IV SA/WR 757/06

IV SA/Wr 757/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Małgorzata Masternak-Kubiak /przewodniczący/
Tadeusz Kuczyński
Wanda Wiatkowska-Ilków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
*Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 12 poz 75
par. 5 ust. 1, par. 30 ust. 1 i 2, par. 31
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych,  żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania  wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa I. oddala skargę w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej; II. w pozostałym zakresie skargę odrzuca.
Uzasadnienie
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych (Dz.U. Nr 12, poz. 75), uznała J. S. zdolnym do zawodowej służby wojskowej - Grupa II kat. "Z", rozpoznając u niego: 1) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z okresowym zespołem bólowym (§ 34 pkt 5), 2) obniżenie ostrości wzroku oka prawego (§13 pkt 2), 3) prawostronne upośledzenie słuchu na tony wysokie (§21 pkt 1), 4) bliznę kolana lewego nie upośledzającą sprawności (§3 pkt 1), 5) chorobę niedokrwienną serca pod postacią dławicy piersiowej stabilnej (§38 pkt 4), 6) zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§66 pkt 1).
Organ wojskowy stwierdził, że schorzenie opisane w punkcie 4 pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie przebytego wypadku, zaś pozostałe rozpoznane u J.S. schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji podał, iż w oparciu o przedstawioną dokumentację leczenia, badania własne i specjalistyczne nie stwierdził schorzeń, których nasilenie spowodowałoby niezdolność do zawodowej służby wojskowej, w związku z czym brak jest podstaw do orzeczenia grupy inwalidzkiej.
W odwołaniu od tej decyzji J.S. podniósł, że mimo schorzeń, których źródłem jest wieloletnia praca w wojsku, tj. od dnia [...]r. do dnia [...]r., a którymi są np. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, upośledzenie słuchu charakterystyczne dla żołnierzy artylerzystów, zaburzenia nerwicowe, zdiagnozowane przez lekarzy, Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. po raz drugi odmówiła mu "zaliczenia do grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia". Wskazał, iż wydaje mu się, że jego prośby w ogóle nie przyjęto do wiadomości, choć zaznaczył wyraźnie, iż nie zamierza ubiegać się o płatną kategorię renty z tytułu służby wojskowej, co też ustnie powtórzył Komisji.
Zarzucił, że został potraktowany instrumentalnie, oraz że schorzenia potwierdzone przez liczne badania specjalistyczne, są wystarczającym argumentem, by Komisja wydała stosowne orzeczenie.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po rozpatrzeniu odwołania orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...], w oparciu o art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ist. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 12, poz. 75), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia Komisja podała, że J.S. domaga się zaliczenia do jednej z grup inwalidzkich z ogólnego stanu zdrowia motywując to przebiegiem służby wojskowej, jednakże po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej organ II instancji nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia organu I instancji.
Z posiadanej dokumentacji medycznej nie wynika by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kręgosłupa, narządu słuchu, układu krążenia oraz stanu psychicznego upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, co w myśl przepisów art. 20 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. z 2004r. Dz.U. Nr 8, poz. 66 ze zm.) powodowałoby inwalidztwo.
W tej sytuacji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. prawidłowo uznała, że schorzenia pkt 1, 3, 5 i 6 rozpoznania mieszczą się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 5, § 21 pkt 1, § 38 pkt 4 i § 66 pkt 1 z zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) i kwalifikują orzekanego do kategorii "Z" - zdolny do zawodowej służby wojskowej.
Również ze zgromadzonych dokumentów nie wynika by właściwości i warunki służby wojskowej w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. Nr 62, poz. 567) miały wpływ na powstanie i przebieg schorzeń zakwalifikowanych według § 34 pkt 5, § 21 pkt 1, § 38 pkt 4 i § 66 pkt 1 z zał. Nr 2 do wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej.
Nadto organ orzekający dodał, że odwołujący się nie przedstawił do wglądu innej dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów.
W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. S. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Nadto dodał, że wbrew stwierdzeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., iż nie przedstawił do wglądu dokumentacji medycznej, mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów, wymaganą dokumentację dołączył.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Nadto dodała, że kwestia zapisu w uzasadnieniu orzeczenia dotyczy stwierdzenia, że skarżący nie przedstawił innej dokumentacji medycznej mogącej poddać w wątpliwość ustalenia dokonane w oparciu o zgromadzone dokumenty i badania lekarskie specjalistyczne, a nie faktu jej braku.
Wskazała też, że sprawa uprawnień do płatnej renty z tytułu służby wojskowej leży w kompetencjach właściwego organu wojskowego emerytalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego, pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422), jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.
Z treści § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego.
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna.
Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu.
W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznanie: 1) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z okresowym zespołem bólowym (§34 pkt 5), 2) obniżenie ostrości wzroku oka prawego (§13 pkt 2), 3) prawostronne upośledzenie słuchu na tony wysokie (§21 pkt 1), 4) bliznę kolana lewego nie upośledzającą sprawności (§3 pkt 1), 5) chorobę niedokrwienną serca pod postacią dławicy piersiowej stabilnej (§38 pkt 4), 6) zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§66 pkt 1) z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r., kwalifikują skarżącego do kategorii "Z" zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
W dniu 27 października 1999r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu".
Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Nadto podkreślić trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że w pozostałym zakresie skarga nie przysługuje.
W tej sytuacji skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.