IV SA/Wr 636/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że radny wykazał szczególny interes publiczny w uzyskaniu przetworzonych danych finansowych spółki.
Skarżący, radny M. M., zwrócił się o udostępnienie umów cywilnoprawnych i faktur spółki, które organ uznał za informację przetworzoną. Organ odmówił udostępnienia, wymagając od skarżącego wykazania szczególnego interesu publicznego, czego zdaniem organu radny nie uczynił. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że skarżący jako radny wykazał, iż żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego, co uzasadnia ich udostępnienie.
Sprawa dotyczyła wniosku radnego M. M. o udostępnienie umów cywilnoprawnych i faktur spółki Z. sp. z o.o., które organ uznał za informację przetworzoną. Organ odmówił udostępnienia, powołując się na konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego, czego zdaniem organu radny nie uczynił, mimo że jest radnym. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że skarżący jako radny wykazał, iż żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd podkreślił, że radny, działając w interesie wspólnoty i wykonując swój mandat, ma prawo do uzyskiwania informacji, które pozwolą mu na kontrolę wydatkowania środków publicznych. W ocenie sądu, skarżący uprawdopodobnił szczególną istotność informacji dla interesu publicznego, co uzasadnia jej udostępnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, żądana informacja stanowi informację przetworzoną ze względu na znaczną ilość dokumentów, których dotyczyło żądanie, oraz konieczność ich przeglądu, selekcji, ewentualnej anonimizacji i sporządzenia kopii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie obejmujące około 200 dokumentów finansowych, wymagające przeglądu, selekcji, anonimizacji i skanowania, przekształca sumę informacji prostych w informację przetworzoną, angażującą znaczące zasoby organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. c
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Walor informacji publicznej posiadają informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej jest m.in. jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego.
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
u.s.g. art. 24 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Radny ma prawo do uzyskiwania informacji i materiałów oraz wglądu w działalność urzędu gminy i spółek z udziałem gminy w celu wykonywania mandatu.
u.s.g. art. 24 § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta w sprawach dotyczących gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Radny wykazał szczególny interes publiczny w uzyskaniu informacji przetworzonej, działając w interesie wspólnoty i wykonując swój mandat. Organ błędnie zinterpretował przesłankę szczególnej istotności dla interesu publicznego. Informacja o wydatkowaniu środków publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego ma walor informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Żądana informacja nie stanowi informacji przetworzonej. Sam fakt sprawowania mandatu radnego jest wystarczający do uzyskania informacji przetworzonej. Organ nie wskazał precyzyjnie liczby pracowników i godzin potrzebnych do przygotowania dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną wykazanie, że uzyskanie żądanej przez niego informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego sam fakt sprawowania mandatu radnego nie jest wystarczający skarżący w powyższych wyjaśnieniach wykazał szczególną istotność dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej przetworzonej korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie
Skład orzekający
Ireneusz Dukiel
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
sędzia
Bogumiła Kalinowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa radnego do uzyskiwania informacji przetworzonej, interpretacja pojęcia 'szczególnego interesu publicznego' w kontekście mandatu radnego, oraz kryteria uznania informacji za przetworzoną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i spółki komunalnej, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych przypadkach żądania informacji przetworzonej przez osoby pełniące funkcje publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem do informacji publicznej a ograniczeniami wynikającymi z przetworzonego charakteru danych, a także podkreśla rolę radnych w kontroli wydatkowania środków publicznych.
“Czy radny może żądać wszystkich umów i faktur spółki? Sąd wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 636/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Bogumiła Kalinowska Ewa Kamieniecka Ireneusz Dukiel /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 987/23 - Wyrok NSA z 2024-11-20 Skarżony organ Inne Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Z. sp. z o.o. z dnia 27 września 2022 r. nr 03/2022 w przedmiocie odmowa udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr 01/2022 z dnia 29 sierpnia 2022 r.; II. zasądza od Prezesa Z. sp. z o.o. w T. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie M. M. (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący) wnioskiem z dnia 28 czerwca 2022 r. zwrócił się do Prezesa Z. sp. z o.o. (dale jako Prezes Zarządu GZGK, organ lub Spółka) o udostępnienie informacji publicznej obejmujący: "1) udostępnienie umów cywilno-prawnych zawartych przez Spółkę po dniu 31.01.2022 roku; 2) udostępnienie rachunków za wykonane usługi przedłożonych po dniu 28.01.2022 roku przez Panią M. Ł. zgodnie z § 3 ust. 3 umowy o świadczenie usług menadżerskich z dnia 2.03.2021 r.; 3) udostępnienie informacji, czy Pani M. Ł. zgodnie z umową o świadczenie menadżerskich otrzymała od dnia podpisania umowy zwrot kosztów związanych z dojazdem do siedziby Spółki lub związanych np. z kosztami noclegów w hotelach oraz ewentualne wskazanie kwot oraz rachunków lub faktur potwierdzających poniesienie takich kosztów; 4) udostępnienie wszystkich umów na świadczenie usług menadżerskich oraz aneksów do nich zawartych przez Spółką z panią M. S.; 5) udostępnienie faktur wystawionych po dniu 01.01.2022 roku przez Spółkę na Gminę Trzebnica". W piśmie z dnia 13 lipca 2022 r. Prezes Zarządu GZGK poinformował wnioskodawcę, że żądana przez niego informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i wezwał go do wykazania, że uzyskanie żądanej przez niego informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że rozpatrzenie złożonego wniosku nastąpi po udzieleniu odpowiedzi na ww. wezwanie lub po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego na odpowiedź, oraz w terminie określonym przepisem art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.), tj. w terminie do dnia 29 sierpnia 2022 r. W piśmie z dnia 27 lipca 2022 r. wnioskodawca wskazał, że żądane informacje nie stanowią informacji przetworzonej. Argumentując swoje stanowisko podniósł, że w odpowiedzi na inny, wcześniejszy wniosek, Zarząd Spółki udostępnił umowy z 2021 r., a skoro tak, to nie powinien obecnie takich umów traktować jako informacji przetworzonej. Dodatkowo podniósł, że o żądane informacje wystąpił jako radny Rady Miejskiej w Trzebnicy, co samo w sobie - według wnioskodawcy - uzasadnia udostępnienie żądanych informacji. Pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r. organ udostępnił wnioskodawcy informacje określone w pkt. 2-4 wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r., nr 01/2022, organ odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 5 wniosku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna w zakresie pkt 1 i 5 jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Udostępnienie tej informacji wymaga przeanalizowania licznych dokumentów oraz wyselekcjonowania dokumentów w liczbie około 200 sztuk. Konieczne jest też ewentualne zanonimizowanie dokumentów, w celu ukrycia danych chronionych jako dane osobowe. Przeprowadzenie tych czynności zajęłoby pracownikom Spółki około 4 dni. Wyjaśniono wnioskodawcy, że informacja przetworzona nie musi zawsze być informacją nową, którą organ musi dopiero wytworzyć. Informacją przetworzoną może być również suma informacji prostych. Jeżeli suma informacji prostych jest tak duża, że jej wytworzenie zaburza funkcjonowanie organu, angażuje znaczne środki finansowe bądź kadrowe, to zbiór informacji, których żąda wnioskodawca, tworzy informację przetworzoną, nawet jeśli jest to zbiór składający się z informacji prostych. W ocenie organu, wnioskodawca winien był wykazać, że informacja ta nie dotyczy wyłącznie jego interesu, ale że działa on w interesie publicznym, a sprawa ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania państwa. Wnioskodawca nie podjął się wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego i dlatego organ samodzielnie dokonał oceny istnienia powyższej przesłanki. W szczególności wzięto pod uwagę, że wnioskodawca jest radnym, jednakże sam fakt sprawowania mandatu radnego nie jest wystarczający, skoro przepisy u.d.i.p. nie uprzywilejowują radnych w uzyskiwaniu informacji przetworzonej. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie legitymuje wprost do modyfikowania zakresu stosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w przypadku realizowania prawa do informacji publicznej przez radnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca wyjaśnił, że nie wskazano liczby pracowników oraz łącznej liczby godzin potrzebnych do wyselekcjonowania, ewentualnego zanonimizowania i skanowania lub skopiowania dokumentów. Zdaniem strony bliżej nieokreślona liczba osób oraz liczba 4 dni mają sprawić wrażenie, że pytanie sparaliżuje pracę instytucji, w której pracuje liczna rzesza osób, posiadającej kilkunastomilionowy budżet oraz profesjonalne służby kancelaryjne i księgowe. Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej i nie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Nie wskazano, gdzie dokumenty się znajdują (poszczególne wydziały, stanowiska, archiwum, inne jednostki organizacyjne lub podmioty świadczące usługi na rzecz organu). Nie wyjaśniono, czy organ dysponuje oprogramowaniem komputerowym, które umożliwiłoby w prosty sposób wyszukać żądane dokumenty. Tymczasem wnioskodawca jako radny uznał, że jego wyborcy chcą wiedzieć, dlaczego Spółka działa w sposób nieudolny, a błędy zarządzania i złe gospodarowanie pieniędzmi publicznymi doprowadza do olbrzymich wzrostów związanych z wywozem np. śmieci oraz ciągłymi podwyżkami wody i ścieków. Prawo wnioskodawcy polegające na badaniu zasadności wydatkowania pieniędzy publicznych i mienia komunalnego, jest niepodważalne i oczywiste. Prezes Zarządu GZGK decyzją z dnia 27 września 2022 r., nr 03/2022, utrzymał w mocy decyzję z dnia 29 sierpnia 2022 r. Organ wskazał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną. Dokładne określenie liczby żądanych dokumentów i czasu potrzebnego na ich zgromadzenie i przygotowanie dla wnioskodawcy nie jest możliwe, bowiem można tylko szacować powyższe wartości. Aby określić je dokładnie Zarząd Spółki musiałby przygotować żądaną przez wnioskodawcę informację, co mija się z celem, skoro informacja ta nie będzie udostępniona wnioskodawcy ze względu na jej przetworzony charakter. Wobec tego, zarzuty wnioskodawcy, co do nieprecyzyjnego wskazania ilości dokumentów i czasu potrzebnego na ich przygotowanie uznano za nieuzasadnione. W ocenie Spółki wnioskodawca nadal nie wykazał, że po jego stronie istnieje szczególny interes publiczny w uzyskaniu żądanej informacji. Sam fakt, że pełni on funkcję radnego, nie przesądza o istnieniu przedmiotowego interesu. Twierdzenie, że "wyborcy wnioskodawcy chcą wiedzieć" nie jest wystarczające aby uznać, że strona ma możliwość wykorzystania żądanej informacji w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Każdy bowiem posiadacz informacji publicznej może ją wykorzystać w celu jej przekazania innym osobom - pod tym względem strona nie różni się od innych osób, które mogłyby wnioskować o ten sam zakres informacji publicznej. Istotne przy tym jest, że wnioskodawca nie wskazał, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla poprawy funkcjonowania Spółki i ochrony interesu publicznego. Zdaniem organu nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, że mimo licznych wniosków i ogromnego zaangażowania pracowników Spółki w przygotowanie obszernych odpowiedzi na wnioski, wnioskodawca nigdy nie uczynił z dotychczas uzyskanych informacji użytku dla dobra lokalnej społeczności, a wykorzystywał je wyłącznie dla własnych celów. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji oraz naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, a przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona. Według skarżącego nie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, a przytoczona argumentacja organu jest niewystarczająca. Skarżący wbrew zarzutom organu, że nigdy nie czyni użytku z uzyskiwanych informacji wskazał, że pozyskiwane informacje poddaje analizie celem wykrywania nieprawidłowości i chronienia finansów publicznych Gminy. Organ odmawia mu dostępu do informacji celowo, bo wtedy nie będzie miał szansy odkryć istniejących nieprawidłowości. Organ nie wskazał liczby pracowników oraz łącznej liczby godzin potrzebnych do przygotowania dokumentów. Według skarżącego odpowiedź na jego wniosek, wobec zasobów kadrowych posiadanych przez Spółkę, można przygotować w ciągu jednego dnia. Zaznaczył, że w odpowiedzi na wcześniej złożone wnioski organ udostępniał dokumentację. Skarżący wyjaśnił, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem pozwoli poznać istotną sferę życia publicznego, co jest niezbędne do publicznej dyskusji o jej funkcjonowaniu i ewentualnie zmiany praktyki. Organ dąży jedynie do przewlekania sprawy, a tym samym celowego i świadomego nieudzielania dostępu do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu GZGK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podtrzymał twierdzenia, że żądane przez skarżącego informacje są informacjami przetworzonymi a strona nadużywa prawa do żądania informacji publicznej, gdyż od początku 2022 r. złożyła 14 obszernych wniosków o udostępnienie informacji publicznej (co daje średnio 1 wniosek na 3 tygodnie), a uzyskanych informacji skarżący nie wykorzystał w żaden sposób dla dobra lokalnej społeczności ani w działalności radnego. Odnośnie twierdzenia skarżącego, że dotychczas uzyskane przez niego od organu informacje publiczne pozwoliły mu na złożenie zawiadomień do prokuratury i sądów wskazano, że zawiadomienie prokuratury, sądów i innych organów państwowych jest uprawnieniem przysługującym każdemu obywatelowi - skarżący nie ma zatem w powyższym zakresie żadnych cech szczególnych, które odróżniałyby go od innych osób. W piśmie z dnia 11 stycznia 2023 r., stanowiącego replikę do odpowiedzi na skargę, skarżący zakwestionował przedstawioną w nim argumentację organu. Według skarżącego Prezes Spółki nie może stawać ponad prawem i arbitralnie raz udostępniać dokumenty w ramach dostępu do informacji publicznej, a innym razem świadomie blokować transparentności działań, dokumentów i informacji dotyczących firmy. Skarżący zaś jako radny jest niezależny i podejmuje oficjalne działania w celu zebrania większej ilości danych aby inicjować działania w Radzie Miejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę w rozpatrywanej sprawie należało uwzględnić. Nie jest sporne pomiędzy stronami postępowania, że Prezes Zarządu GZGK, jako podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p), jak również że żądana informacja, dotycząca udostępnienia dokumentów finansowych (umów cywilnoprawnych i faktur) stanowi informację publiczną, jako informacja o sposobie wydatkowania środków publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.). Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.), stąd też jakiekolwiek zadysponowanie tym majątkiem będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 17/16, oraz WSA we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 323/15 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu). Odmawiając udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego, organ przede wszystkim uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym wnioskodawca winien wykazać, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej. Stanowi ona jedynie w art. 3 ust. 1 pkt 1, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia przez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). W orzecznictwie NSA przyjmuje się również, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Jest to zatem informacja przygotowana niejako "specjalnie dla wnioskodawcy", wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (patrz np. wyroki NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, i z dnia 19 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 189/17). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej, ze względu na konieczność przeanalizowania licznych dokumentów i wyselekcjonowania dokumentów żądanych przez wnioskodawcę (około 200 sztuk), ewentualnie zanonimizowania danych osobowych, sporządzenia kopii lub skanów dokumentów. Należy zgodzić się z organem, że żądana informacja posiada charakter informacji przetworzonej z uwagi na znaczną ilość dokumentów, których dotyczyło żądanie skarżącego. Pracownik odpowiedniej komórki służbowej organu zobowiązany byłby do przeglądu znacznej ilości materiałów źródłowych, obejmujących dokumenty finansowe (umowy, faktury, rachunki), potwierdzających ponoszone przez Spółkę wydatki oraz do wyselekcjonowania stosownych dokumentów w ilości 200 sztuk. Jak zaznaczył organ, część dokumentów wymagałaby anonimizacji z uwagi na ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych (danych osobowych). Następnie konieczne byłoby sporządzenie kopii lub skanów tych dokumentów. Istotne jest również, że skarżący w dniu 29 czerwca 2022 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, składający się z 5 punktów, z których każdy mógłby stanowić samodzielny wniosek informacyjny. W konsekwencji w zbliżonym czasie organ zobowiązany był do przeanalizowania i zeskanowania znacznej ilości dokumentów. W ocenie Sądu organ wykazał, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, a zatem konieczne było wykazanie przez skarżącego, że udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu, wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego, bowiem sam fakt występowania jako radny jest niewystarczający, a przepisy u.d.i.p. nie uprzywilejowują radnych w uzyskiwaniu informacji przetworzonej. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się podwójnie dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz także w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Należy przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. Należy podzielić prezentowane w doktrynie stanowisko, że o szczególnie istotnym charakterze interesu decydują czynniki natury podmiotowej i funkcjonalnej (zob. A. Jakubowski, Prowadzenie badań naukowych jako podstawa żądania udzielenia informacji publicznej, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2012, nr 2, s. 153–154). Zatem poza funkcją odpowiedzi na wniosek o informację przetworzoną, należy uwzględnić właściwości podmiotu o nią występującego. W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (tak zwłaszcza wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12 i z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2306/19). W rozpatrywanej sprawie, organ nie przeanalizował jednak wyjaśnień skarżącego odnośnie szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że radny nie jest osobą uprzywilejowaną w uzyskiwaniu informacji przetworzonej. Natomiast skarżący wyjaśnił, że występuje jako radny Rady Miejskiej, reprezentujący grupę mieszkańców, którzy są zaniepokojeni celowością i skalą wydatkowania środków publicznych. Zwrócił uwagę na ciągłe ponoszenie strat przez Spółkę i wzrost opłat za śmieci. Wnioskowana dokumentacja jest niezbędna do dokonania analizy wydatków publicznych i zasadności ich ponoszenia. Dostęp do powyższych informacji przysługuje mu również w ramach wykonywanego mandatu radnego, a uzyskane informacje będą podstawą do podjęcia dalszych czynności, związanych z uzyskanym mandatem. W ocenie Sądu skarżący w powyższych wyjaśnieniach wykazał szczególną istotność dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej przetworzonej. Jako radny zamierzał dokonać analizy wydatków publicznych, ponoszonych przez Spółkę, oraz sprawdzić zasadność ich ponoszenia w celu ewentualnego podjęcia dalszych czynności w ramach mandatu radnego. Skarżący zamierzał działać w interesie wspólnoty (wyborców), których reprezentuje, a jego działania związane są z kontrolą gospodarowania mieniem komunalnym. Skarżący jako radny z całą pewnością dysponuje możliwością wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu. Jako radny ma możliwość kierowania odpowiednich wniosków do komisji rewizyjnej o szersze zbadanie wydatków Spółki, składania skarg na działalność Prezesa Zarządu GZGK do komisji skarg, wniosków i petycji, inicjowania procedowania uchwał rady gminy, czy też składania szczegółowych interpelacji do Burmistrza Gminy w zakresie funkcjonowania jednostki organizacyjnej, jaką jest GZGK. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 40, dalej jako u.s.g.) w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. W sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta (art. 24 ust. 3 u.s.g.). Powyższe uprawnienia mogą zostać wykorzystane przez radnego również w związku z uzyskaną informacją publiczną. Reasumując Sąd uznał, że skarżący co najmniej uprawdopodobnił, że żądana informacja publiczna jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Wobec powyższego Prezes Zarządu GZGK odmawiając udostępnienia skarżącemu informacji publicznej naruszył art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., błędnie interpretując szczególną istotność dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej radnemu. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów tej ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 u.p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 u.p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI