IV SA/Wr 698/23

IV SA/Wr 698/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2023 r. nr PO-061-232/22 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. P. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) jest decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, wydana po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2023 r. (nr A-061-176/23) o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 lipca 2023 r.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, wnioskiem z dnia 14 lipca 2023 r. nadesłanym na adres e-PUAP Sądu Okręgowego we Wrocławiu wnioskodawczyni wystąpiła o udostępnienie jej wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt III K 52/19 wraz z uzasadnieniem.
Decyzją z dnia 20 lipca 2023 r. (nr A-061-176/23), wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu (dalej: Prezes Sądu Okręgowego) odmówił stronie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że sprawa będąca przedmiotem wniosku dotyczy przestępstwa z art. 148 § 1 d.k.k. w zw. z art. 168 § 2 d.k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.k.k. a udostępnienie w szczególności uzasadnienia orzeczenia może naruszyć prawo pokrzywdzonej oraz jej rodziny do prywatności. Jak następnie argumentował, pomimo anonimizacji danych osobowych zawartych w orzeczeniu, rozpowszechnianie uzasadnienia zawierającego drastyczne okoliczności przedstawionych czynów i zdarzeń mogą narazić osoby pokrzywdzone na dalsze cierpienia. Natomiast zanonimizowana wersja wyroku z uzasadnieniem po usunięciu elementów drastycznych nie zachowa swojej czytelności.
Na skutek wniesionego odwołania, Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. (nr PO-061-196/23) uchylił w całości decyzję z dnia 20 Iipca 2023 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Sądu Okręgowego.
Zdaniem tego organu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika to, czy organ poddał weryfikacji, czy dane pozostawione w dokumencie po jego animizacji będą budziły wątpliwości co do możliwości naruszenia prywatności osób pokrzywdzonych, nadto również, nie poddał weryfikacji kwestię czytelności orzeczenia nawet po anonimizacji głębszej niż wskazują na to przepisy załącznika nr 5 do Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2019 .r (Dz. Uz.MS 2019, poz. 138) Reguły anonimizacji, zgodnie z którymi, "zanonimizowana wersja orzeczenia sądowego powinna w jak największym stopniu zachować swoją czytelność i nie pomijać żadnych treści natury ogólnej".
W ocenie tego organu, w sprawie należy również zbadać kwestię wyłączenia jawności w sprawie, w której wydany został wnioskowany wyrok.
Prezes Sąd Apelacyjnego zwrócił nadto uwagę na to, że organ pierwszej instancji w żaden sposób nie wskazuje na to, jakie czynniki mogą pozwolić na identyfikację pokrzywdzonych. Wskazał również, że decyzja Prezesa Sądu Okręgowego nie uzasadnia także tego w jaki sposobu udostępnienie wnioskodawczyni w pełnym zakresie zanonimizowanego orzeczenia z uzasadnieniem będzie godziło w dobra osobiste osób pokrzywdzonych oraz w jaki sposób pozostawione w tym orzeczeniu informacje będą powodowały, jak wskazuje art. 4 RODO, że osoby fizyczne będą możliwie do zidentyfikowania pośrednio lub pośrednio.
Prezes Sądu Okręgowego decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. ponownie odmówił stronie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Podniósł, że informacja, o którą wnosi strona ma charakter informacji publicznej, albowiem żądanie zawarte we wniosku dotyczy źródła informacji, które powstają w związku z działaniem podmiotu zobowiązanego. Jednakże informacje będące przedmiotem wniosku dotyczą powszechnie znanej zbrodni z art. 148 § 1 d.k.k. w zw. z art. 168 § 2 d.k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.k.k. i art. 4 § 1 d.k.k (kodeks karny z 1969 r.), popełnionej ze szczególnym okrucieństwem, dlatego tak sentencja wyroku, jak i jego uzasadnienie zawierają wiele informacji o miejscu zdarzenia, czasie, w którym wystąpiło, o miejscach przebywania poszczególnych osób, pracy, czy też wykształcenia oraz innych informacji, które w sposób pośredni lub bezpośredni identyfikują osobę małoletniej ofiary, jak również żyjących bliskich, co wiąże się z koniecznością daleko idącej anonimizacji z w/w przyczyn. Uzupełniająco organ dodał, że bliscy ofiary tej zbrodni zwracali się do organu o nieudostępnienie jakichkolwiek informacji odnośnie do tej zbrodni, bowiem ich udzielenie skutkuje wzbudzaniem niezdrowego zainteresowania tym zdarzeniem, co jest bolesne dla bliskich ofiary.
Następnie organ przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 165/19, cytując m.in. pogląd ten Sądu, że: "(...) anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym, dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną, polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane niepodlegające udostępnieniu. Anonimizacja nie może jednak prowadzić do udostępnienia tylko części wnioskowanych dokumentów. W pewnych sytuacjach stopień anonimizacji dokumentu może bowiem spowodować, że mamy już do czynienia z odmową dostępu, ponieważ dokument poddany anonimizacji staje się nieczytelny, a przez to traci przymiot informacyjny, będący podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Racjonalne jest przyjęcie, że zasłonięcie określonych danych składających się na treść dokumentu można uznać za uzasadnioną anonimizację, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. [...]".
Prezes Sądu Okręgowego po uznaniu, że w sprawie konieczne jest dokonanie anonimizacji wnioskowanego przez stronę orzeczenia wraz z uzasadnieniem w tak znacznym stopniu, że anonimizacja tych danych byłaby w istocie formą odmowy udostępnienia tych danych, orzekł w trybie decyzyjnym o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła podobieństwo do wcześniejszej decyzji tego organu (która została uchylona). Nadto podniosła, że pomieszczony w tej decyzji fragment zanonimizowanego orzeczenia sądowego dowodzi, że anonimizacja orzeczenia jest możliwa. Strona nawiązała także do treści odwołania od decyzji z dnia 20 lipca 2023 r. w którym podniosła, że: "Z natury rzeczy opis czynu stanowi tylko część (i to z reguły stosunkowo niewielką) uzasadnienia wyroku sądowego. Wątpić należy, aby nawet całkowite jego pominięcie w udostępnionej wersji orzeczenia spowodowało, że orzeczenie to całkowicie utraci walor informacyjny. Uzasadnienie wyroku w sprawie karnej oprócz opisu czynu zawiera bowiem z reguły omówienie dowodów przeprowadzonych w sprawie, ich ocenę przez Sąd, informacje o wyrażeniu skruchy (bądź nie) przez sprawcę (sprawców), rozważania o kwalifikacji prawnej czynu, rozważenie okoliczności łagodzących i obciążających, odwołania do orzecznictwa, itd. Trudno uznać aby te elementy całkowicie utraciły wartość informacyjną z powodu nawet pełnego zamazania opisu czynu, którego sprawa dotyczy."
Powołaną na wstępie decyzją, Prezes Sądu Apelacyjnego działając na podstawie art. 138 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 u.d.i.p. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 24 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ podtrzymał argumentację zaprezentowaną w decyzji Prezesa Sądu Okręgowego o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego strona zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyrażając pogląd, że udostępnienie wnioskowanych informacji po ich anonimizacji nie naruszy prywatności żadnej osoby fizycznej.
Na uzasadnienie wyrażonego w skardze stanowiska strona odwołała się do wybranego fragmentu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 801/15. Podniosła również, że z jednej strony organ twierdzi, że nie można zanonimizować żądanego przez stronę orzeczenia albowiem utraciłby on po anonimizacji czytelność, z drugiej natomiast strony, na stronie 5 uzasadnienia, umieszcza jednak opis brutalnego postępowania sprawców.
Wskazała nadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zasadniczo nie wyjaśnia powodów dla których objęty wnioskiem wyrok nie powinien zostać uwzględniony.
W powołaniu na tę argumentację strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Okręgowego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie jest decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 20 października 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony z dnia 14 lipca 2023 r., dotyczący udostępnienia stronie wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III K 52/19 wraz z uzasadnieniem.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 u.d.i.p.
Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej.
Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
W sprawie nie jest kwestionowane to, że wniosek strony dotyczy informacji publicznej. W tym miejscu jedynie dla porządku przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść orzeczeń sądów powszechnych.
Poza sporem pozostaje również to, że adresat wniosku, tj. Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co ma umocowanie w treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Spór dotyczy natomiast zasadności wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który to zarzut strona podnosi wraz z argumentacją ukierunkowaną na wykazanie, że anonimizacja żądanego wyroku wraz uzasadnieniem stanowiłaby dostateczną ochronę wartości pozostających w kolizji z prawem dostępu do informacji publicznej.
Sąd stanowiska skarżącej nie podziela, uznając że w sprawie zasadnie odmówiono stronie udostępnienia żądanej informacji publicznej w powołaniu na argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji (Prezesa Sądu Okręgowego).
Niewątpliwie, prawo dostępu do informacji publicznej jest publicznym prawem podmiotowym, mającym umocowanie w przepisie art. 61 Konstytucji RP. Nie można jednak z treści art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wywodzić żądania zapoznania się każdego z każdą, bez wyjątku, informacją posiadającą przymiot informacji publicznej i będącej w posiadaniu adresata wniosku. Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. konkretyzuje powyższą zasadę wskazując wprost w szczególności na prywatność osoby fizycznej.
Prawo do prywatności w świetle regulacji konstytucyjnych ujmowane jest przede wszystkim przez pryzmat autonomii jednostki wywodzonej z godnościowej koncepcji osoby ludzkiej, stanowiącej, w świetle art. 30 Konstytucji RP, źródło wszelkich praw i wolności. Prawo do ochrony życia prywatnego, stanowiące przedmiot ochrony na gruncie art. 47 Konstytucji RP, oznacza prawo jednostki do decydowania o swoim życiu osobistym. Jednostka, jako podmiot obdarzony autonomią woli, ma prawo samodzielnie wyznaczać obszar swojej prywatności, w szczególności wytyczać granice dostępności swojego życia osobistego i informacji o nim dla innych. Prawo do prywatności w aspekcie autonomii informacyjnej jednostki oznacza uprawnienie do decydowania, które informacje jej dotyczące dostępne będą osobom trzecim.
Wspomniany art. 47 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przepis ten statuuje dwa prawa podmiotowe o odmiennym charakterze, którymi są prawo jednostki do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz prawo decydowania o swoim życiu osobistym.
Życie rodzinne jest elementem życia prywatnego i w tym sensie obie sfery życia nie mogą być precyzyjnie rozdzielone na gruncie art. 47. Życie prywatne to ta sfera życia człowieka, która nie jest objęta jego działalnością publiczną. Ta ostatnia zaś obejmuje nie tylko działalność polityczną, ale również zawodową i społeczną. Życie prywatne obejmuje również tę sferę życia człowieka, która pozostaje poza zakresem życia rodzinnego, a która określana jest mianem sfery życia osobistego.
Z kolei cześć i dobre imię to przymioty osobiste, które związane są ze sposobem postrzegania człowieka przez inne osoby, jego pozytywnym ocenianiem w wymiarze społecznym. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zwraca się uwagę na ich ścisły związek z godnością człowieka (art. 30 Konstytucji). Warto również zauważyć, że ustrojodawca w art. 233 ust. 1 Konstytucji oba te przymioty określa mianem dóbr osobistych, zakazując ich ograniczania na szczególnych zasadach w czasie stanu wojennego i wyjątkowego (por. Tuleja Piotr (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WKP 2023, wydanie elektroniczne).
Nadto, trzeba również odnotować, że prawo do prywatności należy do dóbr osobistych, których otwarty katalog, ustalony w art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej k.c.), obejmuje także dobra osobiste związane ze sferą życia prywatnego. Do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego. Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej, bowiem przetwarzanie danych osobowych może spowodować naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do prywatności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12). Częścią prawa do ochrony prywatności jest prawo do ochrony danych osobowych. Zasady ochrony danych osobowych reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE .L 119 z 04.05.2016, dalej RODO). Zgodnie z art. 4 ww. rozporządzenia "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"). Możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 372/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych jak wszystkie pozostałe powołane w uzasadnieniu, dalej: CBOSA).
Podsumowując dotychczasowe uwagi należy podnieść, że w sytuacji kolizji prawa jawności życia publicznego (dostępu do informacji publicznej) i dóbr prawnie chronionych (prawa do prywatności) rolą podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej jest odpowiednie i właściwe wyważenie zasady jawności życia publicznego (i przejrzystości działania administracji publicznej) oraz ochrony prywatności osób fizycznych. Zatem w sytuacji kolizji obu wskazanych wartości konieczne jest wyważenie, czy udzielenie informacji publicznej nie wkracza w zakres wskazanych w ustawie dóbr chronionych konstytucyjnie i ustawowo, czyli m.in. w prawo do prywatności. W sytuacji kolizji tych dwóch uprawnień jawność, dostęp do informacji publicznej, będzie podlegała ograniczeniu lub nawet wyłączeniu. A podmiot zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny prywatny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest wobec tego poddać się rygorom wynikającym z istniejących ograniczeń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1844/11).
Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z zestawienia zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, i danych osobowych osób fizycznych należy wyprowadzić wniosek, że dopuszczalne jest udostępnianie informacji publicznej, ale w sposób nienaruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. tzw. anonimizacja danych wrażliwych" (wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., IV SA/Gl 1042/18, LEX nr 2657334).
Pojęcie anonimizacji nie posiada na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej definicji. W ramach stosowania prawa przyjęte zostało natomiast, iż jest to proces przetwarzania treści w taki sposób, aby uniemożliwić identyfikację osób fizycznych opisanych w udostępnianym dokumencie zawierającym informację publiczną. Anonimizacja stanowi zatem rodzaj kompromisu pomiędzy prawem do informacji publicznej, a wartościami prawnie chronionymi (wyroki WSA w Gliwicach: z 12.03.2013 r., IV SAB/Gl 115/12, LEX nr 1305846; z 31.07.2018 r., IV SAB/Gl 106/18, LEX nr 2547611, oraz z 8.11.2018 r., IV SAB/Gl 193/18, LEX nr 2582124).
W kontekście rodzaju informacji publicznej, do której odnosi się wniosek strony (wyrok sądu powszechnego wraz z uzasadnieniem) trzeba odnotować, że zazwyczaj udostępnienie orzeczenia kończącego dane postępowanie (np. wyrok sądu administracyjnego, wyrok sądu cywilnego, wyrok sądu karnego, decyzja ostateczna organu administracji publicznej) wymaga zastosowania przez podmiot zobowiązany do udostępnienia, stosownej anonimizacji, aby nie naruszyć praw wynikających z ochrony danych osobowych. Dlatego rzeczą podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, jest dokonanie takiej anonimizacji, która uniemożliwi identyfikację osób objętych danym orzeczeniem. (wyroki WSA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 23/33 oraz WSA w Łodzi z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 699/14, dostępne w CBOSA).
W realiach rozstrzyganej sprawy, nie można pominąć, że informacje będące przedmiotem wniosku dotyczą zbrodni z art. 148 § 1 d.k.k. w zw. z art. 168 § 2 d.k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.k.k. i art. 4 § 1 d.k.k (kodeks karny z 1969 r.), która dodatkowo, i co trzeba wyraźnie zaakcentować, jest zbrodnią powszechnie znaną opinii publicznej z uwagi na jej medialny rozgłos w ostatnich latach. W sprawie, pomimo że okoliczności sprawy dotyczy zbrodni penalizowanej na podstawie przepisów danego kodeku karnego (przepis art. 168 uregulowany był w rozdziale zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko wolności"), za aktualny uznać należy pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1759/23 (już na gruncie obecnie obowiązującego kodeksu karnego), że w przypadku postępowań, których przedmiotem są przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, mamy do czynienia ze szczególnym rodzajem przestępstw, a to z tego powodu, że dotyczą one bezsprzecznie sfery prywatnej oraz co więcej, sfery intymnej i seksualnej. O czym była już mowa, prawo do ochrony sfery życia prywatnego obejmuje prawo do intymności oraz prawo do prywatności. Sfera intymności obejmuje "ten zakres faktów dotyczących jednostki i jej przeżyć, który w zasadzie nie jest przez nią ujawniany nawet osobom najbliższym i którego odsłonięcie przed kimkolwiek wywołuje zawsze uczucie wstydu, zakłopotani i udręki" (A. Kopff: Koncepcja praw do intymności i do prywatności życia osobistego (zagadnienia konstrukcyjne), Studia Cywilistyczne t. XX, Kraków 1972, s. 33).
Sąd po zapoznaniu się orzeczeniem w sprawie o sygn. akt III K 52/19 doszedł do wniosku, że tak sentencja wyroku, jak i jego uzasadnienie zawierają wiele informacji o miejscu zdarzenia, czasie, w którym wystąpiło, o miejscach przebywania poszczególnych osób, ich cechach osobowościowych oraz innych informacji, które w sposób pośredni lub bezpośredni identyfikują osobę małoletniej ofiary, a przez to również jej żyjących bliskich.
W pełnym zakresie Sąd również zgadza się z argumentacją pomieszczoną w decyzji Prezesa sadu Okręgowego z dnia 24 sierpnia 2023 r., a mianowicie, że zawarte w uzasadnieniu wyroku drastyczne okoliczności przedstawionych czynów i zdarzeń (zeznania bliskich pokrzywdzonej i świadków, a także wyjaśnień oskarżonych, czy też opinie biegłych sądowych) mogą narazić osoby bliskie pokrzywdzonej na dalsze cierpienia, naruszając w ten sposób ich prawo do prywatności.
Przedstawiona dotąd argumentacja prowadzi do wniosku, że udostępnienie stronie wnioskowanego orzeczenia niosłoby za sobą konieczność zanonimizowania nie tylko danych osobowych ale również obszernych fragmentów uzasadnienia w sposób zapewniający ochronę prawa do ochrony życia prywatnego najbliższej rodzinie zmarłej ofiary, nadto również, celem wykluczenia powstania ryzyka odkodowania sytuacji faktycznych oraz poszczególnych osób z racji charakterystyki postaci, czy zdarzeń, społeczności, w jakiej dana sytuacja miała miejsce. Jednocześnie, nie było innej możliwości jak zanonimizowanie całych fragmentów uzasadnienia orzeczenia, aby takiego ryzyka uniknąć.
Sąd jednocześnie podziela stanowisko organów orzekających w sprawie, że występujące w realiach kontrolowanej sprawy podstawy do tak daleko idącej anonimizacji orzeczenia w sprawie o sygn. akt III K 52/19 w efekcie uprawniają do wniosku, że przeprowadzenie anonimizacji tego orzeczenia w niezbędnym zakresie prowadziłoby w istocie do całkowitej nieczytelności uzasadnienia wyroku sądu powszechnego. Tak "głęboka" anonimizacja orzeczenia sądu powszechnego w istocie stanowiłaby odmowę dostępu do informacji publicznej, albowiem żądany przez stronę dokument "poprzez swoją nieczytelność na skutek anonimizacji" utraciłby przymiot informacyjny, będący podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W sprawie ziściła się zatem przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 419/22, że anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w sytuacji, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentów waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy, nie może niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek. W przeciwnym razie organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Z tych powodów za nieuzasadnioną Sąd uznał argumentację strony przedstawioną w odwołaniu od decyzji z dnia 20 lipca 2023 r. (powtórzoną w odwołaniu od kolejnej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej) , a mianowicie: że "Z natury rzeczy opis czynu stanowi tylko część (i to z reguły stosunkowo niewielką) uzasadnienia wyroku sądowego. Wątpić należy aby nawet całkowite jego pominięcie w udostępnionej wersji orzeczenia spowodowało, że orzeczenie to całkowicie utraci walor informacyjny. Uzasadnienie wyroku w sprawie karnej oprócz opisu czynu zawiera bowiem z reguły omówienie dowodów przeprowadzonych w sprawie, ich ocenę przez Sąd, informacje o wyrażeniu skruchy (bądź nie) przez sprawcę (sprawców), rozważania o kwalifikacji prawnej czynu, rozważenie okoliczności łagodzących i obciążających, odwołania do orzecznictwa, itd. Trudno uznać aby te elementy całkowicie utraciły wartość informacyjną z powodu nawet pełnego zamazania opisu czynu, którego sprawa dotyczy."
Uzupełniająco należy dodać, iż zasadność dotychczasowej argumentacji nie podważa wcale fakt, ze ogłoszenie wyroku w sprawie o sygn. akt III K 52/19 nie odbyło się z wyłączeniem jawności. Trzeba zauważyć, że w ogłoszeniu ustnym wyroku Sąd podaje najważniejsze powody tego wyroku. Podane ustnie najważniejsze powody wyroku (art. 418 § 3 k.p.k.) wprawdzie co do kierunku muszą być tożsame z ewentualnie sporządzonym następnie pisemnym uzasadnieniem wyroku, jednakże nie muszą odpowiadać pisemnemu uzasadnieniu, gdy chodzi o ich zakres. Przepis art. 418 § 3 k.p.k. nakazuje bowiem podanie jedynie najważniejszych powodów wyroku. Z kolei zgodnie z art. 424 § 1 k.p.k., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Zgodnie zaś z art. 424 § 2 k.p.k. w uzasadnieniu wyroku należy ponadto przytoczyć okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary, a zwłaszcza przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, środków zabezpieczających oraz przy innych rozstrzygnięciach zawartych w wyroku. W uzasadnieniach orzeczeń sądowych wydawanych w sprawach karnych przedstawiany jest zatem szczegółowy opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego w szczególności w zakresie opisu sytuacyjnego, wskazania wszystkich osób pokrzywdzonych danym przestępstwem, charakteru i rodzaju relacji pomiędzy uczestnikami postępowania, sposobu wyrządzenia krzywdy i zakresu doznanych w wyniku przestępstwa szkód oraz, co niezmiernie istotne, w wypadku przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, opisy stanu faktycznego i inne dane dotyczą sfery stricte intymnej tych osób.
Końcowo już tylko należy wskazać, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.
W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazać również należy, ze z treści uzasadnienia na stronie 5 decyzji Prezesa Sądu Okręgowego (sama decyzja nie została opatrzona trzcionką z numeracją stron) w sposób klarowny wynika, dlaczego właśnie ten zanonimizowany fragment uzasadnienia wyroku organ przywołał na uzasadnienie swojego stanowiska.
W sprawie nie można również nie wspomnieć o tym, że jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, bliscy ofiary zbrodni zwracali się do Prezesa Sadu Okręgowego o nieudostępnienie jakichkolwiek informacji dotyczących tej zbrodni, bowiem ich udzielnie skutkuje wzbudzaniem niezdrowego zainteresowania tym zdarzeniem, co jest dla nich bolesne.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634) Sąd oddalił skargę w sprawie uznając, że zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej odpowiada prawu.