IV SA/Wr 722/04

IV SA/Wr 722/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Wanda Wiatkowska-Ilków
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Marta Midera po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zasiłku osiedleniowego w wysokości 300 % uposażenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...]r. A. Ś. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o wypłatę należności z tytułu przeniesienia służbowego, oświadczając że został przeniesiony służbowo z [...]BRT W. do Jednostki Wojskowej [...] K. na podstawie rozkazu Dowódcy WLOP nr [...]z dnia [...]. Obowiązki w Jednostce Wojskowej [...] K. objął w dniu [...] r. na podstawie rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...]z dnia [...]r. Faktyczne przesiedlenie wraz z rodziną nastąpiło w dniu [...]r. Do wniosku zainteresowany dołączył potwierdzenie zameldowania na pobyt stały z dnia [...]r. ( swoje i żony ) w miejscowości S..
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Dowódca Jednostki Wojskowej [...] na podstawie 2 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm. ) oraz § 2 pkt 5, § 23 pkt 4, § 26 ust. 1 pkt 1, § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe ( Dz. U. Nr 32, poz. 372 ) odmówił wypłaty zasiłku osiedleniowego w wysokości 300 % uposażenia. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przesiedlenie w dniu [...]r. związane jest z przeniesieniem służbowym z [...] r. Jest to to samo przeniesienie, w związku z którym, według wcześniejszego wniosku z dnia [...]r., A. Ś. przesiedlił się do miejscowości M. w dniu [...]r. Wniosek z dnia [...]r. został rozpoznany decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]r. nr [...], odmawiającą wypłaty zasiłku osiedleniowego w wysokości 300 % uposażenia. Decyzja ta stała się ostateczna. Ponadto stwierdzono, że w dniu [...]r. zainteresowany zameldował się wraz z żoną w miejscowości S. pod tym samym adresem, pod którym żona A. Ś. zameldowała się na pobyt stały w dniu [...]r. ( po wymeldowaniu się z miejscowości M. ), aby po trzech dniach ponownie zameldować się w M.. Wobec powyższego, w momencie przeniesienia służbowego i przesiedlenia się A. Ś., miejscem stałego pobytu żony wnioskodawcy było miejsce jej stałego zameldowania w M.. Istoty sprawy nie zmienia również fakt, iż w dniu [...] r. A. Ś. zameldował się na pobyt stały w miejscowości S.. Nie można bowiem rościć sobie prawa do zasiłku osiedleniowego tylko dlatego, że po przesiedleniu się żołnierza ( bez członków rodziny ) na pobyt stały do miejscowości, która jest miejscem pobytu żony żołnierza, przesiedlają się oni ponownie do innej miejscowości pobliskiej. Dodatkowo stwierdzono, że nie jest możliwe uznanie miejscowości M. i S. za miejscowości pobliskie w stosunku do miejsca pełnienia służby.
W odwołaniu od decyzji A. Ś. zarzucił, że czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i powrotu do miejsca zamieszkania nie przekracza dwóch godzin, w związku z czym nie jest prawdziwe stwierdzenie organu, iż M. i S. nie są miejscowościami pobliskimi w rozumieniu art. 22 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm. ). Ponadto w § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe nie określono, iż spełnienie przesłanki przesiedlenia na pobyt stały do miejscowości pobliskiej następuje tylko i wyłącznie w przypadku pierwszego zameldowania się na pobyt stały w miejscowości pobliskiej. Zainteresowany nie musiał skorzystać z uprawnienia wynikającego z powyższego przepisu meldując się u rodziców żony, tym bardziej że chciał skorzystać z uprawnień dopiero w momencie przesiedlenia się z członkami rodziny do oddzielnego miejsca zamieszkania. Takowe przesiedlenie nastąpiło do miejscowości S., zarówno zainteresowanego, jak i członków rodziny w dniu [...]r.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...]Dowódca Jednostki Wojskowej [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wydanie w tej samej sprawie, lecz uprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, ponownej decyzji organu pierwszej instancji narusza powagę poprzednio osądzonej rzeczy, powodując jej nieważność na podstawie ar. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie można jednak zastosować sankcji nieważności tej decyzji, ze względu na treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż oznaczałoby to rażące naruszenie prawa. Tego rodzaju postępowanie może być zatem zakończone wyłącznie decyzją o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości z jednoczesnym umorzeniem postępowania w I instancji, mając na uwadze "res iudicata" - czyli rzecz osądzoną uprzednio wydaną decyzją administracyjną w tej sprawie. Taki stan prawny ma wszkaże odniesienie w całej rozciągłości do rozważanej sprawy. Przyjęte stanowisko uzasadnia orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwłaszcza wyrok z 12 marca 1981 r. sygn. akt SA 472/81, zgodnie z którym niedopuszczalne jest stosowanie przez organ odwoławczy art. 156 § 1 k.p.a., normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia nie działa jako organ odwoławczy w toku instancji, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia przy stosowaniu art. 156 k.p.a. są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego. Pozostaje zatem uzasadniona eliminacja zaskarżonej decyzji organu I instancji następstwem uznania jej nieważności oraz umorzenie postępowania tegoż organu wobec jego bezprzedmiotowości prawnej.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w całości oraz zobowiązanie organu I instancji do wydania nowej decyzji uwzględniającej żądanie skarżącego, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 26 rozporządzenia w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienie służbowe. Skarżący wskazał, że w dniu [...]r. przesiedlił się wraz z członkami rodziny do nowego miejsca zakwaterowania w miejscowości S.. W miejscowości tej zamieszkał z żoną, toteż ziściły się przesłanki z § 25 ust. 1 i § 26 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe. Zarówno Dowódca Jednostki Wojskowej [...] jak i Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w sposób tendencyjny nie uwzględnił faktu przesiedlenia i dołączonych dokumentów potwierdzających ten fakt. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] opierając się na wcześniejszej decyzji, która miała miejsce w zupełnie innej sytuacji, błędnie umorzył postępowanie. Pomiędzy decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]r., a decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]r. nastąpiło przesiedlenie rodziny do nowego miejsca zakwaterowania w miejscowości S..
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]r., uchylająca decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. w całości i umarzająca postępowanie I instancji z uwagi na naruszenie powagi rzeczy osądzonej, uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Organ odwoławczy uznał, że wydanie w tej samej sprawie ponownej decyzji przez organ I instancji powoduje jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.).
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy. Stan faktyczny sprawy musi być brany pod uwagę w ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Nie wydaje się ani możliwe, ani potrzebne oczekiwanie, iż stan faktyczny będzie trwał długi czas niejako zamrożony we wszystkich jego elementach i szczegółach. Elementy prawnie obojętne, nie wpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy ( B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7. wydanie, wydawnictwo C.H.Beck, str. 739 ).
W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę, że skarżący w obu wnioskach o wypłatę należności z tytułu przeniesienia służbowego przedstawił odmienny stan faktyczny sprawy. W pierwszym złożonym wniosku z dnia [...]r. skarżący podał, że faktyczne przesiedlenie się wraz z rodziną nastąpiło dnia [...]r., przedkładając w załączeniu potwierdzenie wymeldowania w dniu [...]r. z miejscowości C. i zameldowania na pobyt stały w dniu [...]r. w miejscowości M.. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że przesiedlenie nie dotyczyło żony skarżącego, która zameldowana była wówczas na pobyt stały w miejscowości M. ( z wyjątkiem trzech dni ). Natomiast we wniosku z dnia [...]r. skarżący wskazał, że faktyczne przesiedlenie się wraz z rodziną nastąpiło dnia [...]r., przedkładając w załączeniu potwierdzenie wymeldowania wraz z żoną w dniu [...] r. z miejscowości M. i zameldowania wraz z żoną na pobyt stały w tym samym dniu w miejscowości S..
W obu wnioskach skarżący przedstawił odmienne fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w związku z czym nie występuje tożsamość sprawy, załatwionej następnie kolejno po sobie dwoma decyzjami organu I instancji. Za nieuzasadniony należy uznać pogląd organu odwoławczego odnośnie naruszenia przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] powagi rzeczy osądzonej, skutkującej zgodnie z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. stwierdzeniem nieważności decyzji.
Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji organu II instancji, umarzającej postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.