IV SA/Wr 738/04

IV SA/Wr 738/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Wanda Wiatkowska-Ilków
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Marta Midera po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie oddala skargę.
Uzasadnienie
S. Z. uzyskał uprawnienia kombatanckie w dniu [...]r. z tytułu służby Ludowym Wojsku Polskim w okresie od [...]r. do [...]r. oraz walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. Pełnomocnik Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zachował zainteresowanemu uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZBoWiD.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 149 § 1 i 2w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich zainteresowanemu. Następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. dotyczącej zainteresowanego. W uzasadnieniu decyzji podano, że nowy dowód w sprawie stanowi pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...]r., z którego wynika, że S. Z. był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego we W. od dnia [...]r. do dnia [...] r. na następujących stanowiskach: wartownik, młodszy referent Sekcji III Wydziału I, referent Sekcji I Wydziału I, referent Sekcji IV Wydziału III. Biorąc powyższe pod uwagę zainteresowany powinien być pozbawiony uprawnień kombatanckich. Jednakże w świetle art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 nie może nastąpić, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ze względu na upływ pięcioletniego terminu nie można uchylić przedmiotowej decyzji. W tej sytuacji organ może jedynie stwierdzić, że decyzja z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem prawa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowany zarzucił, że organ nie rozpoznał wniosku o "poszerzenie" uprawnień kombatanckich. Ponadto wyjaśnił, że z pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa został zwolniony dyscyplinarnie w [...]r. z powodów politycznych. Następnie na mocy decyzji z dnia [...]r. komisji działającej na podstawie Zarządzenia nr 33/57 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 lutego 1957 r. kara dyscyplinarnego wydalenia ze służby wymierzona przez szefa byłego WUPB we W. została uchylona. Zainteresowany uważa, że nie może odpowiadać za represje stosowane przez aparat bezpieczeństwa, ponieważ był "po przeciwnej stronie".
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wyjaśniono, że zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego nie daje podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu. Z uwagi jednak na upływ terminu uprawniającego do uchylenia decyzji z dnia [...]r., Kierownik Urzędu ograniczył się do stwierdzenia, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Skoro zainteresowany powinien zostać pozbawiony uprawnień kombatanckich, a tylko z powodu upływu terminu organ nie mógł tego uczynić, żądanie strony co do rozszerzenia uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją wydaną z naruszeniem prawa jest bezzasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zwrócił się o przyznanie prawa do "poszerzenia" uprawnień kombatanckich, ponieważ w decyzji organu nie uwzględniono, że skarżący z pracy w byłym Urzędzie Bezpieczeństwa został zwolniony w trybie dyscyplinarnym z powodu poglądów politycznych. Według skarżącego nie może on ponosić konsekwencji wynikających z represyjnego charakteru polityki byłego Urzędu Bezpieczeństwa. Skarżący wskazał też, że mylnie podano datę rozpoczęcia pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa – [...]r., a winno być – [...]r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w kwestii dotyczącej uprawnień kombatanckich skarżącego zostało wszczęte zarówno postępowanie z urzędu w trybie wznowienia postępowania, postanowieniem Kierownika Urzędu z dnia [...]r., mające na celu stwierdzenie zasadności przyznania tych uprawnień z uwagi na zatrudnienie skarżącego w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego oraz postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...]r. o "rozszerzenie" uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji skarżącego na roboty przymusowe do K..
Postępowanie wszczęte z urzędu zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...]r., utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o odmowie uchylenia decyzji potwierdzającej przyznane skarżącemu przez ZBoWiD uprawnienia kombatanckie. Decyzja ta jest przedmiotem skargi do Sądu.
Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami Re[presji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ). Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 4, tj. osoby które w latach 1944 – 1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalenie w stanie faktycznym sprawy zatrudnienia określonej osoby w aparacie bezpieczeństwa publicznego wywołuje z mocy prawa konsekwencje pozbawienia uprawnień kombatanckich. Konsekwencja ta wynika wprost z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Fakt zatrudnienia skarżącego w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego we W. w okresie od [...]r. do [...]r. w charakterze wartownika, młodszego referenta Sekcji III Wydziału I, referenta Sekcji I Wydziału I, referenta Sekcji IV Wydziału III wynika z załączonego do akt pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...]r. Faktu zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego skarżący nie kwestionuje, prostuje jedynie datę zatrudnienia – [...]r.
Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego skarżący winien zostać pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD. Pozbawieniu uprawnień kombatanckich podlegają bowiem osoby zatrudnione, pełniące służbę lub funkcje w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa bez względu na tytuł uzyskania tych uprawnień, czas zatrudnienia, wykonywane zadania, jak również tryb wydalenia ze służby. O pozbawieniu uprawnień kombatanckich decyduje sam fakt pełnienia służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, a nie okoliczności w jakich zainteresowana osoba została wydalona z tej służby. W związku z powyższym nie jest istotny dla zachowania uprawnień kombatanckich skarżącego fakt zwolnienia dyscyplinarnego z pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa w [...] r. z powodów politycznych oraz uchylenie kary dyscyplinarnego wydalenia ze służby na mocy decyzji z dnia [...]r. komisji działającej na podstawie Zarządzenia nr 33/57 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 lutego 1957 r.
Uprawnienia kombatanckie mogą zachować jedynie osoby, które przedłożą dowody, że do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy ( art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy ). W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył takich dowodów.
Skarżący nie został więc pozbawiony uprawnień kombatanckich jedynie ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ). Stosownie bowiem do art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 nie może nastąpić, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W tej sytuacji organ mógł jedynie stwierdzić, że decyzja z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa. Wprawdzie organ niezgodnie z brzmieniem art. 151 § 2 k.p.a. orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]r., ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Ponadto należy zauważyć, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...]r. o "rozszerzenie" uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji skarżącego na roboty przymusowe do K. nie zostało zakończone wydaniem decyzji zawierającej rozstrzygnięcie odnośnie tego wniosku skarżącego. Składniki, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna określa art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisu art. 107 § 1 Kpa wynika, że decyzja powinna zawierać ( ... ) powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne ( ... ). Natomiast zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
O rozpatrzeniu tego żądania skarżącego nie może świadczyć zamieszczenie jedynie w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzenia, że żądanie strony co do rozszerzenia uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją wydaną z naruszeniem prawa jest bezzasadne. Wniosek ten wymaga nadal rozpatrzenia przez organ administracji w sposób wymagany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji na obecnym etapie sprawy przedmiotem kontroli Sądu nie może być kwestia "rozszerzenia" uprawnień kombatanckich skarżącego.
Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.