IV SA/Wr 596/09

IV SA/Wr 596/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2010-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. J. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/WR 115/09, na skutek skargi S. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uchylił decyzję Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej: TWKL) w P. z dnia [...] września 2008 r. (nr [...])
w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej: RWKL) we W. z dnia [...] listopada
2008 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję TWKL. Uchylonymi decyzjami komisje lekarskie orzekły o niezdolności S. J. do zawodowej służby wojskowej, spowodowanej stwierdzonym u tego kandydata niepełnoobjawowym zespołem WPW serca. Komisje uznały, że rozpoznane schorzenie mieści się
w zakresie pojęciowym § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. (Dz. U. nr 133 poz. 1422 ze zm.; dalej: rozporządzenie MON z dnia 10 maja 2004 r.) i kwalifikuje S. J. do kategorii "N", co oznacza niezdolność do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wskazał w uzasadnieniu wyroku, że orzeczenia obu komisji lekarskich, będące decyzjami administracyjnymi, wydane zostały z istotnym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Orzeczenie komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej winno być sformułowane zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., który przewiduje m. in. obowiązek zawarcia w orzeczeniu uzasadnienia. Zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz określonych w rozporządzeniu informacji i dokumentów. W związku z tym, kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje ocenę prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, w szczególności sprawdzenie, czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych, a ponadto, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z właściwymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami dotyczącymi właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Ustalony między innymi na podstawie odpowiednich dokumentów stan faktyczny sprawy powinien odzwierciedlać się w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Sąd podkreślił konieczność pełnego i rzetelnego uzasadniania orzeczeń komisji lekarskich, ponieważ "uzasadnienie decyzji jest tym jej elementem, który pozwala na dokonanie przez sąd administracyjny kontroli prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji".
W ocenie Sądu, uzasadnienie faktyczne orzeczenia komisji lekarskiej powinno spełniać wymogi przewidziane dla uzasadnienia decyzji administracyjnej w art. 107
§ 3 k.p.a., a więc zawierać wskazanie faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei uzasadnienie prawne takiego orzeczenia musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przywołaniem przepisów prawnych, przy czym uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do wskazania przepisu prawa i przytoczenia jego treści, ale powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego i rozważenia tych ustaleń w kontekście przesłanek zastosowanej normy prawa materialnego.
Orzeczenia komisji lekarskich I i II instancji nie spełniały opisanych wyżej wymogów poprawnego uzasadnienia decyzji, mimo iż organy te przyjęły prawidłową materialną podstawę rozstrzygnięcia, tj. przepisy rozporządzenia MON z dnia
10 maja 2004 r. Komisje lekarskie podały jako przyczynę uznania niezdolności
S. J. do zawodowej służby wojskowej "niepełnoobjawowy zespół WPW", chociaż § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia nie wskazuje tak nazwanego schorzenia, wymienia natomiast "choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju". W ocenie Sądu, organy I i II instancji nie dokonały jednoznacznej kwalifikacji rozpoznanego schorzenia do jednej z grup opisanych w rozporządzeniu; w konsekwencji zabrakło również w orzeczeniach komisji wnikliwego uzasadnienia takiej kwalifikacji. Dodatkowo Sąd wskazał, że choroby układu krążenia wymienione w § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia powinny być potwierdzone dokumentacją leczenia w poradni specjalistycznej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że podstawą orzekania przez obydwie komisje lekarskie było tylko jedno badanie wykonane na zlecenie TWKL w P. Ponadto organy obu instancji nie ustosunkowały się do przedłożonej przez S. J. dokumentacji badań EKG z 2006 r., jak również nie przeprowadziły ponownych badań specjalistycznych. W ocenie Sądu, badanie stanu zdrowia nie było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych.
Komisje lekarskie naruszyły w sposób istotny art. 107 § 3 k.p.a. Brak poprawnego uzasadnienia decyzji nie pozwala na poznanie motywów, którymi organy kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy i powoduje, że wydane orzeczenia
w istocie uchylają się spod kontroli Sądu. Organy I i II instancji uchybiły podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, w tym zasadzie prawdy obiektywnej, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konkluzjach uzasadnienia Sąd zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwe komisje lekarskie, po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania w sprawie, powinny uzasadnić wydane orzeczenia zgodnie
z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a. i wskazać, z jakich powodów zaliczyły skarżącego do określonej kategorii stanu zdrowia jako kandydata do zawodowej służby wojskowej.
Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. (nr [...]) TWKL w P. zaliczyła S. J. do kategorii "N" zdolności do zawodowej służby wojskowej, uznając go zatem za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Podstawą orzeczenia było rozpoznanie u kandydata w toku przeprowadzonych badań lekarskich: 1) całkowitego braku zębów uzupełnionego protezami ruchomymi; 2) przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów; 3) prawostronnego położenia serca. Według TWKL w P.,
o niezdolności S. J. do zawodowej służby wojskowej przesądzają rozpoznania wymienione w punktach 1 i 2 powyżej, natomiast schorzenie określone w punkcie 3 "nie stanowi bezwzględnej niezdolności u kandydata do zawodowej służby wojskowej, ponieważ nie upośledza sprawności ustroju". TWKL w P. uznała, że zastępujące uzębienie protezy ruchome, które posiada S. J., nie stanowią odtworzenia zdolności żucia u kandydata do zawodowej służby wojskowej, bo zgodnie z § 24 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. jako odtworzenie zdolności żucia traktować można jedynie protezy stałe przy zachowanych zębach filarowych. Rozpoznanie wskazane w punkcie 2 powyżej TWKL w P. oparła wyłącznie na prawomocnym orzeczeniu TWKL w G. z dnia 1 lipca 2004 r. (nr [...]).
Orzeczenie TWKL w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. (nr [...]) zaskarżył do RWKL we W. S. J. W odwołaniu wniósł
o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej przebytej reakcji kryzysowej i posiadanej protezy zębowej oraz o zmianę przyznanej mu kategorii zdrowia z "N" na "Z" ze względu na sprzeczne ustalenia TWKL w P. w sprawie jego zdrowia. W uzasadnieniu odwołujący się podniósł, że podczas badań przed komisją lekarską, przeprowadzonych w sierpniu 2008 r., będących podstawą wydania orzeczenia TWKL w P. z dnia [...] września 2008 r. o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, nie stwierdzono u niego "całkowitego braku zębów uzupełnionego protezami ruchomymi", "przebytej reakcji kryzysowej
w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów" ani "prawostronnego położenia serca". Podstawą uznania kategorii "N" było wówczas jedynie rozpoznanie niepełno-objawowego WPW serca. Komisja lekarska nie stwierdziła w tamtym czasie innych schorzeń, które mogłyby stanowić przyczynę niezdolności odwołującego się do zawodowej służby wojskowej.
S. J. podniósł w odwołaniu, że protezę ruchomą zastępującą uzębienie posiada od jesieni 2005 r. Podczas badań lekarskich w sierpniu 2008 r. nie wykonano mu żadnych badań stomatologicznych co – w ocenie odwołującego się – wyraźnie wskazywało na to, że posiadana przez niego, jako kandydata na żołnierza zawodowego, proteza zębowa nie była przeciwwskazaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W opinii odwołującego się, z treści rozporządzenia MON z dnia
10 maja 2004 r. wynika, że zaprotezowanie zębów wyklucza dostęp do zawodowej służby wojskowej tylko kandydatom do służby wojskowej w charakterze nurka, natomiast nie dyskwalifikuje kandydatów do innego rodzaju służb wojskowych.
S. J. zakwestionował również w odwołaniu możliwość uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozpoznania dolegliwości psychicznych, które zostały stwierdzone w orzeczeniu TWKL w G. z dnia
[...] lipca 2004 r. Niestwierdzenie tego schorzenia w toku badań lekarskich wykonanych w sierpniu 2008 r. świadczy o tym, że takie schorzenie u niego nie występowało lub przynajmniej nie stanowiło przeszkody dla uznania go za zdolnego do służby, a tym samym nie może także aktualnie być podstawą przyznania mu kategorii "N".
W odwołaniu S. J. zarzucił ponadto, że przed wydaniem orzeczenia
z dnia [...] sierpnia 2009 r. TWKL w P. nie umożliwiła mu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, czym uchybiła art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący podniósł, że treść jego dokumentacji medycznej nie jest mu znana i budzi wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym, jak również co do jej kompletności.
Orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. (nr [...]) RWKL we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie TWKL w P. z dnia
[...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że komisja "po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz przeprowadzeniu
w trybie odwoławczym dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia". Jednocześnie jednak RWKL we W. dokonała
w uzasadnieniu orzeczenia zmiany rozpoznań stanowiących dotychczas – wedle orzeczenia TWKL w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. – podstawę uznania odwołującego się za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu odwoławczego, u S. J. należy stwierdzić "cechy osobowości niepra-widłowej (bierno – agresywnej) nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, ruchomą protezę górną przy całkowitym bezzębiu oraz prawostronne położenie serca z niewielką nieszczelnością zastawek serca". Wskazane rozpoznania mieszczą się – zdaniem RWKL we W. – w zakresach pojęciowych § 68 pkt 1, § 24 pkt 3 (objaśnienia szczegółowe), § 1 pkt 11 i § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2009 r. S. J. wniósł o uchylenie orzeczenia RWKL we W. z dnia [...] października 2009 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, jak również brak rzetelnego postępowania dowodowego przed organami I i II instancji, w tym nieobiektywną ocenę zgromadzonych dowodów.
Skarżący zarzucił naruszenie przez organ odwoławczy szeregu przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
w szczególności naruszenie art. 139 k.p.a. – poprzez zmianę zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść skarżącego, art. 7 k.p.a. – poprzez zakończenie postępowania pomimo niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego i braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 73 § 1
i 2 k.p.a. – poprzez odmowę udostępnienia skarżącemu kopii dokumentacji medycznej i karty badań, art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze stanem zdrowia skarżącego, art. 10 k.p.a. – poprzez pozbawienie skarżącego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz brak pouczenia o możliwości zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w sprawie, art. 15 k.p.a. – poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegające na ograniczeniu się organu odwoławczego wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, oraz art. 107
§ 3 k.p.a. – poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym brak odniesienia się do argumentacji przytoczonej przez S. J. w odwołaniu, zgłoszonych przez niego wniosków i przedłożonej dokumentacji technicznej.
W ocenie skarżącego RWKL we W. uchybiła także przepisom prawa materialnego, błędnie kwalifikując i stosując § 1 pkt 11 oraz § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., co skutkowało stwierdzeniem
u skarżącego "niewielkiej nieszczelności zastawek" upośledzającej sprawność ustroju, pomimo iż żadna z komisji lekarskich, przed którymi skarżący stawał w latach wcześniejszych, nie zdiagnozowała u niego wady serca naruszającej sprawność organizmu. Ponadto skarżący uważa, że organ odwoławczy niewłaściwie zastosował przepis § 68 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., rozpoznając u skarżącego "cechy osobowości nieprawidłowej (bierno – agresywnej)", chociaż takiego rozpoznania nie poczyniła żadna z wcześniejszych komisji lekarskich, jak również ustalenia te nie mają poparcia w badaniach lekarza psychiatry i specjalistycznych badaniach przeprowadzonych w latach 2008 i 2009 w TWKL
w P.
S. J. zarzucił w skardze, że przedłożona przez niego dokumentacja badań lekarskich została pominięta przez organy I i II instancji, mimo iż dowodzi ona, że nie było przeciwwskazań kardiologicznych, psychologicznych i psychicznych do uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Skarżący podkreślił, że podstawą kategorii "N" stanu zdrowia w orzeczeniu TWKL w P. z dnia [...] września 2008 r. (nr [...]), uchylonym następnie wyrokiem Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r., było wyłącznie rozpoznanie u niego niepełnoobjawowego zespołu WPW serca, mimo iż
w tym czasie można było już stwierdzić u skarżącego dolegliwości, które TWKL
w P. wskazała w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. (nr [...]) jako przyczynę jego niezdolności do zawodowej służby wojskowej. S. J. nie zgodził się z określoną kategorią "N", na podstawie rozpoznania "przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo – depresyjnym uwarunkowanej sytuacyjnie w fazie remisji objawowej", opartego wyłącznie na orzeczeniu TWKL w G. z dnia
[...] lipca 2004 r. (nr [...]). Ponadto skarżący kwestionował twierdzenia przewodniczącego TWKL w P., zawarte w dołączonym do skargi piśmie
z dnia 12 sierpnia 2009 r., że brak wykonania w sierpniu 2008 r. badania stomatologicznego wynikało jedynie z przerwania badań po stwierdzeniu przez kardiologa niepełnoobjawowego zespołu WPW. Według skarżącego, w tym czasie, wykonano mu wszystkie konieczne badania i nie przerwano ich ciągu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia RWKL we W.
i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie badań kardiologicznych, stomatologicznych i psychologicznych. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu
w postaci diagnozy wystawionej w dniu 16 stycznia 2009 r. przez lekarza – kardiologa, na okoliczność braku jakichkolwiek dolegliwości kardiologicznych
u skarżącego, a także dopuszczenie dowodu w postaci pisma przewodniczącego TWKL w P. z dnia 12 sierpnia 2009 r. na okoliczność udzielenia niezgodnych ze stanem faktycznym informacji (dot. przerwania ciągu badań) i braku reakcji na wniosek skarżącego o udostępnienie mu kopii karty badań i dokumentacji medycznej.
