J. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody D. oraz utrzymującej ją decyzji Starosty M. zarzucając decyzjom naruszenie następujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego:
- art. 7 przez błędne rozumienie praworządności i nieuwzględnienie interesu strony;
- art. 8 przez wydanie rozstrzygnięcia przeczącego zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
- art. 107 przez nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do tej części uzasadnienia odwołania od decyzji Starosty M. gdzie skarżąca wskazała na potrzebę odniesienia jej sytuacji do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że składając odwołanie od decyzji organu I instancji nie zaprzeczyła, że w dniu [...]r. była wpisana do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a mylne oświadczenie w karcie rejestracyjnej doszło po rozmowie z urzędnikiem Powiatowego Urzędu Pracy, że zawieszenie działalności gospodarczej w urzędzie skarbowym i ZUS oraz nieuzyskiwanie dochodów oznacza zaprzestanie działalności gospodarczej. Dalej J. G. wskazała, iż w rzeczywistości była osobą bezrobotną i nie uzyskała żadnych dochodów z działalności gospodarczej od [...]r., ponieważ zaprzestała działalność. W dalszej części skargi skarżąca powtórzyła okoliczności podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując akt administracyjny sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Orzeczenie administracyjne jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skargę nie można uznać za zasadną. Istota rozstrzygnięcia opiera się na ocenie prawidłowości zbadania przesłanek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją przez organ I i II instancji i zachowania właściwego toku procedury administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach prawa procesowego. Sprawa wznowienia postępowania stanowi istotne samoistne zagadnienie postępowania z uwagi na odrębny przedmiot postępowania od wcześniejszego postępowania zwykłego oraz to, że wynik postępowania nadzwyczajnego nie musi wpłynąć na byt prawny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania obejmuje dwa stadia postępowania. Pierwsze dotyczy dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i kończy się postanowieniem o wszczęciu postępowania lub decyzją o odmowie wszczęcia postępowania. w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera następna fazę postępowania tj. postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem weryfikacji decyzji ostatecznej. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego organ stwierdzi zgodnie z art. 151 kpa brak przesłanek wznowienia postępowania odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji.
Do przesłanek pozytywnych zalicza się rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa podstaw prawnych wznowienia tj.:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Art. 16 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, czego skutkiem jest niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość nie wyliczona w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, jak i przeprowadzenie wykładni rozszerzającej podstaw tam wymienionych.
Sąd analizując stan faktyczny sprawy podzielił stanowisko organu I jak i II instancji, że wystąpiła okoliczność dająca podstawę do wznowienia postępowania z pkt 5 § 1 art. 145 kpa tj. istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej nieznanych organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie w dacie wydania decyzji Starosty Powiatu M. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania J. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku, decyzji z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania J. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. w wysokości [...]zł, decyzji z dnia [...]r. nr [...] o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. w wysokości [...]zł był istotny dla sprawy fakt wpisu do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej przez J. G. z dniem [...]r. /zaświadczenie przekazane przez Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...]r Nr [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej J. G. do PUP w M. [...]r./, a która została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej dopiero z dniem [...]r. decyzją Burmistrza Miasta w M. z dnia [...]r. nr [...]jako nieznana okoliczność faktyczna dla organu I instancji istniejąca w dniu wydania decyzji.
Ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy nałożył na stronę obowiązek wykazania, że nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
Biorąc pod uwagę, iż ustawa z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy, której celem jest między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych, wiąże ustawową definicję bezrobotnego, zawartą w jej art. 2 ust. 1 pkt 2, z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednakże istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia.
Wobec tego, aby uzyskać status "osoby bezrobotnej" dana osoba musi się wykazać tym, że nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Wyjątki od tej zasady, które dopuszcza sama ustawa, muszą być interpretowane ściśle, co ma istotne znaczenie także dla wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f). Rozwiązanie przyjęte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy jest zsynchronizowane z unormowaniami zawartymi w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej /Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 ze zm./, która wyraźnie rozróżnia zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji i wpis do ewidencji od faktycznego podjęcia (rozpoczęcia) działalności gospodarczej. Zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji jednak powinno zawierać, oprócz innych danych, także wskazanie daty rozpoczęcia tej działalności (art. 88b). Ponadto osoba, która uzyskała wpis do ewidencji, może zmieniać dane zawarte w zgłoszeniu do ewidencji, a więc także wskazaną datę rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże ma obowiązek zgłosić te zmiany organowi ewidencyjnemu (art.88d).
Z powodu treści tych obowiązków wykazanie przez osobę, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, iż nie podjęła działalności gospodarczej, jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) cytowanej z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji.
Jeśli organ zatrudnienia w późniejszym czasie uzyska dowody - będące podstawą wznowienia postępowania - że dana osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania (po uchyleniu decyzji wcześniejszych) może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. Ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności wynika, że datą rozpoczęcia tej działalności jest. [...]r. według stanu na dzień [...]r.
Wymaga również w świetle art. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy podkreślenia, że czymś innym jest obowiązek ubezpieczenia, a czymś innym obowiązek opłacania składki na ubezpieczenia. Udokumentowana i usprawiedliwiona przerwa w faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, uzasadniająca zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe ubezpieczonych z innych tytułów, uzasadniałaby, uwzględniając treść art. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm./, zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania składek za okresy tych przerw nie prowadząc do niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
Należy zatem uznać, że wydając zaskarżone decyzje organ I i II instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 i 7 kpa, jak też art. 149 kpa i nie doszło do naruszenia przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.