Orzeczenie · 2023-06-22

IV SA/WR 635/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2023-06-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
fundusz alimentacyjnyumorzenie należnościdłużnik alimentacyjnykara pozbawienia wolnościsytuacja finansowaświadczenia rodzinneprawo administracyjnewsakoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, która utrzymała w mocy decyzję MOPS odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący, odbywający karę pozbawienia wolności, argumentował swoją trudną sytuacją finansową i osobistą jako podstawę do umorzenia długu. Organy administracji uznały, że choć skarżący nie wywiązuje się z ugody alimentacyjnej i ma zadłużenie, jego sytuacja (wiek, możliwość zarobkowania po wyjściu z więzienia) nie jest na tyle trwała i obiektywnie niezależna od jego woli, aby uzasadnić całkowite umorzenie. Podkreślono, że odbywanie kary pozbawienia wolności jest wynikiem zawinionych działań. Sąd administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że umorzenie należności alimentacyjnych jest środkiem wyjątkowym i wymaga wystąpienia szczególnych okoliczności, na które dłużnik nie miał wpływu. Stwierdzono, że wiek i potencjalne możliwości zarobkowe skarżącego po opuszczeniu zakładu karnego pozwalają na spłatę zadłużenia, a w pierwszej kolejności powinny być rozważane inne formy ulgi, takie jak odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty. Sąd podkreślił również, że obowiązek alimentacyjny jest obligatoryjny, a system pomocy społecznej nie ma na celu zwalniania rodzica z tego obowiązku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście odbywania kary pozbawienia wolności i trudnej sytuacji finansowej dłużnika. Potwierdzenie, że umorzenie jest środkiem wyjątkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności sprawy. Interpretacja przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odbywanie kary pozbawienia wolności oraz trudna sytuacja finansowa dłużnika alimentacyjnego stanowią wystarczającą podstawę do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo odbywanie kary pozbawienia wolności, które jest wynikiem zawinionych działań, oraz trudna sytuacja finansowa nie są wystarczające do umorzenia należności, jeśli nie wynikają z obiektywnych przyczyn niezależnych od dłużnika i nie uniemożliwiają trwale wywiązania się z obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie należności alimentacyjnych jest środkiem wyjątkowym. Sytuacja dłużnika musi być na tyle wyjątkowa i trwała, aby obiektywnie uniemożliwiała spłatę, a nie wynikała z jego zawinionych działań. Wiek i potencjalne możliwości zarobkowe po odbyciu kary pozwalają na rozważenie innych form ulgi, a nie całkowite umorzenie.

Jaka jest wykładnia art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście sytuacji dłużnika alimentacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis ten pozwala na umorzenie należności z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, jednak stan ten musi być efektem czynników obiektywnych, na które dłużnik nie ma wpływu. Samo uzyskiwanie niskich dochodów lub nieuzyskiwanie ich nie jest okolicznością wyjątkową.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że umorzenie jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika jest obiektywnie trudna i niezależna od jego woli. Wskazano, że inne formy ulgi, jak odroczenie czy rozłożenie na raty, są bardziej odpowiednie, gdy sytuacja jest tymczasowa.

Czy wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być równe wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd w pełni aprobuje pogląd, że ustalenie wynagrodzenia pełnomocników działających z urzędu w stawkach odmiennych od pełnomocników z wyboru nie znajduje uzasadnienia konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wyroku TK i stwierdził, że prawo do wynagrodzenia nie może zależeć od pozycji procesowej ani budżetu państwa, ponieważ pełnomocnicy z urzędu i z wyboru wykonują tożsame czynności z analogiczną starannością.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.a. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaliczek alimentacyjnych oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego w wysokości zależnej od stopnia skuteczności egzekucji.

u.p.o.a. art. 30 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Pomocnicze

u.p.o.a. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.o.a. art. 27 § ust. 1a

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.o.a. art. 27 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.o.a. art. 2 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Definicja dłużnika alimentacyjnego jako osoby zobowiązanej do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o. art. 128

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja finansowa i osobista skarżącego nie uzasadnia całkowitego umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, ponieważ odbywanie kary pozbawienia wolności jest wynikiem jego zawinionych działań, a nie obiektywnych przyczyn niezależnych od niego. • Potencjalne możliwości zarobkowe skarżącego po opuszczeniu zakładu karnego pozwalają na spłatę zadłużenia, co wyklucza potrzebę umorzenia i sugeruje rozważenie innych form ulgi (odroczenie, raty). • Umorzenie należności alimentacyjnych jest środkiem wyjątkowym i wymaga wystąpienia szczególnych okoliczności, które nie wystąpiły w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa i osobista skarżącego, w tym odbywanie kary pozbawienia wolności, powinny stanowić podstawę do umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sytuacja osobista, majątkowa i zdrowotna skarżącego nie daje podstaw do całkowitego umorzenia zadłużenia • okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności jest efektem zawinionych przez skarżącego działań • brak jest obiektywnych czynników, na które strona nie miała wpływu, a które na trwałe uniemożliwiłyby jej wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego • samo uzyskiwanie przez stronę niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych • umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Rzecz jednak w tym, że stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. • decyzja wydawana na podstawie art.30 ust.1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter uznaniowy • wprawdzie skarżący obecnie do 15 lipca 2022r. odbywa karę pozbawienia wolności. Jak trafnie zauważyły organy obu instancji – wiek ( rocznik 1985) i sytuacja zdrowotna skarżącego umożliwia mu po opuszczeniu zakładu karnego podjęcie przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która to aktywność będzie generować dochód , umożliwiający spłatę obciążających go zobowiązań. • zastosowanie instytucji umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych ma charakter wyjątkowy

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Katarzyna Radom

członek

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście odbywania kary pozbawienia wolności i trudnej sytuacji finansowej dłużnika. Potwierdzenie, że umorzenie jest środkiem wyjątkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności sprawy. Interpretacja przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy osobom uprawnionym do alimentów i sytuacji dłużników alimentacyjnych, w tym tych odbywających karę pozbawienia wolności. Pokazuje, że prawo nie zawsze jest łaskawe dla osób w trudnej sytuacji, jeśli wynika ona z ich własnych działań.

Czy więzienie zwalnia z długu alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na umorzenie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst