IV SA/WR 70/25

IV SA/Wr 70/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk
Daria Gawlak-Nowakowska
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 478
art. 3 ust. 1, art. 72 i art. 75 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Protokolant: Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025 r. na rozprawie w Wydziale IV sprawy ze skargi K. H. na rozstrzygnięcie Rektora Wyższej Szkoły Fizjoterapii we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2024 r. nr L.dz. 89/WSF/2024 w przedmiocie odmowy wznowienia studiów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Aktem z dnia 4 XII 2024 r. (L.dz.89/WSF/2024), określonym jako "rozstrzygnięcie", Rektor Wyższej Szkoły F. z siedzibą we W., po rozpoznaniu wniosku K. H. (dalej "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prorektora do spraw kształcenia Wyższej Szkoły F. z siedzibą we W. z dnia 22 IV 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia studiów przez skarżącego.
Jak wynika z akt administracyjnych powyższy akt wydano w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją nr 124/2023 r. z dnia 28 IX 2023 r. skarżący został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia przedmiotu wymaganego na 6. semestrze.
W dniu 15 I 2024 r. skarżący zwrócił się podaniem do prorektora do spraw kształcenia o wznowienie studiów na 6. semestrze. Na podaniu w dniu 19 I 2024 r. została umieszona adnotacja: "Proszę dostarczyć zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do realizacji zajęć WF od lekarza, który wystawił niezdolność do zajęć WF od 3.10.22 - 30.07.23 r.(...)." Następnie w dniu 22 II 2024 r. na tym samym podaniu zamieszczono adnotację "Nie wyrażam zgody".
Skarżący złożył "odwołanie" od powyższego rozstrzygnięcia odmawiającego zgody na wznowienie studiów do rektora, który pismem z dnia 12 III 2024 r. (L.dz.12/WSF/2024) poinformował skarżącego, że środek odwoławczy w takim przypadku nie przysługuje.
Skarżący zakwestionował pismo rektora z dnia 12 III 2024 r. (L.dz.12/WSF/2024) skargą złożoną do tutejszego Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 9 X 2024 r. (IV SA/Wr 213/24) uchylił zaskarżony akt. Sąd wskazał, że od rozstrzygnięć prorektora do spraw kształcenia, podejmowanych w indywidualnych sprawach w imieniu rektora, przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wynika z § 3 Regulaminu studiów (uchwała nr 1/IV/2019 Senatu Wyższej Szkoły F. z siedzibą we W. z dnia 16 IV 2019 r.) – dalej jako "Regulamin".
Aktem z dnia 4 XII 2024 r. (L.dz.89/WSF/2024), określonym jako "rozstrzygnięcie", rektor utrzymał w mocy odmowę wznowienia studiów. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w świetle Regulaminu rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia studiów ma charakter uznaniowy, nie daje więc roszczenia publicznoprawnego. Zaznaczono też, że w świetle § 36 Regulaminu wznowienie jest możliwe, jeśli wnoszący podanie spełnia ogólne wymagania do wpisu na listę studentów. Skarżący nie przedłożył zaś wymaganego zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wymaganego na kierunku F. Zwrócono też uwagę, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie karne w sprawie posłużenia się w 2023 r. sfałszowanym dokumentem, mającym potwierdzać zaliczenie przedmiotu "[...] trenowa", a nadto został skazany przez Sąd Rejonowy w Częstochowie na karę grzywny, co poddaje dodatkowo w wątpliwość kwalifikacje skarżącego do bycia studentem.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania sądowego. Zarzucił przy tym naruszenie:
1) art. 72 ust. 3 ustawy z 20 VII 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.) - zwanej dalej "PrSzW", poprzez zastosowanie niewłaściwej formy, tj. rozstrzygnięcia, w przypadku gdy niniejszy przepis przewiduje, że odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej - wznowienie studiów jest swego rodzaju przyjęciem na studia (decyzja administracyjna) i w konsekwencji odmowa przyjęcia na studia powinna również nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a więc wskazane rozstrzygnięcie z dnia 22 II 2024 r. powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 72 ust. 3 PrSzW;
2) § 36 Regulaminu w zw. z art. 72 ust. 3 PrSzW, poprzez wydanie rozstrzygnięcia, w miejscu którego powinna pojawić się decyzja administracyjna odzwierciedlająca i gwarantująca zachowanie zasady równego traktowania wszystkich studentów uczelni. Nadto, rozstrzygnięcia w obu instancjach zostały wydane z naruszeniem zasady równego traktowania. Co więcej, wydanie rozstrzygnięcia bez obiektywnego uzasadnienia może wskazywać na stronniczość organu;
3) 36 ust. 2 Regulaminu, poprzez niewyrażenie zgody na wznowienie studiów przez skarżącego na [...] roku niestacjonarnych studiów [...] stopnia na kierunku: [...]. Skarżącemu uniemożliwiono powrót do kontynuowania edukacji pomimo, że w dniu 15 I 2024 r. złożył wniosek (jako osoba skreślona z listy studentów decyzją z dnia 28 IX 2023 r. z powodu: "nieuzyskania zaliczenia r. studiów w terminie") o wyrażenie zgody na wznowienie studiów. Tym samym, skarżący dopełnił wskazanych w § 36 Regulaminie przesłanek. Skarżący nie kwalifikuje się i nie spełnia przesłanek wykluczających wznowienie studiów, które to zostały wymienione w § 36 ust. 1-5 Regulaminu, a mianowicie nie został skreślony z listy studentów z powodu ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni, nie minął okres 4 lat od skreślenia z listy studentów, a ponadto skarżący spełnia ogólne warunki studiowania;
4) § 36 ust. 1 Regulaminu, poprzez dyskryminowanie i uniemożliwienie skarżącemu skorzystania z przysługującego mu uprawnienia dotyczącego wznowienia studiów na [...] roku niestacjonarnych studiów na kierunku [...] (6 ostatni semestr) pomimo, że skarżący spełnia ogólne wymogi studiowania w uczelni i przesłanki wznowienia na studia określone w Regulaminie;
5) art. 6, art. 7, art. 10 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia działań mających na celu wszechstronne i dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i tym samym zbadanie, czy zostały wyczerpane wszystkie możliwości zapewnione przez przepisy wewnątrzuczelniane w zakresie możliwości wznowienia studiów, a także zbadanie czy przedstawione przez skarżącego okoliczności, miały wpływ na niezaliczenie egzaminu i skreślenie go z listy studentów a następnie czy mogły one stanowić przesłankę odmowy wznowienia na studia;
6) art. 8 kpa, poprzez celowe i świadome wprowadzenie skarżącego w błąd przez pracowników uczelni, w zakresie możliwości "reaktywacji" na studia w chwili doręczania skarżącemu decyzji o skreśleniu z listy studentów;
7) art. 8 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę zaufania uczestników do organu władzy publicznej, poprzez celowe i świadome wprowadzenie skarżącego w błąd, przez pracowników uczelni, w zakresie możliwości składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a następnie jego oddalenie przez rektora z naruszeniem § 3 ust. 3 Regulaminu;
8) art. 10 § kpa, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji przez organ I i II instancji bez uprzedniego powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania;
9) art. 11 kpa zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu jej indywidualnej sprawy;
10) art. 15 kpa, poprzez zaniechanie kompleksowego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy tj. skreślenie skarżącego z listy studentów bez obiektywnych przesłanek ku temu i obiecanie skarżącemu wznowienia studiów;
11) art. 15 w zw. z art. 107 kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i wydanie decyzji w sposób automatyczny bez jakiegokolwiek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów wskazanych w odwołaniu skarżącego - tj. zarzutu uzasadnienia decyzji w sposób rażąco odbiegający od standardów wskazanych w przepisach kpa - co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa;
12) art. 80 kpa, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, o czym świadczy fakt, że uzasadnienie organu I Instancji i II instancji rażąco się różnią określając przesłanki odmowy z uwagi na zupełnie innej podstawie;
13) art. 107 § 1 kpa, poprzez wydanie decyzji w sposób niezawierający podstawowych elementów umożliwiających skarżącemu kontrolę rozstrzygnięcia i poznanie motywów jakimi kierował się organ przy jej wydawaniu;
14) art. 107 § 3 kpa, poprzez brak uzasadnienia decyzji organu I Instancji jak i organu II Instancji oraz brak wskazania przez organ powodu, dla którego skarżącemu odmówiono wznowienia studiów.
W uzasadnieniu skargi umotywowano poszczególne zarzuty podnosząc w szczególności istotne uchybienia organu dotyczące wydawania decyzji w formie "adnotacji" oraz braków w uzasadnieniu. W ocenie skarżącego nigdy nie został skutecznie wezwany do uzupełnienia braków swojego podania o zaświadczenie lekarskie i nie dowiedział się, jakich warunków przyjęcia na studia nie spełnia. Podkreślono niekorzystne skutki dla skarżącego związane z tym, że ponoszone w toku nauki czesne zostało zmarnowane. Powołano się też na okoliczności uzyskania negatywnej oceny z zaliczenia wymaganego przedmiotu podnosząc nieprawidłowości działania pracowników uczelni w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę rektor wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów. Odniesiono się przy tym do zarzutów skargi zaznaczając w szczególności, że w sprawie nie znajdą zastosowania przepisy kpa. Bez znaczenia w sprawie są okoliczności niezaliczenia przez skarżącego wymaganego egzaminu i związanego z tym wykreślenia z listy studentów. W ocenie rektora motywy odmownego rozstrzygnięcia zostały skarżącemu podane. Ma ono bowiem charakter uznaniowy a nadto skarżący nie przedłożył wymaganego zaświadczenia lekarskiego, do czego został wezwany drogą mailową w dniu 29 I 2024 r. Zaznaczono też, że w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieście prowadzona jest przeciw skarżącemu sprawa karna o sygn. V K 1084/24 o przestępstwo z art. 270 § 1 kk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa.
Instytucja prawna wznowienia (reaktywacji) studiów ma charakter pozaustawowy. Jej istnienie jak i przesłanki jej zastosowania zależą wyłącznie od przepisów prawa wewnętrznego obowiązujących w danej uczelni, będącej jednostką autonomiczną. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 PrSzW, podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 PrSzW, organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.
W konsekwencji, ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia studiów nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, bowiem nie jest ono wydawane w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że decyzja administracyjna jest aktem podejmowanym w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego (zob. np. postanowienie NSA z 28 XI 2012 r., II GSK 1801/12 – CBOSA).
Powyższe nie oznacza jednak, że skarga na tego rodzaju rozstrzygnięcie jest niedopuszczalna. Stanowi ono bowiem akt, który podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Jest on bowiem podejmowany w ramach władczych kompetencji uprawnionego organu, w indywidualnej sprawie i dotyczy prawa gwarantowanego przez uczelnię, o ile spełnione są warunki wynikające z przepisów prawa wewnętrznego (zob. wyrok WSA w Krakowie z 12 IV 2019 r., III SA/Kr 121/19; wyrok WSA we Wrocławiu z 9 X 2024 r., IV SA/Wr 213/24 – publ. CBOSA).
W konkretnej sprawie instytucja reaktywacji studiów została przewidziana w § 36 Regulaminu.
Jak wynika z § 36 ust. 1 Regulaminu, osoba, która została skreślona z listy studentów z powodów określonych m.in. w § 35 ust. 2 pkt 3 (tj. z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie), może być, po spełnieniu ogólnych wymogów studiowania w Uczelni, powtórnie wpisana na listę studentów, pod warunkiem, że studia te są nadal prowadzone.
Stosownie zaś do § 36 ust. 3 w zw. z § 8 ust. 8 Regulaminu, osoba skreślona z listy studentów może wznowić studia po spełnieniu warunków określonych w uchwale Senatu Uczelni w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego oraz form studiów na poszczególnych kierunkach.
Decyzję o wznowieniu studiów podejmuje prorektor do spraw kształcenia, określając semestr, na który ma być dokonany wpis (§ 36 ust. 2 Regulaminu). Od rozstrzygnięć prorektora do spraw kształcenia podejmowanych w indywidualnych sprawach studentów na podstawie Regulaminu lub innych przepisów wewnętrznych Uczelni, przysługuje środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do rektora. Student we wniosku powinien określić, jakiej decyzji odwołanie dotyczy i krótko je uzasadnić (§ 3 ust. 3 Regulaminu).
Oceniając akt zakwestionowany skargą należy jednak w pierwszej kolejności stwierdzić, że zostały wykonane wskazania sformułowane w poprzednim wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 X 2024 r. (IV SA/Wr 213/24). Rektor rozpoznał bowiem odwołanie skarżącego od orzeczenia prorektora z dnia 22 II 2024 r., uwzględniając tym samym – zgodnie ze wskazaniami Sądu - dyspozycję z § 3 ust. 3 Regulaminu.
Lektura rozstrzygnięcia zakwestionowanego obecną skargą nie daje podstaw do jego uchylenia. Uwzględnia ono bowiem wymagania wynikające z przepisów wewnętrznych, które w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, nie dawały podstaw do wyrażenia zgody na wznowienie studiów.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący został wezwany do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego zdolność do kontynuowania studiów na kierunku F. Wiadomość mailową w tej sprawie wysłano skarżącemu w dniu 5 II 2024 r., zaś jej odbiór skarżący potwierdził zarówno w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 23 II 2024 r. (nazwanym "Odwołanie (...)") jak i w toku rozprawy przed tutejszym Sądem. Nie można więc zgodzić się z argumentacją skargi, jakoby skarżący "nigdy nie został wezwany do uzupełnienia braków swojego wniosku (o zaświadczenie lekarskie)". Jakkolwiek wezwanie w formie zwykłego maila można uznać za czynność, którą cechuje niski stopień formalizmu, to jednak należy pamiętać, że organ w niniejszej sprawie nie procedował w trybie przepisów kpa, tak więc nie był zobligowany do stosowania przepisów tej ustawy w zakresie doręczeń. Z perspektywy oceny legalności działania organu istotne jest, że zastosowana forma wezwania okazała się w konkretnym przypadku skuteczna. Skarżący bowiem zapoznał się z treścią wezwania i był świadomy nałożonego na niego obowiązku. Zaświadczenie jednak do dnia wydania zakwestionowanego skargą rozstrzygnięcia nie zostało przedłożone, co stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów.
Sąd zwraca uwagę, że zaświadczenie lekarskie, stosownie do postanowień § 36 ust. 3 w zw. z § 8 ust. 8 Regulaminu, stanowiło jeden z obligatoryjnych dokumentów warunkujących możliwość podjęcia studiów na kierunku F. Jak wynika z pkt. 4 załącznika do uchwały nr 2/VI/2024 Senatu Wyższej Szkoły F. we W. z 25 VI 2024 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok jednolitych 5-letnich studiów magisterskich na kierunku [...] (dostępnej powszechnie na stronie internetowej Uczelni w zakładce BIP), warunkiem przyjęcia na studia jest przedłożenie m.in. oryginału zaświadczenia lekarskiego (z wpisaną nazwą uczelni i kierunkiem studiów) wydane przez lekarza medycyny pracy lub lekarza uprawnionego do badań profilaktycznych. Organy uczelni miały zatem podstawy domagać się od skarżącego odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, zaś w przypadku jego braku, odmówić wyrażenia zgody na wznowienie studiów.
W świetle powyższego dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma już istotnego znaczenia akcentowana dodatkowo w rozstrzygnięciu okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie o czyn z art. 270 § 1 kk. Postępowanie to stanowić ma konsekwencję przedłożenia przez skarżącego w 2023 r. dokumentu potwierdzającego zaliczenie przedmiotu "[...]", co zostało zakwestionowane przez osobę prowadzącą ten przedmiot. Faktem jest jednak, że skoro skarżący nie został prawomocnie skazany za to przestępstwo, jak również nie został uznany za winnego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przez organy uczelni (postępowanie to umorzono w związku z wykreśleniem skarżącego z listy studentów), to nie ma podstaw, by na obecnym etapie wywodzić w z tej okoliczności niekorzystne dla skarżącego skutki prawne.
Sąd nie mógł uwzględnić podnoszonych w skardze okoliczności kwestionujących prawidłowość wydania decyzji z 28 IX 2023 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Okoliczność wystawienia negatywnej oceny z przedmiotu "[...]", stanowiącej bezpośrednią przyczynę wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów, skarżący mógł kwestionować w odwołaniu od tej decyzji oraz w ewentualnej skardze. Instytucja prawna skreślenia z listy studentów, unormowana w art. 108 PrSzW, stanowi odrębną sprawę administracyjną, tak więc decyzja w tej sprawie nie może zostać oceniona w postępowaniu zainicjowanym skargą na rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia studiów.
Podnoszony w skardze brak uzasadnienia rozstrzygnięcia wydanego przez prorektora (adnotacja "Nie wyrażam zgody") należy ocenić przez pryzmat wymagań określonych w Regulaminie. Ten zaś nie stawia szczególnych wymagań formalnych tego rodzaju rozstrzygnięciom, w tym nie nakłada obowiązku sporządzenia uzasadnienia, jak ma to miejsce w przypadku decyzji administracyjnej wydawanej w trybie kpa. Oczywiście obowiązek umotywowania rozstrzygnięcia organu administracji można by w takim przypadku wyprowadzać z ogólnych zasad państwa prawnego. Uzasadnienie jest bowiem zawsze elementem koniecznym do rozeznania przesłanek, jakimi kierował się organ. W przypadku skarżącego motywy działania organów są jednak znane, bowiem zakwestionowane skargą rozstrzygnięcie rektora, wydane na skutek rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez skarżącego, zawiera uzasadnienie odwołujące się zarówno do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy. Sąd nie mógł zatem podzielić zarzutów skargi wywodzących, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest w istocie decyzją odmawiającą przyjęcia na studia i powinno spełniać wszystkie rygory określone przepisami kpa, w tym art. 107 § 1 i 3 kpa. Podkreślić należy, że skarżący nie wnosił o "przyjęcie" na studia ale o "wznowienie" studiów na szóstym semestrze. Nie było zatem podstaw, by organy procedowały wniosek w oparciu o przepisy z art. 72 PrSzW, który reguluje ustawową instytucję przyjęcia na studia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.