Orzeczenie · 2026-06-11

IV SA/Wr 636/25Uchylenie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania świadczenie pielęgnacyjne

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-11
NSAUbezpieczenia społeczneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjnewznowienie postępowaniawyrok Trybunału Konstytucyjnegoniekonstytucyjność przepisuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoprawo rodzinneopieka nad niepełnosprawnympublikacja orzeczeń

Sprawa dotyczyła skargi B. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (SKO) z dnia 16 września 2025 r., które odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 8 lipca 2025 r. (SK 33/23), który uznał przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z Konstytucją RP. SKO odmówiło wznowienia, argumentując, że wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem NSA, który wcześniej uznał przepis za zgodny z Konstytucją. SKO twierdziło również, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego jest przedwczesny i niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie SKO. Sąd uznał, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a brak publikacji w Dzienniku Ustaw nie pozbawia go mocy prawnej w tym zakresie. Sąd podkreślił, że prawo do wzruszenia prawomocnych rozstrzygnięć wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne jest prawem konstytucyjnym. WSA stwierdził, że wyrok TK wszedł do obrotu prawnego z chwilą ogłoszenia, a termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania (miesiąc od wejścia w życie orzeczenia TK) należy liczyć od momentu jego wejścia do obrotu prawnego, a nie od daty publikacji w Dzienniku Ustaw. Sąd uznał, że zaniechanie publikacji wyroku TK nie może stanowić podstawy do odmowy jednostce konstytucyjnego prawa do wzruszenia orzeczeń wydanych w oparciu o przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją. W konsekwencji, WSA uchylił postanowienie SKO i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji w Dzienniku Ustaw.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK stwierdzający niekonstytucyjność przepisu nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ale wszedł do obrotu prawnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie tego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie uniemożliwia wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wyrok wszedł do obrotu prawnego poprzez ogłoszenie.

Uzasadnienie

Konstytucja RP stanowi, że orzeczenia TK o niezgodności z Konstytucją stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw nie pozbawia wyroku mocy prawnej w kontekście wzruszenia prawomocnych rozstrzygnięć, a termin na wznowienie biegnie od wejścia orzeczenia do obrotu prawnego.

Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony przed publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw jest przedwczesny i niedopuszczalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania nie jest przedwczesny ani niedopuszczalny, jeśli został złożony po wejściu wyroku TK do obrotu prawnego, nawet jeśli nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Uzasadnienie

Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania (miesiąc) jest liczony od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. Wejście do obrotu prawnego następuje z chwilą ogłoszenia, a niekoniecznie publikacji w Dzienniku Ustaw. Złożenie wniosku przed publikacją, ale po wejściu do obrotu prawnego, jest skuteczne.

Czy prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA uznającego przepis za zgodny z Konstytucją, wyklucza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego po późniejszym orzeczeniu TK o niekonstytucyjności tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocny wyrok NSA nie wyklucza możliwości wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli późniejszy wyrok TK stwierdzi niekonstytucyjność przepisu, na którym oparto decyzję.

Uzasadnienie

Konstytucyjne prawo do wzruszenia prawomocnych rozstrzygnięć wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne ma pierwszeństwo. Wyrok TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania niezależnie od wcześniejszych orzeczeń sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie SKO w całości.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 149 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § 1a pkt 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Konstytucja RP art. 71 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. • Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania biegnie od momentu wejścia wyroku TK do obrotu prawnego, a nie od daty publikacji w Dzienniku Ustaw. • Zaniechanie publikacji wyroku TK nie może pozbawić jednostki konstytucyjnego prawa do wzruszenia orzeczeń wydanych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania jest przedwczesny i niedopuszczalny z powodu braku publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw. • Sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem NSA uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie wyroku TK.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu • orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia • orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją ... stanowi podstawę do wznowienia postępowania • prawo jednostki do wzruszenia prawomocnych rozstrzygnięć wydanych w oparciu o przepisy prawa uznane następnie za niekonstytucyjne, jest prawem podmiotowym o charakterze konstytucyjnym • okoliczność braku promulgacji orzeczenia Trybunału nie powoduje, że orzeczenie to dla organów demokratycznego państwa prawa może być uznane za nieistniejące • uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu • naruszałoby podstawowe standardy konstytucyjne wynikające z zasady, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym

Skład orzekający

Andrzej Nikiforów

sędzia

Aneta Brzezińska

sprawozdawca

Marta Pająkiewicz-Kremis

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji w Dzienniku Ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK stwierdzający niekonstytucyjność przepisu nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ale wszedł do obrotu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami obywateli w obliczu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i potencjalnych zaniedbań publikacyjnych organów państwa.

Czy brak publikacji wyroku TK odbiera Ci prawo do sprawiedliwości? Sąd Administracyjny odpowiada!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst