IV SA/Wr 721/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-03-17
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskainformacja publicznadane osoboweRODOzbiorniki bezodpływoweoczyszczalnie ściekówadresy nieruchomościprywatność

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą udostępnienia adresów domostw z uwagi na ochronę danych osobowych.

Spółka złożyła skargę na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji o środowisku dotyczącej adresów domostw z bezodpływowymi zbiornikami lub przydomowymi oczyszczalniami ścieków. Organy uznały, że adresy te stanowią dane osobowe, których ujawnienie mogłoby naruszyć prywatność właścicieli, a także brak było interesu publicznego uzasadniającego ich udostępnienie. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Spółka Ś. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą udostępnienia informacji o środowisku w zakresie adresów domostw wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków. Organy obu instancji uznały, że podanie takich adresów może naruszyć ochronę danych osobowych właścicieli nieruchomości, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, powołując się na definicję danych osobowych zawartą w RODO. Podkreślono, że adresy te, zwłaszcza w połączeniu z informacją o posiadaniu określonych instalacji, mogą pośrednio prowadzić do identyfikacji osób fizycznych. Dodatkowo, organy stwierdziły brak wystarczającego interesu publicznego, który uzasadniałby udostępnienie tych danych. Spółka argumentowała, że adresy nieruchomości nie są danymi lokalizacyjnymi w rozumieniu RODO, nie pozwalają na prostą identyfikację osób fizycznych i że istnieje interes publiczny w tworzeniu baz danych dotyczących gospodarki ściekowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy. Sąd stwierdził, że adresy domostw, nawet jeśli odnoszą się do nieruchomości, mogą pośrednio pozwalać na identyfikację osób fizycznych, a tym samym podlegają ochronie jako dane osobowe. Sąd uznał również, że skarżąca nie wykazała istnienia interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie tych informacji, a jej działalność ma charakter gospodarczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, adresy domostw, zwłaszcza w połączeniu z informacją o posiadaniu określonych instalacji, mogą pośrednio pozwalać na identyfikację osób fizycznych i tym samym stanowią dane osobowe podlegające ochronie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że adresy nieruchomości, nawet jeśli odnoszą się do rzeczy, mogą pośrednio prowadzić do identyfikacji osób fizycznych, co jest wystarczające do uznania ich za dane osobowe w rozumieniu RODO i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Brak jest również interesu publicznego uzasadniającego ich ujawnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.i.ś. art. 16 § 1 pkt 4

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku, jeżeli może to naruszyć ochronę danych osobowych osób trzecich.

RODO art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

Definicja danych osobowych, w tym danych o lokalizacji, które mogą pośrednio identyfikować osobę fizyczną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c.p.g. art. 3 § 3 pkt 1 i 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Konstytucja RP art. 74 § 3 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Adresy domostw wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków stanowią dane osobowe, których ujawnienie może naruszyć ochronę danych osobowych osób trzecich. Brak jest interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie wnioskowanych informacji, który przeważałby nad ochroną danych osobowych. Adresy nieruchomości, nawet jeśli odnoszą się do rzeczy, mogą pośrednio pozwalać na identyfikację osób fizycznych.

Odrzucone argumenty

Adresy nieruchomości nie są danymi lokalizacyjnymi w rozumieniu RODO. Posiadając sam adres, skarżąca nie jest w stanie zidentyfikować konkretnej osoby fizycznej bez nadzwyczajnych środków. Istnieje interes publiczny w tworzeniu baz danych dotyczących gospodarki ściekowej i monitoringu środowiskowego. Dane adresowe są powszechnie dostępne w innych bazach danych (np. Geoportal).

Godne uwagi sformułowania

adresy domostw [...] należy uznać za informacje stanowiące dane osobowe, na podstawie których możliwe jest pośrednie zidentyfikowanie danej osoby fizycznej Na tle ratio legis omawianego rozwiązania prawnego wystarczy istniejąca obiektywnie możliwość przeprowadzenia takiej identyfikacji choćby pośrednio.

Skład orzekający

Bogumiła Kalinowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

członek

Katarzyna Radom

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o udostępnianiu informacji o środowisku w kontekście ochrony danych osobowych (RODO) oraz ocena interesu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania adresów domostw z konkretnymi instalacjami; ocena interesu publicznego jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do informacji publicznej a ochroną danych osobowych, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie prawników oraz obywateli.

Czy adres Twojego domu to dane osobowe? Sąd rozstrzyga o dostępie do informacji o środowisku.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 721/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Katarzyna Radom
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 1703/22 - Wyrok NSA z 2025-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 16 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi Ś. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję z dnia 29 lipca 2021 r. SKO 4542/2/21 Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki z o.o. Ś. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Wrocławia decyzji Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa w Urzędzie Miejskim Wrocławia z dnia 23 czerwca 2021 r. (WSR-GO.604.26.202l.JB), odmawiającej udostępnienia informacji o środowisku w części dotyczącej udostępnienia adresów domostw wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków bytowych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej jako "k.p.a.") - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że strona skarżąca zwróciła się do organu pierwszej instancji o udostępnienie informacji o środowisku dotyczącej m. in. wykazu (adresów) domostw posiadających bezodpływowe zbiorniki asenizacyjne oraz przydomowe oczyszczalnie ścieków na terenie miasta Wrocław. Opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji, odmówił udzielenia żądanej informacji. W ocenie organu pierwszej instancji udostępnienie wnioskowanej informacji może naruszyć ochronę danych osobowych właścicieli poszczególnych nieruchomości. Z tych powodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247, ze zm.; zwanej dalej "ustawą" lub "u.i.ś."), należało odmówić udzielenia wnioskowanej informacji.
Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą (art. 4 ustawy). Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ustawy). Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy, informacje o środowisku i jego ochronie udostępnia się na pisemny wniosek o udostępnienie informacji. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, (Dz. U. z 2021 r. poz. 622, ze zm.), gminy mają obowiązek prowadzenia ewidencji zbiorników bezodpływowych na nieczystości płynne oraz ewidencji przydomowych oczyszczalni ścieków. Zdaniem organu, żądane informacje dotyczą emisji, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, jakimi są m.in. woda i powietrze, a zatem stanowią informacje o środowisku i jego ochronie, w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy i tym samym, co do zasady, podlegają udostępnianiu. Ponadto stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy, udostępnianiu w trybie ustawy podlegają informacje dotyczące środków, takich jak środki administracyjne w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska (takie jak powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane) oraz na emisje i zanieczyszczenia (które wpływają lub mogą wpłynąć na ww. elementy środowiska), jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów.
W rozpatrywanym przypadku istotne jednak jest, jak zauważyło następnie Kolegium, że według art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy, władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowiska i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich, jeżeli jest ona przewidziana odrębnymi przepisami prawa. Pojęcie danych osobowych zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L z 2016 r. Nr 119/1), zwane dalej: "rozporządzeniem RODO". Zgodnie z przywołanym przepisem za dane osobowe uważać należy "informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"). Możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej". Dane osobowe stanowią zatem wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania żyjącej osoby fizycznej. Poszczególne informacje, które w połączeniu ze sobą mogą prowadzić do zidentyfikowania tożsamości danej osoby, także stanowią dane osobowe. Ponadto dane osobowe, które zostały pozbawione elementów pozwalających na identyfikację lub zostały zaszyfrowane bądź poddane pseudonimizacji, ale które mogą prowadzić do ponownej identyfikacji osoby fizycznej, pozostają danymi osobowymi objętymi zakresem rozporządzenia RODO.
W ocenie Kolegium adresy domostw (nieruchomości) w miejscowości Wrocław, które wyposażone są w zbiorniki bezodpływowe lub przydomowe oczyszczalnie ścieków bytowych, należy uznać za informacje stanowiące dane osobowe, na podstawie których możliwe jest pośrednie zidentyfikowanie danej osoby fizycznej (tj. ustalenie tożsamości np. właściciela nieruchomości). Niewątpliwie bowiem wyselekcjonowanie według kryteriów podanych przez wnioskodawcę określonej grupy adresów spośród wszystkich adresów w miejscowości Wrocław, a następnie ich udostępnienie, pozwoliłoby w dalszej perspektywie na identyfikację osób zamieszkujących pod tym konkretnie wskazanym adresem. W związku z tym żądane adresy stanowią dane osobowe w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia RODO. W konsekwencji, udostępnienie żądanych informacji może naruszyć ochronę danych osobowych poszczególnych osób fizycznych. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że skoro wnioskowane informacje odnoszą się do danych osobowych, to w sprawie zastosowanie ma przesłanka odmowy udostępnienia informacji, wskazana w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy. Ich udostępnienie mogłoby naruszyć przepisy art. 5 ust. 1 lit. a) oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia RODO, Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia RODO, dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą. Jak stanowi natomiast art. 6 ust. 1 rozporządzenia RODO, przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków: a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów; b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy; c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej; e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Zanonimizowanie żądanych danych zawartych w dokumencie mogącym podlegać udostępnieniu, spowodowałoby utracenie przez nie jakiegokolwiek waloru informacyjnego. Tym samym udostępniając je organ naraziłby się na zarzut pozornego udostępnienia informacji.
Ponadto organ uznał, że w sprawie brak jest interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie wnioskowanych informacji. Interes publiczny przemawia za udostępnieniem informacji wtedy, gdy pozyskanie danej informacji leży nie tylko w interesie wnioskodawcy, ale też innych obywateli, a także może mieć znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego (wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 927/10, CBOSA). W toku postępowania nie wskazano na istnienie takiego nadrzędnego interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem wnioskowanych materiałów Również w odwołaniu skarżąca nie wskazała takiego interesu.
W skardze zarzucono wydanej decyzji ostatecznej naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 oraz art. 8 ust. 1 u.i.ś. oraz w związku z art. 74 ust. 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, iż wykaz domostw, w szczególności w postaci adresów i/lub numerów działek, bądź innych danych pozwalających na zlokalizowanie danego domostwa nie podlega udostępnieniu ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych w rozumieniu rozporządzenia RODO, albowiem na podstawie tych danych wnioskodawca nie jest w stanie w prosty sposób zidentyfikować konkretnych osób.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania.
Na poparcie skargi skarżąca argumentowała, że organ, wydając zaskarżoną decyzję oparł się na definicji danych osobowych zawartej w art. 4 pkt 1 RODO, sugerując jakoby przedmiotem żądania skarżącej były dane o lokalizacji. Dane adresowe z pewnością nie stanowią danych lokalizacyjnych w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO, ponieważ nie informują one o lokalizacji konkretnej osoby (w przeciwieństwie np. do współrzędnych lub danych GPS z telefonu lub innego urządzenia osobistego konkretnej osoby) lecz odnoszą się do rzeczy - nieruchomości. Ponadto należy zauważyć, że nawet gdyby dane adresowe uznać za dane o lokalizacji, to same wyizolowane dane o lokalizacji nie są danymi osobowymi w rozumieniu RODO. Dysponując samym adresem (nawet z informacją, iż pod adresem tym znajduje się zbiornik bezodpływowy lub przydomowa oczyszczalnia ścieków bytowych) skarżąca nie jest w stanie zidentyfikować konkretnej osoby fizycznej. Już z tego tylko powodu brak podstaw do uznania, iż żądane przez skarżącą dane mogą być uznane za dane osobowe uzasadniające potrzebę ich ochrony w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 u.i.ś. W konsekwencji nie ma podstaw do uznania za dane osobowe adresów nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe lub przydomowe oczyszczalnie ścieków bytowych, w sytuacji gdy dane te nie są skorelowane z konkretnymi osobami lub innymi danymi pozwalającymi na zidentyfikowanie konkretnej osoby. Połączenie żądanych przez skarżącą informacji z konkretnymi osobami wymagałoby przedsięwzięcia wielu nadzwyczajnych czynności, które w sposób oczywisty wykraczają poza zainteresowania skarżącej.
W przeświadczeniu skarżącej, organ wydający zaskarżoną decyzję nie wskazał przy tym bezpośredniego i realnego zagrożenia naruszenia ochrony danych osobowych w związku z otrzymaniem przez skarżącą żądanych informacji, w tym zwłaszcza nie podał choćby jednego przykładu, który uzasadniałby taką ocenę organu. W zaskarżonej decyzji organ stwierdza, że na podstawie adresów skarżąca w sposób pośredni może zidentyfikować konkretną osobę fizyczną, jednakże nie podaje w jaki sposób można to zrobić. Zapewne dla organów ustalenie konkretnej osoby fizycznej na podstawie adresu może nie stanowić problemu, z uwagi na zakres danych, którymi te organy dysponują, jednakże dla skarżącej ustalenie konkretnej osoby fizycznej na podstawie adresu jest niemożliwe bez sięgnięcia po nadzwyczajne i bardzo kosztowne środki. Przykładowo skarżąca chcąc poznać personalia właścicieli musiałaby zatrudnić detektywa, który być może dotarłby do danych osobowych osoby na podstawie adresu nieruchomości. Konieczność podjęcia takich nadzwyczajnych działań, zgodnie z motywem 26 preambuły RODO, powoduje że w istocie nie możemy mówić o danych osobowych w rozumieniu RODO oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 u.i.ś.
Nie bez znaczenia jest także fakt, jak kontynuowała dalej skarżąca, iż żądane dane o adresach konkretnych nieruchomości są powszechnie udostępnione przez inne samorządy terytorialnych, w tym także Miasto Wrocław i można się z nimi zapoznać w wielu różnych usługach lub bazach danych dostępnych przez internet. Przykładowo, dane adresowe (a także numery działek) wszystkich nieruchomości położonych na terenie Wrocławia dostępne są np. na stronach Geoportalu Miasta Wrocławia - https://geoportal.wroclaw.pl/. Przepisy u.i.ś, przewidują ograniczenie udostępnienia informacji z uwagi na ochronę danych osobowych, podczas gdy przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej posługują się pojęciem prywatności, które może być rozumiane szerzej niż tylko ochrona danych osobowych. Organ wydający zaskarżoną decyzję zdaje się mylić potrzebę ochrony danych osobowych z potrzebą ochrony prywatności osób fizycznych. W zaskarżonej decyzji organ nie nadto dostrzega interesu publicznego żądaniu uzyskania przez skarżącą związanego z żądaniem udostępnienia danych. Zarzuca skarżącej brak jego wykazania, pomimo opisania go wprost w odwołaniu skarżącej. Działalność skarżącej w postaci tworzenia baz danych zawierających informacje o zbiornikach nieczystości ciekłych i przydomowych oczyszczalniach ścieków leży w interesie publicznym, bowiem jej celem jest prowadzenie monitoringu środowiskowego oraz badanie tendencji co do liczby tego typu instalacji i ich położenia (np. ich bliskości do obszarów cennych przyrodniczo). Korzyści płynące z dostępu do tego rodzaju informacji są trudne do zakwestionowania, w związku ze znacznymi szkodami dla środowiska powodowanymi np. przez przedsiębiorców wywożących nieczystości ciekłe, którzy nierzadko pozbywają się ścieków nielegalnie. Na podstawie danych o liczbie i lokalizacji zbiorników bezodpływowych możliwe jest np. oszacowanie, w których regionach problem jest największy. Skarżący poprzez swoją działalność wspierającą legalnie działających przedsiębiorców wywożących nieczystości ciekłe realizuje także cele przyczyniające się ochronie środowiska. Zarobkowy charakter działalności skarżącej nie wyklucza przy tym istnienia interesu publicznego. Doniosłość tworzenia baz danych stale wzrasta i objawia się w niemal każdym sektorze działalności ludzkiej. Ustawodawca wspiera ich tworzenie, o czym świadczyć może m.in. objęcie ich ochroną sui generis (vide: ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych).
W piśmie procesowym strona skarżąca powołała się na raport Najwyższej Izby Kontroli ukazującym zdaniem skarżącej skalę problemu, z jakim mierzą się gminy w kwestii zapewnienia odpowiedniej infrastruktury oraz monitorowania i kontroli realizacji przez właścicieli nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe obowiązku wywozu nieczystości ciekłych, a także dotyczącego nieprawidłowości co do prowadzenia ewidencji zbiorników bezodpływowych.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasową argumentację i podniósł, że zarzuty skargi są zbieżne z zarzutami odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; poniżej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o odmowie udostępnienia informacji o środowisku w części dotyczącej udostępnienia adresów domostw wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków bytowych.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji nie uwzględnił skargi, gdyż nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247, ze zm.; zwanej dalej "ustawą").
Stosownie do art. 4 powołanej ustawy, każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. W art. 9 ust. 1 ustawy wskazano jakiego rodzaju informacje o środowisku podlegają udostępnieniu. Nie jest sporne między stronami, że generalnie żądane dane dotyczące zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków bytowych stanowią informację o środowisku. Jednakże wymaga zaznaczenia, że w określonych w ustawie sytuacjach jest przewidziana odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, jeśli zachodzi jeden z przypadków zobowiązujących bądź pozwalających na odmowę (odmowa o charakterze obligatoryjnym bądź fakultatywnym, co zostało uregulowane w art. 16–20 ustawy). Odmowa udzielenia informacji ma charakter wyjątkowy. Wprowadzając między innymi w art. 16 ustawy odstępstwa od zasady powszechnego dostępu do informacji o stanie i ochronie środowiska - w ustępie 1 pkt 4 tego artykułu postanowiono, że władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich, jeżeli jest ona przewidziana odrębnymi przepisami prawa. W tej materii trzeba zauważyć, że takim aktem prawnym normującym zagadnienia ochrony danych osobowych jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L z 2016 r. Nr 119/1). Artykuł 4 pkt 1) tego rozporządzenia definiuje pojęcie "danych osobowych" jako wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"). W dalszej części normatywnej komentowanego przepisu stanowi się, że możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
W ocenie Sądu, organ słusznie zinterpretował cytowany przepis w kontekście jednego z elementów w nim zawartych, a dotyczącego danych o lokalizacji. Omawiane pojęcie ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje różnego rodzaju informacje, które dotyczą lub mogą dotyczyć (możliwej do zidentyfikowania) konkretnej osoby. "Dane o lokalizacji", o jakich mowa w art. 4 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, dotyczą również danych adresowych osoby fizycznej, w tym adresu jej zamieszkania tudzież adresu posiadanych nieruchomości. Lokalizacja według Słownika Języka Polskiego to «miejsce, w którym znajduje się lub ma się znaleźć jakiś obiekt», a także «określenie położenia jakiegoś obiektu». Jakkolwiek lokalizacja odnosi się również geograficznie do miejsca lub położenia danej rzeczy (nieruchomości - gruntu, budynku lub jego części, w tym lokalu mieszkalnego), lecz bez wątpienia w sposób co najmniej pośredni pozwala na ustalenie tożsamości osoby fizycznej, czyli na jej identyfikację. W przeciwnym razie "dane o lokalizacji" nie byłyby ujęte przez prawodawcę unijnego w definicji danych osobowych dotyczących osoby fizycznej. Nie ma przy tym znaczenia prawnego subiektywne przekonanie wnioskodawcy domagającego się ujawnienia takich danych, że identyfikacja konkretnej osoby fizycznej, charakteryzującej się szczególnymi cechami istotnymi z punktu widzenia potrzeb wnioskodawcy - na podstawie adresu takiej nieruchomości - mogłaby być dla wnioskodawcy problematyczna lub nie byłby on w istocie zainteresowany ustaleniem tożsamości tej osoby. Na tle ratio legis omawianego rozwiązania prawnego wystarczy istniejąca obiektywnie możliwość przeprowadzenia takiej identyfikacji choćby pośrednio. Trzeba podkreślić, że w rozpatrywanym przypadku żądanie strony skarżącej dotyczy wyselekcjonowania konkretnych nieruchomości ("adresów domostw") spośród ogółu, pod kątem posiadania przez nie urządzeń w postaci zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków bytowych, czyli poprzez wprowadzenie dodatkowego wyróżnika, co stwarza ryzyko (możliwość) identyfikacji poszczególnych właścicieli nieruchomości.
Organ trafnie przyjął, że w sprawie nie występuje interes publiczny uzasadniający udostępnienie wnioskowanych informacji. Interes publiczny przemawia za udostępnieniem informacji wtedy, gdy pozyskanie danej informacji nie służy tylko interesom jednostkowym, ale też szerszemu gronu obywateli, a także może wpływać na lepsze funkcjonowanie organów władzy publicznej lub wykonywanie zadań publicznych. Chodzi przy tym o to aby wnioskodawca rzeczywiście miał swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu. W toku postępowania jak również w skardze, strona skarżąca nie wykazała by miała taki wpływ, przeciwnie, z jej wypowiedzi wnosić można, że realizuje własny interes jako spółka prawa handlowego zajmująca się działalnością gospodarczą między innymi związaną z gromadzeniem baz danych dotyczących posiadania wymienionych urządzeń przez inne podmioty oraz gospodarowania ściekami.
W zaprezentowanym świetle Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia norm przepisów art. 16 ust. 1 pkt 4, art. 4 oraz art. 8 ust. 1 ustawy, jak zarzucono w skardze. W aspekcie zarzutu naruszenia art. 74 Konstytucji RP, który stanowi w ustępie 3, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska zaś w ustępie 4, iż władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska, należy nadmienić, że prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska nie ma charakteru absolutnego i może zostać ograniczone przez ustawodawcę na warunkach wskazanych w art. 31 ust. 3. Zgodnie z tą normą konstytucyjną, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Jak już jednak zostało to wyżej powiedziane, wyjątek w omawianej materii został wprowadzony w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Z opisanych wyżej przyczyn, wobec stwierdzenia braku naruszenia prawa, Sąd skargę oddalił w całości, na mocy art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI