IV SA/Wr 785/21

IV SA/Wr 785/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Tomasz Judecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 9 ust. 2, art. 75 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Ksawery Sobczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia 6 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji w prawach studenta I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz strony skarżącej M.S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rektor Uniwersytetu W. (dalej jako: "Rektor") decyzją z dnia 6 września 2021 r. ([...]), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej jako: "strona", "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Prodziekana ds. Kształcenia Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu W. (dalej jako: "Prodziekan") z dnia 1 lipca 2021 r. ([...]), niewyrażającą zgody na reaktywację przez stronę studiów na kierunku filozofia – stacjonarne I stopnia w roku akademickim 2020/2021.
Prodziekan decyzją z dnia 1 lipca 2021 r. wydaną na podstawie § 42 ust. 2 w zw. z § 50 ust. 2 uchwały Nr 94/2019 Senatu Uniwersytetu W. z 22 maja 2019 r. w sprawie regulaminu studiów w Uniwersytecie W. (dalej jako: "Regulamin z 2019 r.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej jako: "K.p.a."), nie wyraził zgody na reaktywację skarżącego M. S. w prawach studenta na kierunku ffilozofia – stacjonarne I stopnia w roku akademickim 2020/2021. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w dniu 29 czerwca 2021 r. skarżący wystąpił z podaniem o reaktywację w prawa studenta na wymienionym kierunku w celu złożenia pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego. Organ następnie wskazał, że stosownie do § 42 ust. 2 Regulaminu z 2019 r. reaktywacja w prawa studenta może nastąpić, jeśli od daty skreślenia z listy studentów upłynęło nie więcej niż 5 lat. Termin ten nie podlega przywróceniu. Z przedłożonego podania o reaktywację wynika natomiast, że z listy studentów skarżący został skreślony w dniu 6 lat temu.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Rektor decyzją z dnia 6 września 2021 r. ([...]), wydaną na podstawie § 42 ust. 2 Regulamin z 2019 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy oznaczoną decyzję Prodziekana. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono brzmienie § 42 ust. 2 i 3 Regulaminu z 2019 r., z którego wynika, że wniosek o reaktywację należy złożyć w terminie 5 lat od daty skreślenia z listy studentów i co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru/roku akademickiego. Następnie wskazał, że strona został skreślona z listy studentów decyzją z dnia 21 września 2015 r. od której nie wniosła odwołania. Termin jaki upłynął od dnia skreślenia z listy studentów do dnia wniesienia podania z dnia 23 czerwca 2021 r. o reaktywację przekracza pięcioletni termin. Wskazał na odrębny 2-letni termin wznowienia studiów w celu ich ukończenia wynikający z § 42 ust. 7 Regulaminu z 2019 r. oraz, że po jego upływie strona mogła ubiegać się o reaktywację studiów, niemniej jednak w terminie nie dłuższym niż 5 lat od skreślenia z listy studentów.
Skarżący wywiódł skargę na oznaczoną decyzję Rektora zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 42 ust. 2 Regulaminu z 2019 r. poprzez jego zastosowanie oraz § 42 ust. 7 i 8 w zw. z § 41 ust. 1 pkt 1 Regulaminu z 2019 r. poprzez jego niezastosowanie. Wskazał, że studia stacjonarne I stopnia na kierunku filozofia rozpoczął w 2011 r. i do roku 2014 r. ukończył wszystkie 6 semestrów studiów licencjackich. Wskazał, że podstawą jego skreślenia z listy studentów (w 2015 r.) było niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego. Dla takich osób jak on, które po zaliczeniu wszystkich przedmiotów nie złożyły jedynie pracy dyplomowej, Regulamin z 2019 r. przewiduje 2-letni termin na wznowienie studiów. Natomiast w przypadku przekroczenia tego terminu zastosowanie znajduje § 42 ust. 8 Regulaminu z 2019 r., który zezwala na wznowienie studiów po przekroczeniu dwuletniego terminu, w trybie określonym w § 42 ust. 3 i 5 Regulaminu studiów z 2019 r. Zwrócił uwagę, że § 42 ust. 8 Regulaminu z 2019 r. nie odsyła do § 42 ust. 2. Tym samym wywodził, że w jego sprawie nie miał zastosowania termin pięciu lat na złożenie wniosku o wznowienie studiów. Formułując powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę decyzji poprzez udzielenie zgody na wznowienie studiów oraz złożenie pracy licencjackiej.
W odpowiedzi Rektor wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w sprawie upłynął 5-letni maksymalny termin na wystąpienie z wnioskiem o reaktywację, który nie podlega w żadnym przypadku przywróceniu.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł m. in. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie z kolei do art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd umarza to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach).
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie przeprowadzając w zasadzie odrębnego postępowania dowodowego w tej sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rektora wykazała, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja administracyjna Rektora narusza normy prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest decyzja administracyjna Rektora utrzymująca w mocy decyzję Prodziekana niewyrażającą skarżącemu zgody na reaktywację studiów na kierunku – filozofia, stacjonarne, w roku akademickim 2020/2021. Zasadniczą osią sporu jest to, czy w sprawie załatwionej zaskarżoną decyzją, do złożenia wniosku skarżącego o wznowienie studiów, miał zastosowanie termin 5 lat z § 42 ust. 2 Regulaminu.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm. – dalej jako: "ustawa") uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie. Według art. 75 ust. 1 ustawy, organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Uchwalanie regulaminu studiów należy do zadań senatu (art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy). Na tej ustawowej podstawie prawnej, w stanie prawnym sprawy, obowiązuje przywołany powyżej Regulamin z 2019 r., który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
Według § 1 ust. 1 Regulaminu z 2019 r. regulamin studiów dotyczy studiów stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego stopnia, drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich. Zgodnie z jego § 1 ust. 2 zasady i warunki przyjęć na studia określa ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i uchwały Senatu Uniwersytetu W.
Według § 41 ust. 1 pkt 2 Regulaminu z 2019 r. dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.
Zgodnie z § 42 Regulaminem z 2019 r. osoba skreślona z I roku studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich może ponownie podjąć studia jedynie w drodze rekrutacji (§ 42 ust. 1). Studentowi, który po zaliczeniu I roku studiów został skreślony z listy studentów, dziekan może wyrazić zgodę na reaktywację studiów. Wniosek o reaktywację można złożyć w terminie 5 lat od daty skreślenia z listy studentów. Termin ten nie podlega przywróceniu (§ 42 ust. 2). Reaktywacja w prawach studenta może nastąpić przed rozpoczęciem semestru/roku akademickiego. Wniosek o reaktywację w prawach studenta powinien być złożony co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru/roku akademickiego (§ 42 ust. 3). Podejmując decyzję o reaktywację w prawach studenta, dziekan ustala dotychczasowe postępy wnioskującego w nauce, w tym uzyskane efekty uczenia się lub/i uzyskane punkty ECTS, - 10 - określa semestr (rok), na który wpisuje studenta, oraz moduły zajęć (zajęcia lub grupy zajęć) do uzupełnienia wraz z terminami ich zaliczenia (§ 42 ust. 5). Osoba, o której mowa w § 41 ust. 1 pkt 2, w terminie 2 lat od daty skreślenia z listy studentów może wystąpić o wznowienie studiów w celu ukończenia studiów, a zwłaszcza złożenia pracy i/lub egzaminu dyplomowego w tym terminie. Postanowienia ust. 3 stosuje się odpowiednio (§ 42 ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, wznowienie studiów może nastąpić w trybie określonym w § 42 ust. 3 i 5 regulaminu (§ 42 ust. 8).
Jak wynika z § 50 ust. 1, 2 i 8 Regulaminu z 2019 r. decyzje administracyjne dotyczące studentów objęte postanowieniami regulaminu, niezastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora (w tym w sprawach reaktywacji studiów) podejmuje m. in. prodziekan, a od jego rozstrzygnięć służy odwołanie do Rektora.
Analizowany Regulamin z 2019 r. przewiduje trzy tryby ponownego podjęcia studiów, celem ich kontynuowania, w razie gdy uprzednio doszło do skreślenia z listy studentów, a mianowicie: 1) rekrutacji, 2) reaktywacji studiów i 3) wznowienia studiów w celu ich ukończenia. Rozróżnienie to zasadniczo zależy od etapu studiów, na którym doszło do skreślenia z listy studentów i jego przyczyn.
Reaktywacja i wznowienie studiów obwarowaną są z kolei wymogiem zachowania terminu na złożenie wniosku o reaktywację/wznowienie studiów. Przy czym dla wniosku o wznowienie studiów termin jest krótszy - wynosi bowiem 2 lata od daty skreślenia z listy studentów - gdy w przypadku reaktywacji termin ten jest dłuższy i wynosi 5 lat od daty skreślenia z listy studentów.
Według Regulaminu z 2019 r., gdy przyczyną skreślenia z listy studentów było niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, przywrócenie w prawach studenta może nastąpić z wniosku o wznowienia studiów w celu ukończenia studiów. O ile złożenie wniosku nastąpiło z zachowaniem 2-letniego terminu od daty skreślenia z listy studentów, przywrócenie w prawach studenta następuje w trybie wznowienia studiów, korzystniejszym dla studenta, w którym "stosuje się odpowiednio" tylko przesłanki z ust. 3 § 42 Regulamin z 2019 r. Złożenie wniosku po upływie terminu 2 lat nie wyklucza jednak przywrócenia w prawach studenta ale z zastrzeżeniem § 42 ust. 8 Regulaminu z 2019 r., że "wznowienie może nastąpić w trybie określonym w § 42 ust. 3 i 5 regulaminu".
W znaczeniu potocznym wyraz "tryb" to m. in. procedura, czyli określone reguły postępowania w jakieś sprawie, zwykle o charakterze urzędowym lub prawnym. Przepis § 42 ust. 8 Regulaminu z 2019 r. nakazuje więc stosować do wniosku o wznowienie studiów, złożonego po upływie 2-letniego terminu od daty skreślenia z listy studentów, określonego trybu, czyli wymaga jego rozpatrzenia w trybie o reaktywację studiów.
Kwalifikacja i rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić w trybie prawem przepisanym, według wewnętrznych, wiążących uczelnie i studenta unormowań prawnych. Stąd wniosek o wznowienie studiów, złożony z uchybieniem 2-letniemu terminu, uruchamia określony w § 42 ust. 3 i 5 Regulaminu z 2019 r. tryb reaktywacji w prawach studenta. Jego załatwienie następuje z uwzględnieniem regulaminowych reguł/warunków obowiązujących w tym określonym trybie. Jedną z takich reguł jest zachowanie terminu na złożenie wniosku, wynoszącego w trybie reaktywacji 5 lat od daty skreślenia z listy studentów.
Termin ten stanowi termin prawa materialnego skutkiem czego brak jego zachowania powoduje definitywnie utratę uprawnienia do stosowania instytucji reaktywacji studiów na określonych w regulaminie warunkach.
W kontekście zasadniczych zarzutów skargi sformułowanych jako naruszenie norm prawa materialnego polegające na zastosowaniu w sprawie, przywołanego w zaskarżonej decyzji Rektora ust. 2 § 42 Regulaminu z 2019 r. i wynikającego z niego 5-letniego terminu na złożenie wniosku o reaktywację studiów, trzeba więc po analizie cytowanych postanowień regulaminowych stwierdzić, że zarzuty skargi są nieuprawnione w tej materii. Jakkolwiek bowiem, w rzeczy samej, skarżący wystąpił prawidłowo z wnioskiem o wznowienie studiów to - zważywszy na uregulowanie zawarte w przytoczonym wyżej § 42 ust. 8 Regulaminu z 2019 r. - wznowienie studiów mogło nastąpić tylko w trybie określonym w § 42 ust. 3 i 5 tego regulaminu, albowiem niewątpliwie w sytuacji skarżącego upłynął termin 2 lat od daty skreślenia go z listy studentów, o którym to terminie mowa w § 41 ust. 7. Tryb zaś określony w § 42 ust. 3 i 5 Regulaminu z 2019 r. to procedura reaktywacji w prawach studenta, która przewiduje właśnie 5-letni termin na złożenie wniosku.
Przeciwna wykładnia zaprezentowana w skardze jest błędna, gdyż pomija uregulowanie zawarte w postanowieniach § 42 ust. 8 Regulaminu z 2019 r. nakazujące Rektorowi załatwić sprawę z wniosku o wznowienie w trybie reaktywacji. Wbrew zatem przekonaniu wyrażonemu w skardze, w ocenie Sądu - uchwałodawca właśnie przewidział zastosowanie do sprawy wszczętej wnioskiem o wznowienia studiów trybu reaktywacji jako reguły działania - w sytuacji kiedy nastąpił upływ 2-letniego terminu, o którym mowa w ustępie 7 § 42.
Zasadniczym kryterium branym pod uwagę przy kwalifikacji tego w jakim trybie ma być załatwiony wniosek o wznowienie studiów (czy w trybie wznowienia bądź w trybie reaktywacji studiów) jest kryterium czasu jego złożenia, przy czym dla procedury reaktywacji studiów termin ten jest dłuższy.
Jest niesporne, że skarżący został skreślony ostateczną decyzją z dnia 21 września 2015 r., doręczoną skarżącemu w dniu 28 września 2015 r., od której nie wniósł odwołania (decyzja i zwrotne potwierdzenie jej odbioru w aktach admin.). Jest też niesporne, że wniosek skarżącego o wznowienie studiów został złożony w dniu 29 czerwca 2021 r. (data wpływu na prezentacie Kancelarii), czyli po upływie 2 lat od daty skreślenia. W konsekwencji obligowało to Rektora do załatwienia jego wniosku o wznowienie w trybie reaktywacji studiów i tym samym zbadania, czy spełnił on reguły tego trybu, w tym zachowanie terminu 5 lat na złożenie wniosku.
Sąd uznał, że zarzuty skargi koncentrujące się wokół naruszenia w sprawie § 42 ust. 2 Regulaminu z 2019 r. są zasadne, ale z innym uzasadnieniem niż wywodzone w skardze. Wątpliwości dotyczą bowiem nie tego, czy 5-letni termin miał w sprawie zastosowanie, ale tego jak go liczyć.
W zaskarżonej decyzji administracyjnej Rektora przyjęto, że bieg analizowanego 5-letniego terminu na reaktywację studiów rozpoczął się od daty skreślenia skarżącego z listy studentów na podstawie decyzji administracyjnej z dnia 21 września 2015 r., czyli że rozpoczął swój bieg jeszcze przed wejściem w życie Regulaminu z 2019 r., w okresie wcześniejszym, aniżeli ten, w którym Regulamin z 2019 r. stał się obowiązującym prawem. Przepisy Regulaminu z 2019 r. weszły w życie dopiero w dniu 1 października 2019 r. (por. § 54 Regulaminu z 2019 r.).
Sąd zauważył, że obowiązujące wcześniej regulaminy studiów nie przewidywały 5-letniego terminu na złożenie wniosku o reaktywację studiów.
W dacie wydania decyzji administracyjnej z dnia 21 września 2015 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów obowiązywał, powołany w jej podstawie prawnej, regulamin studiów przyjęty uchwałą Nr 30/2012 Senatu Uniwersytetu W. z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie regulaminu studiów w Uniwersytecie W. (udostępniony na stronie: https://bip.uni.wroc.pl, dalej jako: Regulamin z 2012 r.). Regulamin ten, podobnie jak Regulamin z 2019 r., przewidywał instytucję przywrócenia w prawach studenta, skreślonego z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, na wniosek o wznowienie studiów. W takim przypadku podobnie też uregulowano w nim dwa tryby przywrócenia, a mianowicie: 1) wznowienie studiów albo 2) reaktywacja studiów. W Regulaminie z 2012 r. tylko wznowienie studiów obwarowane było wymogiem zachowania 2-letnego terminu na złożenie przez studenta wniosku o wznowienie, liczonego od daty skreślenia z listy studentów (por. § 44 ust. 6 Regulaminu z 2012 r.). O tym obowiązku skarżący został zresztą wprost pouczony w treści decyzji z dnia 21 września 2015 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów. W przypadku wniosku złożonego z uchybieniem 2 lat od daty skreślenia z listy studentów był on załatwiany w trybie reaktywacji w prawach studenta (§ 44 ust. 7 w zw. z § 41 ust. 3 i 5 Regulaminu z 2012 r.). Złożenie wniosku w trybie reaktywacji w prawach studenta nie było obwarowane wymogiem zachowania materialnoprawnego terminu (por. § 41 Regulaminu z 2012 r.).
Podobną regulację prawną zawierał kolejny regulamin studiów obowiązujący od dnia 1 września 2015 r., przyjęty uchwałą Nr 26/2015 Senatu Uniwersytetu W. z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie W. (udostępniony na stronie https://bip.uni.wroc.pl, dalej jako: Regulamin z 2015 r.). Także w Regulaminie z 2015 r. tylko tryb wznowienia studiów obwarowany był wymogiem zachowania 2-letnego terminu na złożenie wniosku o wznowienie celem ukończenia studiów (por. § 47 ust. 6 Regulaminu z 2015 r.). W przypadku zaś uchybienia 2-letniego terminu wniosek taki był załatwiany w trybie reaktywacji w prawach studenta (§ 47 ust. 7 w zw. z § 44 ust. 3 i 5 Regulaminu z 2015 r.), a tryb reaktywacji nie był obwarowany materialnoprawnym terminem na złożenie wniosku (por. § 44 Regulaminu z 2015 r.).
Z powyższego wynika, że termin 5 lat liczony od daty skreślenia z listy studentów na złożenie wniosku o reaktywację studiów został wprowadzony dopiero Regulaminem z 2019 r. Wykreował on, nieznany wcześniejszym unormowaniom wewnętrznym uczelni, obowiązek złożenia wniosku o reaktywację w terminie 5-letnim, w odróżnieniu od terminu 2 lat na złożenie wniosku o wznowienie, obowiązującego już w 2015 r.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie zachodzi przypadek kwestii tzw. regulacji intertemporalnej nazywanej retrospektywnością, polegającej na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy. Przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym. Chodzi zatem o takie stosunki, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (por. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 71).
W kontrolowanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, bo pomimo skreślenia z listy studentów w 2015 r., sytuacja skarżącego nie była "zamknięta". Według wewnętrznych, wiążących uczelnie i studenta unormowań prawnych, łączył go z uczelnią stosunek publicznoprawny, otwarty i ciągły. Jego treścią było uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie studiów z zachowaniem 2-letniego terminu liczonego od daty skreślenia z listy studentów, a w razie jego złożenia z uchybieniem tego terminu, do załatwienia wniosku w trybie reaktywacji, bez formalnych ograniczeń czasowych. Do 30 września 2019 r. jego treścią nie była bowiem powinność zachowania terminu 5 lat, którego przekroczenie prowadziłoby do odmowy przywrócenia skarżącego w prawach studenta jako bezwzględnej, negatywnej przesłanki reaktywacji.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie 5-letni termin na złożenie wniosku przez skarżącego, jako nowe prawo, powinien być zatem bezpośrednio stosowany na przyszłość, czyli od chwili wejścia w życie, tj. od dnia 1 października 2019 r. Wprowadzenie tego terminu jako nowej przesłanki reaktywacji jest działaniem retrospektywnym, czyli działaniem na przyszłość, a nie wstecz. Sporny termin 5 lat należy zatem liczyć nie od daty skreślenia skarżącego z listy studentów (jak to uczyniono w zaskarżonej decyzji administracyjnej Rektora), ale od najwcześniejszego możliwego terminu, czyli od daty wejścia w życie nowego prawa, tj. od dnia 1 października 2019 r.
Sąd dalej zauważył, że w zaskarżonej decyzji administracyjnej Rektora, podobnie jak w decyzji organu I instancji, w jej podstawie prawnej, w uzasadnieniu prawnym oraz faktycznym, zasadniczo powołano się na okoliczności uchybienia terminu z § 42 ust. 2 Regulaminu z 2019 r. Jednak w uzasadnieniu decyzji administracyjnej Rektora wskazano po raz pierwszy także na inną przyczynę uzasadniającą odmowę reaktywacji: "od chwili utraty (...) statusu studenta w planie studiów oraz programie kształcenia zaszły istotne zmiany, które powodują brak możliwości kontunuowania studiów w trybie reaktywacji".
W zakresie takiej oceny zaskarżona decyzja administracyjna Rektora nie zawiera jednak uzasadnienia prawnego i faktycznego. Nie spełnia w tym zakresie kryteriów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., a tym samym wymyka się spod kontroli sądowej. Rektor bowiem w istocie rzeczy nie uzasadnił dlaczego przyjął właśnie taką ocenę. Te lakoniczne sformułowanie w żaden sposób nie wyjaśnia dlaczego skarżący nie ma możliwości kontunuowania studiów w trybie reaktywacji.
Nie jest wykluczone, że tak jest. Wymaga to jednak nie tylko uzasadnienia, ale i wsparcia, podnoszonych w decyzji administracyjnej okoliczności dowodami, czego tak uzasadnienie zaskarżonej decyzji administracyjnej i akta administracyjne nie zawierają. Te ustalenia stanowiłyby wówczas kluczowe zagadnienie podlegające zbadaniu i ustaleniu w sprawie.
Przypomnieć należy, że decyzja administracyjna o reaktywacji studiów jest decyzją uznaniową, bo "dziekan może wyrazić zgodę" (§ 42 ust. 2 zd. 1 Regulaminu z 2019 r.). Wydając decyzję w granicach uznania, opartą na powołanych przepisach Regulaminu z 2019 r., organy obu instancji nie były więc związane wnioskiem skarżącego. Uznanie administracyjne, pomimo że pozostawia organowi administracji swobodę w podejmowaniu decyzji, nie oznacza jednak dowolności, a każde rozstrzygnięcie oparte na uznaniu powinno być wyjątkowo wnikliwie i szczegółowo uargumentowane (art. 107 § 3 K.p.a.) i poparte wyczerpującym zbadaniem okoliczności sprawy zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Rektor nie wyjaśnił jakie to istotne zmiany zaszły w planie studiów oraz w programie kształcenia, które powodują brak możliwości kontunuowania studiów przez skarżącego w trybie reaktywacji. Mając powyższe na uwadze dokonana przez Rektora ocena, z powodu braku uzasadnienia (prawnego i faktycznego) jak i braku materiału dowodowego, nie znajduje koniecznego dla wywodzonych wniosków potwierdzenia w aktach sprawy, co prowadzi do stwierdzenia, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. co - w ocenie Sądu – co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tej natomiast sprawie, nie ustalono kluczowych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, a w konsekwencji nie przeprowadzono ocen we wskazanym powyżej zakresie. Należy przy tym podkreślić, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie można wykluczyć, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy (obejmujące zbadanie aspektów powyżej przedstawionych przez Rektora) mogło wpłynąć na odmienny kierunek rozstrzygnięcia tej sprawy.
Rektor nie dostrzegł wadliwości decyzji własnej i poprzedzającej ją decyzji administracyjnej wydanej w I instancji, którą utrzymał w mocy, przez co należy uznać i to rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu. Wszystkie te uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego, w tym art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Rektora oraz poprzedzającej go decyzji administracyjnej organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz przedstawionej oceny prawnej. Wiążą one organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpatrując sprawę organu obu instancji uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko Sądu dotyczące sposobu liczenia terminu 5 lat na złożenie wniosku. Dokonując ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek określonych w obowiązującym regulaminie studiów, warunkujących przywrócenie skarżącego w prawach studenta we właściwym trybie, zgodnie z wyrażoną w niniejszym wyroku oceną prawną, będą miały na uwadze - stosownie do art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ust. 3 K.p.a. – konieczność zebrania materiału dowodowego i uzasadnienia tego, czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów służy skarżącemu uprawnienie, którego się domaga, w szczególności wyjaśnienia, czy zaszły w planie studiów oraz w programie kształcenia tak istotne zmiany, które powodują brak możliwości kontunuowania studiów przez skarżącego w trybie reaktywacji.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt II wyroku) zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez skarżącego celowe koszty w łącznej kwocie 697 zł, na które składają się: wpis od skargi (200 zł), kwota wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi według stawek minimalnych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, w zw. § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).