IV SA/WR 650/21

IV SA/Wr 650/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-03-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1353/22 - Wyrok NSA z 2023-07-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17 ust. 1 pkt 4,  art. 17 ust. 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant: Przemysław Pawłowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – adwokatowi J. P. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej: strona, skarżąca) od wydanej z upoważnienia Burmistrza O., decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...]. ([...]) o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad babcią - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że w dniu 31 sierpnia 2020 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności babcią. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że babcia skarżącej ma córkę, czyli osobę spokrewnioną z nią w pierwszym stopniu, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i która w przeszłości miała ustalony jedynie lekki i umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Mając powyższe na względzie, organ pierwszej instancji - po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy - wydał zaskarżoną decyzję, na mocy której odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad babcią, argumentując swoje rozstrzygnięcie faktem, że w świetle przepisu art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, że skarżąca, jako osoba spokrewniona z podopieczną w drugim stopniu, nie może uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli żyje i nie ma orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności córka podopiecznej, czyli osoba spokrewniona z nią w pierwszym stopniu.
W odwołaniu od tej decyzji, prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca podniosła, że córka babci jest osobą schorowaną, niezdolną do sprawowania opieki nad inną osobą.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej jako "ustawa" lub "u.ś.r."), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu tj. rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki łub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Wedle zaś przepisu art. 17 ust. 1a ustawy, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z akt sprawy wynika, jak stwierdziło Kolegium, że niepełnosprawna ma córkę, czyli osobę spokrewnioną z nią w pierwszym stopniu, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w przeszłości miała ustalony jedynie lekki i umiarkowany stopień niepełnosprawności. W dniu 22 kwietnia 2021 r. złożyła do powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności wniosek o wydanie aktualnego orzeczenia o stopniu jej niepełnosprawności. Natomiast skarżąca jest spokrewniona z babcią w drugim stopniu i stosownie do literalnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1a ustawy nie może uzyskać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli żyje i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności córka osoby wymagającej opieki.
Kolegium zauważyło, że dopóki córka niepełnosprawnej nie uzyska orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, na przeszkodzie w przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego będzie stała określona wyraźnie, jednoznacznie i konkretnie przesłanka z przepisu art. 17 ust. 1a w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.
W skardze od tej decyzji ostatecznej skarżąca zwróciła się o przywrócenie świadczenia pielęgnacyjnego, które było jej przyznane decyzją organu pierwszej instancji a zostało wstrzymane, oraz o wyrównanie tego świadczenia za czas od dnia złożenia wniosku w tej materii, o które ubiegała się składając odwołanie od poprzednio wydanej w sprawie decyzji organu pierwszej instancji. Wyjaśniła, że od 10 lat sprawuje opiekę nad babcią (rocznik 1926). Jedyna córka babci jest niezdolna do pracy, uprzednio miała przyznaną rentę, jest schorowana, obecnie przebywa na emeryturze. Skarżąca podniosła, że w związku z opieką nad babcią musiała zrezygnować z zasiłku dla opiekuna, które pobierała z MOPS-u przez wiele lat. W sierpniu 2020 r. złożyła zaś wniosek o świadczenie pielęgnacyjne, które zostało jej przyznane decyzją MOPS oraz wypłacone, lecz nie od dnia złożenia wniosku tylko z półtoramiesięcznym opóźnieniem wobec czego skarżąca odwołała się od tej decyzji domagając się wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za czas od sierpnia 2020 r. SKO uchyliło decyzję pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, po czym organ pierwszej instancji kolejną decyzją odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że od 10 lat stan faktyczny w sprawie nie uległ zmianie.
Działający w imieniu skarżącej jej pełnomocnik ustanowiony z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na poparcie podniósł, że w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdza się, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych winne być interpretowane przy użyciu wykładni funkcjonalnej, systemowej i celowościowej. Stosowanie wyłącznie wykładni językowej w interpretacji przepisów art. 17 ust. 1a pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do nieprawidłowych wniosków. Wskazane przepisy nie określają kolejności krewnych zobowiązanych do świadczeń alimentacyjnych podopiecznego. W niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do przepisu art. 128 k.r.o, jest osobą zobowiązaną do alimentacji w stosunku do swojej babci, jednak nie w pierwszej kolejności, ale przepis art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wskazuje takiej kolejności. W tych okolicznościach wnioskodawczyni spełnia wymogi określone w przepisie art. 128 k.r.o., gdyż jest zstępną, od wielu lat sprawuje opiekę nad babcią i w związku z tym nie może podjąć zatrudnienia. Jeśli zatem preferowany opiekun z obiektywnych względów nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym, to oczywiste jest, że opiekę taką faktycznie przejmuje dalszy zstępny. Wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art 18 Konstytucji). Ponadto, zaskarżona decyzja została wydana na niekorzyść strony odwołującej się, co jest sprzeczne z przepisem art. 139 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie wykazało, aby pierwotna decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; poniżej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszania decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego i proceduralnych uzasadniających ich uchylenie w całości. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nadto podstawę prawną stanowił art. 17 ust. 1a powołanej ustawy, według którego osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów.
Organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią w powołaniu na przepis art. 17 ust. 1a ustawy. Kwestią sporną dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stało się ustalenie, czy skarżącej jako wnuczce "osoby wymagającej opieki" przysługuje, w realiach niniejszej sprawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy w pierwszej kolejności zobowiązane do opieki pozostają dzieci osoby wymagającej opieki, a w tym przypadku – córka, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W odniesieniu do osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, treść cytowanego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. "Przepis art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez odesłanie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 maja 2020 r., II SA/Go 40/20, Lex nr 3018160). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Jeżeli jest kilku zstępnych obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 zd. 2 k.r.o.), a krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r.o.).
Na tym tle trzeba zauważyć prezentowany w orzecznictwie dualizm stanowisk. Jedna linia orzecznicza akcentuje, że należy zastosować wykładnię prokonstytucyjną art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy - wyrażona m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2018 r. I OSK 2397/18, z dnia 4 grudnia 2020 r. I OSK 1947/20, z dnia 12 maja 2017 r. I OSK 328/16, zgodnie z którą "umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pozostaje w sprzeczności z przywołanym wyżej art. 132 k.r.o. oraz narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP)".
Konsekwencją powyższego jest w takich przypadkach konieczność ustalenia przez organ w toku postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane w bliższej kolejności, przed skarżącą (jako osobą zobowiązaną w dalszej kolejności) są obiektywnie niezdolne do sprawowania tej opieki.
Organy nie poczyniły tymczasem takich ustaleń faktycznych opierając się na przeciwstawnym poglądzie reprezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, a mianowicie aprobującym zawężającą wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r., rygorystycznie przyjmującą, iż osoba spokrewniona w dalszej kolejności może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu lub legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca sprecyzował bowiem tylko jedną obiektywną przesłankę, która uzasadnia przyjęcie, że obowiązek alimentacyjny przeszedł na dalszych krewnych – tj. fakt legitymowania się przez osobę spokrewnioną w bliższym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca wskazał przez to, że wyłącznie względy zdrowotne mogą zwalniać z obowiązku alimentacyjnego w kontekście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, żadne inne tego skutku natomiast nie wywierają. Ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana może być tylko orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki (vide np. wyroki NSA - z 4 marca 2022 r. I OSK 1657/21, z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 960/20, z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19).
Sąd w tej sprawie opowiada się za pierwszym z prezentowanych poglądów interpretacyjnych, co oznacza konieczność stwierdzenia, że organy nie poczyniły zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. stosownych ustaleń co do obiektywnie występujących możliwości sprawowania opieki przez osobę bliższą stopniem pokrewieństwa (czyli córkę).
Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy Sąd miał jednak w pierwszym rzędzie na uwadze, że jak wynika z lektury akt administracyjnych, postępowanie z wniosku skarżącej z 31 sierpnia 2020 r. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego toczyło się trzykrotnie a w ostatecznym rezultacie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w istocie rzeczy zostały wydane na niekorzyść strony odwołującej się, co jest sprzeczne z przepisem art. 139 k.p.a. Uprzednia (druga) bowiem decyzja organu pierwszej instancji z dnia 29 grudnia 2020 r. nr ŚR.81272.614.6659A.2020 przyznała skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią od dnia 16 października 2020 roku i związana była z uchyleniem funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej - przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna, który z tytułu opieki nad niepełnosprawną babcią skarżąca pobierała. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpoznając odwołanie skarżącej uchyliło opisaną wyżej decyzję z dnia [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania (decyzja SKO z [...] nr [...]), lecz nie uwzględniono w toku postępowania, że skarżąca odwołała się tylko w zakresie dotyczącym nieprzyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od miesiąca, w którym złożyła wniosek (czyli od 1 sierpnia 2020 r.), gdyż po myśli art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Tym samym naruszono zasadę zakazu reformationis in peius z art. 139 k.p.a., odmawiając całkowicie ostatecznie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przy tym godzi się zauważyć, że dla spełnienia warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającego z art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. uchylono (decyzją z 15 grudnia 2020 r. nr ŚR.81272.614.118.220) ostateczną decyzję przyznającą skarżącej zasiłek dla opiekuna, który skarżąca pobierała od lipca 2013 roku bezterminowo z tytułu opieki nad tą samą babcią. Zgodnie z przywołanym przepisem, w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Skarżąca dokonała wyboru świadczenia pielęgnacyjnego po właściwym pouczeniu przez organ.
Niewątpliwie zatem w tej sprawie doszło do znaczącego pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej, przez nią niezawinionego, w stosunku do tej jaką miała przed złożeniem odwołania od decyzji z dnia [...] a ponowne procedowanie organów było konsekwencją uznania przez organ odwoławczy, że należy od nowa i w całości weryfikować uprawnienie skarżącej do komentowanego świadczenia. Nie sposób jednak dopatrzeć się po analizie okoliczności rozpatrywanej sprawy rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego jako przesłanek pozwalających organowi odwoławczemu na odejście od reguły zakazu reformationis in peius. Kwestia sporna do rozważenia w ponownym postępowaniu powinna była zostać ograniczona jedynie do ustalenia początkowego okresu biegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. W ponownym postępowaniu organ związany będzie oceną prawną wyżej wyrażoną. Orzeczenie o kosztach znajduje wsparcie w art. 250 p.p.s.a.