W odpowiedzi na skargę z dnia 15 grudnia 2009 r. RWKL we W. wniosła o jej oddalenie. Komisja podtrzymała stanowisko, że stwierdzone
u skarżącego przez komisje obydwu instancji schorzenia uniemożliwiają uznanie go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zdaniem RWKL we W. orzeczenia wydane przez organy I i II instancji nie naruszają przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w drodze kontroli działań administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy), a jej zakres obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skutki orzeczenia sądu administracyjnego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego i rozciągają się na przyszłe postępowanie administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1466/200, LexPolonica nr 2094097). Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on tworzyć nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne
z wyrażonym wcześniej w sprawie poglądem. Sąd jest zobligowany do stosowania przyjętej uprzednio wykładni w całości oraz do konsekwentnego reagowania
w przypadku stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wytycznych w zakresie dalszego postępowania. (por. wyrok NSA z dnia
8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/2008, LexPolonica nr 2138089). Naruszenie przez organy administracyjne przepisu art. 153 p.p.s.a. winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a więc jej całkowitym wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Nieprzestrzeganie tej reguły prowadziłoby do zakwestionowania obowiązującej w prawie polskim zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. IV SA 1681/97, LEX nr 47848).
Organ administracyjny (zarówno I, jak i II instancji) zobowiązany jest przedstawić analizę zebranych dowodów i określić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku uznania, że zgromadzone materiały są niewystarczające, powinien rzetelnie wyjaśnić stan sprawy w drodze dodatkowego postępowania dowodowego. Musi przy tym wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez skarżącego we wnioskach i odnieść się do niej w sposób zrozumiały dla strony.
Komisje lekarskie I i II instancji, wydając orzeczenia z dnia 10 sierpnia
2009 r. i 12 października 2009 r., były niewątpliwie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi
w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia
26 czerwca 2009 r. (sygn. akt IV SA/WR 115/09). Bezsporne jest, iż organy administracyjne, rozpatrując ponownie sprawę, były zobowiązane zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu tego wyroku. Należy przy tym podkreślić, że związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny sądu staje się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 roku, sygn. I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129).
W ocenie Sądu, organy I i II instancji nie zastosowały się do oceny prawnej
i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r. (sygn. akt
IV SA/WR 115/09), czym naruszyły art. 153 p.p.s.a. Na uwypuklenie zasługują
w szczególności uwagi Sądu, że "niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego wynikające
z powołanych przepisów proceduralnych, w tym zasadę prawdy obiektywnej
i prowadzi do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy".
Orzeczenie ostateczne, mające walor decyzji administracyjnej, warunkuje przepis art. 107 § 3 k.p.a. dotyczący uzasadnienia takiego orzeczenia. Na istotę tej regulacji prawnej zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w omówionym wyżej wyroku z dnia 26 czerwca 2009 r. Jednakże RWKL we W., której orzeczenie zostało tym wyrokiem uchylone (podobnie zresztą jak i orzeczenie organu I instancji) nie dostosowała się i obecnie do wymogu prawidłowego umotywowania swojej decyzji.
W uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] października 2009 r. RWKL we W. wskazała, że orzekała "po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych", i w oparciu o to "nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia", dlatego utrzymała je w mocy. Treść całego uzasadnienia zawiera się w kolejnym jego akapicie, gdzie RWKL we W. stwierdza, że "w świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego (...) u skarżącego należy rozpoznać: cechy osobowości nieprawidłowej (bierno – agresywnej) nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, ruchomą protezę górną przy całkowitym bezzębiu oraz prawostronne położenie serca z niewielką nieszczelnością zastawek serca", które to schorzenia mieszczą się w zakresach pojęciowych właściwych przepisów rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r., "co w grupie I osób badanych (kandydaci do zawodowej służby wojskowej) kwalifikuje do kategorii "N" – niezdolny do zawodowej służby wojskowej". RWKL we W. w uzasadnieniu orzeczenia uznała, że "przytoczone fakty potwierdzają słuszność decyzji wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji odnośnie określenia stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej plut. rez. S. J.".
Nie ulega jednak wątpliwości, że pojawiła się rozbieżność w rozpoznaniach dokonanych przez komisje lekarskie I i II instancji. O ile bowiem stwierdzony przez TWKL w P. całkowity brak zębów uzupełniony protezami ruchomymi, odpowiadający § 24 pkt 3 zał. nr 2 rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r., to tyle samo co "ruchoma proteza górna przy całkowitym bezzębiu", o tyle w orzeczeniu RWKL we W. nie ma już mowy o "przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów", zakwalifikowanej przez TWKL
w Poznaniu jako dolegliwość wymieniona w § 67 pkt 1 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia. Schorzenie to zastąpiło rozpoznanie "cech osobowości nieprawidłowej (bierno – agresywnej) nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne", mieszczących się w zakresie § 68 pkt 1 zał. nr 2 do ww. rozporządzenia. Modyfikacji uległo również kolejne (trzecie) rozpoznanie TWKL
w P. Organ ten dostrzegł u S. J. "prawostronne położenie serca", natomiast RWKL we W. dodała do tego "niewielką nieszczelność zastawek serca" podlegającą § 38 pkt 9 zał. nr 2 do tego rozporządzenia.
Wobec wystąpienia różnic w ustaleniach obydwu komisji nie można więc było z pełnym przekonaniem stwierdzić, że "przytoczone fakty potwierdzają słuszność decyzji wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji odnośnie zdolności do zawodowej służby wojskowej plut. rez. S. J.". Nie chodzi tutaj tylko o zwykłe porównanie tych rozpoznań, ale przede wszystkim o to, że organ odwoławczy, na który odwołanie przenosi kompetencję do załatwienia sprawy administracyjnej, powinien sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć na nowo. Organ ten nie może ograniczać się jedynie do pobieżnej kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, jego akceptacji lub negacji w lakonicznym (pobieżnym) uzasadnieniu. Przy takim kardynalnym założeniu należy zauważyć, że o ile TWKL w P. w punkcie 12 swego orzeczenia z dnia 10 sierpnia 2009 r. stara się umotywować postawioną diagnozę, o tyle RWKL we W.
w orzeczeniu z dnia [...] października 2009 r. w ogóle tego nie czyni. W § 24 pkt 3 zał. nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. mowa jest o "brakach
i wadach uzębienia przy utracie zdolności żucia powyżej 67 %"; paragraf ten jest zaopatrzony w szczegółowe objaśnienia, które mają charakter normatywny i winny być brane pod uwagę przy kwalifikowaniu dostrzeżonych u badanych kandydatów schorzeń i dolegliwości. Jednakże poza zestawieniem rozpoznania z odpowiednim paragrafem oraz "zbiorczym", ogólnym odwołaniem do tych objaśnień uzasadnienie orzeczenia RWKL we W. nie wskazuje, dlaczego u skarżącego stwierdzono utratę zdolności żucia powyżej 67 %. Nie ustosunkowano się także do zarzutu odwołania S. J., skierowanego przeciwko temu rozpoznaniu, a ponadto nie zasięgnięto w tym względzie opinii stomatologa i chirurga szczękowego, mimo iż takie dodatkowe (profesjonalne) oceny w przedmiotowej sprawie należało wziąć pod uwagę.
W uzasadnieniu orzeczenia RWKL we W. nie ma wyjaśnienia, dlaczego rozpoznana przez TWKL w P. "przebyta reakcja kryzysowa..." nie zostaje rozpoznana przez organ odwoławczy, który zamiast tego diagnozuje "cechy osobowości nieprawidłowej...". Brakuje również wskazania, z czego wynika rozbieżność pomiędzy obiema komisjami dotycząca niesprawności zastawek serca. W § 38 pkt 9 zał. nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. dolegliwość ta została objęta kodem "N/Z", ale i tu RWKL we W. nie wyjaśniła, czy rozpoznanie tej ułomności przez komisję kwalifikuje S. J. jako "zdolnego" czy "niezdolnego" do zawodowej służby wojskowej. Obu rozpoznaniom nie towarzyszą wyjaśnienia RWKL we W., na jakiej podstawie rozpoznania te zostały dokonane. Tym samym zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli sądowodaministracyjnej.
Wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodów w postaci diagnozy kardiologicznej dokonanej przez lekarza M. R. z O. i w postaci pisma przewodniczącego TWKL w P. z dnia 12 sierpnia 2009 r., oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie, nie został przez Sąd uwzględniony, ponieważ co do zasady podstawą orzekania sądu administracyjnego jest stan faktyczny oraz materiały zgromadzone w postępowaniu przed organem administracyjnym. Na okoliczność tę zwracał uwagę już Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 26 czerwca 2009 r. (sygn. akt
IV SA/WR 115/09), podkreślając, że "sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji".
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd jednocześnie nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzecznia.