IV SA/Wr 703/23

IV SA/Wr 703/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Świadczenie socjalne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 24 ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 sierpnia 2023 r., nr SKO/RŚ-423/319/2023 w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r., nr SKO/RŚ-423/319/2023 po rozpatrzeniu odwołania B. P. (dalej: Strona, Skarżąca) od decyzji Wójta Gminy Miłkowice (dalej: organ I instancji) z dnia 14 czerwca 2022 r., nr GOPS/8252/SR/599/1/20-21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na M. M. działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad M. M. w wysokości 2.458,00 zł miesięcznie od dnia 1 września 2023 r. bezterminowo.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 21 września 2021 r. Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawną mamą M. M. (ur. [...] r.). Mama Strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 27 sierpnia 2014 r. na stałe (symbol przyczyny niepełnosprawności: 07-S, 05-R), ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 26 czerwca 2014 r., niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić. Z orzeczenia wynika konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przesłuchania Strony i jej mamy wynikało, że opieka sprawowana jest prawidłowo, całodobowo i jest absorbująca. Od dnia 1 lutego 2012 r. Strona jest uprawniona do renty rodzinnej
Organ I instancji decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. wniosek Strony rozpoznał odmownie. SKO decyzją z dnia 3 marca 2022 r. uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 czerwca 2022 r. odmówił przyznania Stronie wnioskowanego świadczenia. Powołując się na art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej u.ś.r.) organ I instancji wskazał na przesłanki wyłączające prawo do świadczenia – moment postania niepełnosprawności oraz ustalone prawo do renty rodzinnej.
W toku postępowania odwoławczego Skarżąca złożyła oświadczenie datowane na dzień 4 lipca 2022 r., że z uwagi na zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i przyznanej jej renty rodzinnej wybiera świadczenie pielęgnacyjne, z chwilą otrzymania zapewnienia, że jedyną przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez nią renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka niezwłocznie wystąpi z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o jej zawieszenie. We wcześniejszym piśmie z dnia 23 marca 2022 r. Strona oświadczyła że nie będzie zawieszać prawa do świadczeń emerytalno-rentowych.
SKO decyzją z 22 sierpnia 2022 r., nr SKO/RŚ-423/220/2022 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 czerwca 2022 r. SKO zanegowało pogląd organu I instancji o wyłączeniu prawa do wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wyklucza to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 o niezgodności tego zapisu z konstytucyjną zasadą równości, jakkolwiek przepis nie został przez Trybunał uchylony, to jego wykładnia winna być dokonywana z uwzględnieniem wartości konstytucyjnych. SKO uznało, że w sprawie nie zachodził związek przyczynowo -skutkowy pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem przez Stronę z zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad matką.
Skargę na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wywiodła Skarżąca.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 656/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia 22 sierpnia 2022 r. Sąd nie podzielił stanowiska SKO w zakresie sporu dotyczącego przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w kontekście zebranych w sprawie dowodów i ich oceny dokonanej przez organ administracji. W opinii Sądu ocena organu nie była prawidłowa, co przełożyło się wadliwość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Zarzuty dotyczyły przesłanki rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia (niepodejmowaniem pracy) w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Sąd wskazał, że podstawą wyłączenia prawa do wnioskowanego przez stronę świadczenia były ustalenia odnoszące się do zatrudnienia skarżącej, momentu rezygnacji z pracy oraz powiązania tych okoliczności ze stanem zdrowia matki, a w konsekwencji powiązania między ustaniem aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną mamą. Organ negując istnienie opisanego związku przyczynowego zwracał uwagę na rozbieżność oświadczeń Strony złożonych w toku postępowania. Z tych okoliczności organ wywodził, że Skarżąca nie wskazała jednoznacznie od kiedy opiekuje się mamą (od 2016 r. czy od 2020 r.) oraz kiedy nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia mamy i czy miało związek z rezygnacją z zatrudnienia, brak możliwości ustalenia od kiedy strona podjęła się opieki nad mamą. W opinii Sądu opisane stanowisko organu nie ma uzasadnienia, a materiał dowodowy nie został oceniony zgodnie z zasadami swobodnej, ale dowolnej oceny, co narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Z wypowiedzi Strony nie wynikają istotne różnice. Ponadto wskazując na dokumenty Sąd stwierdził, że potwierdzają one wyjaśnienia Skarżącej, że od 2020 r. nastąpiło znaczące pogorszenie stanu zdrowia mamy, co w połączeniu z brakiem możliwości zapewnienia jej opieki przez inną krewną (córkę) zmusiło Skarżąca do rezygnacji z dotychczasowej aktywności zawodowej. Zatem związek przyczynowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w opinii Sądu jest widoczny.
Reasumując, Sąd uznał, że przeprowadzone przez organ postępowanie dotknięte jest opisanymi w rozważaniach Sądu wadami mającymi wpływ na wynik sprawy, zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu organ - kierując się zaleceniami Sądu - będzie zobowiązany do ponownej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem wszystkich dokumentów zebranych w sprawie i zasadami wyrażonymi w art. 80 k.p.a., co pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Jednocześnie mając na uwadze całokształt okoliczności tej sprawy szczególną uwagą winno zostać objęte także oświadczenie Strony złożone w dniu 4 lipca 2022 r. W tym zakresie, mając na uwadze, że pobieranie jednego ze świadczeń uchyla prawo do ustalenia wnioskowanego prawa, konieczne będzie wezwanie Strony do zawieszenia prawa do świadczenia rodzinnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. SKO uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 13 czerwca 2022 r. i przyznało Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mamą w wysokości 2.458,00 zł miesięcznie od dnia 1 września 2023 r. bezterminowo.
SKO zanegowało pogląd organu I instancji o wyłączeniu prawa do wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wyklucza to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 o niezgodności tego zapisu z konstytucyjną zasadą równości, jakkolwiek przepis nie został przez Trybunał uchylony, to jego wykładnia winna być dokonywana z uwzględnieniem wartości konstytucyjnych. Następnie oceniając ponownie ustalenia faktyczne sprawy oraz mając na uwadze związanie, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a., SKO stwierdziło, że Strona sprawuje stałą i całodobową opiekę nad mamą i zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad mamą. Strona spełnia wobec tego przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, a więc konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną oraz niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
W dalszej kolejności SKO wskazało, że Strona pobierała rentę rodzinną z tytułu śmierci małżonka. Według pisma ZUS I Oddział w Poznaniu z dnia 5 lipca 2023 r. Strona pobiera rentę rodzinną jako świadczenie korzystniejsze kwotowo. W piśmie wskazano również, że w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z nich - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Następnie pismem z dnia 26 lipca 2023 r. SKO poinformowało Stronę, że na podstawie analizy dokumentacji sprawy ustalono, że jedyną przeszkodą do uwzględnienia odwołania i przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez stronę renty rodzinnej, która to okoliczność wyczerpuje negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wyrażoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wobec tego przyznanie Stronie przez SKO prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od złożenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o zawieszenie prawa do renty rodzinnej, a następnie przedłożenia do SKO ostatecznej decyzji tego organu emerytalno-rentowego o wstrzymaniu wypłaty tego świadczenia.
W dniu 25 sierpnia 2023 r. Strona dostarczyła do organu decyzję ZUS Oddział w Legnicy z dnia 18 lipca 2023 r., nr EDUK/10/019124098 obliczającą emeryturę z FUS od 5 lipca 2023 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego oraz decyzję ZUS Oddział w Legnicy z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr EDUK/10/019124098 w sprawie zawieszenia prawa i wstrzymania wypłaty emerytury od 1 września 2023 r., tj. od najbliższego terminu płatności.
SKO wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury.
SKO uznało, że uwzględniając powyższą decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury od 1 września 2023 r., pomimo iż wniosek został uzupełniony w dniu 25 sierpnia 2023 r., jest podstawa do orzeczenia o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 września 2023 r. - po stwierdzeniu spełnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego, od 1 września 2023 r. Stronie przysługuje bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 2.458,00 zł miesięcznie.
Reasumując SKO stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie zachodzą łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., przy braku określonych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. przesłanek negatywnych wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła w części powyższą decyzję SKO w zakresie w jakim nie przyznano skarżącej przedmiotowego świadczenia począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. również za okres od dnia 01.09.2021 r. do dnia 31.08.2023 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. dokonaną z pominięciem normy prawnej określonej w art 27 ust 5 u.ś.r., a także z pominięciem z reguł wynikających z art 24 ust 2 u.ś.r. co w konsekwencji doprowadziło do:
a. przyjęcia, że w sytuacji Skarżącej w okresie od dnia 01.09.2021 r. do dnia 31.08.2023 r. nie nastąpił zbieg prawa do renty rodzinnej i świadczenia pielęgnacyjnego implikujący prawo wyboru jednego ze świadczeń, co przesądziło o braku prawa Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego,
b. błędnego wniosku, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zaskarżonym okresie na wniosek złożony w trakcie pobierania renty rodzinnej,
c. braku rozważenia możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 01.09.2021 r. do dnia 31.08.2023 r. w wysokości świadczenia odpowiadającego różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością renty rodzinnej,
d. załatwienia sprawy w sposób sprzeczny ze słusznym interesem Skarżącej.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a. poprzez brak uznania przez organ odwoławczy, że Skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do tego, aby w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 01.09.2021 r., a nie jak błędnie przyjęto od dnia 01.09.2023 r., jak też nieprawidłowe uznanie, że wstrzymanie wypłaty renty rodzinnej od dnia 01.09.2023r. winno skutkować pozbawieniem Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 01.09.2021 r. do 31.08.2023 r.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie daty początkowej przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), albowiem zarówno Strona, jak i organ, wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa
Analiza okoliczności sprawy wskazuje, iż kontrowersja na obecnym etapie postępowania ogranicza się do kwestii określenie daty początkowej należnego Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W związku ze zbiegiem prawa do tegoż świadczenia początkowo z prawem do renty rodzinnej, a następnie z prawem do emerytury organ odwoławczy prawo to przyznał od dnia 1 września 2023 r., tj. od daty wstrzymania wypłaty emerytury decyzją ZUS. Skarżąca natomiast uważa, iż świadczenie pielęgnacyjne winno zostać jej przyznane od początku miesiąca, w którym złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od dnia 1 września 2021 r.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia należy zauważyć, że Skarżąca w dniu 25 sierpnia 2023 r. przedłożyła SKO decyzję ZUS Oddział w Legnicy z dnia 18 lipca 2023 r. obliczającą emeryturę z FUS od 5 lipca 2023 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego oraz decyzję ZUS Oddział w Legnicy z dnia 24 sierpnia 2023 r., w sprawie zawieszenia prawa i wstrzymania wypłaty emerytury od 1 września 2023 r., tj. od najbliższego terminu płatności.
Okoliczność ta, co trafnie podnoszono w motywach zaskarżonej decyzji, usunęła przeszkodę prawną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia wstrzymania wypłaty emerytury. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest zapatrywanie, że w razie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i prawa do świadczenia emerytalno-rentowego, z treści art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zw. z art. 33 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2021.266 ze zm.) i art. 95 i nast. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2020.53 ze zm.), wynika norma prawna wskazująca, iż osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, ma możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń, przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., I OSK 2813/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Swój wybór osoba ta może zrealizować przez złożenie organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury w trybie art. 103 ww. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie emerytalne jest co prawda prawem niezbywalnym, ale uznając prawnie dopuszczalną możliwość jego zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta lub rencisty wynikająca z powyższego przepisu winna być bowiem rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczeń emerytalno-rentowych lecz z ich realizacją w postaci wypłaty świadczenia (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., I OSK 2813/20; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r., I OSK 2918/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, tak długo jak pobierane jest świadczenie emerytalno-rentowe występuje negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo strony do wyboru innego świadczenia niż to, które jest jej aktualnie wypłacane, urzeczywistnia się w momencie zaniechania pobierania drugiego ze zbiegający się świadczeń.
Stosownie do treści do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Moment, od którego ustala się prawo do świadczeń rodzinnych oznacza początek miesiąca, w którym spełnione zostały wszystkie przesłanki pozytywne, a jednocześnie nie występują przesłanki negatywne do uwzględnienia wniosku. Skoro zawieszenie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego skutkuje wstrzymaniem jego wypłaty i eliminuje negatywną przesłankę nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to prawo do tegoż świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym strona zaniecha pobierania świadczenia emerytalnego wskutek decyzji organu rentowego o wstrzymaniu wypłaty. Należy uznać, iż wówczas wpłynął do organu wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, o którym mowa w art. 24 ust. 2 u.ś.r., bowiem w tym momencie usunięta została ostatnia przesłanka tamująca możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., I OSK 209/21; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r., I OSK 1590/21; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r., I OSK 1586/21; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2022 r., I OSK 1970/21; wyrok NSA z dnia 22 września 2022 r., I OSK 2312/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Jednocześnie strona nie może żądać przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprzed daty zawieszenia wypłaty emerytury lub renty i to bez względu na powody wcześniejszego niewstrzymania jej pobierania. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. jakkolwiek ma procesowy charakter, to reguluje także materialne prawo strony, określając m.in. moment początkowy prawa do świadczeń rodzinnych. W sytuacji zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczeń emerytalno-rentowych, okoliczności i przyczyny wcześniejszego niezłożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, w tym także ewentualny brak winy strony w tym zakresie, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 15 października 2021 r., I OSK 642/21; wyrok NSA z dnia 3 września 2021 r., I OSK 207/19; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r., I OSK 1315/21; wyrok NSA z dnia 22 września 2022 r., I OSK 2312/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Niezasadne jest zatem upatrywanie w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenia przez organ przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. oraz przepisów postępowania.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.