IV SA/WR 595/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję spółki o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że radny wykazał szczególną istotność wniosku dla interesu publicznego.
Radny zwrócił się do spółki komunalnej o udostępnienie umów cywilnoprawnych zawartych w 2022 r. Spółka odmówiła, uznając informację za przetworzoną i niewykazującą szczególnej istotności dla interesu publicznego. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję spółki, stwierdzając, że radny, jako reprezentant mieszkańców, wykazał wystarczająco istotność wniosku dla kontroli wydatkowania środków publicznych.
Sprawa dotyczyła wniosku radnego M. M. o udostępnienie umów cywilnoprawnych zawartych przez spółkę komunalną G. Sp. z o.o. w T. w 2022 r. Spółka zakwalifikowała żądane informacje jako przetworzone i odmówiła ich udostępnienia, argumentując koniecznością anonimizacji danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorcy oraz brakiem wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że spółka prawidłowo zakwalifikowała informację jako przetworzoną. Jednakże Sąd uznał, że skarżący, jako radny reprezentujący mieszkańców, wykazał szczególną istotność wniosku dla interesu publicznego, wskazując na potrzebę kontroli wydatkowania środków publicznych przez spółkę komunalną, zwłaszcza w kontekście jej strat finansowych. Sąd podkreślił, że radny ma prawo do uzyskiwania informacji dotyczących działalności spółek z udziałem gminy, a jego działania w tym zakresie służą dobru ogółu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Informacja ma charakter przetworzony, co wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że konieczność indywidualnego podejścia do każdej z 71 umów, ich kserowania, anonimizacji danych osobowych, ponownego skanowania i przesyłania wnioskodawcy, uzasadnia kwalifikację informacji jako przetworzonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
u.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa zakres informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podstawa odmowy udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podstawa odmowy udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Ochrona prywatności w kontekście udostępniania informacji.
u.p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
u.p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
u.p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
u.s.g. art. 24 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Uprawnienia radnego do uzyskiwania informacji i materiałów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Radny, jako reprezentant mieszkańców, ma prawo i obowiązek kontrolować wydatkowanie środków publicznych przez spółkę komunalną. Wniosek dotyczy kontroli wydatków publicznych, co jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja o umowach cywilnoprawnych spółki komunalnej, zwłaszcza w kontekście jej strat finansowych, powinna podlegać społecznej kontroli.
Odrzucone argumenty
Informacja ma charakter przetworzony i nie wykazano jej szczególnej istotności dla interesu publicznego. Działanie skarżącego leży w interesie politycznym, a nie publicznym.
Godne uwagi sformułowania
każde zadysponowanie tym majątkiem będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu jaki mają one zaspokoić. nie wystarczy, że uzyskanie informacji przetworzonej jest istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator. korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Jako radny zamierzał dokonać analizy wydatków publicznych, ponoszonych przez spółkę, oraz sprawdzić zasadność ich ponoszenia.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
przewodniczący
Katarzyna Radom
członek
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa radnego do dostępu do informacji publicznej przetworzonej, zwłaszcza w kontekście kontroli wydatkowania środków publicznych przez spółki komunalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji radnego jako wnioskodawcy i spółki komunalnej jako zobowiązanego podmiotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak radny może wykorzystać prawo do informacji publicznej do kontroli wydatków spółki komunalnej, co jest istotne dla obywateli i samorządów.
“Radny walczy o transparentność wydatków spółki komunalnej – sąd po jego stronie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 595/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka /przewodniczący/ Katarzyna Radom Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1358/23 - Wyrok NSA z 2025-01-10 Skarżony organ Inne Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Iga Nowik po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję G. Sp. z o.o. z/s w T. z dnia 24 sierpnia 2022 r. w przedmiocie udostępnienienia informacji publicznej na wniosek z dnia 13 czerwca 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 4 sierpnia 2022 r.; II. zasądza od G. Sp. z o.o. z/s w T. na rzecz skarżącego M. M. 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie M. M. wnioskiem z dnia 13 czerwca 2022 r. zwrócił się do G. sp. z o.o. w T. (dalej: spółka z o.o.) z wnioskiem o udostępnienie umów cywilno-prawnych zawartych przez spółkę w 2022 r. Pismem z dnia 22 lipca 2022 r. Prezes spółki z o.o. poinformował wnioskodawcę, że żądana przez niego informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i wezwał go do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – w terminie 7 dni o doręczenia wezwania, pod rygorem przeprowadzenia przez spółkę samodzielnej oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność interesu publicznego. W piśmie z dnia 29 lipca 2022 r. wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu co do przyjętej kwalifikacji informacji publicznej jako informacji publicznej przetworzonej. Stwierdził, że żądana prze niego informacja publiczna nie ma charakteru informacji przetworzonej albowiem żądane informacje wynikają z bieżącej działalności spółki. Udzielenie wnioskowanej informacji publicznej łączy sie zatem jedynie z koniecznością odnalezienia żądnych informacji w formie papierowej lub elektronicznej bazie danych. Wskazał, że zasadnicza treść żądanych dokumentów nie powinna ulegać zmianie (przetworzeniu) bowiem dane osobowe w zakresie imienia i nazwiska osób widniejących na umowach nie podlegają ograniczeniu jawności (jako że każdy kto korzysta ze środków publicznych musi liczyć się z udostępnieniem swoich danych osobowych). Ograniczeniu jawności podlegają jedynie adresy zamieszkania, numer dowodu osobistego, numery pesel, telefony i adresy e-mail osób widniejących na umowach. W nawiązaniu do treści pisma z dnia 22 lipca 2022 r. wnioskodawca oświadczył, że rezygnuje z udostępnienia mu 196 umów w sprawach dotyczących półkolonii i wniósł o udostępnienie mu 71 pozostałych umów (35 umów zleceń i 36 innych umów cywilnoprawnych). Podniósł również, że złożony przez niego wniosek dotyczy dokumentów związanych ze sposobem i zasadnością wydatkowania środków publicznych przez spółkę komunalną, której w 100% udziałowcem jest Gmina Trzebnica, zaś wnioskodawca sprawując mandat radnego w imieniu obywateli Gminy Trzebnica ma obowiązek sprawdzenia, czy mienie gminne oraz środki publiczne wydatkowane są w sposób racjonalny i wolny od potencjalnych nadużyć. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2022 r. Prezes spółki z o.o. działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1, art. 5 ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że informację publiczną objętą żądaniem wniosku należało zakwalifikować jako informację publiczną przetworzoną. Jak argumentował organ, według dokonanego przez spółkę oszacowania, realizacja wniosku dotyczy 71 umów. Część umów została zawarta z osobami fizycznymi, których prywatność podlega ochronie. Tym samym, ich udostępnienie wymagałoby skserowania oryginałów umów, ich zanonimizowania, a następnie, ponownego zeskanowania celem przesłania do wnioskodawcy. W zakresie pozostałych umów cywilnoprawnych (w ilości 36 sztuk) organ wskazał, że także i w tym przypadku, każda z tych umów wymaga indywidualnej analizy pod kątem prawa do prywatności osób fizycznych, a nadto również, pod kątem tajemnicy przedsiębiorcy, jaka przysługuje spółce i jej kontrahentom. Organ podkreślił również, że udostępnienie części z tych umów w pełnej treści wymaga zgody podmiotów z którymi je zawarto. Podsumowując organ wskazał, że część umów wymagałaby anonimizacji w zakresie danych osobowych, część w zakresie ich treści, a część w ogóle nie podlegałaby udostępnieniu. Zaznaczył, że podjęcie tych wszystkich czynności wymaga dużego nakładu pracy i czasu pracowników spółki, co uzasadnia kwalifikację żądania wniosku jako odnoszącego się do informacji publicznej przetworzonej. Następnie, organ odwołał się do treści art.. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i stwierdził, że przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności nie wskazują na istnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wskazuje też żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego. Końcowo organ wskazał na odmienność kompetencji kontrolnych osoby piastującej mandat radnego w stosunku do podmiotów ściśle strukturalnie powiązanych z Gminą (np. jednostki budżetowe) od podmiotów będących spółkami prawa handlowego. Prezes zarządu spółki decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ust. 2, art. 5 ust. 2 oraz art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. utrzymał w mocy decyzję z 24 sierpnia 2022 r. W decyzji ten organ podtrzymał stanowisko co do kwalifikacji wnioskowanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej. W tym zakresie organ powtórzył stanowisko przedstawione w decyzji z dnia Wskazał, że udostępnienie żądanej informacji publicznej wymagałoby zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, a także analizy, co zakłóci normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. W ramach dalszej argumentacji, organ ten podtrzymał także stanowisko odnośnie do niewykazania przez wnioskodawcę przesłanki szczególnie ..... w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zaskarżył decyzję Prezesa sp. z o.o. z dnia 24 sierpnia 2022 r. jako wydaną z naruszeniem art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. Konstytucji RP i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów. W ramach tej argumentacji m.in. wskazał, że żądana przez niego informacja publiczna ma charakter informacji prostej. Niezależnie od tego zarzutu stwierdził, że w sprawie błędnie uznano, że nie została spełniona przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznej w uzyskaniu informacji objętej wnioskiem strony. W skardze skarżący powołał także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które zdaniem strony potwierdzają jej stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, działanie skarżącego nie leży w interesie publicznym, lecz w interesie politycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę w rozpatrywanej sprawie należało uwzględnić. Nie jest sporne pomiędzy stronami postępowania, że Prezes Zarządu spółki, której jedynym udziałowcem jest Gmina Trzebnica, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, jak również, że żądane przez stronę dokumenty stanowią informację publiczną. Sporne między stronami jest to, czy żądana przez stronę informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną, a nadto również, czy w okolicznościach faktycznych sprawy wystąpiły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.), stąd też jakiekolwiek zadysponowanie tym majątkiem będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 17/16, oraz WSA we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 323/15 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu). Odmawiając udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego, organ przede wszystkim uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym wnioskodawca winien wykazać, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej. Stanowi ona jedynie w art. 3 ust. 1 pkt 1, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wymaga zaakcentowania, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji przetworzonej. Lukę tę wypełnia literatura i orzecznictwo sądowoadministracyjne, które dokonały podziału informacji publicznej na prostą i przetworzoną. Informacja prosta to taka, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 334/19). Dostęp do "prostej" informacji publicznej ma właściwie nieograniczony charakter, co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej. Natomiast udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 488/18, CBOSA). Charakter informacji publicznej przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2951/16, CBOSA). Wskazuje się przy tym, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez sam proces anonimizacji (pozbawienie danych wrażliwych, podlegających ochronie, np. danych osobowych), bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 309/20, CBOSA). Należy również wskazać, iż oceny pod kątem ustalenia, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony można dokonać na podstawie konkretnego przypadku i ustaleń poczynionych w danej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 334/19). Na trudność zakreślenia granicy pomiędzy informacją publiczną przetworzoną a informacją prostą zwraca uwagę orzecznictwo sądowoadministracyjne dostrzegając, że powyższy problem pojawia się m.in. wówczas, gdy wnioskodawca żąda przedstawienia mu wielu informacji prostych. W tym zakresie dominuje stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). W takiej sytuacji organ zobowiązany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, CBOSA). Innymi słowy, podmiot zobowiązany przy kwalifikacji żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej jest zobligowany do wskazania, szczegółowej identyfikacji czynności (co do ilości i zakresu), które musi podjąć w celu wytworzenia danej informacji przetworzonej. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 518/19, CBOSA). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że z oszacowania spółki wynika, że żądanie wniosku dotyczy udostępnienia stronie 71 umów, z czego część z nich (w ilości 35) została zawarta z osobami fizycznymi, których prywatność podlega ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym, ich udostępnienie wymagałoby skserowania oryginałów umów, ich zanonimizowania, W ocenie Sądu, organ wykazał, że wnioskowana przez stronę informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną, a zatem w okolicznościach faktycznych sprawy wystąpił wymóg wykazania przez wnioskodawcę, że udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Sądu, na przetworzony charakter informacji publicznej wskazuje argumentacja organu, w której wskazano na konieczność indywidulanego podejścia do każdej z umów z osobna, skserowania oryginałów umów, ich zanonimizowania, następnie ponownego zeskanowania celem przesłania wnioskodawcy. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast stanowisko organu w zakresie nie wykazania przesłanki z art. 3. ust. pkt 1 u.d.i.p., która uzależnia prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej od wykazania przez wnioskodawcę, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się podwójnie dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz także w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Należy przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. Należy podzielić prezentowane w doktrynie stanowisko, że o szczególnie istotnym charakterze interesu decydują czynniki natury podmiotowej i funkcjonalnej (zob. A. Jakubowski, Prowadzenie badań naukowych jako podstawa żądania udzielenia informacji publicznej, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2012, nr 2, s. 153–154). Zatem poza funkcją odpowiedzi na wniosek o informację przetworzoną, należy uwzględnić właściwości podmiotu o nią występującego. W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (tak zwłaszcza wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12 i z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2306/19). W rozpatrywanej sprawie organ uznał, że wnioskodawca nie wykazał żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego. Co za tym idzie, zdaniem organu w sprawie nie istnieją żadne konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej w sposób, który mógłby znacząco wpłynąć na realizację interesu publicznego. Ze stanowiskiem organu Sąd się nie zgadza. W okolicznościach faktycznych rozstrzyganej sprawy dostrzec trzeba, że skarżący, będący radnym Rady Miejskiej w Trzebnica, zwracał uwagę w pismach kierowanych do organu, że złożony przez niego wniosek dotyczy dokumentów związanych ze sposobem i zasadnością wydatkowania środków publicznych przez spółkę komunalną, której w 100% udziałowcem jest Gmina Trzebnica. Akcentując powyższe skarżący zwracał uwagę, że sprawując swój mandat w imieniu obywateli Gminy Trzebnica powinien a nawet obowiązany jest on do sprawdzenia, czy mienie gminne oraz środki publiczne wydatkowane są w sposób racjonalny, wolny od potencjalnych nadużyć. Wskazywał, że sama tematyka i obszar kontroli odnoszący się do zawieranych przez spółkę umów cywilno-prawnych jest aktualnym i bardzo ważnym aspektem wydatkowania pieniędzy publicznych. Szczególnie, że dane za ubiegły rok wskazują, że spółka poniosła stratę na kwotę 2.885 122,36 zł, co w porównaniu z rokiem 2020 było wynikiem gorszym o 66%. Jak podnosił wnioskodawca, niezbędnym jest aby sprawy związane z kosztami, które poniosła spółka komunalna zostały poddane społecznej kontroli. W ocenie Sądu skarżący w powyższych wyjaśnieniach wykazał szczególną istotność dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej przetworzonej. Jako radny zamierzał dokonać analizy wydatków publicznych, ponoszonych przez spółkę, oraz sprawdzić zasadność ich ponoszenia. Skarżący zamierzał działać w interesie wspólnoty (wyborców), których reprezentuje, a jego działania związane są z kontrolą gospodarowania mieniem komunalnym. Skarżący jako radny z całą pewnością dysponuje możliwością wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu. Uzupełniająco należy dodać, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 40) w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. W sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta (art. 24 ust. 3 u.s.g.). Powyższe uprawnienia mogą zostać wykorzystane przez radnego również w związku z uzyskaną informacją publiczną. W sprawie trzeba dostrzec, że adresat wniosku jest spółką, w której całość udziałów posiada Gmina Trzebica. Odnosząc się do powołanego przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie z dnia 16 czerwca 1015 r., sygn. akt II SA/Ol 433/15 należy wyjaśnić, że wyrok ten został wydany w związku ze skargą Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej, a zatem, nie może być powoływany na uzasadnieniu stanowiska spółki w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Reasumując Sąd uznał, że skarżący co najmniej uprawdopodobnił, że żądana informacja publiczna jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Wobec powyższego, Prezes spółki odmawiając udostępnienia skarżącemu informacji publicznej naruszył art. 17 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., błędnie interpretując szczególną istotność dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej radnemu. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów tej ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 u.p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI