IV SA/Wr 743/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. Ś. na czynność Burmistrza Gminy Trzebnica z dnia 20 października 2023 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o udostępnienie szeregu decyzji, pełnomocnictw i umów. Organ uznał część żądanych informacji za przetworzone i wyznaczył opłatę za ich przygotowanie, powołując się na art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zakwestionował zasadność naliczenia opłaty, argumentując, że przygotowanie kserokopii i skanów nie generuje dodatkowych kosztów wykraczających poza normalne funkcjonowanie urzędu, a także zarzucił organowi naruszenie terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżony akt, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty i przekonujący, że poniesione koszty są dodatkowe i wykraczają poza normalne funkcjonowanie urzędu. Sąd podkreślił, że przepis art. 15 u.d.i.p. stanowi wyjątek od zasady bezpłatności dostępu do informacji publicznej i musi być interpretowany zwężająco. Organ nie przedstawił szczegółowego uzasadnienia sposobu wyliczenia opłaty ani nie wykazał, że sięgnięcie po usługi zewnętrzne było uzasadnione, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie i sposób wykazania dodatkowych kosztów przy udostępnianiu informacji publicznej, interpretacja art. 15 u.d.i.p., zasada bezpłatności dostępu do informacji publicznej.
Dotyczy głównie sytuacji, gdy organ nalicza opłaty za udostępnienie informacji publicznej, a skarżący kwestionuje zasadność tych opłat.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość opłaty za udostępnienie informacji publicznej, wykazując istnienie dodatkowych kosztów związanych ze sposobem jej udostępnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał w sposób należyty i przekonujący, że poniesione koszty są dodatkowe i wykraczają poza normalne funkcjonowanie urzędu, a także nie przedstawił szczegółowego uzasadnienia sposobu ich wyliczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 15 u.d.i.p. stanowi wyjątek od zasady bezpłatności i musi być interpretowany zwężająco. Organ nie wykazał, że koszty udostępnienia informacji publicznej przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu, ani nie uzasadnił sposobu ich wyliczenia. Sięgnięcie po usługi zewnętrzne nie było uzasadnione, gdy organ dysponuje własnym zapleczem technicznym.
Czy czynność organu ustalająca wysokość opłaty za dostęp do informacji publicznej jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność organu ustalająca wysokość opłaty za dostęp do informacji publicznej jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż wpływa w sposób prawnie wiążący na sytuację prawną strony.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo i doktrynę stwierdził, że powiadomienie o ustaleniu wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej, wydawane na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p., stanowi akt z zakresu administracji publicznej, ponieważ nakłada skonkretyzowane zobowiązanie o charakterze finansowym.
Przepisy (16)
Główne
u.d.i.p. art. 15 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dopuszcza możliwość pobrania opłaty od wnioskodawcy, jeśli udostępnienie informacji publicznej wiąże się z dodatkowymi kosztami związanymi ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Opłata musi odpowiadać tym kosztom.
u.d.i.p. art. 7 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Stanowi zasadę bezpłatności dostępu do informacji publicznej, od której art. 15 jest wyjątkiem.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dotyczy wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 3 § 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definiuje informację przetworzoną.
u.d.i.p. art. 12 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dotyczy obowiązku organu w zakresie sposobu udostępnienia informacji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, w tym nad aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje podstawę uchylenia zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p.
Ordynacja podatkowa
u.KAS
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał zasadności i wysokości dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej. • Koszty skanowania i kserowania nie stanowią dodatkowych kosztów w rozumieniu art. 15 u.d.i.p., gdy organ dysponuje własnym zapleczem technicznym. • Organ nie uzasadnił sposobu wyliczenia opłaty i nie wykazał, że sięgnięcie po usługi zewnętrzne było konieczne i uzasadnione. • Czynność organu ustalająca opłatę jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że przygotowanie informacji wymagało pracy wielu pracowników i zlecenie usług zewnętrznych, co generuje dodatkowe koszty. • Organ powołał się na rozeznanie rynku lokalnego w celu ustalenia ceny kserokopii i skanów.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie wykazał i nie uzasadnił we właściwy sposób konieczności poniesienia "dodatkowych kosztów". • Przepis art. 15 u.d.i.p. stanowi wyjątek od zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej i musi być tłumaczony według wykładni zwężającej. • Koszty muszą być rzeczywiste, realne, faktycznie ponoszone przez organ i wykraczać poza normalne koszty funkcjonowania. • Organ winien starannie rozważyć, czy nałożyć wskazane koszty i skrupulatnie wykazać, w jaki sposób żądana opłata została wyliczona oraz że jej wysokość odpowiada rzeczywiście poniesionym kosztom. • Korzystanie z usług zewnętrznych wiąże się z ponoszeniem opłat skalkulowanych nie na podstawie rzeczywistych kosztów ale uwzględniających zysk przedsiębiorcy.
Skład orzekający
Katarzyna Radom
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
sędzia
Gabriel Węgrzyn
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie i sposób wykazania dodatkowych kosztów przy udostępnianiu informacji publicznej, interpretacja art. 15 u.d.i.p., zasada bezpłatności dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy organ nalicza opłaty za udostępnienie informacji publicznej, a skarżący kwestionuje zasadność tych opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do informacji publicznej i potencjalnie nadużywanych opłat. Wyrok precyzuje, kiedy organ może naliczyć opłatę, co jest istotne dla obywateli i dziennikarzy.
“Czy urząd może żądać fortuny za skan dokumentu? Sąd wyjaśnia, kiedy opłata za informację publiczną jest legalna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.