IV SA/Wr 720/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego A. S. z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną prababką. Po wcześniejszych decyzjach odmownych i uchyleniu przez WSA, organy administracji ponownie odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak wystarczającego związku przyczynowego między zakresem sprawowanej opieki a rezygnacją z zatrudnienia. Podkreślono, że prababka prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i wymaga pomocy w niektórych czynnościach, ale nie jest obłożnie chora. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała I OPS 2/22), zgodnie z którym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu jest legitymowanie się przez rodziców lub osoby spokrewnione w pierwszym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej sprawie dzieci i wnuki prababki nie posiadały takiego orzeczenia. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy, a zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie był na tyle absorbujący, aby uniemożliwić jej podjęcie zatrudnienia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na inne aktywności skarżącej (prace społeczne, kurs, odbieranie dziecka z przedszkola), które podważały twierdzenia o stałej i nieprzerwanej opiece.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu posiadania przez osoby zobowiązane do opieki w pierwszej kolejności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także ocena związku przyczynowego między sprawowaną opieką a rezygnacją z zatrudnienia.
Orzeczenie opiera się na uchwale NSA, która stanowi wiążącą wykładnię przepisów. Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje prawnuczce, gdy dzieci i wnuki osoby wymagającej opieki nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, ponieważ warunkiem przyznania go osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu jest legitymowanie się przez rodziców lub osoby spokrewnione w pierwszym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA I OPS 2/22, która jednoznacznie interpretuje art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymagając orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności od osób zobowiązanych do opieki w pierwszej kolejności.
Czy zakres sprawowanej opieki nad prababką przez skarżącą wyklucza możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres sprawowanej opieki nie jest na tyle absorbujący, aby uniemożliwić podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynności takie jak pomoc przy kąpieli, podawanie posiłków i leków, towarzyszenie przy wizytach lekarskich, a także czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, nie kolidują z możliwością podjęcia pracy zarobkowej. Dodatkowo, inne aktywności skarżącej (prace społeczne, kurs, odbieranie dziecka z przedszkola) podważyły twierdzenia o stałej i nieprzerwanej opiece.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § 1a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.r.z.o.n. art. 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z.o.n. art. 4
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z.o.n. art. 5 § pkt 1 i 1a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymowania się przez rodziców lub osoby spokrewnione w pierwszym stopniu osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. • Zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. • Istnienie innych członków rodziny zobowiązanych do alimentacji, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. • Niespójność twierdzeń skarżącej dotyczących zakresu i czasu sprawowania opieki z innymi dowodami (np. odbieranie dziecka z przedszkola, pobyt na kursie).
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe przyjęcie, że zakres opieki nie wypełnia dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. • Niewłaściwe przyjęcie, że art. 17 ust. 1a u.ś.r. uniemożliwia przyznanie świadczenia, gdy osoba wymagająca opieki ma dzieci i wnuki, które nie sprawują opieki. • Nieustalenie faktycznego zakresu opieki wnioskodawczyni nad prababką. • Brak związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. • Błędne pouczenie strony o środku zaskarżenia (choć bez wpływu na wynik sprawy).
Godne uwagi sformułowania
Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [...] osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. • Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. • Opieka będąca przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna mieć charakter szczególny, wymagający znacznego, stałego i niebudzącego wątpliwości zaangażowania, co powinno wynikać z okoliczności obiektywnych. • Zakres sprawowanej opieki nie koliduje z możliwością podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
sprawozdawca
Katarzyna Radom
przewodniczący
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu posiadania przez osoby zobowiązane do opieki w pierwszej kolejności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także ocena związku przyczynowego między sprawowaną opieką a rezygnacją z zatrudnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale NSA, która stanowi wiążącą wykładnię przepisów. Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia, jakim jest świadczenie pielęgnacyjne, i wyjaśnia kluczowe, często niejasne dla obywateli przesłanki jego przyznania, w tym wymóg znaczącego stopnia niepełnosprawności innych członków rodziny.
“Kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje? Kluczowa rola orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.