IV SA/WR 621/22

IV SA/Wr 621/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II GSK 590/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z/s w Ł. na orzeczenie lekarskie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycy Pracy Oddziału w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolności do pracy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej P. sp. z o.o. z/s w Ł. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych.
Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Pismem z dnia 22 września 2022 r. P. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: Strona, Skarżąca) – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła skargę na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] (dalej: Orzeczenie) wydane przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycy Pracy Oddział w L., wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła, że treść wydanego Orzeczenia nie jest przewidziana przepisami prawa, a samo Orzeczenie jest niewykonalne i w sposób nieuprawniony ingeruje w sytuację prawną pracodawcy i pracownika, wobec czego konieczne jest jego uchylenie.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że zatrudnia E. Ż. – uczestniczkę postępowania – na stanowisku Specjalisty. W wyniku kontrolnych badań lekarskich, orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] stwierdzono, że Uczestniczka jest niezdolna do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Na skutek odwołania wniesionego do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycy Pracy Oddziału w L., w dniu [...] wydano Orzeczenie, w którym stwierdzono, że Uczestniczka jest zdolna do wykonywania określonej pracy, ale jednocześnie istnieją przeciwskazania do dźwigania powyżej 5 kg. W ocenie Skarżącej, treść Orzeczenia jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Strona podniosła również kwestię dopuszczalności złożenia niniejszej skargi wskazując, że ma interes prawny we wniesieniu skargi, zaskarżony akt dotyczy jej praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Nadto wniesienie skargi jest dopuszczalne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie należy do grupy aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Zdaniem Strony, orzeczenia lekarskie mają charakter aktów z zakresu administracji publicznej, dotyczą sfery wykonywania administracji publicznej oraz uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. W jej ocenie, wbrew powołanym w skardze orzeczeniom sądów administracyjnych odrzucających skargi w podobnych sprawach skarga jest dopuszczalna. Zaskarżony akt został bowiem podjęty w indywidualnej sprawie dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa (Strona wskazała tu na przepisy prawa pracy) i ma publicznoprawny charakter.
W dalszej części uzasadnienia, Skarżąca odnosząc się do meritum sprawy wywodziła, że zaskarżony akt narusza obowiązujące przepisy prawa i jest niewykonalny.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu wskazał, że skarga winna zostać odrzucona, gdyż orzeczenia lekarskie są w istocie "zaświadczeniami" regulowanymi przez prawo pracy i jako takie nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Dalej organ wywodził, że ani Kodeks pracy, ani rozporządzenie wykonawcze dotyczące przeprowadzania badań lekarskich pracowników nie przewidują możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego orzeczeń lekarskich wydanych w trybie badań profilaktycznych. Z ostrożności procesowej, gdyby wniosek o odrzucenie skargi nie został uwzględniony organ wnosił o oddalanie skargi powołując się na zgodność z prawem Orzeczenie, które jest ostateczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd bada dopuszczalność skargi na dzień jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy została wniesiona przez uprawniony podmiot, spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie i gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest Orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych pracownicy (Uczestniczki postępowania) do wykonywania określonej pracy. Badania lekarskie pracowników są przeprowadzane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2067 ze zm., dalej: Rozporządzenie).
Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia, badanie profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Stosownie do § 2 ust. 5 Rozporządzenia, badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym: 1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo 2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku - w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Od orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 2 ust. 5, przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie (§ 5 ust. 1 Rozporządzenia). Podmiotami odwoławczymi są m.in. wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony pracownik (§ 5 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia). Lekarz, za pośrednictwem którego jest składane odwołanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania, przekazuje je wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego do właściwego podmiotu (§ 5 ust. 4 Rozporządzenia), a badania w trybie odwołania przeprowadza w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania właściwy podmiot (§ 5 ust. 5 Rozporządzenia). Stosownie do § 5 ust. 6 Rozporządzenia, orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwołania jest ostateczne.
Analiza powyższych przepisów dowodzi, że zaskarżone Orzeczenie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Przywołane akty prawne regulujące kwestię przeprowadzania badań lekarskich pracowników nie przewidują zaskarżenia orzeczeń lekarskich wydanych w trybie badań profilaktycznych do sądów administracyjnych. Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sprawy z zakresu prawidłowości orzeczenia o niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy podlegają kontroli właściwego sądu pracy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I OZ 901/18 (orzeczenie dostępne w Centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, dalej: CBOSA i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II PK 120/14, LEX nr 2591906 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt I PKN 493/00 publ. W OSNP 2001 r., nr 11, poz. 384).
W ostatnim z powołanych orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy z powodu choroby pracownika jest środkiem dowodowym podlegającym ocenie sądu.
Postępowanie w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego w omawianym trybie nie ma zatem charakteru postępowania administracyjnego, a samo wydanie orzeczenia nie należy do działań podjętych w sferze wykonywania administracji publicznej. Wbrew twierdzeniom Strony, zaskarżonego Orzeczenia nie można umiejscowić w grupie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (ani żadnych innych podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych), gdyż jest ono jedynie zaświadczeniem potwierdzającym stan zdrowia i nie stanowi innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem administracyjnym ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Orzeczenia stwierdzają jedynie istnienie bądź brak istnienia przeciwwskazań do pracy na określonych stanowisku i nie stanowią tym samym rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Jak wskazano są one środkiem dowodowym podlegającym ocenie sądu pracy w ramach toczonego przez pracownika sporu z pracodawcą.
Ponadto podmioty je wydające, w tym Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycy Pracy Oddział w L., nie są organami administracji publicznej i nie wykonują władzy publicznej, a wydane przez nie orzeczenia lekarskie nie są aktami podjętymi w sprawie z zakresu administracji publicznej.
W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że sąd administracyjny jest właściwy do oceny orzeczeń lekarskich Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycy Pracy Oddziału w L. W tym stanie rzeczy skargę, jako niemieszczącą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, należało uznać za niedopuszczalną. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., należało skargę odrzucić.
Podstawę orzeczenia o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt II sentencji) stanowi art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.