Orzeczenie · 2026-02-11

IV SA/Wr 587/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-02-11
NSAinneWysokawsa
świadczenie "Za życiem"opieka medyczna w ciążyterminyprzyczyny niezależneprawo rodzinneochrona zdrowiadobro dzieckadobro rodziny

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka z ciężkim upośledzeniem, przewidzianego w ustawie "Za życiem". Skarżąca złożyła wniosek po urodzeniu syna, który wymagał specjalistycznej opieki. Organy administracji, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 10 ust. 5 ustawy, który wymagał objęcia kobiety opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży. Skarżąca wyjaśniała, że dowiedziała się o ciąży dopiero w 5. miesiącu z powodu braku objawów i przebywania za granicą, gdzie miała trudności z dostępem do opieki medycznej. Podkreślała również brak środków finansowych na podróż i konieczność uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy wadliwie zinterpretowały przepis art. 10 ust. 5 ustawy "Za życiem", nie uwzględniając w pełni przyczyn niezależnych od skarżącej, które spowodowały opóźnienie w objęciu opieką medyczną. Sąd podkreślił, że celem świadczenia jest ochrona zdrowia matki i dziecka, a jego przyznanie powinno uwzględniać konstytucyjne zasady wspierania rodziny i szczególnej opieki zdrowotnej. Sąd zaakceptował ustalenie, że skarżąca dowiedziała się o ciąży w 5. miesiącu, ale uznał, że dalsze opóźnienie w poddaniu się opiece medycznej (między 5. a 7. miesiącem) wynikało z obiektywnych przyczyn, takich jak brak środków finansowych na podróż i konieczność uzyskania ubezpieczenia. Sąd wskazał, że organy powinny dokładniej zbadać te okoliczności, zgodnie z zasadą uwzględniania słusznego interesu obywatela.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 10 ust. 5 ustawy "Za życiem" w kontekście przyczyn niezależnych od kobiety, które spowodowały opóźnienie w objęciu opieką medyczną w ciąży.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej, ale jego zasady mogą być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie występują obiektywne przeszkody w poddaniu się opiece medycznej w wymaganym terminie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opóźnienie w objęciu kobiety opieką medyczną w ciąży, wynikające z przyczyn od niej niezależnych, wyklucza przyznanie jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka z ciężkim upośledzeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opóźnienie w objęciu opieką medyczną, jeśli wynika z przyczyn od kobiety niezależnych (np. trudności z rozpoznaniem ciąży, brak środków finansowych na podróż, brak ubezpieczenia), nie wyklucza przyznania świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 10 ust. 5 ustawy "Za życiem" należy interpretować z uwzględnieniem ratio legis, czyli ochrony zdrowia matki i dziecka. Opóźnienie w objęciu opieką medyczną może wynikać z przyczyn od kobiety niezależnych, takich jak trudności z rozpoznaniem ciąży czy brak środków finansowych, co powinno być badane przez organy administracji. W tej sprawie sąd uznał, że wyjaśnienia skarżącej dotyczące braku środków na podróż i konieczności uzyskania ubezpieczenia były wiarygodne i stanowiły przyczyny niezależne od niej.

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie przyczyn opóźnienia w objęciu skarżącej opieką medyczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, nie uwzględniając w pełni obiektywnych przyczyn, które wpłynęły na opóźnienie w objęciu skarżącej opieką medyczną.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji, w szczególności SKO, zbagatelizowały okoliczności przemawiające na korzyść skarżącej, takie jak brak środków finansowych na podróż i konieczność uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd uznał te okoliczności za obiektywne i wiarygodne, co prowadziło do wniosku, że opóźnienie w objęciu opieką medyczną nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Przepisy (10)

Główne

ustawa "Za życiem" art. 10 § ust. 1-5

Ustawa o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem"

Pomocnicze

ustawa "Za życiem" art. 4 § ust. 3

Ustawa o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem"

u.ś.o.f.

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.r.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opóźnienie w objęciu opieką medyczną wynikało z przyczyn od skarżącej niezależnych (brak środków na podróż, brak ubezpieczenia, trudności z rozpoznaniem ciąży). • Interpretacja art. 10 ust. 5 ustawy "Za życiem" powinna uwzględniać cel świadczenia i konstytucyjne zasady wspierania rodziny. • Organy administracji naruszyły zasadę uwzględniania słusznego interesu obywatela, nie badając wystarczająco przyczyn opóźnienia.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie spełniła wymogu objęcia opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży. • Opóźnienie w objęciu opieką medyczną wynikało z przyczyn zależnych od skarżącej (zbagatelizowanie stanu, samodzielna ocena zdrowia, brak pośpiechu w powrocie).

Godne uwagi sformułowania

ratio legis tego przepisu, rzeczywistą intencję ustawodawcy, którego wolą było zmobilizowanie kobiet w ciąży do szczególnej dbałości o zdrowie • nie można stracić z pola widzenia, że orzekający w sprawie organ II instancji dokonał w niniejszej sprawie stosowanej analizy sytuacji skarżącej. • zbagatelizowało" okoliczności przemawiające na jej korzyść. • Okoliczności te w ocenie Sądu mają charakter obiektywny. Ich wiarygodność można zaakceptować opierając się na logice i doświadczeniu życiowym.

Skład orzekający

Andrzej Nikiforów

sprawozdawca

Anetta Makowska-Hrycyk

członek

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 ust. 5 ustawy \"Za życiem\" w kontekście przyczyn niezależnych od kobiety, które spowodowały opóźnienie w objęciu opieką medyczną w ciąży."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej, ale jego zasady mogą być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie występują obiektywne przeszkody w poddaniu się opiece medycznej w wymaganym terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście indywidualnych trudności życiowych obywateli, podkreślając znaczenie "przyczyn niezależnych" w prawie administracyjnym.

Czy trudna sytuacja życiowa może usprawiedliwić opóźnienie w opiece medycznej i nadal gwarantować świadczenie "Za życiem"?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst