IV SA/WR 628/05

IV SA/Wr 628/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Lidia Serwiniowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Masternak-Kubiak
Wanda Wiatkowska-Ilków
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędziowie WSA Wanda Wiatkowska-Ilkow, Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji dot: umorzenia zaległości podatkowych i zaniechania w całości lub w części poboru podatków, poprzez określenie rodzaju podatku, wysokości oraz podanie podatników których to dotyczyło w [...]r. i [...]r. oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpatrzeniu odwołania Z. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – S. M. Nr .[...] z dnia [...]r. odmawiającej udzielenia informacji dotyczących umorzenia zaległości podatkowych i zaniechania w całości lub w części poboru podatków, poprzez określenie rodzaju podatku, wysokości oraz podanie podatników których to dotyczyło w [...]r. i [...]r., działając w oparciu o przepisy: art. 107 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1271 z póź. zm./, art. 16 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z póź. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach decyzji wskazano, iż wnioskiem z dnia [...]r. Z. D. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. S. M. o udzielenie i przesłanie informacji dotyczących:
• umorzenia zaległości podatkowych,
• zaniechania w całości lub w części poboru podatków,
określając rodzaj podatku, ich wysokość oraz podanie podatników, którzy z w/w ulg skorzystali w latach [...] - [...].
Mając na uwadze treść złożonego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. S. M. wydał decyzję odmowną, stwierdzając, iż prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i podlega ustawowym ograniczeniom. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji powołał się na zapisy następujących aktów prawnych:
• art. 5 ust.l ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112 , poz.1198 z późn. zm.) z którego wynika, iż prawo do informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych,
• art. 3 ust.l pkt 1 w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej z którego wynika, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego,
• art. 129 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60), odnoszącym się do kwestii jawności postępowania podatkowego dla stron oraz przepisy art. 293-305 w/w aktu prawnego - dotyczące tajemnicy skarbowej.
Ponadto organ pierwszej instancji wskazał wnioskodawcy publikacje, w których znajdują się informacje dotyczące umorzenia znacznych zaległości podatkowych (Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2000r. oraz z dnia 09 maja 2001r.).
Dnia [...]r. do Izby Skarbowej we W. wpłynęło odwołanie Z. D. od w/w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. S. M. nr [...]z dnia [...]r. W odwołaniu Z. D.0 stwierdza, iż decyzja wydana w pierwszej instancji narusza przepisy: Konstytucji, ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawy o finansach publicznych oraz ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego się Urząd naruszył prawo obywatela do dostępu do informacji publicznej. Pan D. zaznacza również, iż przynajmniej część informacji zawartych w decyzjach winna zostać ujawniona (ilości i kategorie podmiotów wobec których dokonano umorzeń bez podania nazwisk).
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 200 lr. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. nr 112 , poz. 1198 z późn. zm.), prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl w/w zapisu, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Oznacza to, że prawo do uzyskania informacji przetworzonej jest ograniczone do przypadków, w których jest to istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych.
Urząd Skarbowy jako odrębna jednostka organizacyjna samodzielnie decyduje o konieczności przetworzenia posiadanych informacji, biorąc pod uwagę stopień złożoności wnioskowanych informacji, trudności w przekształceniu ich w żądaną formę oraz uwzględniając uzasadniony interes publiczny. Udzielenie odpowiedzi na postawione przez Z. D. pytania dotyczące:
• umorzenia zaległości podatkowych,
• zaniechania w całości lub w części poboru podatków,
poprzez określenie rodzaju podatku, wysokości oraz podanie podatników, którzy z w/w ulg skorzystali w latach [...] - [...], wymagałoby przetworzenia posiadanych przez Urząd informacji. Wymóg sporządzenia informacji przetworzonej byłby zatem w tym przypadku nieuzasadniony z uwagi na realizowanie prywatnego interesu wnioskodawcy.
Dodać należy, iż Urząd Skarbowy W. S. M. udzielił Z.D. informacji, które nie wymagały przetworzenia, wskazując na źródła w których znajdują się informacje dotyczące umorzenia znacznych zaległości podatkowych - Obwieszczenia Ministra Finansów:
• z dnia 25 maja 2000r. Dziennik Urzędowy Ministra Finansów nr 7 poz. 40 oraz
• z dnia 09 maja 200lr. Dziennik Urzędowy Ministra Finansów nr 4 poz. 25.
Zgodnie z treścią art. 5 ust.l ustawy z dnia 6 września 200lr. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112 , poz.l 198 z późn. zm.) prawo do informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Organ pierwszej instancji słusznie zatem powołał się na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60), dotyczące tajemnicy skarbowej (art. 293-305). Zgodnie z powołanymi przepisami tajemnica skarbowa dotyczy pełnej treści dokumentów składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Obejmują one bowiem zawsze dane odnoszące się do danego podmiotu (w tym sensie są danymi indywidualnymi) i dotyczą źródeł i wysokości osiąganych przychodów oraz rodzajów i wysokości poniesionych wydatków (kosztów), a także zapłaconych zaliczek na podatek. Dane te obejmują również określenie danych osobowych podatnika (imiona i nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców), datę urodzenia, miejsce zamieszkania i miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub miejsce zatrudnienia (nauki), numer ewidencyjny (PESEL), numer identyfikacji podatkowej (NIP), stan cywilny, osoby pozostające na utrzymaniu podatnika, dane dotyczące spadkodawcy, zapisodawcy, pożyczkodawcy itp. Ponadto niezależnie od ochrony związanej z tajemnicą skarbową, dane te podlegają ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883 z późn. zm.), przy czym przepisy ordynacji podatkowej stanowią wobec tej ustawy lex specialis. Objęcie tajemnicą skarbową na podstawie art. 293 ordynacji podatkowej danych dotyczących indywidualnych cech przedsiębiorców w metodzie porównawczej nie uniemożliwia ich wykorzystania w postępowaniu dowodowym (wyrok NSA z dnia 8 października 1999 r., I SA/Łd 1353/97, ONSA 2000, nr 4, poz. 154). Zatem każdy dokument, który pozwala zidentyfikować konkretny podmiot, przekazany przez podatnika, płatnika czy inkasenta objęty jest tajemnicą skarbową.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. M. została wydana w oparciu o przepisy prawa. A zatem zarzut Z. .D. iż decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy: Konstytucji, ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawy o finansach publicznych oraz ordynacji podatkowej należało uznać na bezzasadny.
Z. D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji jako naruszającej prawo.
W uzasadnieniu skargi wywiódł, iż dostęp do informacji publicznej jest konstytucyjnie gwarantowana, a ustawodawca nie przewidział sytuacji (nie ma przepisu prawnego), który upoważnia organ do ograniczenia prawa ustawowego i konstytucyjnego obywatela.
Na wniosek podatnika na podstawie art. 67 ordynacji podatkowej urząd uprawniony jest do umorzenia podatku, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, ale jest też zobligowany prawnie do jawności działania.
O poszczególnych umorzeniach decydują w imieniu ministra, dyrektorzy izb skarbowych i naczelnicy urzędów a "działalność urzędów", a zwłaszcza finanse publiczne są jawne.
Dyrektorzy czy naczelnicy decydując o umorzeniu podatków w związku z "interesem publicznym" podmiotu, nie mogą jednocześnie naruszać praw innych obywateli, (w tym też podatników ) naruszając tym samym ich prawo dostępu do informacji publicznej, jak również ich prawo do korzystania z dystrybucji "budżetu".
Bowiem zadeklarowany przez podatnika należny podatek jest dochodem do budżetu, a nie jego prywatną własnością i w tym zakresie ustawodawca ustanowił prawo wszystkim podatnikom (obywatelom) do jawności., tym samym jest to ich prawny interes publiczny.
Natomiast podatnik korzystający z prawa do umorzenia musi sobie zdawać sprawę z obowiązku, że występując o umorzenie zaległości podatkowej równocześnie decyduje się na publiczne ujawnienie swoich danych w tym zakresie. Podatnik, który wnioskuje do urzędu o umorzenie należnego podatku, ma obowiązek prawnej świadomości, iż uszczupla dochód do budżetu.
Przepisy Ordynacji podatkowej Dz. VII ( Tajemnica Skarbowa ) nie mogą odbierać prawa dostępu do informacji publicznej, do której zobligowany jest urząd i nie upoważnia do bycia "adwokatem" osoby korzystającej z umorzeń podatkowych.
Jednym z podstawowych ustawowych zadań urzędów skarbowych jest ściąganie należnych podatków do budżetu państwa a nie ich umarzanie i zatajanie.
Zatem przepisy przywoływane przez urząd dają prawo podatnikowi do ochrony ze strony urzędu gdy podatnik wykonuje swój ustawowy obowiązek "płacenia podatku" - co leży w interesie publicznym.
Natomiast prawo, z którego może skorzystać podatnik i wnioskować o umorzenie należnego, "wyliczonego" już podatku i decyzją urzędu zwalnia go z ustawowego obowiązku podatkowego, nie ogranicza jednocześnie, bowiem ustawodawca tego nie przewidział, praw pozostałych podatników do informacji publicznej i do ich "interesu publicznego, którym jest w istocie większy dochód do budżetu, a więc lepsza jego dystrybucja.
W efekcie mamy również nierówne traktowanie podatników, jedni płacą podatki a inni nie. Tym płacącym podatnikom, urząd a nie ustawodawca, chciałby jeszcze odebrać prawo do informacji publicznej, jaką jest "zadeklarowany podatek" oraz tym samym naruszyć właśnie ich "interes publiczny".
Ponadto nawet na ogólnie dostępnej stronie internetowej ministerstwa finansów, które działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa, udostępniane są i tego typu informacje, o które wystąpiła strona. Nieprawnym zatem byłoby podawanie do publicznej wiadomości danych tylko niektórych podatników, przez niektóre urzędy, bowiem żaden urząd nie ma takiego umocowania prawnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się nadto do uzasadnienia skargi w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych w trybie art. 67 Ordynacji podatkowej wskazano, iż organy podatkowe mogą korzystać z tego instrumentu na wniosek podatnika uzasadniony jego ważnym interesem publicznym. Powyższe nie skutkuje jednak powinnością ze strony organów podatkowych do ujawnienia danych takich podmiotów poza przypadkami określonymi w ustawie.
Zatem argumentacja strony skarżącej w tym zakresie jest nieprawidłowa, a co dalej nie wpływa na możliwość udzielenia informacji w zakresie żądania z [...]r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. została wydana w oparciu o przepisy prawa. Bezzasadny jest zatem zarzut Z. D., iż decyzja organu II instancji narusza zasady Konstytucji oraz Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
W świetle art. 61 Konstytucji RP prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. z 2001 Nr 112 poz. 1198/.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwanej dalej "prawem do informacji publicznej."
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego /ust. 2 art. 2 ustawy/.
Według art. 3 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego,
2) wglądu do dokumentów urzędowych,
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
W tym samym przepisie prawa ustawodawca wprowadził ograniczenie w zakresie uzyskania informacji przetworzonej.
Prawo do uzyskania tego rodzaju informacji bowiem uzależnione jest od wykazania przez podmiot uprawniony, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Warto podkreślić, iż informacją przetworzoną będzie taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych w związku z żądaniem wnioskodawcy.
W rozważanej sprawie wnioskiem z dnia 10 marca 2005r. skarżący zwrócił się do podmiotu zobowiązanego o przesłanie informacji o umorzeniu zaległości podatkowych i zaniechanie całości lub części poboru podatków, określając rodzaj podatku, ich wysokości oraz podanie podatników, których to dotyczyło w [...]r. i w [...]r.
Bez wątpliwości zatem skarżący domagał się udostępnienia informacji przetworzonej.
Treść wniosku nie wskazuje jednak na interes publiczny, który uzasadniałby udzielenie żądanej informacji przetworzonej.
Również w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, skarżący nie wykazał, iż wnioskowana informacja jest istotna dla interesu publicznego.
Podzielić zatem należy stanowisko podmiotu zobowiązanego, że w niniejszej sprawie brak podstaw do zgłoszenia żądania zawartego w powyższym wniosku.
Ponieważ w sprawie nie została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ orzekający był uprawniony do odmowy udzielenia informacji publicznej.
W świetle powyższego zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym i dlatego skargę jako nieusprawiedliwioną należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.